(p. 280) kāse kāse. [Tel.] adj. Appertaining to the stonecutter trade, masonry, or brick-laying. కాసెవాడు or కాసెభట్టు a mason, a stonecutter, a bricklayer. కాసెపని masonry, building. కాసెయులి a stonecutter's chisel. రాయితొలిచే ఉలి, టంకము.

(p. 382) gūṭamu or గూటాము gūṭamu. [Tel.] n. A tent-pin or stake, used both as a mallet and as a peg. The roller of a loom. కాసెగూటము an iron or wooden hammer shaped like a pestle and used by stonecutters and cobblers. A wooden or iron wedge. 'గూటంపుతిరుగుళ్లు.' H. v. 112.

(p. 487) ṭaṅkamu ṭankamu. [Tel.] n. A piece of money: a coin: బంగారుటంకము a gold coin. A coin, of the value of 16 copper dubs. దీవారము. A composition of copper and pewter. A stonecutter's chisel. కాసెయులి. Borax వెలిగారము. టంకణము or టంకము ṭankaṇamu. n. Borax: subborate of soda. వెలిగారము. టంకసాల ṭanka-sāla. n. A mint. టంకవాటు or టంకసాలవాటు the name of a certain gold coin.

(p. 687) pañca pancha. [Skt.] adj. Five. పమచకము panchakamu. n. A set of five things, as of epigrams. భ్రమరపంచకము a set of five epigrams on a bee. యుద్ధ పంచకము the five books of the Mahabharata (VI. X.) which deal with the battle. A battlefield, యుద్ధభూమి. పంచకళ్యాణి pancha-kaḷyāṇi. n. Black or any other colour with white points; piebald; a horse with a white mark or star in the face and with white legs. పంచకోణము or పంచకోణికోణము pancha-kōṇamu. n. A pentagon. See రోణము పంచగవ్యము pancha-garyamu. n. The five articles derived from the cow, viz.: milk, curds, butter, urine, and dung. పంచగౌడులు panchagaudulu. n. The collective name for the Brahmins of Bengal and the northern provinces. పంచత్వము panchatvamu. n. Death, dying, as being the dissolution of the five elements. పంచజనుడు panchajanuḍu. n. Man in general. మర్త్యుడు. See పాంచజన్యము. పంచజనచర్వణము cannibalism, eating human flesh. A. vi. 70. పంచదళము pancha-daṣamu. adj. Fifteenth. పంచదశకము pancha-daṣakamu. n. Fifteen. పంచదశి pancha-daṣi. n. The fifteenth lunar day, of either the dark or bright fortnight. పౌర్ణిమ, లేక, అమావాస్య. పంచద్రావిదులు The five divisions of the Dravida races, viz. Tamil, Telugu, Malayalam, Kanarese and Mahrati. పంచనఖము panchanakhamu. n. Lit: 'Five clawed,' i.e., a tiger. పులి. పంచనఖి pancha-nakhi. n. An iguana. ఉడుము. పంచపాత్రము pancha-pātramu. n. The 'five dishes:' a phrase used for five cups used in worship. Also, a sort of cup. పంచప్రాణములు pancha-prāṇamulu. n. The five vital airs of the body. Life. పంచభూతములు the five elements. పంచబాణుడు, పంచశరుడు or పంచసాయకుడు pancha-bāṇuḍu. n. Manmadha the god of love, so named from his five arrows. These are five fragrant flowers, viz., the అరవిందము or lotus, the అశోకము Jonesia asōka, the చూతము or mango blossom, the నవమల్లిక or Arabian jasmine, and the నీలోత్పలము or blue lotus; these are emblems of five passions denominated ద్రావిణి, శోషిణి, బంధిని, మోహిని and ఉన్మాదిని, that is, flurry, pinning, enslaving, bewitching and maddening. పంచభక్ష్యములు five sorts of cakes. పంచమము panchamamu. n. A tenor note, similar to that of the cook when crowing; also, a note like that of the linnet or cuckoo. The musical treble. The two notes పంచమము and షడ్జము are called the నిత్యస్వరములు or constant (pervading) notes: they are also called స్వయంభుస్వరములు the supreme sounds. adj. Fifth , అయిదవది. Fine, melodious, ఇంపైన. పంచమస్థితి panchama-sthiti. n. The being a Pariah. The Pariah state or condition. పంచమి panchami. n. The fifth lunar day, of either the dark or bright fortnight. పంచముడు panchamuḍu. n. A Pariah, or 'man of the fifth class:' as not belonging to any of the four pure Hindu castes. మాలవాడు. పంచరాశికము pancha-rāṣikamu. n. The rule of five, the double rule of three. పంచలక్షణము panchalakshaṇamu. n. A Purana. పురాణము. పంచలవణములు pancha-lavanamulu. n. Salts in general. The five kinds of salt. See లవణము. పంచలోహము pancha-lōnamu. n. A mixed metal, composed of five ingredients, viz., copper, zinc, tin, lead, and iron. పంచపట్టెలు pancha-paṭṭelu. n. Five streaks. అయిదు చారలు. పంచవన్నెలు pancha-vannelu. n. Five colours. పంచవన్నెలరామచిలుక pancha-vannclarāma-chiluka. n. A paroquet. పంచశాఖము pancha-ṣākhamu. n. The hand. చెయ్యి. పంచాంగము panch-āngamu. n. An almanac, as specifying five different things, viz., the lunar day (తిథి), the day of the week (వారము), the sign in which the moon is (నక్షత్రము), the conjuction of the planets shewing good and bad days (యోగము), and the horoscopes (కరణము). పంచాంగాముప్పు to give a forecast of the day; to tell lies or false stories. పంచాణము panchāṇamu. n. The united five castes of the carpenter, blacksmith, brazier, goldsmith, and stonecutter. పంచాణులు panchāṇulu. n. Workmen, mechanics, or handicraftsmen, పంచాణమువారు. పంచామృతము a meat and drink offering formed of cocoanut kernels, plantains, sugar, honey, and ghee. పంచాయతి panchāyati. n. A court of arbitrators consisting of 'five members.' A Panchayat, an arbitration court. పంచాయతిదారులు arbitrators referees. పంచాయుధము the 'five weapons' of Vishṇu: also as amulet, being a plate of gold on which these are engraven. విష్ణువుయొక్క అయిదు ఆయుధములు, మరిన్ని ఆ అయిదు ఆయుధములయొక్క రూపులు చెక్కించిన పతకపుబిళ్ల. పంచారూఢిపత్రము a bond duly executed, i.e., bearing 'five names' viz., those of the lender, the borrower, the writer, and two witnesses. పంచాస్యుడు, పంచావనుడు or పంచముఖుడు panch-āsyuḍu. n. 'The five faced;' an epithet of Siva. పంచాక్షరి panch-ākshari. n. The 'five syllables.' that is, a certain spell or holy name 'నమశ్శివాయ' Na-mas-Si-vā-ya or 'Salutation to Siva,' similar to the five syllables 'A-ve-Ma-ri-a.' పంచేంద్రియములు panch-ēndriyamulu. n. The five senses or organs. 'సీ మేనిలోగర్ణనాసానేత్రజిహ్వత్వగాహ్వయ పంచేంద్రియములగోష్ఠి.' G. v. 13. పంచేంద్రియబద్ధుడైన panch-ēndriya-baddhuḍ-aina. adj. Carnal, sensual, worldly, given up to one's lusts.

(p. 749) pāṣāṇamu pāshāṇamu. [Skt.] n. A stone. (In Telugu), Poison. నా జీవనములో పాషాణము వేయుదువా do you wish to throw a stone (or poison) into my food? శంకుపాషాణము or తెల్లపాషాణము white arsenic, Arsenicum album, (Watts.) There are four drugs known in the shops by these names: ఉల్లిపాషాణము corrosive sublimate, నెల్లిపాషాణము, దొడ్డిపాషాణము and గౌరీపాషాణము పాషాణత్వము pāshāṇatvamu. n. Stoneness, the being a stone, పాషాణదారణము pāshāṇa-dāraṇamu. n. A stone chisel, కాసె ఉలి. పాషాణభేది pāshāṇa-bhēdi. n. A stone cutter, a hewer of stone. 'అపుడు పాషాణభేదులకర్థమిచ్చి, ఠీవి నొక దేవశంబు గట్టించిరపుడు.' H. i. 208.

(p. 817) pōṭa or పోటన pōṭa. [Tel.] adj. Large. పెద్ద. [Skt.] n. A woman that has moustaches. మీసముగల ఆడుది. A servant woman, దాసి. పోటకత్తి pōṭa-katti n. A bill-hook, a wood cutter's knife, అడవినరికే కత్తి. పోటకందులు pōṭa-kandulu. n. White dhall, తెల్లకందులు. పోటనబంతి pōṭana-banti. n. A large ball. పుట్టచెండు. 'పోటన బంతి మీటుగతి.' Vasu. ii. 201. పోటముంజి pōṭa-munji. n. A large modesty piece, పుట్టగోచి.

(p. 893) burra burra. [Tel.] n. A nutshell: the shell or nut of any fruit. Any small box as a snuff box, or case. The skull or head. తలపుర్రె. బుక్కాబుర్ర a pouneet box. ఇత్తడి బుర్ర a brass box. సొరబుర్ర the empty shell of a long gourd. సొరబుర్ర or కొలబుర్ర a swimming gourd or a float. కీచుబుర్రలతలగడ a creaking pillow. HD. i. 1668. దొంతిబుర్రలకాయ a cocoanut or other shell of a peculiar indented shape. adj. Large, పెద్ద బుర్రకత్తి burra-katti. n. A broad knife, a hatchet చెట్లకొమ్మలనరుకు మోటకత్తి. బుర్రకాయ burra-kāya. n. The head, the pate. తలకాయ. Also same as సొరబుర్ర. బుర్రజింక burra-jinka. n. A kind of antelope: the Open nosed deer. బుర్రముక్కుగల జింక. బుర్రటకొమ్ము burraṭa-kommu. n. A squirt. చిమ్మనగొట్టము. 'మొత్తములుకట్టి తెచ్చిరి. ముత్తెపుఝల్లురులతోడిబుర్రటకొమ్ముల్.' వైజ. బుర్రతలము or బుర్రఏతము burra-talamu. n. A kind of water-lift. బుర్రపిట్ట burra-piṭṭa. n. The Grey Quail, Coturnis communis (F.B.I.) ఒకవిధమైన పావురము. బుర్రబాడిసె burra-bāḍise. n. An adze used by stonecutters. బుర్రముక్కు burra-mukku. n. A large nose. పెద్దముక్కు. బుర్రముక్కువాడు a bulbous nosed man. బుర్రలావుక burra-lāvuka. n. The sand grouse.

(p. 946) maṇi maṇi. [Skt.] n. A gem, a precious stone. పచ్చరాయిలోనగునది. A pearl, ముత్తెములోనగునది. In compounds this denotes Unrivalled excellence, as నాయికామణి a woman who is a gem of her sex. వప్రమణి the noblest of Brahmins. సుందరీమణి the loveliest of women. అంగనామణులు lovely women. దినమణి the gem of day, i.e., the sun. నవమణులు nine precious stones, viz. గోమేధికము Onyx, నీలము Sapphire, పగడము Coral, పుర్యరాగము Topaz, మరకతము Emerald, మాణిక్యము Ruby, Carbuncle; ముత్యము Pearl, వైడూర్యము Cat's eye. lapis lazuli; వజ్రము Diamond. మణులుచెక్కిన సంకెళ్లు jewelled fetters, i.e., disguised difficulties. మణికంఠము maṇi-kanṭhamu. n. The Indian Roller, Corracia indica, చాషము, పాలపిట్ట మణికట్టు, మనికట్టు or మణిబంధము maṇi-kaṭtu. [Tel.] n. The wrist; మణికట్లను తెగగొట్టు to cut off the hands. మణికారుడు maṇi-kāruḍu. n. A jeweller. A lapidary, or worker in precious stones. రత్నములు సానబట్టువాడు. మణిపట్టు maṇi-paṭṭu. n. A sort of flowered silk. ఒకవిధమైనపట్టు. మణిప్రవాళము maṇi-pravāḷamu. n. A doggerel verse: or a mixed language, part Sanscrit, part Telugu or Tamil, రెండు భాషలు కలిసిన. ముణిభతు maṇi-phittu. n. A diamond. Lit. 'the ruby cutter.' కలిసిన కవిత్వము. మణిమాల, మణిమాలిక or మణిబిందుమాలికా maṇi-māla. n. An impression left by a bite. దంతక్షతవిశేషము. A necklace. హారము. 'కమనీయమణిమాలికా శశ పదచంద్రరేఖాంకమౌతనూ రేఖతోడ.' T. iii. 126.

(p. 998) mucce muchche. [Tel.] n. A shoe. పై౛ారు. ముచ్చెలు shoes, పై౛ారులు. adj. Appertaining to the Moochee caste, who are generally painters, bookbinders, paper cutters, makers of saddles, toys, trunks, &c. చర్మకారసంబంధమైన. ముచ్చెకర్ర muchchekarra. n. A spongy wood, Erythrina indica. బాడిదెచెక్క. Rox. iii. 249. It is so called because much used by Moochees or cabinet-makers. ముచ్చెపని muchche-pani. n. Lacquer work. ముచ్చెపెట్టె muchche-peṭṭe. n. A lacquered box. ముచ్చెబంగారము or ముచ్చిబంగారము muchche-bangāramu. n. Tinsel. కాకి బంగారు, ఇత్తడిలోభేదము. ముచ్చెవాడు muchche-vāḍu. n. A man of the ముచ్చె caste, చర్మకారుడు.

(p. 1074) rāti rāti. [infl. Tel of రాయి.] adj. Made of stone. రాతితోచేసిన. రాతిఉప్పు rātiuppu. n. Rock salt. రాతిఉలి rāti-uli. n. A stonecutter's chisel. రాతిగుండె a hard heart, కఠినహృదయము. వానిది రాతిగుండె he is a hard hearted man. రాతిగొరక rāti-goraka. n. A kind of fish. రాతినార rāti-nāra. n. A stone hemp, an article like asbestos. ఒకమందుదినుసు. రాతిపాచి rāti-pāchi. n. A lichen or rock moss, used in medicine, Lichen rotundatus (Rottler.) ఒకమందుదినుసు. రాతిపువ్వు or రాపువ్వు rāti-puvvu. n. A fabulous coral or flower on rock imagined to distil quicksilver. శిలాపుష్పము, అశ్మపుష్పము, 'రాతిపువ్వుచేత రసముగట్టె.' Vēma. 159. రాతిబొమ్మ rātibomma. n. A stone image, a stone statue, శిలాప్రతిమ. రాతివాలు rāti-vālu. n. A thunder bolt, వజ్రాయుధము. రాతిసున్నము or రాసున్నము rāti-sunnamu. Quicklime.

(p. 1108) lēga lēga. [Tel. లేత+కానుపు.] n. A sucking calf. క్రొత్తగా పుట్టినదూడ. A calf, దూడ, వత్సము, మేతపట్టనిదూడ. A delicate chisel used by stone-cutters. సన్నఉలి. ఆవులావులు పోట్లాడి తేలేగలకాళ్లు విరుగుతవి or లేగలు మధ్యమ నలిగిపోతవి when the cows quarrel the calves' legs are broken; i.e., when the great fall out the poor suffer. లేగటావు or లేగటియావు lēga-ṭ-āvu. n. A cow with a young calf at foot. లేతదూడగల ఆవు.

(p. 1252) śilpamu ṣilpamu. [Skt.] n. An art, any manual or mechanical art. చిత్తరువు వ్రాయడము మొదలైనపని. శిల్పి or శిల్పకారుడు ṣilpi. n. An artist, artisan, artificer, mechanic, handicraftsman. పనివాడు. A painter, ముచ్చి. A carpenter, వడ్లంగి. A weaver, సాలెవాడు. (Usually) a stonecutter, a sculptor, కాసెవాడు. శిల్పిశాస్త్రము ṣilpi-ṣāstramu. n. A mechanical science; the science of Architecture. చిత్రాదికర్మలను గురించిన విధానము.