(p. 39) aṇagāru aṇa-gāru. [Tel. from అణగు] v. n. To be extinguished, to be quelled, to subside. చల్లారు, అణుగు, నశించు.

(p. 122) āru or ఆరిపోవు āru. [Tel.] v. n. To dry, be dried up. To be quenched, or extinguished. To be cooled, to cool. To be appeased, allayed, mollified. To heal or be cured, as a wound. To be blunted. చేతడి ఆరదు the hand is yet wet: i.e., I have this moment finished the work. ఆరుచు అరసోయు to put to dry. ఆరవేయు or ఆరపెట్టు to dry or cause to dry by exposure to the sun or air. ఆరని without intermission, unceasing.

(p. 123) ārcu or అరచు ārṭsu. [Tel.] v. n. To cry aloud, about, roar. కూయు, కేకవేయు. ఆర్చు or అరుచు v. a. To dry up, to quench, extinguish, to cool, dry, appease, allay, to heal or cure, destroy, to dry in the sun, to expose to heat, to cause to dry; to move to and fro. ఆడించు. to move the eyelid. పోకార్చు to ruin, destroy. విక్రయమార్చు to sell. BD. v. 526.

(p. 354) gatamu gatamu. [Skt.] adj. Lost, gone, past, over, late. పోయిన, గతదినము the last day. గతఫలము loss of advantage. గతజీవితులయి who had lost their lives. గతకాలము the past time. గతకులము a family which is extinct. గతజలసేతుబంధనము banks for a stream that has run dry, a proverb for pains taken too late (shutting the stable door after the horse is stolen.) గతాహంకారులై he who has lost his wits. గతాహంకారులై they being stripped of their pride. గతము n. Passing away. పోక. గతపడు. gata-paḍu. v. n. To pass away. కడచు. To die చచ్చు గతపడ్డ dead. గతవడగ్రస్తవద్యము or ముక్తవదగ్రస్తవద్యము gata-pada-grasta-padyamu. n. A poetical conceit, Capped lines wherein the last word of each line is repeated at the beginning of the next.

(p. 444) calla ṭsalla. [Tel.] n. Curds beaten with water, buttermilk. మజ్జిగ. చల్లకైవచ్చి ముంత దాచనేల, చల్లకు పోయి ముంత దాచడమేమి why conceal your pot when you come for buttermilk, i.e., why do you beat about the bush? or, why mince the matter? చల్ల or చల్లని adj. Cool, cold. శీతము. Benign, merciful, healing. Comfortable. చల్లకము ṭsallakamu. n. Sprinkling. Watering, irrigation. చల్లుట. చల్లకడి ṭsalla-kaḍi. n. Flummery: buttermilk mingled with fenugreek. మెంతిమజ్జిగ. చల్లకవ్వము ṭsalla-kavvamu. n. A churn-staff: The bird called King-fisher: also a name for the insect called గొల్ల భామపురుగు mantis precatoria. చల్లగడ్డ ṭsalla-gaḍda. n. The linear leaved asparagus. Asparagus sarmentosus, Willden. Hamsa. iv. 12. Ainslie. ii. 409. Rox. ii. 151. Watts. శతమూలి. చల్లగా ṭsalla-gā. adv. Easily, gently, well, safely, comfortably: in good health, softly, deliberately. చల్లగాచూచు to look at or regard with satisfaction. చల్లగామాట్లాడు to speak coolly or gently. మీదొరతనము చల్లగా నుండవలెను may your reign be peaceful! వాని చెయ్యి చల్లగా నుండవలెను may his hand be blessed! 'తే అందరికి నన్నివగల నానాందమిచ్చి, చల్లచేయగ.' (Ila. i. 79.) with her graces she charmed them all, cheering and refreshing their hearts. కన్నులచల్లచేసె. (T. ii.38.) it cheered his eyes. చల్లని చెయ్యగల వైద్యుడు a physician with a lucky hand. చల్లనిప్రభువు a kind master. చల్లచప్పుడు ṭsalla-ṭsappuḍu. n. A fool జడుడు. చల్లచీమ or చలిచీమ ṭsalla-chīma. n. A black ant, so called because it is benign or merciful in not stinging as the red ant does. చల్లజంపు ṭsalla-zampu. n. One who kills in cold blood. A cruel man భయంకరుడు. చల్లటి ṭsllaṭi. adj. Cool Convex. చల్లటిబిళ్ల a convex plate of glass. as distinguished from అద్దపుబిల్ల a pane. చల్లడము or చల్లాడము ṭsallaḍamu. n. Tight drawers or breeches: short trousers, which reach as far as the middle of the thigh. The loose skirt end of the waist band that hangs in front: ఇ౛ారు, సగముతొడవరకు తొడుగుకొనే గుడిగి. చల్లదనము or చల్లన ṭsalla-danamu. n. Coolness, coldness. చల్లనీరుకణితి ṭsalla-nīru-kaṇiti. n. A sort of fish. A species of sparus. Russell's fishes. No. 104. చల్లలపడు ṭsalla-paḍu. v. n. To cool. చల్లన గు. చల్లరసము Same as చల్లకడి. చల్లరాడు tsalla-rāḍu. n. The post (తరికంబము) round which the string passes, which works the churning stick. చల్లవడియము tsalla-caḍiyamu. n. A kind of cake. వడియములలో ఒకభేదము. చల్లచేయు ṭsalla-chēyu. v. t. To cool. చల్లపరుచు. చలల్లారు tsallāru.v. n. To grow cool. చల్లపడు. To become calm, to be allayed, restrained or pacified ఉపశమిల్లు. To be extinguished. చల్లార్చు tsall-āruṭsu. v. a. To cool or calm, to allay, restrain or pacify, to extinguish.

(p. 494) ḍindu ḍindu. [Tel.] v. n. To sink అడగు, క్రుంగు. To dry up ఇంకు. To be defeated, ruined, quenched, extinguished. ఓడిపోవు. To expire. v. a. To kill, to ruin. n. Defeat, extinguishment, ruin. అధఃకరణము, హీనత్వము, నాశము. adj. Defeated, worsted, ruined, less, inferior. డిందుపడు ḍindu-paḍu. v. n. To be calmed, or settled. నెమ్మదిపడు. Vaijayanti. iii. 49. డిందుపరచు ḍindu-paraṭsu. v. a. To defeat, ruin, do away with, remove. బడలిక డిందుపరచు to do away with fatigue, to allay suffering. డిందుపాటు dindu-pāṭu. n. Alleviation. ఉపకాంతి.

(p. 534) tīyu tīyu. [Tel.] v. a. To take. To draw out, take out, extract. ఈడ్చు. To open. excavate, dig. To deduct, take away, subtract. To find (a place in a book), to discover, bring to light. To turn out, discharge, remove. To exact, receive (payment.) To collect, gather, levy as a tax, a fine, పన్ను, లేక అపరాధమునుతీయు. To pull off, take off. To extinguish or put out. To buy. కొను. See తీసికొను. దెబ్బతీయు to give a blow. చెరువుతీయు, బావితీయు. to sink or dig a well or tank. పాతరతీయు to open a pit or granary. పాలుతీయు to milk. జాడతీయు to trace, detect. చేరదీయు to draw towards, to patronise, take into one's service, to embrace. సానదీయు to whet on a stone. గోళ్లుతీయు to cut the nails. దోవతీయు to clear the way, to prepare a path. అతనిసిగ్గుతీసిరి they disgraced him. తాళముతీయు to unlock. వాకిలితీయు to open a door. విడతీయు to loosen or separate. వేరుగాతీయు to separate. ఎండకంచు తీసినట్టు ఉన్నది the sun is a dazzling as (though reflected from) polished metal. తీయు. v. n. To go off, cease, diminish, disappear, be dispelled, intermit, desist from. To draw back, withdraw, retire, stand aside. To contract, shrivel, crack, open, split. జ్వరముతీసినది the fever went down. వెన్నుతీయు to come forth, or be produced (as a sprout,) to bud. కాళ్లు తీయుచున్నవి my legs throb or ache. ఏరు తీసిపోయినది the river has gone down. వెనక తీయు to fail, retire, withdraw, retreat, hesitate, or flinch. నాలుకతీసినది my tongue is dry, I am thirsty. వాని ఒళ్లు మిక్కిలి తీసిపోయినది he is greatly fallen away in flesh. నీళ్లు తీసిపోవు to dry up, sink, diminish, be exhausted. బలమంతా తీసిపోయినది my strength has gone. పాతర తీసియున్నది the granary was opened. తీయక unintermittingly, without intermission. వెనకతీయక without hesitation. తియ్యకుండా unfailingly, uninterruptedly, without intermission. తీయని incessant, unceasing. తీయించు tīyinṭsu. v. a. To cause to remove, get removed. తీసివేయు tīsi-vēyu. v. t. To take away. To dismiss. To sever ఖండించు. తీసివేతకాకితాలు tīsi-vēta-kāki-talu. n. Outside sheets of paper: paper that is taken away. తీసిపోవు tīsi-pōvu. v. n. To diminish. తగ్గు. తీసుక for తీసుకొని bringing. తీసుకరా bring. తీసుకపో take away. తీసికొను or తీసుకొను tīsi-konu. v. a. To take, &c.; to buy; to eat or drink, &c. పనితీసుకొను to exact service. వాడు చాలా దినములనుంచి తీసుకొంటున్నాడు he has been lingering for a long time. దండముతీసుకొనెను he acknowledged or accepted the salutation.

(p. 660) nirvāṇamu nirvāṇamu. [Skt.] n. Eternal happiness, ముక్తి. సుఖముo. Annihilation, extinction. నాశము. adj. Liberated, extinct, (as a light or fire) చల్లారిన. In Telugu it means Nakedness. నిర్వాణ తేజుడు one whose light was put out. నిర్వాణి or నిర్వాణుడు nirvāṇi. n. A beatified soul. ముక్తుడు, ముక్తినొందినవాడు.

(p. 665) nis nis. [Skt. a form of నిర్.] A negative prefix like un or in. నిస్త్రాణ nis-trāṇa. n. Weakness. నిస్పృహము nis-pṛihamu. adj. Hopeless. అశలేని. నిస్పృహత్వము nis-pṛihatvamu. n. The being without any wish or hope. Indifference, listlessness. Philosophy. నిస్పృహుడు nis-prihuḍu. n. A philosopher, a calm observer, a man of an equable mind unaffected by ordinary events. adj. Indifferent or listless. నిస్సంగుడు nis-sajuḍu. n. One who has quitted his family. A recluse, hermit. నిస్సంతు nis-santu. adj. Without children or offspring, without an heir. సంతానములేని. అతని వంశము నిస్సంతు అయిపోయినది his family is without a representative, is extinct. నిస్సందేహము or నిస్సంశయము nis-san-dēhamu. adj. Undoubted. n. The absence of doubt. నిస్సత్తువ nis-sattuva. n. Weakness, a want of nerve, debility. Poorness of soil. ఆశక్తి. బలహీనత. నిస్తంత్రము nis-tantramu. adj. Easy, deliberate. నిస్తండ్రము nis-tandramu. adj. Unwearied, in-defatigable. నిస్తరించు nis-tarinṭsu. v. a. To cross safely. చక్కగా దాటు. To succeed, get through, be delivered. కడతేరు. విస్తరణము or విస్తారము nis-taraṇamu. n. Crossing. దాటుట. నిస్తారకుడు nis-tāra-kuḍu. n. A deliverer, redeemer. కడతేర్చువాడు. నిస్సరణము nis-saraṇamu. n. An entrance. ఇల్లులోనగువాని ముందటి భాగము. Exit, going out. వెడలిపోవుట. నిస్సారము nis-sāramu. Sapless, pithless, dry, exhausted. సారములేని, నిస్సారముచేయు to exhaust. ఈ నిస్సారపు సంసారము in this worthless world.

(p. 715) parāsuvu par-āsuvu. [Skt.] adj. Dead, expired. చచ్చిన. n. A dead man, చచ్చినవాడు. పరాసనము or పరాసత్వము parās-anamu. n. Death, extinction. పరాసత్వమును పొందు to perish.

(p. 863) baḍabāgni or బడబానలము baḍab-āgni. [Skt.] n. An inextinguishable flame: fire that burns under water.

(p. 962) malugu malugu. [Tel.] v. n. To be extinguished, go out. ఆరిపోవు. To perish, నశించు. మలుపు malupu. v. a. To extinguish or put out a lamp. ఆర్చు. To turn. త్రిప్పు. To destroy, నశింపజేయు. n. A turning. తిరుగుడు. మూలమలుపున in turning a corner. మలుచు or మల్చు maluṭsu. v. a. To winnow grain in order to remove stones and grits from it. బియ్యములోనగువానిని రాళ్లుపోవుటకు చెరుగు. To turn in a lathe, తరిమెనబెట్టు. To cut stone with a chisel, to engrave a stone, రాతినితొలచు. See మలగు. మలుగు or మలుగులు malugu. n. The small of the back above the loins, the sides of the loins. కటియొక్క కీళ్లు. మక్క. వెనుకమలుగు the back of the hip, తుంటి. మలుగు or మలుగుపాము malugu. An eel. పాపమీను.

(p. 1019) mṛti mṛiti. [Skt mṛi = to die.] n. Death చావు. మృతిబొందు mṛiti-bondu. v. n. To die. చచ్చు. మృతుడు mṛituḍu. n. One who is deceased, or dead. చచ్చినవాడు. జీవన్మృతుడు dead while alive. మృతము mṛitamu. adj. Dead, expired. చచ్చిన. మృతమర్త్యుడు mṛita-nashṭamu. a dead man. మృతనష్టము. adj. Dead, merged, extinct, as a family or heirship. వారు మృతనష్టమైపోయినాడు the family became extinct. మృత్యువు mṛityuvu. n. Death. మరణము. The god of death, కృంతాంతుడు, మరణాధిదేవత. మృత్యుంజయుడు mṛityun-jayuḍu. n. The victor over death, i.e., Siva. మిత్తిగొంగ. మృత్యుసూతి mṛityu-sūti. n. That which bears young, and then dies, i.e., the crab, which, like the viper, is supposed to be destroyed by its young. పీత.

(p. 1098) layamu layamu. [Skt.] n. Loss, destruction, extinction, annihilation, నాశము. The grass called cuss-cuss, వట్టివేరు. ఇంతలో ఆ ప్రభుత్వమునకు లయకాలము వచ్చినది these were the declining days of the dynasty. లయించు layinṭsu. v. n. To be destroyed. క్షయించు. To be attached to, be connected with, లగ్నమగు, సక్తమగు. వాని మనసంతా దానియందే లయించియుండగా while his every thought was engrossed by her.

(p. 1189) viluptamu vi-luptamu. [Skt.] adj. Obsolete, extinguished, forgotten, erased wanting. విస్మృతమైన, స్ఖలితమైన, మరచిపోయిన, లోపము చేయబడిన, 'క్రూరులువిలుప్తధర్మవిచారులుధృతరాష్ట్రసుతులు.' M. I. v. 192.