(p. 70) abhimukhamu abhi-mukhamu. [Skt.] adj. Fronting, facing, having the face towards. (fig.) Propitious, favourable. Allayed or subdued as disease or anger. సమ్ముఖమైన మార్యాభిముఖముగా facing the sun. నాకు అభిముఖముగా తిరుగు turn your face to me. అభిముఖమగు v. n. To face, turn towards, ఎదురుముఖముగా తిరుగు, దోవకువచ్చు, శాంతపడు. జ్వరము అభిముఖమైనప్పుడు when the fever was on the turn. అభిముఖుడు n. He who faces. సమ్ముఖుడు. మాకు అభిముఖుడై turning towards us. పర్వతాభిముఖుడై పలికెన్. he turned his face towards the mountain and said. BD. iii. 1855.

(p. 95) avalīla ava-līla [Skt.] n. Ease, facility. సులభము, చులకన. అవలీలయైన adj. Easy, facile, ready. సులభమైన. అవలీలగా ava-līla-gā. [Skt.] adv. Easily, as play, సులభముగా, చులకనగా.

(p. 160) unmukhamu un-mukhamu. [Skt.] adj. Looking up, facing, fronting. విచదుచునది. ఉన్ముఖత్వము un-mukhatvamu. n. Tendency, inclination. ముదనోమ్మఖచ్మము an amorous feeling.

(p. 172) usulu usulu. [Tel.] n. Ease, facility; convenience అనుకూలము, సౌఖ్యము. వాని శరీరము కొంచెము ఉసులు కాలేదు he is rather better in health it was not convenient or easy for him. ఉసులయిన tolerably good, easy, light ఉసులు చేయు to facilitate.

(p. 211) onaru onaru. [Tel.] v. i. To happen, chance, be. To become, suit, or agree. To be pretty, proper or agreeable. To appertain or belong to, to be attached to. కలుగు, పొసగు, సరిపడు, ఒప్పు. ఒనరు n. Convenience, facility, వీలు, వాటము, పొందిక. Elegance, gracefulness ఇంపు. ఆ దుర్గములో ఒనరులు చూచి లగ్గలెక్కినారు they spied out the convenient places in that fort or hill and then escaladed it. ఒనరగా onara-gā. adv. Elegantly, becomingly, fitly. ఒనరజేయు onara-jēyu. v. a. To grace or adorn. To fit or accommodate పొసగజేయు. ఒనరుపడు onaru-paḍu. v. i. To agree with పొందుపడు. ఒనరించు or ఒనరుచు or ఒనర్చు onarinṭsu. v. t. To make, form, do, effect, perform. చేయు. To celebrate (as a sacrifice.) To compose or frame, to write (a book). బాగొనరించు to do good, or benefit. ఎగ్గొనరించు to do harm, to injure. నాదమొనర్చి uttering a sound. ఊడిగము లొనరించి having served. యుక్తములగనొనర్తువు thou shalt render them acceptable. యుద్ధమొనర్చు to wage war.నగుబారొనరించును it will make them laugh.

(p. 259) kaluzu . kaluzu. [Tel.] n. Foulness, dirt, rubbish. A sluice, a flood gate. The rim or stone ledge of a well, a stone facing.

(p. 450) culaka , చులక, చులకతనము, చులకదనము, or చులకన or చుల్కన ṭsulaka. n. Lightness, ease, facility: slight, scorn. చులకనగా చూచు to despise, to treat with contempt, చులకని ṭsulakani. adj. Light, easy, slight, worthless, contemptible. చులకనిపంట a light crop or lesser harvest.

(p. 577) dakṣiṇamu dakshiṇamu. [Skt.] n. The right hand side (i.e., while facing the East.) The south, కుడిదిక్కు. See under పూర్వ. adj. Pertaining to the right hand, కుడి. Southern, కుడిదిక్కుది. దక్షిణకైలాసము the southern Kailasa-an epithet given to the town of Kalahasti. దక్షిణాగ్ని dakshiṇ-āgni. n. A name of the sacred fire that has to be kept up by a Brahmin householder. దక్షిణపురేడు Yama. దక్షిణా పథము the Deccan and South India together. దక్షిణుడు dakshiṇuḍu. n. A kind, honest or candid person. కుటిలముగాక చక్కనైనమనస్సుగలవాడు.

(p. 634) nayamu nayamu. [Tel.] n. Cheapness. Profit. లాభము. Smoothness. నునుపు, మృదుత్వము. Beauty. అందము. Welfare, ease, facility. Good health, soundness, safety. Convalescence, improvement. recovery. Kindness, civility. [Skt.] n. Virtue, morality. నీతి. నయములేదు it is no better. నయభయములమందలించి, or నయభయములుతోప by fair means or foul, by allurement or alarm, by rough or smooth methods. నయనష్టానికి for either profit or loss, for better or worse. నయమారగా civilly, kindly. ఇది వారికి దొరకడము నయము they were lucky in getting this. నీవు రావడము నయము it is well that you came. కొంచెము నయమయినది it is somewhat improved or better. నయమొప్పు duly, fitly, easily. adj. Smooth. నునుపైన. Soft, మృదువైన. Fine, అందమైన. Cheap, చవుకయైన. Well. easy, better in health, convalescent. Malleable, not brittle. High (as a note in music, as opposed to ఘనము or deep notes.) నయముగా nayamu-yā. adv. Easily, well, kindly, better, cheaply. నయముగానున్నది there is an improvement, it is better. వానికి నయముగానున్నది he is better or convalescent. నయగారము nayag-āramu. (నయము+కారము.) n. Smoothness, softness. మృదుత్వము. A soft word, మృదువచనము. నయగారి naya-gāri. n. A gentleman, a courteous man, మృదుత్వముగలవాడు. మృదువచనముగల వాడు. నయించు nayinṭsu. v. n. &a. To agree, to hold well together, as a paragraph. సందర్భించు. To cause to have, పొందించు.

(p. 650) nighnamu nighnamu. [Skt. adj. Obedient. docile, facile. అధీనమైన, లోకువైన.

(p. 996) mukhamu mukhamu. [Skt.] n. The mouth, నోరు. The face, countenance, మొగము. The commencement, ఆరంభము. The front, ముందటిభాగము. The external appearance, the look of the face, ముఖవిలాసము. నిశాముఖము nightfall, evening. సేనాముఖము the front of the army. నఖముఖములు the points of the nails. ముఖమిచ్చు to indulge. అతడు వారితో ముఖమిచ్చి మాట్లాడలేదు he did not speak with them as a friend. 'బల్దూరంబైన శ్మశానవాటి ముఖమాలోకింపగన్.' Bilh. iii. 25. అధోముఖుడుగానుండినాడు he was hanging with his head down. ఆ దివిటీని అధోముఖముగాపట్టినాడు he held the torch with the flaming end downwards. 'అనుఘకథాముఖంబున హితాహిత బోధమొనర్తురింపుగా.' Mand. i. 8. టీ కాథా ముఖంబున by means of a story, కథచేతను అర్ధముఖము the profile or half face. తమరు రామునిముఖముచూచి నన్ను రక్షింపవలసినది I pray that for the sake of Rama you will relieve me. పడమటిముఖముగా towards the west. పడమటిముఖముగా నుండే యిల్లు a house facing the west. ఆడదానిముఖమెరుగనివాడు a youth that as yet knows not the face of a woman, i.e., entirely chaste. అందరును ఏకముఖముగా నుండలేదుగనుక as they were not unanimous or were not all of one mind. 'బాణకృపాణముఖాస్త్ర శస్త్రములు,' M. VII. ii. 275; arrows, swords, and other weapons. ముఖముమాడ్చుకొనినాడు he looked sulky or angry. వానికి ముఖము చచ్చినది he turned pale, he looked blank or ashamed. ముఖదాక్షిణ్యము complaisance. వానిముఖములో ఈగ ఆడలేదు he was all in a pucker. ఆ రూకలను వాని ముఖముమిద పారవేయుము fling the money at his face. అది వానికి ముఖపాఠముగానున్నది he has got it by heart. వాడు ముఖప్రితి మాటలాడును he talks plausibly. ముఖమెరుగనివాడు a stranger. ముఖమెరుగనిదేశము a strange land, a land where one has no acquaintance. ముఖవాసికలవాడు he is a winning man. వానికి ముఖవశ్యముకద్దు he is a very taking man. ముఖము తప్పించుకొనిపోయినాడు he has absconded or disappeared. ముఖస్తుతి flattery. ముఖస్తుతిచేయు to flatter. వాని కాశ్లోకము ముఖస్థముగానున్నది he knows the verse by heart. ముఖద్వారము mukhadvāramu. n. The mouth. నోరు. నదీముఖద్వారము the mouth of a river. ముఖపట్ట or మొగపట్టా mukha-paṭṭa. n. The headstall of a horse, గుర్రము యొక్క ముఖమునకువేసే తోలుపట్టా. ముఖమంటపము mukha-manṭapamu. n. The porch or pillared entrance of a Hindu temple. మందరిమండపము. ముఖవచనము mukha-vachanamu. n. Verbal communication, word of mouth. నోటిమాట. ముఖవస్త్రము mukha-vastramu. n. A veil. A pall, ప్రేతవస్త్రము. ముఖశాల or మొగసాల mukha-sāla. n. A hall at the entrance of a house, an antechamber, తల వాకిటిచావడి. ముఖాంతరముగా mukh-āntaramu-gā. adv. By means of, through, ద్వారా. నా తమ్ముని ముఖాంతరముగా పంపించినాను I sent it by my brother. ముఖాముఖి mukhā-mukhi. adv. Face to face. ఎదురెదురుగా. 'వినుముఖాముఖిబల్కెద.' T. iii. 84. ముఖుడు mukhudu. n. A word used in compounds, thus అధోముఖుడై hanging with his face down. సుముఖుడుగా మాట్లాడినాడు he spoke graciously. దుర్ముఖుడైయుండినాడు he was cross. పరాఙ్ముఖుడైయుండెను he turned his face away.

(p. 1101) lāghavamu lāghavamu. [Skt. from లఘువు.] n. Lightness, slightness, delicacy, easiness, facility, dexterity. లఘుత్వము. Health, ఆరోగ్యము. హస్తలాఘవము or కరలాఘవము sleight of hand. నన్నులాఘవముచేసిరి or లాఘవపరిచిరి they scorned me. చూచువారికి లాఘవముగానుండును it will appear contemptible. 'మావలవలులాఘవమున. నీవేటికి బుచ్చుకొంటి.' B. X.

(p. 1150) vāḍu vāḍu. [Tel. cf. Tam. అవన్. The Drav. base of the word is అ or ఆ = that. The primitive form is ఆడు he cf. అది. The sound of వ (V) is added to facilitate the pronounciation.] pron. in the third person masculine singular. He, that man, ఆ పురుషుడు. Gen. వాడి or వాని his. Dative వాడికి or వానికి to him. plu. వారు. వాండ్లు, వారలు or వాండ్రు they. వారు తమతమ యిండ్లకుపోయినారు they all went to their respective houses. వాడికివాడే he himself. వారికివారే they themselves. It is added to the genitive of a noun. ఇంటివాడు the owner of the house, the house owner. గుర్రపువాడు a horsekeeper. రావిపాటివారు the people of the Ravipāṭi family. తప్పెటవాడు he of the drum, the drummer. అక్కడివారు the people of that place. వాడు నావాడు he is a man of mine, i.e., he is my kinsman, my relation. అతనివారు his relations, his friends, his people. It is also added to verbal participles. పోయేవాడు the man who goes. పాడేవాడు he who sings, the singer. ఆడేవారు those who play, the players. వెళ్లేవాడా O passer by! Added to adjectives, it forms the corresponding nouns. మంచివాడు a good man. చెడ్డవాడు a bad man. ముసలివాడు an old man. చిన్నవాడు a boy. పెద్దవారు old folks. చిన్నవారు young folks.

(p. 1202) vīlu vīlu. [Tel.] v. n. To be of use, ఉపయోగించు. adj. Convenient, practicable, అనుకూలము. n. An expedient, conveneince; success, facility, practicability, possibility, వాటము, పొసగుపాటు, అనుకూలము. వీలుచేయు vīlu-chēyu. v. a. To make convenient. To raise money from ryots in proportion to their kists. వీలుగా vīlu-gā. adv. Expediently, conveniently, అనుకూలముగా, ఉసులుగా, వాటముగా. 'వీలుగాసిగవేసిపూలదండలు చుట్టి.' Jagannadha. ii. 21. వీలుపడు or వీల్పడు vīlu-paḍu. v. n. To be convenient, to be practicable, అనుకూలపడు, సరిపడు. వీలుపరచు or విల్పరచు vīlu-paraṭsu. v. a. To bring about, manage. అనుకూలపరచు. వీలు౛ాబితా vīlu-dzābitā. [H.] n. An account according to the estimate.

(p. 1344) suḷuvu or సులువు suḷuvu. [from Skt. సులభం.] adj. Light. తేలికైన. Easy, సులభము. 'సుళువుతలగడ చెయ్యూది.' T. iv. 204. n. Facility, lightness. సులభము, తేలిక. సుళువుచేయు suḷuvu-chēyu. v. a. To facilitate, సులభముచేయు.