(p. 144) īḍēru īḍēru. [Tel. ఈడు+ఏరు] v. n. To be effected, completed, fulfilled, attained. నెరవేరు. To come to maturity. ఈడేరిన. ripe, mature. ఈడేర్చు īḍērṭsu. v. a. To effect, complete, fulfil, accomplish. ఈకష్టమీడేర్చితివా if you will only get me through this distress.

(p. 169) uruvaḍu uru-vaḍu. [Tel.] v. i. To be fulfilled. నెరవేరు.

(p. 319) konasāgu or కొనలిడు kona-sāgu. [Tel.] v. n. To last to the end. To be fulfilled, or accomplished. వర్ధిల్లు, నెరవేరు. కొనసాగించు kona-sāginṭsu. v. a. To accomplish, to complete.

(p. 593) diṭa diṭa. [Tel.] n. Strength, power. దార్ఢ్యము, శక్తి. 'దిటచెడిలోబడెదైత్యుడు.' భాగ. iii. దిటము diṭamu. n. Courage. Resolution, firmness. ధైర్యము. adj. Strong. దృఢము. దిటమరి diṭam-ari. n. A hero, a spirited energetic person. ప్రౌఢుడు, ప్రౌఢ. దిటమర losing heart. దిటవు diṭavu. n. Courage, bevery. Plumpness. దార్ఢ్యము. adj. Strong. దృఢము. దిట్ట diṭṭa. n. A hero, an enthusiast, a brave man. Firmness. Strength, దార్ఢ్యము, శక్తి. దిట్టడు Same as దిట్ట. దిట్టతనము diṭṭa-tanamu. n. Heroism, galantry, firmness, pluck, spirit. దిట్టకూళ diṭṭa-kūḷa. n. A wicked man. దిట్టపడుdiṭṭa-paḍu. v. n. To fit, answer. To be stout or trim. To be verified, come true, be fulfilled. దిట్టపరచు diṭṭa-paraṭsu. v. a. To regulate, order, ordain, trim, establish, ratify. దిట్టము diṭṭamu. n. Firmness, stoutness, tenacity, tightness, good order. దృఢత్వము. A statute or order, నిర్ణయము. దిట్టముచేయు to arrange, settle. అతడు అరవకుండా దిట్టముచేసినారు they took precautions against his crying out. A scheme; a statement showing what land each man cultivates and the respective assessment. దిట్టము adj. Settled, arranged. Firm, stout, tenacious, solid, tight, orderly. దిట్టము an affix. About. అరదిట్టము about half. ముక్కాలు దిట్టము about three quarters.

(p. 650) niguḍu niguḍu. [Tel.] v. n. To stretch, or be extended, వ్యాపించు, నిక్కు, సాగు. To rise or increase, విజృంభించు. To fly or be discharged, as a dart. To fall upon or attack, కవియు. To hasten, వేగిరపడు. To become straight, చక్కబడు. To be fulfilled, నెరవేరు. To be vented, as a sigh. To burst forth, as rage. ఆర్పులునిగిడె shouts arose. 'ఇంద్రియములు విషయములమీద, నిగుడనీక మనంబులో మగుడ దిగిచి.' M. XII. v. 90. 'నీళ్లలోన నోడ నిగిడి తిన్నగ బ్రాకు బైట మూరెడైన బ్రాకలేదు.' Vēma. 'నీళ్లలోన మొసలి నిగిడియెనుగు బట్టు, బైట కుక్కచేత భంగపడును.' Vēma. నిగుడుదెంచు niguḍudenṭsu. v. n. To jut out. నిక్కు. నిగడ nigaḍa. (Root in A of నిగుడు.) adv. Out, long, along. నిగడగొలుచు to overreach in measurement. నిగడ దన్నుతాడు చూడు he will kick you so that you will stand straight. నిగిడారు (నిగిడి+ఆరు.) Same as నిగుడు. నిగుడించు, నివుడించు, నిగిడించు, నిగుడుచు or నిగుడ్చు nigudinṭsu. v. a. To stretch, extend. To discharge, shoot, cast, emit (light), give (a sigh). To raise up, prop up. నిగుడజేయు. చూడ్కి నిగుడించు to extend the view over the opening landscape. 'అందనిపండుకేమిటికి నర్రు నిగుడ్చెదవు.' HD. i. 2032.

(p. 659) nirvartillu nir-vartillu. [Skt.] v. n. To be fulfilled. నెరవేరు. నిర్వర్తించు nir-vartinṭsu. v. a. To achieve, effect, manage, conduct. నిర్వర్తిల్లజేయు.

(p. 659) nirvahillu nir-valullu. [Skt.] v. n. To be fulfilled. నెరవేరు. To come to pass. జరుగు.

(p. 662) nivvaṭillu nivvaṭillu. [Tel.] v. n. To spread, extend, overflow. వ్యాపించు. To teem, redound, అతిశయించు. To exist or be, కలుగు, ఉండు. To be fulfilled, నెరవేరు, కొనసాగు. నివ్వటించు nivvaṭinṭsu. v. a. To prepare, trim, adjust. సిద్ధముచేయు.

(p. 678) nera , నెరవు, నెరా or నేరా nera. [Tel.] adj. Full. నిండైన. Fine, grand, excellent; great, large, big. నెరమంట a great flame or a great pain. 'పౌరజన కోలాహలంబుతో జంటయై మింటికెగయు నెరమంట గనుంగొని.' S. iii. 269. నెరగొయ్యి a large gully. నెరమాటలు queer speech. 'నెరమాటలు కోడిగములు నరమాటలు జాణతనము.' H. v. 86. నెరకాడు nera-kāḍu. (నెరవు+కాడు.) n. A perfect man. పూర్ణుడు. నెరక neraka. n. A hair. వెంట్రుక. 'నెరకలు తాకినయమ్ముల జొరజొర నెత్తురులువడియ.' Hari vamsa. ii. 192. నెరకొను nera-konu. v. n. To fill, నిండుకొను. 'తమమను కాలాహిప్రపంచము నెరకొని.' Swa. v. 43. నెరడు neraḍu. adj. Rough. గొగ్గి, విషయము. ఆ నేల నెరడుగా నున్నది that ground is rough or uneven. నెరతనము nera-tanamu. n. Respectability 'విజయవివేకశీలతలచే ననుకూలమును నెరతనము నేర్చి.' V. P. ii. 245. నెన్నడుము nen-naḍumu. n. A slender waist. నెన్నుడురు or నెన్నొసలు nen-nuduru. n. The forehead. నెమ్మనము nem-manamu. (నెర+మనము.) n. The heart. నెమ్మొగము or నెమ్మోము nem-mogamu. (నెర+మొగము.) n. A fair face. నెరయు or నెరియు nerayu. v. n. To fill, నిండు. To be fulfilled, నెరవేరు. To become grey, తెల్లనగు. To extend, grow, swell, వ్యాపించు. To shine, ప్రకాశించు. 'సీ కాటుక నెరయంగ కన్నులునలుపుచు.' B. X. §9. 16. నెరయ neraya. adv. Fully, much, greatly. గొప్పగా నెరపు or నెరువు nerapu. v. a. To fill. నించు To fulfil, నెరవేర్చు. To spread, extend, పరచు. To make, చేయు To enlighten, ప్రకాశింపజేయు. 'మధుర భాషల హరిమిద మైత్రినెరపి.' B. viii. 438. adj. Much, great, అధికము. n. The act of spreading. వ్యాపనము. Greyness of hair. నెరయుట. నెరయిక nerayika. n. Filling, నిండుట. Spreading, వ్యాపించుట. The act of turning grey, as hair, తెలుపగుట. నెరపంది or నెరవెంద nera-vanji. n. A kind of plant. అలక్ష్య. వెరవడి or వెరవణి nera-vaḍi. n. Ful speed. A scrawl or device. నెరవడిగా వ్రాసినాడు he scrawled or flourished in writing. Wit, skill. నెరవాది nera-vādi. n. A skilful, or clever man, సమర్థుడు, నేర్పరి. P. iii. 205. నెరవాదితనము skilfulness. నెరవిద్దె or నెరవిద్య nera-vidde. n. Conjuring, sleight of hand. హస్తలాఘవము, జాలవిద్య. Foppery, conceit. నెరవు neravu. n. Fulness. పుర్తి. Spreading, వ్యాపనము. A way, మార్గము. Understanding, తెలివి. A contrivance. ఉపాయము. The name of a certain tree. 'నెరవుగలుగువారు నెరుపుగలవారు, విద్యచేత విర్రవీగువారు పసిడి గలుగువారి బానిస కొడుకులో.' Vēma. 140. నెరవుగలుగువారు, ఉపాయశాలులు. adj. Full. పూర్ణము. Much, great, అధికము. Proper, యుక్తము. Broad, spacious, విశాలము. Spreading, spread, వ్యాపకము, వ్యాప్తము. నెరవేరు nerar-ēru. [From నెరవు much, and ఏరు.] v. n. To be fulfilled, to prosper, thrive, succeed, నెరవేరిన mature. నెరవేర్చు nerav-ērṭsu. v. a. To accomplish, effect, manage, discharge. నెరయ neraya. adv. Entirely, vastly, extremely. In the least, at all. ముగుల, బొత్తిగా.

(p. 855) phalamu phalamu. [Skt.] n. A fruit. A crop. Fruit, profit, use, advantage, benefit, a reward, result, consequence. దుస్స్వప్న ఫలము the fulfilment of a portentous dream. ఫలపడు phala-paḍu. v. n. To bear fruit, to avail, turn to good, turn out well. ఫలపరచు phala-paraṭsu. v. a. To make fruitful, to realize, to turn to profit, to use. ఫలపూరము phala-pūramu. n. The citron. ఫలవంతము phala-vantamu. adj. Fruitful, as a tree, ఫండ్లు గల. ఫలరాజము phala-rājamu. n. A certain red fruit, Momordica monadelpha. ఫలాహారము phal-āhāramu. n. A refection, refreshments, a slight meal of parched corn, cakes, fruit, &c. ఫలించు phalinṭsu. v. n. To be fruitful, yield fruit, పండు. To be of advantage, profit, turn out well, to be accomplished, be fulfilled, నెరవేరు. ఫలితము phalitamu. adj. Ripened, fruitful, profitable, advantageous. నా యత్నము ఫలితముకాలేదు my endeavour came to no good. n. Profit, fruit. ఫలితార్థము phalit-ārṭhamu. n. The ultimate import, purport, result, or point of a passage, the tendency as distinguished from the literal sense. ఫలినము phalinamu. n. A fruit tree. విద్యమాన ఫలవద్వృక్షము. G. iii.146. ఫలినీ phalinī. n. A tree called ప్రయంగువు, తరిగొర్రచెట్టు. ఫలోదయము phal-ōdayamu. Success, enjoyment, gain, profit; heaven, paradise, joy, happiness. ఫలోన్మఖము phal-ōnmukhamu. adj. Fruitful, effective, efficacious. అది యిప్పుడు ఫలోన్ముఖముగానున్నది it is now coming to good.

(p. 1200) vīḍu vīḍu. [Tel.] v. n. To be separated, loosened or unfastened, విడిపోవు, విడిచిపెట్టు, వదలు. To become plain or evident, విశదమగు. To be fulfilled, కొనసాగు. To increase, prosper, వర్ధిల్లు. v. a. To cause to be separated, వీడజేయు. 'దేవకీసుతుకోర్కితీగలువీడంగ వెలదికిమైదీగెవీడదొడగె.' BX. వీడజేయు vīḍa-jēyu. v. a. To do away, to cause to be separated. నివృత్తిజేయు. వీడదీయు vīḍa-dīyu. v. a. To take off, to separate. తీసివేయు, చీలదీయు. వీడదొక్కు vīḍa-dokku. v. a. To apportion, assign. పాలుపంచు. వీడుకొను or వీడ్కొను. vīḍu-konu. v. a. To quit, leave, abandon. To take leave or permission, విడుచు, విడిచిపెట్టు, వదలు, పోయివచ్చెదనని చెప్పుకొని వదలు, సెలవుపుచ్చుకొను. 'పామడు పుత్రుల దీవించి పునర్ధర్శన మయ్యెదమనచు వీడ్కొనినిజనివాసంబులకుంజనిరి.' M. IV. i. 54. 'అరణము గనిచ్చి సుఖముండుడనుచు దక్షుడబ్జువీడ్కొని భార్యతోనరిగెనపుడు.' T. iv. 195. వీడుకొలుపు or వీడ్కొలుపు vīḍu-kolupu. v. a. To send away, dismiss, పంపించు. సగనంపు. 'బ్రాహ్మణద్వేషంబులేక బ్రతుకుండని వీడ్కొలిపినంబోయి.' P. iii. 254. వీడుకోలు or వీడ్కోలు vīḍu-kōlu. n. Permission to go. పోవననుజ్ఞ. The act of leaving or quitting, విడుపు. Permission, leave. అనుజ్ఞ, సెలవు. Death, చావు. వీడుచు vīḍuṭsu. v. a. To cause to be separated, వీడజేయు. To let go, give up, విడిచిపెట్టు. వీడు౛ోడాడు vīḍu-dzōd-āḍu. v. n. To undergo a change, to be changed. మారుపాటునొందు. To resemble, సరిపోలు. వీడు౛ోడు Same as విజ్జోడు. (q. v.) విడుపడు, వీడ్పడు, వీడువడు or వీడ్వడు viḍu-paḍu. v. n. To be changed, మారుపడు. To differ, భేదపడు. To totter, as feet, తడబడు. వీడుపాటు or వీడ్పాటు vīḍu-pāṭu. n. Change, మారుపాటు. Difference, వ్యత్యాసము. A decision, settlement. ఏర్పాటు. 'కల్లయున్ నియమువీడ్పాటొందగా.' KP. iii. 269.

(p. 1320) sāgu or చాగు sāgu. [Tel.] v. n. To go on, proceed, get on, advance, continue, be current, be usual. To lengthen, to extend, as hot iron under the hammer. To take effect. To begin, నడుచు, జరుగు, దీర్ఘమగు, నిడుపగు, ఆరంభించు. n. A spit or iron lance, a short arrow thrown from the hand, అడుగున త్రాడుకట్టినకటారి, అలుగు వంటి ఆయుధవిశేషము. Cultivation, tillage. కృషి, వ్యవసాయము. దండుసాగుచుండగా when the army was marching. పని సాగలేదు the business does not go on or proceed. అతని మాట సాగలేదు his word did not take effect. కమ్మిపాగలేదు the wire could not be drawn out or lengthened. ఆ ఉత్సవము సాగుచున్నదా is the feast still kept up? దానికోరిక కొనసాగినది her wish is fulfilled. చెప్పసాగినది she went on to say. ఇది లేకుండా నాకు సాగదు I cannot get on without this. అక్కడ సాగకవస్తిని as I could not subsist there I came away. సాగుపాటు sāgu-pāṭu. n. Means of getting on, livelihood. జరుగుపాటు. సాగుబడి sāgu-baḍi. n. Cultivation. వ్యవసాయము. plu. సాగుబళ్లు. సాగగొట్టు sāga-goṭṭu. v. a. To hammer, out, extend or draw out (by heating a rod of iron, gold, etc.) పొడుగగునట్లుగా కొట్టు, సాగదీయు sāga-dīyu. v. a. To extend, stretch out, draw out, lengthen, పొడుగగునట్టుగా లాగు. To importune, మిక్కిలి ప్రార్థించు, బతిమాలుకొను. వాణ్ని ఎంత సాగదీసినా పోనన్నాడు however much I urged him he said he would not go. సాగనంపు sāga-n-ampu. v. a. To send away, to send one on, to set a traveller on his way, to convey or accompany one for a little distance. జపించు. సాగబడు or సాగిలబడు sāga-baḍu. v. n. To fall down at full length, flat or prostrate. సాష్టాంగపడు. 'సాగబడి మ్రొక్కిన శౌరికృ పార్ద్రచిత్తుడై.' Parij. v. 48. సాగించు sāginṭsu. v. a. To conduct, carry on (a business.) To celebrate (a feast.) జరుపు. కీళ్లుసాగించినారు they performed the swinging feast.

(p. 1323) sāphalyamu sā-phalyamu. [Skt. from సఫలము.] n. Fruitfulness, efficacy, success. ప్రయోజనసిద్ధి, ఫలోత్పత్తి. తమదర్శనము కావడమువల్ల నా జన్మ సాఫల్యమైనది by seeing you I have accomplished the great end of my life. నా కోరిక సాఫల్యమైనది my object is accomplished, my hopes are fulfilled.

(p. 1333) siddhamu siddhamu. [Skt.] adj. Ready, prepared, అయితమైన. Accomplished, completed, fulfilled, ఈడేరిన. Cooked, boiled, వండబడిన. Constant, eternal, ఎడతెగని, నిత్యమైన. Real, right, true, certain, న్యాయమైన, రూఢమైన, యథార్థమైన, ప్రసిద్ధమైన. పడడమునకు సిద్ధమైయుండినందున as it was ready to fall. n. Readiness, accomplishment. Reality, truth. నిష్పన్నముగానుండడము, సన్నద్ధముగానుండడము, తాత్వికత, వాస్తవము. The twenty first of the astronomical Yogas. విష్కంభాదియిరువైయేడు యోగములలో యిరువైయొకటోది. సిద్ధపడు siddha-paḍu. v. n. To get ready, to be ready or prepared. సిద్ధపరచు siddha-paraṭsu. v. a. To make ready, prepare. తయారుచేయు, సిద్ధముచేయు. సిద్ధపరుషుడు siddha-purushuḍu. n. One who by devout abstraction and severe mortification has acquired spiritual perfection and superhuman powers. యోగబలముచేత అమానుషశక్త గలవాడు, మహాపురుషుడు. సిద్ధక్రియ siddha-kriya. n. An action done by a sage or saint. An elixir or miraculous medicine. సిద్ధపురుషుని చేత చెప్పబడ్డమహౌషధము. సిద్ధముగా siddhamu-gā. adv. In readiness, ready. Actually, verily, doubtlessly. నిజముగా, తాత్వికముగా, నిస్సందేహముగా, సన్నద్ధముగా. సిద్ధముగానున్నది it is ready. సిద్ధముగాచెప్పు to tell positively or definitely. సిద్ధాంతము siddh-āntamu. n. Demonstration. An established truth, a principle. A conclusion, result, decree, doctrine. స్థిరమైనపక్షము, స్థాపనము, నిర్ణయము. An astronomical work. నవవిధ జ్యోతిషగ్రంథము. సూర్యసిద్ధాంతము solar astronomy. సిద్ధాంతపంచాంగము an almanac. సిద్ధాంతి siddh-ānti. n. A follower of the Mimamsa philosophy. One who demonstrates or established his conclusions. A mathematician or astronomer; one who prepares an almanac. పంచాంగము గుణించువాడు. సిద్ధాంతీకరించు sinddh-āntī-kar-inṭsu. v. a. To lay down as a rule or doctrine, to establish or demonstrate. సిద్ధాంతముచేయు. సిద్ధానుస్వారము siddh-ānu-svāramu. n. The letter N, when an integral part of a word and not merely inserted to save elision, సహజమైనసున్న. సిద్ధార్థి siddh-ārthi. n. The name of a Telugu year. సిద్ధార్థుడు siddh-ārthuḍu. n. A name of Buddha. సిద్ధి siddhi. n. Fulfilment, accomplishment. The attainment of any object, success: the fruit, effect. Ascetic perfection: acquirement of supernatural powers; final beatitude. నిష్పత్తి, ఈడేరుట, నెరవేరడము. వాంఛితప్రాప్తి, అణిమాదులు చేకూరడము. ఇష్టసిద్ధి, అభీష్టసిద్ధి or మనోరథసిద్ధి the gratification of a wish. క్రియాసిద్ధి the completion of a deed. మంత్రసిద్ధి a charm taking effect. కాయసిద్ధి the state of being invulnerable. 'కొట్టిన నవియకుండుట కాయసిద్ధి.' L. xix. 166. ఆయన సిద్ధినిపొందినాడు he died or went to heaven. సిద్ధిరస్తు let (him) be happy, be it successful. సిద్ధించు siddintsu. v. n. To be effected, fulfilled or accomplished; to be gained, acquired, attained. ఈడేరు, సమకూడు, లభించు, ప్రాప్తమగు. ఆయనకు మోక్షము సిద్ధించినది he gained final beautitude. సిద్ధుడు siddhuḍu. n. A person who has acquired supernatural powers by magic methods; a sort of demigod; a sage, a seer, దేవయోనివిశేషము, ఆణిమాదిగుణోపేతో విశ్వాస సుప్రభృలు, వ్యాసాదులు. సిద్ధురాలు siddhu-r-slu. n. A female recluse who has acquired supernatural powers by magical methods, ఆణిమాది సిద్ధిగల స్త్రీ.