(p. 61) apacayamu apa-chayamu. [Skt.] n. Loss, detriment. The act of plucking flowers. హాని, అపహారము, పువ్వులు కోయడము. పుష్పాపచయము (Swa. iv. 116.) gathering flowers.

(p. 109) āgu āgu. [Tel.] v. n. To stop, to stay, asbtain, refrain. To bear (as a cord does a weight.) To be confined, set aside, or reserved. ఆయింటను ఆగబడి యున్నదేవకి (B. X. 75.) Devaki who was kept in restraint. తల్లిదండ్రులులెని బాలురు ఆగ నీవు దిక్కు thou art the refuge of the helpless. పశువులకు ఆరినబీడు land set aside or reserved for pasture. ఇది లేనిది నాకు ఆగదు I cannot get on without this. నా నోటిలో ఆ మాట ఆగదు I cannot keep that word a secret. ఆగు, ఆగించు, ఆచు, ఆపు the causal of ఆగు: āgu. [Tel.] v. t. To stop, check, hinder. To keep, tend. To look to, superintend, guard, protect, preserve. To fold or gather as a flock. నోరాచి మాట్లాడిరి they spoke cautiously. చెయ్యి ఆపక (T. v. 22.) without intermission. నిద్ర ఆచుట to refrain from sleep, keep away drowsiness. రాత్రిళ్లు ఇక్కడ మందులు ఆచుకొని యుండేవారు they used to keep cattle here at nights.

(p. 163) upaśruti upa-ṣruti. [Skt.] n. A good or bad omen gathered from overhearing a conversation.

(p. 184) eḍa eḍa. [Tel.] n. Place, space, చోటు; Interval, medium distance. చోటు, అవకాశము, దూరము. An interval of time గడువు. Breach or obstacle విఘ్నము. Business వ్యవహారము. Peace. సంధి. ఎడగల further off. నూరుబారలు యెడగా 100 fathoms off. తనకు బలము లేనియెడ while or if he is powerless. తానియెడ on his not coming. ఊరుచేరినయెడ on his arrival at the village. ఎడ eḍa. adj. Tender, young, లేత. Middle నడుమ. ఎడదూడ a weaned (i.e., separated) calf. కోడియెడ a chicken. ఎడబిడ్డ the last but one child. తొంటియెడ in the former place. ఎడపోవువాడు a gobetween. BD. iii. 737. ఎడలేకున్న continuous, without interval or break. ఎడను or ఎడల regarding, concerning, of, about. నాయెడ towards me. గురునియెడ towards the teacher. ఇడినయెడ on giving, కానియెడ if it is not so. మియడవాయెడ towards you and me. ఇట్లప్పురంబు చేరునెడ on arrival at the town. ఎడగాపెట్టు to set aside, reserve. ఎడకట్టు eḍa-kaṭṭu. v. n. To find a place for itself. To gather or form as a boil ఆరినపుండు మరల చీముపట్టు, చేర్చు. ఎడకత్తె eḍa-katte. n. A bawd. ఎడకాడు eḍa-kāḍu n. A go-between, a pimp. ఎడకారు eḍa-kāru. n. An untimely crop, a crop produced out of season' before the rains. వ్యత్యయకృషి. ఎడకారుగా పుట్టిన forced, grown out of season, succedaneous.

(p. 188) enupuḍu enupuḍu. [Tel.] n. Mixing, mingling, stirring up, nipping, gathering, plucking. ఎనుచుట.

(p. 194) ēkamu ēkamu. [Skt.] pron. One. adj. Sole, single, only, general, universal, uniform, combined, matchless, unequalled, chief. Joined, combined. ఏకదీక్షగా unintermittingly, incessantly. ఏకముగా all at once, unitedly. ఏకతిరగడము ceaseless roaming. అతడు ఏకరీతిని ఉండే మనిషి he is a regular or steady person. రాత్రి యేకముగా మెరిసినది it lightened incessantly all night. ఏకము చేయు ēkamu-chēyu. v. a. To make one, unite, gather together. ఏకకాలంబున at one time, simultaneously. ఏకకాలీనుడు ēka-kālīnuḍu. n. A contemporary. వారున్ను వీరున్ను ఏకకాలీనులైనందున as these men were contemporaries: ఏకకుండలుడు ēka-kuṇḍaluḍu. [lit. Having one earring] n. An epithet of Kubera. ఏకగర్భజనితులు ēka-garbha-janitulu. adj. Uterine, of the full blood. అతడున్ను నేనున్ను ఏకగర్భజనితులము గనుక as he and I are sons of the same parents or uterine brothers. ఏకగ్రీవము ēka-grīvamu. adj. Unanimous, joint. ఏకగ్రీవముగా unanimously, jointly. ఏకచక్రాధిపతి, or ఏకఛత్రాధిపతి ēka-chakrādhipati. n. A sole ruler, an absolute monarch. ఏకచింత one sole or engrossing thought or pursuit. ఏకనిష్ఠగా ēka-nishṭha-gā. adv. With a single eye or intent, resolutely, faithfully, thoroughly, downright. ఏకపత్నీవ్రతుడు ēka-patnī-vratuḍu. n. A monogamist, a man with one wife. ఏకబోగ్రామము ēka-bhōga-grāmamu. n. A village held by one owner, or tenant. ఏకమనస్కులై ēka-manaṣkulai. adv. With fixed attention, with a single heart. అందరు ఏకమైన నా మీద పడ్డారు they fell upon me in a body. ఏకవర్ణముగానున్నది it is all of one sort or colour. భువనేకసుందరి an unrivalled beauty. ఏకశిలానగరము ēka-ṣilā-nagaramu. n. (lit. One stone-town.) A town built near a single rock or hill. The Skt. translation of ఒరంగల్లు Warungul a town in the Nizam's Territories. ఏకాధిష్ఠతము ēkā-dishṭhitamu. adj. In one hand: in one person's sole power. M. I. ii. 200.

(p. 225) kaṇḍa kaṇḍa. [Tel.] n. A lump or piece of flesh or pulp. కండకొవ్వున కన్ను కానకున్నాడు he cannot see out of his eyes for pride. 'కండకన్నులు.' (A. vi. 23.) Eyes that are swollen. దుర్మాంసము పెరిగిన నేత్రములు. కండచక్కెర kaṇḍaṭsakkera. n. Sugar-candy. కండచుక్క kaṇḍa-ṭsukka. n. The liver కార్జెము. కండపట్టు kaṇḍa-paṭṭu. v. n. To grow fat, gather flesh.

(p. 231) kaṭṭu kaṭṭu. [Tel.] v. n. To cease or stop, gather or form as clouds or a boil, or lump; to be with young (used of animals.) భేది కట్టినది the diarrhoea ceased. మబ్బులుకట్టినవి clouds have gathered. నెత్తురు వెల్లువకట్టినది there was a gush of blood వానికి దెబ్బతగిలి నెత్తురు కట్టినది he received a contusion from a blow. గడ్డలుకట్టిన congealed, become hard. తూటుకట్టినది there is a hole formed.

(p. 305) kūrcu kūrṭsu. [Tel.] v. a. To join. కలుపు. To accumulate, heap up, assemble, gather. కూడబెట్టు. To compose or write, put together. గుంపుకూర్చు to raise a mob.

(p. 328) kōyu kōyu. [Tel.] v. a. To cut, To pluck, gather. To reap. To slaughter (an animal for food). కోసికొనిపోవు to wear away. To take (at cards).

(p. 353) gaḍḍa gaḍḍa. [Tel.] n. A lump, mass or clod, మంటిపెల్ల. Any bulbous root. దుంప. An island. ద్వీపము. A continent or part of the earth. A bank, brink, edge. A boil or ulcer, వ్రణము. తెల్లగడ్డ or వెల్లుల్లి garlic. ఎర్రగడ్డ an onion. గడ్డకట్టు to solidify, to gather into a lump. గడ్డనెక్కు to escape. గడ్డనువేయు to rescue. గడ్డపలుగు gaḍḍa-palugu. n. A pickaxe, an instrument for breaking clods. గడ్డపార gaḍḍa-pāra. A crowbar. గడ్డపొయ్యి a fire place formed by putting three stones or clods of earth together. గడ్డలుగా ఏర్పరిచిన పొయ్యి.

(p. 398) grāmamu grāmamu. [Skt.] n. A village. ఊరు. A scale in music. షడ్జాదిస్వరము. గ్రామత్రయము the three tones, treble, tenor and base. A crowd or multitude సమూహము. as గుణగ్రామము or శబ్దగ్రామము. గ్రామకార్యము grāma-kāryamu. n. Village affairs: worldly matters. గ్రామకంఠము grāma-kanṭhamu. n. The glebe, or pasture land appertaining to a village. గ్రామణి grāmaṇi. n. A chief: a head man. గ్రామాధిపతి. గ్రామణి adj. Chief, head, leading. ముఖ్యుడు నరగ్రామణి, the noblest of men. దుర్గ్రామణి a wicked ruler. గ్రామణ్యము grāmanyamu. n. The rule or headship of a town. Imperiousness, violence, outrage. గ్రామణ్యముగా scoffingly. గ్రామదేవత grāma-dēvata. n. A village god or goddess. These are the original Dravidian deities. Among them the male deities are chiefly these: పోతురాజు, కాట్రేడు, అంకాళు, గంగయ, చెన్నడు and మైలారు. The principal village goddesses are పెద్దమ్మ, కాట్రేణి, అంకాళమ్మ, ఎక్కళమ్మ, ఎల్లమ్మ, మల్లమ్మ, మామిళ్లమ్మ, మైసమ్మ or మైసూరమ్మ, (i. e. మహిషీ.) మారియమ్మ, మారెమ్మ (who probably is meant for 'Maria') యాగాతమ్మ (that is, Saint Agatha,) and సుంకలమ్మ or సుంకెళమ్మ, of whom one inflicts the cholera, another the small pox (see అమ్మవారు) another murrain, another blight. None have any beneficent powers, and they are worshipped to avert their displeasure. గ్రామసింహము grāma-simhamu. n. The lion of the village, i.e., a dog. గ్రామస్థుడు grāma-sthuḍu. n. A villager. స్వగ్రామస్థుడు a fellow citizen or neighbour. గ్రామాంతము grām-āntamu. n. The outlying portion of a village, i.e. the Panchama quarter. మాలపల్లె. గ్రామాదులు grām-ādulu. n. Villages. Lit. Villages, &c. గ్రామ్యము grāmyamu. adj. Village-born; produced in or relating to a village. Vulgar, rude, rustic. Common, colloquial, unclassical, inelegant: The opposite of శాస్త్రీయము. In Grammar the term is applied to conversational forms as వస్తాడు, తెస్తాడు, like they're, I'm, you're, he's, in English, which are supposed to be in admissible in literature, though they occur in all even the best poets. గ్రామ్యధర్మము grāmya-dharmamu. n. Sexual intercourse. సంభోగము. Lit. what is usual or the fashion, or way of the world.

(p. 534) tīyu tīyu. [Tel.] v. a. To take. To draw out, take out, extract. ఈడ్చు. To open. excavate, dig. To deduct, take away, subtract. To find (a place in a book), to discover, bring to light. To turn out, discharge, remove. To exact, receive (payment.) To collect, gather, levy as a tax, a fine, పన్ను, లేక అపరాధమునుతీయు. To pull off, take off. To extinguish or put out. To buy. కొను. See తీసికొను. దెబ్బతీయు to give a blow. చెరువుతీయు, బావితీయు. to sink or dig a well or tank. పాతరతీయు to open a pit or granary. పాలుతీయు to milk. జాడతీయు to trace, detect. చేరదీయు to draw towards, to patronise, take into one's service, to embrace. సానదీయు to whet on a stone. గోళ్లుతీయు to cut the nails. దోవతీయు to clear the way, to prepare a path. అతనిసిగ్గుతీసిరి they disgraced him. తాళముతీయు to unlock. వాకిలితీయు to open a door. విడతీయు to loosen or separate. వేరుగాతీయు to separate. ఎండకంచు తీసినట్టు ఉన్నది the sun is a dazzling as (though reflected from) polished metal. తీయు. v. n. To go off, cease, diminish, disappear, be dispelled, intermit, desist from. To draw back, withdraw, retire, stand aside. To contract, shrivel, crack, open, split. జ్వరముతీసినది the fever went down. వెన్నుతీయు to come forth, or be produced (as a sprout,) to bud. కాళ్లు తీయుచున్నవి my legs throb or ache. ఏరు తీసిపోయినది the river has gone down. వెనక తీయు to fail, retire, withdraw, retreat, hesitate, or flinch. నాలుకతీసినది my tongue is dry, I am thirsty. వాని ఒళ్లు మిక్కిలి తీసిపోయినది he is greatly fallen away in flesh. నీళ్లు తీసిపోవు to dry up, sink, diminish, be exhausted. బలమంతా తీసిపోయినది my strength has gone. పాతర తీసియున్నది the granary was opened. తీయక unintermittingly, without intermission. వెనకతీయక without hesitation. తియ్యకుండా unfailingly, uninterruptedly, without intermission. తీయని incessant, unceasing. తీయించు tīyinṭsu. v. a. To cause to remove, get removed. తీసివేయు tīsi-vēyu. v. t. To take away. To dismiss. To sever ఖండించు. తీసివేతకాకితాలు tīsi-vēta-kāki-talu. n. Outside sheets of paper: paper that is taken away. తీసిపోవు tīsi-pōvu. v. n. To diminish. తగ్గు. తీసుక for తీసుకొని bringing. తీసుకరా bring. తీసుకపో take away. తీసికొను or తీసుకొను tīsi-konu. v. a. To take, &c.; to buy; to eat or drink, &c. పనితీసుకొను to exact service. వాడు చాలా దినములనుంచి తీసుకొంటున్నాడు he has been lingering for a long time. దండముతీసుకొనెను he acknowledged or accepted the salutation.

(p. 565) tōḍu tōḍu. [Tel.] n. Swearing an oath. ఆన. An affix, as నీతోడు I swear by you. A sister తోడబుట్టువు. Also, a souring stuff, చెమిరి, తోడుచల్ల same as తోడంటు. Aid, help, convoy. సహాయము. A helper or companion. తోడుత or తోడ్త tōḍuta. adv. With, along with. తోడను, తోడుతోడ, తోడ్తోడ, తోడుతో or తోడ్తో tōḍu-tōḍa. adv. Immediately, at once, therewith, together. వెంబడిని. తోడుదొంగ tōḍu-donga. n. An accomplice. తోడునీడ tōḍu-nīḍa. n. Aid and protection. A helper or companion. సహాయము, సహాయుడు, తోడుపడు or తోడ్పడు tōḍu-paḍu. v. n. To be an aid, to assist. సహాయపడు. అట్టి ఆపదలో నాకు తోడుపడ్డాడు he stood by me in that calamity. తోడుపాటు or తోడ్పాటు tōḍu-pāṭu. n. Assistance, companionship, సహాయము. తోడుపెట్టు tōḍu-peṭṭu. v. n. To gather as a swelling. నరముతోడుపెట్టినట్టు ఉన్నది ṭhe sinew has thrown out a lump. v. a. To add souring stuff to milk. చేమిరిపెట్టు. తోడుపోవు tōḍu-pōvu. v. n. To be equal; to suffice, సరియగు. తోడుబాలు tōḍu-bālu. n. 'The fellow of the milk,' i.e., the drops of water, put for luck into a pail before milking. పాలకు తోడుచేసిననీళ్లు. తోడుబోతు tōḍu-bōtu. n. A wizard or witch. పంపుచేయువాడు.

(p. 738) pādu or పాది pādu. [Tel.] n. A garden bed or plot smaller than a మడి. Also, the watered earth round a tree. The area or areola round the nipple or round a sore. Underneath, the nether portion, క్రిందు. Steadiness, నిలుకడ. పాదుకట్టు pādukaṭṭu. v. n. To divide into beds. పాదుకొను or పాదునిలుచు pādu-konu. v. n. To be grounded, established firm. To take root or gather strength have a footing. నాటుకొను, నెలకొను, తగులుకొను, నిలుచు. పాదుకొన్న being well grounded. పాదుకొలుపు pādu-kolupu. v. a. To fix, to ground, to establish. నాటునట్లుచేయు, స్థిరపరుచు. 'భక్తియుక్తిప్రసన్నత పంకజాక్షు, పాదపద్మంబులందునే పాదుకొలిపె.' Vish. i. 3.