(p. 1) a a. 3. [Tel.] The termination of many pure Tel. words in the fem. and neut. genders, e. g., అమ్మ, అక్క, అత్త, అప్ప, అవ్వ, దండ, కర్ర, నేల, వల, ఓడ. But of a few maseulines only; e. g., తాత, మామ, అన్న, బావ, దొర.

(p. 19) akkazuḍu akkazuḍu. [from Skt.] n. A wonderful man. Fem: gender, అక్కజురాలు.

(p. 136) itihāsamu iti-hāsamu. [Skt.] n. Ancient story, legend. History: traditional accounts of former events: heroic history, such as the Mahābhārata and the Rāmāyaṇa. పూర్వపు కథ.

(p. 163) upākhyānamu up-ākhyānamu. [Skt.] n. A tale, legend, narrative. ఇతిహాసము. కుచేలోపాఖ్యానము the story of Kuchēla. నలోపాఖ్యానము the life of Nala.

(p. 238) katha katha. [Skt.] n. A book containing a legendary tale. ఇంచుకసత్యమైన కల్పిత ప్రబంధము. A story, tale, fable, chronicle: a riddle or puzzle. కథవేయు. v. n. To give a riddle to be solved. కథకుడు katha-kuḍu. n. A chronicler. A story teller కథ చెప్పువాడు. కథనము kathanamu. n. Telling చెప్పడము. కథించు kathinṭsu. v. t. To tell, relate, narrate చెప్పు. 'కథింతునీ కజోరికయలరన్' హరి. ఉ. v. కథితము kathi-tamu. adj. Said, that which is said చెప్పబడిన.

(p. 253) karnāṭakamu or కర్ణాటము karṇāṭakamu. [Skt. from కరి+నాడు, the black soil or country.] n. The Karṇāṭaka or Kannada language. The Carnatic dance. A comedy: that division of acting which relates to love tales and emotions of amorous passion. కర్నాటకమేళము Native music, a Hindu band. కర్ణాటకరాజుల కథలు. Legendary tales, old wives' fables. కర్ణాటక ప్రభువులు the ancient kings or aboriginal princes.

(p. 260) kalpamu kalpamu. [Skt.] n. An age. A religious rule. A code or description of religious rites. A legend or pious tale. Thus; వరలక్ష్మీవ్రతకల్పము the legend or book regarding this observance బ్రహ్మకల్పము an age of Brahma equal to many millions of years. A series of publications as of a journal; as ప్రథమకల్పము first series, ద్వితీయకల్పము second series, &c. adj. That which equivalent to or that which is almost the same as. సమానమైనది. A word (like ish, in blackish, whitish) denoting similarity. ద్వీపకల్పము a peninsula. కరకల్పము like a hand. తటిత్కల్పమైన resembling lighting కల్పాంతము kalp-āntamu. n. The destruction of the world. The end of time. ప్రళయము. A Brahma's day. బ్రహ్మదినము. కల్పుడు kalpuṭn. One who is similar to, or equal to. విద్వత్కల్పుడు almost a scholar. అగ్నికల్పుడు he who is similar (in excellence) to the god of fire. M. XIII. ii. 332.

(p. 277) kālamu kālamu. [Skt.] n. Time, occasion, period. Season, weather. The tense of a verb. Death చావు. Blackness నలుపు. భూతభవిష్యద్వర్తమానకాలములు the past, future, and present tenses. కాలముచేయు to die. వర్షాకాలము the rainy season. శీతకాలము winter. ఎండకాలము summer. the bright fortnight or moonlight weather. చీకటికాలము the dark fortnight. కాలముజరుపు to demur: to put off. మీరు ఎట్లా కాలము జరుపుకొంటున్నారు how do you pass your time, or how do you live? కాలత్రయము at the three times of the day, morning, noon and night, or, the present, past and future. కాలత్రయములందున్ను perpetually. కాలకంఠము kāla-kaṇṭhamu. n. The black-throat, i.e., a sparrow పిచ్చిక. A peacock నెమలి. A wagtail కాటుకపిట్ట. కాలకంఠుడు or కాలకంధరుడు kāla-kaṇṭhuḍu. An epithet of Siva. కాలకూటము kāla-kūṭamu. n. Mortal poison: venom. విషభేదము. కాలక్షేపము kāla-kshēpamu. n. Passing or spending time. విద్యాకాలక్షేపము literary pursuits. వట్టికాలక్షేపము mere pastime. గ్రంథకాలక్షేపము reading. కాలక్షేపముచేయు to pass one's time, నీవు ఇప్పువు ఎట్లా కాలక్షేపము చేస్తున్నావు how do you now live? కాలక్రయము kāla-krayamu. n. The price of the day: the present rate; the current price. కాలఖండము kāla-khaṇḍamu. The liver. కారిజము. కాలచక్రము. kāla-chakramu. The circle of time. కాలజ్ఞముల kālagnyamu. A cock, as knowing the hour. కాలజ్ఞవత్రి kālagnyapa/ /ri. n. A cock, also, the cuckoo. 'కాలజ్ఞపత్రిరుతం బెట్లు చెలంగుమానకుపితస్త్రీ కర్ణదంభళియై.' A. v. 110. కాలజ్ఞానము kāla-gnyānamu. n. Knowledge of time Predictive knowledge. Certain histories or legends are written under this name, as the విద్యారణ్యకాలజ్ఞానము, the సర్వజ్ఞకాలజ్ఞానము, the చెన్నబసవకాలజ్ఞానము being the visions or predictions regarding particular saints. కాలజ్ఞుడు kālagnyuḍu. n. An astrologer జ్యోతిష్యుడు. కాలధర్మము. kāla-dharmamu. n. The debt of nature. Death మురణము. అకాలమ్పత్వువు untimely death. కాలప్రవృత్తి kāla-pravritti. n. Evacuation. నేడు నాకు కాలప్రవృత్తికాలేదు I had no motion to-day. కాలయాపనము kāla-yāpanamu. n. Delay, loss of time. కాలవహ్ని kāla-vahni. n. The devouring flames destined to burn up the world. A consuming fire, a conflagration. కాలవిళంబము kāla-vīḷambamu. n. Tardiness, loss of time, delay. కాలసూత్రము kāla-sūtramu. n. A name of a region in the hell of the Hindu Purānas. కాలహరణము kāla-haraṇamu. n. Delay, loss of time. కాలాంతకుడు kāl-āntakuḍu. n. One who brings the end. An epithet of Siva. కాలాంతరము kāl-āntaramu. n. Another time. కాలాంతరమందు or కాలాంతరేణ through the lapse of time, at another time. కాలాతీతము kal-ātītamu. n. Delay, loss of time. కాలాతీతమైనది it is now too late. కాలార్కుడు kāl-ārkuḍu. The sun that at the last day shall scorch up the world. కాలావధి kāl-āvadhi. n. The end of a year or season. కాలావసానము kāl-āvasānamu. n. The end of time, i.e., death. కాలికము kālikamu. adj. Regarding time. బహుకాలికమైన of long standing. ఈషత్కాలికమైన temporary, momentary. కాలోచితము kāl-ōchitamu. adj. Seasonable. కాలోచితపుమాటలు such words as suited his purpose.

(p. 338) klībamu klībamu. [Skt.] n. The neuter gender. నపుంసకము.

(p. 363) gātha gātha. [Skt.] n. A tale, story, a hymn, a legend, a verse or stanza. పాట, పద్యము. A puzzle, intricacy. గాథగానుండే. Intricate, puzzling.

(p. 562) toluta or తొల్త toluta. [Tel.] n. Beginning. మొదలు, ముందు. adj. First. మొదటి. adv. At first, in the place. తొలుతటి tolutaṭi. adj. First prior, preceding. Radha, iii. 62. తొలుతటిపదము the preceding word. Appa. v. 151. తొలుతొలుత or తొలుదొల్త tolu-toluta. adv. At the first, at the very beginning. Swa. i. 44. తొలుదీవి tolu-dīvi. n. The first island, i.e., Jambu dvīpa. Vasu. i. తొలుగట్టు tolu-gaṭṭu. (తొలుత+గట్టు.) n. The legendary eastern mountain on which the sun is supposed to rise. ఉదయాద్రి. తొలుచదువులు or తొల్చదువులు the first books, the Vedas వేదము. తొలుపక్కము the first lunar fortnight శుక్లపక్షము. తొలురిక్క the first constellation, i.e., Asvini. తొలువేలుపు the first god, i.e., Brahma సురజ్యేష్ఠుడు; also, an Asura. అసురుడు, పూర్వదేవుడు. తొలునాడు tolu-nāḍu. n. The day before. తొలుబాము tolu-bāmu. n. A former birth. పూర్వజన్మము. M. xii. i. 190. 'తొలుబాములల నోములు పెక్కునోచుగంగాదిమహానదుల్.' R. vii. 118.

(p. 570) tribhaṅgi tri-bhangi. adj. 'Three ways' twisted. The name of a certain graceful attitude in which some statues stand: such as the వేణుగోపాల or Piping Apollo; or that given to the ద్వారపాలకులు or door keepers carved on each side of a temple gate. The word frequently occurs in books on sculpture (Silpi) and in some poems, but is no where precisely defined. త్రిభంగిన్, three fold: in three ways. మూడువిధములవునట్టుగాను Swa. iii. 76. త్రిభాగము tri-bhāgamu. adj. Divided into three parts or shares. త్రిభువనము or త్రిలోకము tri-bhuvanamu. n. The three worlds: heaven, earth, and hell, i.e., the universe. త్రిమూర్తి tri-mūrti. n. The Hindu Triad, consisting of Bramha, Vishnu, and Siva. త్రియామ tri-yāma. n. Night. M. VII. v. 317. త్రిరాత్రము tri-rātramu. n. Three nights, మూడురాత్రులు. త్రిలింగము tri-lingamu. adj. 'Three gendered.' -a phrase for Sanskrit nouns of the common gender. 'Three formed.' 'త్రిమూర్తుల త్రిలింగవ్యక్తులన్.' B. vii. 333. Also a fictitous or fanciful name (యౌగికపదము) used for the Telugu language. It is peculiar to Appa Cavi, and a few other modern writers, but is not mentioned in any ancient or classical poet: nor in any Sanskrit Dictionary, in lists of the 'fifty six countries.' See W. Vish. Pur. p. 193. In some modern lists Troilinga is named, but without any authority. త్రివర్గము a collection of three (things) as Duty (ధర్మము,) Wealth (అర్థము,) and Desire (కామము) or the Gunas called సత్వరజస్తమములు, or the states called Increase (వృద్ధి), Decrease (క్షయము), and Stationariness (స్థానము.) త్రివళి tri-vali. n. A threefold corrugation on the stomach considered a beauty in women. 'లితకృశోదరంబు తరశత్రివళీయుత రోమరాజియున్.' M. I. iv. 49. త్రివిక్రముడు tri-vikramuḍu. n. He who subjugated the three worlds in three strides, i.e., Vishnu. త్రివిష్టవము tri-vishtapamu. n. Heaven. స్వర్గము. త్రివేణి tri-vēṇi. n. Lit: The Triple braided, an epithet of the Ganges which according to mythology, springs in three streams from the head of Siva. త్రివేణుక or త్రివేణువు tri-vēṇuka. n. The bands of a carriage pole. నొగకట్లు. T. v. 16. M. VII. i. 302. త్రిశంకువు tri-ṣankuvu. n. Name of the father of the hero Harischandra. త్రిశంకుస్వర్గము the Aerial regions, the place of happiness created for త్రిశంకు who could not be admitted into heaven on account of his low origin. త్రిశూలము tri-ṣālamu. n. The three pronged weapon of Vishnu. త్రిషవణము tri-sharvaṇamu. n. The three ablutions, to be performed at morn, noon and night. M. XII. iv. 102. త్రిషవణస్నాయి he who bathes thrice a day. త్రిసప్త tri-sapta. adj. Thrice seven. BRY. iii. 19. త్తిసంధ్యము tri-sandhyamu. n. The meeting times of forenoon, the noon and the afternoon. పూర్వాహ్న మధ్యాహ్న అపరాహ్న సంధ్యలు.

(p. 617) dvāparamu dvāparamu. [Skt.] n. The third or Brazen age of the world, which has preceded the present కలియుగము or Iron age. ద్వాపరయుగకథలు old wives' tales, legends.

(p. 632) napuṃsakamu na-pumsakamu. [Skt.] adj. Neuter, neither masculine nor feminine. నపుంసకత్వము na-pumsakatvamu. n. Impotency. నపుంసకుడు na-pumsakuḍu. n. An impotent man, a man devoid of virile powers, a eunuch. నపుంసకలింగము napumsaka-lingamu. n. The neuter gender.

(p. 767) puṇyamu puṇyamu. [Skt.] n. Virtue, holiness, merit, excellence, purity. ధర్మము. A good deed, a good or meritorious work or action, a work of supererogation, that which is more than required as a matter of duty. సుకృతము. adj. Virtuous, sacred, holy, pure, righteous. పవిత్రము. Good, excellent, మనోజ్ఞము. Charitable, generous. పుణ్యశ్లోకుడు a celebrated man. పుణ్యకథలు godly legends. పుణ్యకాలము an auspicious time. పుణ్యస్త్రీ (corrupted into పునిస్త్రీ) a happy woman, one whose husband is living. నన్ను ఉత్త పుణ్యానికి కొట్టినాడు he beat me without cause, meaning the same as నిష్కారణముగా. నీపుణ్యముచేత తొందరవచ్చినది (ironical) for this trouble we may thank you. ఇది అంతా మీ పుణ్యము this is all due to you goodness. నీపుణ్యముండును వాని జోలికిమాత్రము పోకు for goodness' sake do not meddle with him. పుణ్యానికి ఇచ్చినపొలము a field granted in free gift. A well known verse says. శ్లోకార్ధేన ప్రవక్ష్యామి యుదక్తం గ్రంథకోటిభిః, పరోపకారః పుణ్యాయపాపాయ పరపీడనం. పుణ్యజనుడు puṇya-januḍu. n. A man of excellence, a holy man, సుజనుడు. A Rākshasa, an evil spirit, రాక్షసుడు. పుణ్యజనేశ్వరుడు puṇya-janēṣvaruḍu. n. Kubēra. పుణ్యబూమి puṇya-bhūmi. n. The Holy land (of the Hindus), i.e., Hindustan, the land between the Himalayas and the Vindhyas. పుణ్యలోకము puṇya-lōkamu. n. Heaven. పుణ్యవంతుడు puṇya-vantuḍu. n. One who is holy or virtuous. ధార్మికుడు, అదృష్టవంతుడు. ఈ విషయములో అతడు చాలా పుణ్యవంతుడు. in this respect he is very lucky. పుణ్యస్త్రీ or పుణ్యాంగన puṇya-strī. n. A good housewife, good woman, lady. పుణ్యాత్ముడు puny-ātmuḍu. n. A holy, pious or charitable person, పుణ్యస్వరూపుడు. పుణ్యాహము puṇy-āhamu. n. A holy or sacred day, పుణ్యదినము. పుణ్యాహవాచనము puṇy-āha-vāchanamu. n. The consecration or hallowing of a ceremony. A ceremonial purification. పుణ్యుడు puṇyudu. n. A holy or virtuous man. పుణ్యులారా O holy men!