(p. 217) ōḍu ōḍu. [Tel.] v. n. or v. a. To fail, lose, to be defeated or worsted, అపజయపడు. To flow or be lost, as blood, పారు. To shrink, hesitate, fall back భయపడు, సంకోచించు. ఆట ఓడినాడు he lost the game. జీవహింసకోడి shrinking or hesitating to take away life. ఓడుపడు to be frightened. వర్రు ఓడ అనగా ప్రవాహముగా పారు to rush, as a flood. M. Xiii. ii. 451. మీమోము చూడనోడి unable to look you in the face. ఓడకోడకు fly not! flee not.

(p. 283) kimmanaka kimm-anaka. [Tel.] adv. Without hesitation. 'Without whats and where-fores.' కిమ్మనకుండా చేసినారు they did it without saying a word.

(p. 313) koṅku konku. [Tel.] v. n. To be timid, alarmed: to fear, to dread, to hesitate. భయపడు, వెనుదీయు, సంకోచించు. n. Fear. Timidity, shyness. వెనుదీయుట. Hesitation. సంకోచము. Shame, scruple. surmise. Distortion, as that of a cripple. కొంకుకొసరులేని careless and heedless. కొంకుపోవక unterrified. కొంకుపడు konku-paḍu. v. n. To fear. భయపడు. To hesitate సంకోచించు. To trip, stumble, blunder. కొంకుపాటు fearing, hesitation. కొంకుపోవు konku-pōvu. n. To become crooked or bent. కొంకరలుపోవు.

(p. 313) koñciñcu konchinṭsu. [Tel.] v. a. To draw back inhesitation. సంకోచించు.

(p. 325) kosa kosa. [Tel.] n. A tip or end. The border or selvege. కొసగలముత్తెము a pear shaped pearl. కొసగా slanting. కొసరు kosaru. [Tel.] v. n. To demand an article over and above, or into the bargain. To be greedy. To be eager for. To hesitate. సంకోచించు. v. t. To pray ప్రార్థించు. కొసరించు kosar-inṭsu. n. To demand more; to be exorbitant. n. Eagerness, lust, greediness, pruriency, hankering, cupidity; what is demanded over and above; what is asked into the bargain. Desire, cupidity కోరిక. Prayer ప్రార్థనము. Hesitation సంకోచము. 'కొంకు కొసరించుకయులేక' without the least hesitation or fear.

(p. 368) giraka giraka. [Tel.] n. A pulley. నూతిరాట్నము, ఘటయంత్రము. adj. Short, dumpy. పొట్టి. గిరకతనము giraka-tanamu. n. Shortness of stature. గిరకతాడిచెట్టు giraka-tāḍi-cheṭṭu. n. The short or stumpy palm tree. గిరకపడు giraka-paḍu. v. n. To fall back, fail. 'కందమూలంబులు నిర్మూలంబులయ్యె.' Ellana iii. 219. గిదకకుండ without hesitation, at once.

(p. 373) guzaguza or గు౛గు౛లు gụzaguza. [Tel.] n. Whispering. గు౛గు౛రేకులు guza-guza-rēkulu. n. The game called Puss in the Corner. Dasav. ix. 101. గు౛గు౛లాడు or గు౛గు౛పోవు guzaguza-l-āḍu. v. n. To whisper: to agonize or be in trouble. త్రొక్కటపడు guza-gumpulu. గు౛గుంపులు n. Whispering: doubt, hesitation, trouble.

(p. 534) tīyu tīyu. [Tel.] v. a. To take. To draw out, take out, extract. ఈడ్చు. To open. excavate, dig. To deduct, take away, subtract. To find (a place in a book), to discover, bring to light. To turn out, discharge, remove. To exact, receive (payment.) To collect, gather, levy as a tax, a fine, పన్ను, లేక అపరాధమునుతీయు. To pull off, take off. To extinguish or put out. To buy. కొను. See తీసికొను. దెబ్బతీయు to give a blow. చెరువుతీయు, బావితీయు. to sink or dig a well or tank. పాతరతీయు to open a pit or granary. పాలుతీయు to milk. జాడతీయు to trace, detect. చేరదీయు to draw towards, to patronise, take into one's service, to embrace. సానదీయు to whet on a stone. గోళ్లుతీయు to cut the nails. దోవతీయు to clear the way, to prepare a path. అతనిసిగ్గుతీసిరి they disgraced him. తాళముతీయు to unlock. వాకిలితీయు to open a door. విడతీయు to loosen or separate. వేరుగాతీయు to separate. ఎండకంచు తీసినట్టు ఉన్నది the sun is a dazzling as (though reflected from) polished metal. తీయు. v. n. To go off, cease, diminish, disappear, be dispelled, intermit, desist from. To draw back, withdraw, retire, stand aside. To contract, shrivel, crack, open, split. జ్వరముతీసినది the fever went down. వెన్నుతీయు to come forth, or be produced (as a sprout,) to bud. కాళ్లు తీయుచున్నవి my legs throb or ache. ఏరు తీసిపోయినది the river has gone down. వెనక తీయు to fail, retire, withdraw, retreat, hesitate, or flinch. నాలుకతీసినది my tongue is dry, I am thirsty. వాని ఒళ్లు మిక్కిలి తీసిపోయినది he is greatly fallen away in flesh. నీళ్లు తీసిపోవు to dry up, sink, diminish, be exhausted. బలమంతా తీసిపోయినది my strength has gone. పాతర తీసియున్నది the granary was opened. తీయక unintermittingly, without intermission. వెనకతీయక without hesitation. తియ్యకుండా unfailingly, uninterruptedly, without intermission. తీయని incessant, unceasing. తీయించు tīyinṭsu. v. a. To cause to remove, get removed. తీసివేయు tīsi-vēyu. v. t. To take away. To dismiss. To sever ఖండించు. తీసివేతకాకితాలు tīsi-vēta-kāki-talu. n. Outside sheets of paper: paper that is taken away. తీసిపోవు tīsi-pōvu. v. n. To diminish. తగ్గు. తీసుక for తీసుకొని bringing. తీసుకరా bring. తీసుకపో take away. తీసికొను or తీసుకొను tīsi-konu. v. a. To take, &c.; to buy; to eat or drink, &c. పనితీసుకొను to exact service. వాడు చాలా దినములనుంచి తీసుకొంటున్నాడు he has been lingering for a long time. దండముతీసుకొనెను he acknowledged or accepted the salutation.

(p. 622) dhārāḷamu dhārāḷamu. [Skt.] n. Freedom from restraint. అడ్డపాటులేమి., Openness, want of hesitation, generosity, liberality. adj. Liberal, free. అడ్డపాటులేని. ధారళముగా dhārāḷamu-gā. adv. Easily, plain ly, uninterruptedly, with ease, at free will. ధారాళవృష్టి plenteous rain. R. v. 3. and 31.

(p. 629) naṭṭu naṭṭu. [Tel.] n. A spot of ground. A place, abode. స్థానము, వాసస్థానము, Delay, ఆలస్యము. An obstacle, or hindrance; hesitation. ఆటంకము. Loss, damage. A platform of earth, a terrace. A tape worm. The bent grass that infest corn-fields. సస్యరోగవిశేషము. One species of this called కుందురునట్టు is found in the రేగడ or black soil, another గరకనట్టు in the mudub or mixed soil. The largest species is called పడవనట్టు; the smaller గంపనట్టు. నట్టుకొట్టు naṭṭu-koṭṭu. v. n. To delay. ఆలస్యముచేయు. నట్లుపడు naṭṭlu-paḍu. v. n. To hesitate. తడబడు, అడ్డిపడు. నట్టుకొను naṭṭu-konu. n. To fix (itself) firmly, to be fixed. కుదురుకొను, నెలకొను.

(p. 657) nir nir. A Sanskrit particle prefixed in words of that language and implying negation, privation, &c. This prefix varies in accordance with the rules of Sanskrit sandhi. In some cases it becomes నిష్ as నిష్ఫలమైన fruitless. When attached to a word which begins with S, it becomes నిస్, as నిస్సందేహముగా doubtlessly. When it is followed by a vowel, it remains unaltered as నిరాటంకముగా unchecked. The compounds in which this prefix is used are here put together. నిరంకుశము nir-ankuṣamu. adj. Unrestrained, free, uncontrolled, resistless. అడ్డములేని. నిరంజనము nir-anjanamu. adj. Free, void of passion or emotion, stainless. నిర్దోషమైన. నిరంతరము nir-antaramu. adj. Continued, continuous, without interval. Interminable, endless. ఎడతెగని, దట్టము. adv. Always, constantly, frequently, generally. నిరపరాధుడు nir-aparādhamu. adi. Blameless, innocent, harmless. నిరపరాధి or నిరనరాధుడు nir-aparādhi n. One who is innocent. నిరపాయము nir-apāyamu. adj. Harmless, అపాయములేని. నిరపేక్షము ṇir-apēkshamu. adj. Undesired, అపేక్షలేని. నిరర్గళము nir-argalamu. adj. Unobstructed, unrestrained, unimpeded. Resistless. అడ్డములేని, నిరర్థకము nir-arthakamu. adj. Vain, fruitless, improfitable, unmeaning. ప్రయోజనములేని. నిరవగ్రహుడు nir-avagrahuḍu. n. One who is unimpeded, independent. అడ్డపాటులేనివాడు, స్వతంత్రుడు. నిరవద్యము nir-avadyamu. adj. Unobjectionable, unexceptionable. నిర్నిరోధకమైన. Vasu. ii. 99. నిరవధికము nir-avadhikamu. adj. Unlimited. మేరలేని. నిరహంకారము nir-ahankāramu. n. Humility, modesty. నిరాకరించు nir-ākarinṭsu. v. a. To transgress, disobey, disregard, neglect, contemn, తిరస్కరించు. నిరాకారము or నిరాకృతి nir-ākāramu. n. Disregard. తిరస్కారము. What is viewless or invisible. The sky, ఆకాశము. adj. Viewless, shapeless, invisible. నిరాకారుడు nir-ākāruḍu. n. One who is without form, the Deity. పరమాత్ముడు. నిరాకృతము nir-ākṛitamu. adj. Removed, rejected, despised, expelled, disregarded. నిరాక్షేపముగా nir-ākshēpamu-gā. adj. Unquestionably, without objection. నిరాఘాటము nir-āghāṭamu. adj. Irresistible, మీరరాని. Easy, unobstructed, without hesitation. నిరాంతకముగా nir-ātankamu-ga. adj. Without scruple or fear, నిర్భయముగా, నిశ్శంకముగా. నిరాదరణ nir-ādaraṇa. n. Helplessness. Disregard. నిరాధారము nir-ādhāramu. adj. Groundless, helpless. నిరాపనింద nir-āpa-ninda. n. Blame, censure, అపదూరు. నిరాబారి nirābāri. n. A saint, sage. ముని. Nila. i. 29. నిరామయము nir-āmayamu. adj. Well, hale, recovered from sickness, free from disease. నిరామయుడు nir-āmayuḍu. n. One who is free from disease. నిరాయాసముగా nir-āyāsamu-gā. adv. Easily, without difficulty. నిరాయుధహస్తుడు nir-āyudha-hastuḍu. adj. Unarmed. నిరాలంబము ṇir-alambamu. n. Independent, అవలంబములేని. నిరాశ nir-āṣa. n. Despair, despondency. ఆసలేమి. నిరాశ్రయుడు nir-āṣrayuḍu. adj. Unprotected, unpatronaized, helpless. అశ్రయములేని. నిరాశకము nirāsakamu. adj. Opposing, rejecting, expelling. Antagonistic, as the potency of medicine. n. A specific, or panacea. నిరసించునది. నిరాస్పదము nir-āspadamu. adj. Groundless. నిరాహారము nir-āhāramu. adj. Fasting. ఆహారము లేని. నిరాళుడు nir-āḷuḍu. n. One who is unrestrained, ప్రతిబంధకము లేనివాడు 'నిన్నొరు లెరుగంగరామి నిశ్చయము, నిరాళుండ వీవు.' L. ii. 210. నిరుద్యోగము nir-udyōgamu. n. Unemployedness: the being in a state of idleness. adj. Passive, inert, unengaged, at leisure. నిరుద్యోగి nir-udyōgi. n. One who is umemployed. నిరుపద్రవము nir-upadravamu. adj. Harmless. ఉపద్రవములేని. నిరుపమానము nir-upamānamu. adj. Incomparable, matchless, సాటిలేని. నిరపహతి nir-upahati. adj. Undisturbed, untroubled, unchecked. నిరుపాధి nir-upādhi. n. Ease, freedom from pain. నిరుపాధికము nir-upādhikamu. adj. Causeless, నిర్హేతుకమైన. నిర్గుణము nir-guṇamu. adj. Indescribable. incomprehensible. Devoid of quality or definable attribute. నిర్గుణుడు nir-guṇuḍu. n. One (the Deity) who is devoid of properties or qualities. The Indescribable One. నిర్ఘటము nir-ghaṭamu. n. A crowded bazaar or shop, బహుజనసమ్మర్ధము గల అంగడి. నిర్జనము nir-janamu. adj. Devoid of human beings, lonely, private, solitary, జనములేని. నిర్జరుడు nir-jaruḍu. n. One who is not subject to decrepitude. An immortal or god. నిర్జరసతి a goddess. నిర్జలము nir-jalamu. adj. Waterless, జలములేని. నిర్దయత nir-dayata. n. Unkindness, దయలేమి. నిర్దయుడు or నిర్దయాత్మకుడు nir-dayuḍu. n. An unkind man, దయలేనివాడు నిర్దోషము nir-dōshamu. adj. Faultless, innocent దోషములేని. నిర్దోషులు the innocent. నిర్దోషముగా nir-dōshamu-gā. adv. Faultlessly, innocently. నిర్దోషత్వము nir-dōshatvamu. n. Innocence, faultlessness. నిర్ధనుడు nir-dhanuḍu. n. One who has no money, a poor man, ధనములేనివాడు. నిర్ధూమధామము nir-dhūmadhāmamu. n. Utter destruction: utter ruin and ashes. 'మీరు తొక్కిన చోటు నిర్ధూమధామంబు.' Dab. 232. నిర్నిద్రము nir-nidramu. adj. Sleepless, awake. నిర్నిమిత్తము nir-ni-mittamu. adj. Needless, causeless. నిర్నీతి nir-nīti. n. Immorality. నిర్భయము nir-bhayamu. adj. Fearless. నిర్భయతన్ fearlessly. నిర్భరము nir-bharamu. adj. Unbearable, సహింపగూడని. Much, excessive, great, అధికము. నిర్భాగ్యుడు nir-bhāgyuḍu. n. One who is luckless, unlucky, or cursed భాగ్యములేని వాడు, దరిద్రుడు. నిర్భీతి nir-bhīti. n. Fearlessness. నిర్మత్సర nir-mastsara. adj. Tolerant, free from jealousy. నిర్మర్యాద nir-maryāda. n. Dishonour, an insult, impudence. నిర్మలము nir-malamu. adj. Pure, transparent, clear, clean, free from dirt or impurities. నిర్మలుడు nir-maluḍu. n. One who is pure: a good man. నిర్మోగమోటము nir-moga-mōṭamu. n. Unkindness. నిర్దాక్షిణ్యము. నిర్ముక్తము nir-muktamu. adj. Loosed, set free from, disjoined, sundered, separated. n. A snake that has lately cast its skin. నిర్ముక్తపరిధానయై dropping her petticoat. నిర్ముక్తుడు nir-muktuḍu. n. An ascetic, a monk. సన్యాసి. నిర్మోకము nir-mōkamu. n. A snake's skin. కుబుసము నిర్మూలము or నిర్మూలనము nir-mūlamu. n. Extirpation, eradication, utter ruin నిర్మూలమైన ruined. నిర్మూలించు nir-mūlinṭsu. v. a. To eradicate, నిర్మూలముచేయు. వేరులేకపోవునట్లు చేయు. To ruin, నాశముచేయు. నిర్లజ్జము nir-lajjamu. adj. Shameless. సిగ్గులేని. నిర్లేపుడు nir-lēpuḍu. n. Devoid of pride. నిరహంకారి. నిర్వంశుడు nir-vamṣuḍu. n. One who is childless, barren. నిర్వచనీయము nir-vachanīyamu. adj. Inexpressible, undefinable. నిర్వాతము nir-vātamu. adj. Windless or close, as a place. గాలిలేని (చోటు.) నిర్వికారము nir-vikāramu. adj., Unchanged, unaltered, uniform, changeless, immutable. వికారము లేని. నిర్వికారుడై or నిర్వికారచిత్తుడై stead fastly. నిర్విఘ్నము nir-vighnamu. adj. Unobstructed. నిఘ్నములేని. నిర్విణ్ణుడు nir-viṇṇuḍu. adj. Earnest, absorbed, overcome, enrapt. విన్నదనములేని (వాడు.) నిర్వివాదము nir-vivādamu. adj. Undisputed, unquestioned. వాదములేని, నిశ్చయమైన నిర్విషము nir-vishamu. adj. Venomless, నిషములేని. నిర్వైరము without enmity, వైరములేని, నిర్వ్యాజము nir-vyājamu. adj. Without deceit: without obstruction. Honest. నెపములేని, నిర్గేతుకముగా nir-hētukamu-gā. adv. Without cause, causelessly.

(p. 961) malikitamu malikitramu. [Tel.] n. Doubt, hesitation. సందేహము. Sorrow. వ్యాకులము. మలికితడు to sorrow. 'మనసుకెర్లగ నాడమలికితపడుచు.' L. xi. 118. మనోమలికితము mental grief.

(p. 1001) muṇugu muṇugu. [Tel.] v. n. To sink, become immersed, submerged; to dive, drown; to be lost, ruined. ఆ పని ముణుగుతూ తేలుతూ ఉన్నది that affair is still in uncertainty. నాకేమిన్ని ముణిగిపోలేదు it is no loss to me. నాసొమ్ము ముణిగిపోయినది my money is lost. ముణక muṇaka. n. Immersion, submersion. నీళ్లలో ముణుగుట. ఒకముణకలో వాని ప్రాణము పోయినది he died in one immersion. ముణకరాములు muṇaka-rāmulu. n. A puzzle, hesitation, being at a loss. ఎటుతోచనిస్థితి. ఇంతలో పులికి ముణకరాములయినది the tiger was now at bay. ముణకరాములుగానుంటిని I was in a fix. ముణిగించు muṇiginṭsu. v. a. To sink, immerse, drown. నీళ్లలో ముణిగి పోవునట్టుచేయు. ముణుగలాగుకొను or ముడుగలాగుకొను muṇuga-lāgu-konu. v. n. To crouch or lie coiled up రవంతచోటులో కాళ్లుచేతులు ముడుచుకొని పండుకొను.

(p. 1051) mrudamruda mruda-mruda. [Tel. anuk.] n. Loitering, shuffling, hesitation, సందిగ్ధము. మ్రుదమ్రుదగానుండు to be in doubt, సందిగ్ధముగానుండు. మ్రుదమ్రుదచేయు to keep in doubt, shuffle off. సందేహములోనుంచు. 'ఈయర్థంబునగిన్నియ, యీయసెయావలయు గాని యితరులకువృధా, రోయిడగారికి మ్రుదమ్రుద, సేయకనిదిధర్మమని వచింపుడు పెద్దల్.' Vaijayanti. iv. 93.

(p. 1278) sandēhamu sandēhamu. [Skt.] n. Doubt, hesitation, suspicion, mistrust, uncertainty. సంశయము. సందేహించు sandē-hinṭsu. v. n. To doubt, suspect, hesitate. సంశయించు, సందేహపడు, అనుమానపడు.