(p. 71) abhivṛddhi abhi-vriddhi. [Skt.] n. Increase, improvement, progress, augmentation. పెంపు. వంశాభివృద్ధి, కులాభివృద్ధి increase of a family. అభివృద్ధిచేయు v. a. To increase, swell, improve, augment పెంచు, అధికము చేయు, అభివృద్ధియగు v. n. To increase, prosper. అక్షయమగు, పెరుగు.

(p. 128) āśuvu āṣuvu. [Skt.] n. Speed. ఆశుకవిత్వము or ఆశుధారా కవిత్వము āsu-kavitvamu. n. Extempore poetry. ఆశుకవిత్వము చెప్పు to improvise verses.

(p. 375) guṇamu guṇamu. [Skt.] n. A quality, property, virtue, disposition, temper, character, or attribute. Tendency, effect, purpose, use. A symptom as of disease. వానికి గుణమువచ్చినది he is now come to his senses. నీలగుణము blackness. మంచి గుణము goodness, good temper. మోహగుణము the passion of lust. వానికి గుణముగానున్నది he is better, he has recovered. పది రూపాయలుయిస్తే గుణమే if he gives ten rupees so much the better. అందువల్ల యేమిగుణము what is the use of it? వానితో మాట్లాడితే గుణము లేదు there is no good in speaking to him. పది గుణములుగల or గడియకు ఒక గుణముగల freakish, changeable, whimsical వాంతిభ్రాంతిగుణము an attack or symptoms of cholera. The three Gunas are Rajah (passion) Tamah foulness: and Satvam (Truth). Added to a numeral, thus ద్విగుణము twice as much or two-fold. త్రిగుణము thrice as much, or three-fold. గుణము n. A cord, a string. త్రాడు. A bow string. అల్లెత్రాడు. గుణధ్వని the sound of the bowstring. గుణపడు guṇa-paḍu. v. n. To recover, improve, ameliorate. గుణమగు guṇa-m-agu. v. n. To recover. వారికి గుణమైనది they have improved. గుణమిచ్చు guṇa-m-iṭsṭsu. v. n. To affect favourably, as medicine, to improve the health. గుణము చేయు guṇamu-chēyu n. The cure. గుణవంతుడు or గుణయుతుడు guṇa-vantuḍu. n. A worthy or good man. గుణవతి guṇa-vati. n. A good woman. గుణి or గుణుడు guṇi. adj. Endowed or gifted with good qualities. 'గుణగుణంబులరీతి కూడిమాడి' (Paidimarri. iv. 214.) united as closely as goodness and the good, as the virtuous and virtue. అధికగుణుడు highly distinguished. గుణించు or గుణియించు guṇinṭsu. v. a. To multiply, calculate. To spell. గుణితము guṇitamu. n. Multiplication, spelling. గుణ్యత guṇyata. n. Excellence, goodness, worth. 'గుణ్యత యేమైననుసరి ప్రాణ్యవనము చేయవలయు.' T. iii. 96.

(p. 634) nayamu nayamu. [Tel.] n. Cheapness. Profit. లాభము. Smoothness. నునుపు, మృదుత్వము. Beauty. అందము. Welfare, ease, facility. Good health, soundness, safety. Convalescence, improvement. recovery. Kindness, civility. [Skt.] n. Virtue, morality. నీతి. నయములేదు it is no better. నయభయములమందలించి, or నయభయములుతోప by fair means or foul, by allurement or alarm, by rough or smooth methods. నయనష్టానికి for either profit or loss, for better or worse. నయమారగా civilly, kindly. ఇది వారికి దొరకడము నయము they were lucky in getting this. నీవు రావడము నయము it is well that you came. కొంచెము నయమయినది it is somewhat improved or better. నయమొప్పు duly, fitly, easily. adj. Smooth. నునుపైన. Soft, మృదువైన. Fine, అందమైన. Cheap, చవుకయైన. Well. easy, better in health, convalescent. Malleable, not brittle. High (as a note in music, as opposed to ఘనము or deep notes.) నయముగా nayamu-yā. adv. Easily, well, kindly, better, cheaply. నయముగానున్నది there is an improvement, it is better. వానికి నయముగానున్నది he is better or convalescent. నయగారము nayag-āramu. (నయము+కారము.) n. Smoothness, softness. మృదుత్వము. A soft word, మృదువచనము. నయగారి naya-gāri. n. A gentleman, a courteous man, మృదుత్వముగలవాడు. మృదువచనముగల వాడు. నయించు nayinṭsu. v. n. &a. To agree, to hold well together, as a paragraph. సందర్భించు. To cause to have, పొందించు.

(p. 784) peñcu or పెనుచు penṭsu. [Tel. from పెను.] v. a. To nourish, support, take care of. To adopt or rear a child, పోషించు, సాకు. To increase, improve. To extend or swell. To exaggerate, to multiply. మాంసము మాంసమును పెంచును flesh meat increases the flesh. కలహము పెంచినాడు he fomented the quarrel. గ్రంథము ఊరక పెంచెను he spun the story (or book) out. గడ్డము పెంచు to grow or wear a beard తలపెంచు to wear one's hair long, to keep one's head unshorn. చెవులుపెంచు or చెవులు కుట్టించు to bore the ears. Chenn. iii.145. ముక్కుపెంచు to keep a hole open for a nose-jewel. దుఃఖముపెంచు to indulge in grief, దుఃఖముపొందు, దుఃఖించు. ND. i. 702. రోగమును పెంచినాడు he increased the illness. కథనుపెంచు to exaggerate. See పెంపు & పెంపకము. పెంచుకొను penṭsu-konu. v. a. To adopt. దత్తుతీసికొను.

(p. 785) pempu pempu. [Tel. for పెను.] n. Greatness. మహత్వము, అధిక్యము, అతిశయము. Honour, గౌరవము. Rearing, nourishing, fostering, సాకుట. Increase, growth, వృద్ధి. Plenty. సమృద్ధి. Ruin, నాశము, లయము. గ్రామమును పెంపు చేసినవారు those who enlarged the town. v. a. To ruin, నాశముచేయు. పెంపుడు pempuḍu. adj. Fostered, reared, adopted (as a son,) brought up, tamed, domesticated, పెంపబడిన. పెంపుడుకొమారుడు or దత్తపుత్రుడు an adopted son. పెంవుడుతల్లి an adoptive mother. పెంపుడుతండ్రి an adoptive father. పెంపుడుచిలుక a pet parrot. పెంపరలాడు pemp-ara-l-āḍu. v. n. To be increased, augmented. మిక్కుటమగు. పెంపారు, పెంపగు, పెంపుచెందు, పెంపొందు or పెంపుమీరు pemp-āru. v. n. To increase, grow, improve. వర్ధిల్లు, గొప్పయగు, అతిశయించు.

(p. 838) pravardhillu pra-vardhillu. [Skt.] v. n. To increase, grow, improve, flourish, prosper, మిక్కిలి వృద్ధిపొందు. ప్రవర్థించు pra-varthinṭsu. v. a. To cause to flourish, మిక్కిలి వర్ధిల్లజేయు. ప్రవర్ధమానము pra-vardha-mānamu. adj. Flourishing, thriving, increasing. మిక్కిలి వృద్ధిపొందుచుండే.

(p. 1135) vardhilu, vardhillu or వ్రవర్ధిల్లు vardhilu. [Skt.] v. n. To grow, increase, improve, flourish, thrive, prosper. వృద్ధిబొంధు, పెరుగు. 'పృథి వినూరేండ్లువర్ధిలు మన్న నీవు.' Dab. 240. వర్ధించు vardhinṭsu. v. a. To cause to thrive, to nourish. వర్ధిల్లజేయు, పెంచు. వర్ధిష్ణువు vardhishṇuvu. adj. Prosperous, flourishing. వృద్ధిపొందుచున్న. 'స్వస్వప్రవర్ధిష్ణుధరణీరుహ.' Swa. i. 32. వర్ధిష్ణుడు or వర్ధిష్ణువు vardhishnuḍu. n. One who prospers or flourishes. వృద్ధిబొందువాడు. వర్ధనము vardhnamu. adj. Increasing, growing, thriving. పెరిగే, అభివృద్ధిఅయ్యే. మర్దనంగున వర్ణనం stripes breed virtue. n. Increase, growth, improvement. పెరుగుట, అభివృద్ధి. నందివర్ధనము a shrub called Nerium coronarium, నంద్యావర్తము. గుండవర్ధనము a species of this flower. 'గుండవర్ధనములుకొండ గోగులును.' L. iii. 33. వర్ధమానము vardha-mānamu. adj. Increasing, growing, thriving. అభివృద్ధిఅగుచున్న, పెరిగే. వర్ధమానకము vardha-mānakamu. n. A lid. మూకుడు. వర్ధితము vardhitamu adj. Increased, grown, thriven. వృద్ధిపొందింపబడిన.

(p. 1161) vāsi vāsi. [Tel.] n. Difference. తారతమ్యము, భేదము. Greatness, ఆధిక్యము, గొప్పతనము. Profit, లాభము. Fame, renown, ప్రసిద్ధి. Amelioration, improvement in health or quality. స్వస్థము, గుణము. Comparative merits, superiority amongst competitors. Influence. Splendour, glory, celebrity. eminence, honor, lustre. ప్రసిద్ధి. శ్రేయస్సు. 'రఘుశేఖర బల్విలుకాడవౌగు, నీవాసియువన్నె నేడుగనవచ్చె.' R. v. 316. 'వదినెలు తెలిసినవాసి జెడును.' H. i. 138. 'వాపిచెడనతసుకాంతితో UR. iv. 297. వానిఒళ్లు వాసిచేసిరి they cured him. ముఖవాసి fascination, personal influence. వానికి చెయివాసికద్దు he has a lucky hand, he is fortunate in his practice. మాటవాసికిచెప్పినాను I said it without any particular reason. Extent, limit పరిమితి. This is affixed to words denoting fractions thus, అరవాసి one half. కాలువాసి one quarter. Advantage gained in measurement, &c., surplus. ధారణవాసి advantage gained by price. 'ధారణవాసికైరొదల్ బెట్టుచు.' A. vi. 93. టీ వాసి, మార్పుయెక్కువ తక్కువలకొరకు. 'మాయక్కకన్న రాధికయేయెక్కువయైన చానయెరిగింపుమదే యీమమనాయమనెన్నగ ప్రాయమ్మున రాజుబంటువాసిదలంపన్.' Ila. iii. 179. టీ రాజు బంటువాసి, అనగా దొరుకును సేవకునకును ఉండే తారతమ్యము వాసి vāsi. adj. Greater,గొప్ప. Better, either in health or in quality. స్వస్థము, బాగు. అది యిప్పుడు నిండావాసి it is much better now. రోగము వాసియైనది the disease is cured. వారికంటెవీరు వాసి these are better than the other men. వాసికెక్కు vāsi-ekku. v. n. To rise to celebrity, become great, obtain eminence, attain superiority, ప్రసిద్ధినిపొందు 'లోకమువారు మెచ్చగా వన్నెకువాసికెక్కి.' T. ii. 38. 'నీ యుపకారము ముజ్జగంబులన్ వాసికి నెక్కి.' Anirudh. iii. 59. వాసీగా vāsi-gā. adv. Well, properly, fully. చక్కగా. 'కాశీమహిమము మీచేవాసిగవిని సంశయముల నాసితిమిక నీదాసులము.' P. iv. 262. వాసిచేయు vāsi-chēyu. v. a. To ameliorate, cure, make better. స్వస్థముచేయు. వాసితనము vāsi-tanamu. n. Propriety, fitness, యుక్తము. 'సత్యభామా విధేయువలన మరలగొనుటపో వాసితనము.' Parij. iv. 16.

(p. 1203) vṛddha vṛiddha. [Skt. from వృధ్ to increase, to grow.] adj. Increased, extended, improved. Old. వృద్ధకావేరి the main stream of the Kaveri. వృద్ధగోదావరి the main stream of the Godavari. వృద్ధత్వము vṛiddhatvamu. n. Old age. వార్థక్యము. వృద్ధశ్రవుడు vṛiddha-ṣravuḍu. n. An epithet of Indra. ఇంద్రుడు. వృద్ధాప్యము vṛiddhāpyamu. Old age. ముసలితనము. వృద్ధి vriddhi. n. Increase, augmentation, extension, పెరుగుట, అభివృద్ధి. Plenty, abundance, prosperity. సమృద్ధి. Interest on money, వడ్డి. Multiplication, గుణకారము. In Sanskrit grammar, the temporal augment. చవృక్రద్ధి. compound interest. హానివృద్ధులు increase and decrease. దానిహాని వృద్ధులకు నేను ఉన్నాను I am answerable for all loss and gain, for all good or ill that happens. వృద్ధు or వృద్ధుడు vṛiddhu. n. An old man. ముసలివాడు. వృద్ధురాలు or వృద్్ధ vṛiddur-ālu. n. An old woman, వృద్ధస్త్రీ. వృద్ధ్యాజీవుడు vṛiddhyā-jīvuḍu. n. One who lives by lending money at interest.

(p. 1236) vyutpatti vy-utpatti. [Skt.] n. Production, origin, birth. The orign of words, derivation, etymology, శబ్దసంభవప్రకారము, శబ్ద సాధనజ్ఞానము. Science, learning, critical knowledge. తెలివి, పాండిత్యము, నైపుణ్యము, విగ్రహము. వ్యుత్పత్తియగు to be born, పుట్టు; to become instructed in or acquainted with. కావ్యవ్యుత్పత్తి acquaintance with a poem. శాస్త్రవ్యుత్పత్తి skill in an art. అవయవవ్యుత్పత్తి acquaintance with etymology. వ్యుత్పన్నము vy-utpannamu. adj. Derived, formed as a derivative word. పుట్టిన, కలిగిన. (ఇది శబ్దమును గురించినమాట.) వ్యుత్పన్నుడు vy-utpannuḍu. n. One who is versed in proficient or learned.నిపుణుడు, పండితుడు, సాహిత్యము గలవాడు. వ్యుత్పాదకము vy-utpādakamu. adj. Instructive. పాండిత్యజనకమైన. ఇది మంచి వ్యుత్పాదక గ్రంథము this is a very improving book.

(p. 1246) śāntamu ṣāntamu. [Skt.] adj. Calm, patient, tranquil, meek, humble; appeased, calmed, stilled, శమితము. n. Patience, mildness, gentleness, tranquility. ఓర్పు, తాలిమి, సమానము. శాంతి ṣānti. n. Tranquility, calmness, quietness, rest, peace, serenity. Stoicism, absencce of passion, quietism. Convalescencce, cessation or alleviation of disease. A religious rite to avert inauspicious accidents or to procure remission of disease. కామక్రోధాదిరాహిత్యము, ఉపళమసము, రోగాదులమట్టుపడడము, క్రూరగ్రహాదులకు ఉపశమనముగా చేసే క్రియ. గ్రామశాంతి a ceremony on completing a village to propitiate evil spirits, &c. ఋతుశాంతి the consummation of a marriage. రోగశాంతి the curing of a disease. తాపశాంతి allaying heat or excitement. దాహశాంతి quenching thirst. శాంతించు ṣāntintsu. v. n. To become calm, to be pacified, శాంతిని పొందు. To improve in health, to become better. మట్టుపడు. గుణపడు. శాంతిపరచు ṣānliparaṭsu. v. a. To mitigate, alleviate, calm, మట్టుచేయు.

(p. 1257) śṛṅgāramu ṣṛingāramu. [Skt.] adj. Beautiful, handsome. అందమైన. n. Ornament, decoration, beauty. Passion, love. అలంకారము. అందము. లోనవికారము బైట శృంగారము inside foul, outside fair. శృంగారభావము love, amorousness. శృంగారకావ్యము ṣṛingāra-kāvyamu. n. Polite literature, a romance or novel in verse. శృంగారపురుషుడు or శృంగారి ṣṛingāra-purushuḍu. n. A gallant, beau, a handsome man. శృంగారవతి ṣṛingāra-vati. n. A fine or beautiful lady, a belle. శృంగారవనము ṣṛingāra-vanamu. n. A park, a pleasure garden. ఉద్యానవనము. 0శృంగారించు ṣṛingārinṭsu. v. a. To adorn, decorate. అలంకరించు. ఆ సంగతిని కొంచెము శృంగారించి చెప్పినాడు he told the story with some decorations or improvements.

(p. 1285) saṃskariñcu sam-skarinṭsu. [Skt.] v. a. To reform, improve, repair, make better. బాగుచేయు. To purify, sanctify, consecrate, శుద్ధిచేయు, ప్రతిష్ఠించు. To burn a corpse (శవమును) దహనముచేయు. సంస్కారము sam-skāramu. n. The act of making better or improving, reformation. చక్కచేయుట. The power of memory, any faculty or capacity. ఆనుభూతార్థసంస్మృతి. A purificatory or dedicatory rite or ceremony burning on the funeral pile, దహనము, కాల్చడము. Purification, శోధించడము, పన్నీరు పువ్వులను నీళ్లతో బట్టీలో వేసి అగ్నిసంస్కారము చేసి దించుదురు they put the roses in a still filled with water and by the application of fire make rose water. ఆ శవమును సంస్కారముచేసి వేసినారు they burned the corpse. సంస్కృతము sam-skṛitamu. adj. Purified, refined, exquisitely wrought, polished. పరిష్కృతమైన, చక్కజేయబడిన. The Sanskrit language. దేవభాష. సంస్క్రియ sam-skriya. n. Funeral ceremonies, such as burning the dead body. దహనము. Any purificatory or dedicatory rite. ఉపనయనాది. 'హుతవహసంస్క్రియల్ సలిపి.' R. v. 247.

(p. 1310) sarugu sarugu. [Tel.] v. n. To increase, grow, improve. పెరుగు, వర్ధిల్లు.