(p. 8) aṇṭu antu. [Tel.] n. Uncleanness, defilement by touch, impurity, such as is caused by the death of a relative, or by touching a lower caste man. Relationship. అంటుది an unclean woman. అంటుపడ్డాడు he was polluted, he became unclean. అంటుగా ఉండేయిల్లు. a house ceremonially polluted. మాకు రేపు అంటు (లేక, మైల) వదులును tomorrow we shall be free from [ceremonial] impurity. వానికనిమాకును మరేమి అంటుసంటు లేదు I have no connection with him. I have nothing to do with him.

(p. 63) apahamu apahamu. [Skt.] adj. Doing away, with, healing, averting. పోగొట్టే కల్మషాపహము doing away with sin or impurity.

(p. 99) aśaucamu a-ṣauchamu. [Skt.] n. Uncleanness, impurity, defilement. Same as అశుచి.

(p. 259) kaluṣamu kalushamu. [Skt.] n. Sin foulness, impurity. పాపము. adj. Foul, Sinful. Turbid, muddy. కలకబారిన. కలుషించు kalushinṭsu. v. n. To be angry or intemperate, to be agitated కలకబారు.

(p. 259) kalkamu kalkamu. [Skt.] n. Foulness, impurity, sediment. పాపము, మడ్డి. కల్కమాత్ర kalka-mātra [Tel.] n. Eyesalve. కల్కద్రవ్యములు drugs used in electuaries.

(p. 260) kalmaṣamu kalmashamu [Skt.] n. Sin, taint, dirt. Any impurity, such as pus: foulness. Blackness నలుపు. కల్మాషము kalmāshamu n. Particoloured, variegated colour. చిత్రవర్ణము.

(p. 657) nir nir. A Sanskrit particle prefixed in words of that language and implying negation, privation, &c. This prefix varies in accordance with the rules of Sanskrit sandhi. In some cases it becomes నిష్ as నిష్ఫలమైన fruitless. When attached to a word which begins with S, it becomes నిస్, as నిస్సందేహముగా doubtlessly. When it is followed by a vowel, it remains unaltered as నిరాటంకముగా unchecked. The compounds in which this prefix is used are here put together. నిరంకుశము nir-ankuṣamu. adj. Unrestrained, free, uncontrolled, resistless. అడ్డములేని. నిరంజనము nir-anjanamu. adj. Free, void of passion or emotion, stainless. నిర్దోషమైన. నిరంతరము nir-antaramu. adj. Continued, continuous, without interval. Interminable, endless. ఎడతెగని, దట్టము. adv. Always, constantly, frequently, generally. నిరపరాధుడు nir-aparādhamu. adi. Blameless, innocent, harmless. నిరపరాధి or నిరనరాధుడు nir-aparādhi n. One who is innocent. నిరపాయము nir-apāyamu. adj. Harmless, అపాయములేని. నిరపేక్షము ṇir-apēkshamu. adj. Undesired, అపేక్షలేని. నిరర్గళము nir-argalamu. adj. Unobstructed, unrestrained, unimpeded. Resistless. అడ్డములేని, నిరర్థకము nir-arthakamu. adj. Vain, fruitless, improfitable, unmeaning. ప్రయోజనములేని. నిరవగ్రహుడు nir-avagrahuḍu. n. One who is unimpeded, independent. అడ్డపాటులేనివాడు, స్వతంత్రుడు. నిరవద్యము nir-avadyamu. adj. Unobjectionable, unexceptionable. నిర్నిరోధకమైన. Vasu. ii. 99. నిరవధికము nir-avadhikamu. adj. Unlimited. మేరలేని. నిరహంకారము nir-ahankāramu. n. Humility, modesty. నిరాకరించు nir-ākarinṭsu. v. a. To transgress, disobey, disregard, neglect, contemn, తిరస్కరించు. నిరాకారము or నిరాకృతి nir-ākāramu. n. Disregard. తిరస్కారము. What is viewless or invisible. The sky, ఆకాశము. adj. Viewless, shapeless, invisible. నిరాకారుడు nir-ākāruḍu. n. One who is without form, the Deity. పరమాత్ముడు. నిరాకృతము nir-ākṛitamu. adj. Removed, rejected, despised, expelled, disregarded. నిరాక్షేపముగా nir-ākshēpamu-gā. adj. Unquestionably, without objection. నిరాఘాటము nir-āghāṭamu. adj. Irresistible, మీరరాని. Easy, unobstructed, without hesitation. నిరాంతకముగా nir-ātankamu-ga. adj. Without scruple or fear, నిర్భయముగా, నిశ్శంకముగా. నిరాదరణ nir-ādaraṇa. n. Helplessness. Disregard. నిరాధారము nir-ādhāramu. adj. Groundless, helpless. నిరాపనింద nir-āpa-ninda. n. Blame, censure, అపదూరు. నిరాబారి nirābāri. n. A saint, sage. ముని. Nila. i. 29. నిరామయము nir-āmayamu. adj. Well, hale, recovered from sickness, free from disease. నిరామయుడు nir-āmayuḍu. n. One who is free from disease. నిరాయాసముగా nir-āyāsamu-gā. adv. Easily, without difficulty. నిరాయుధహస్తుడు nir-āyudha-hastuḍu. adj. Unarmed. నిరాలంబము ṇir-alambamu. n. Independent, అవలంబములేని. నిరాశ nir-āṣa. n. Despair, despondency. ఆసలేమి. నిరాశ్రయుడు nir-āṣrayuḍu. adj. Unprotected, unpatronaized, helpless. అశ్రయములేని. నిరాశకము nirāsakamu. adj. Opposing, rejecting, expelling. Antagonistic, as the potency of medicine. n. A specific, or panacea. నిరసించునది. నిరాస్పదము nir-āspadamu. adj. Groundless. నిరాహారము nir-āhāramu. adj. Fasting. ఆహారము లేని. నిరాళుడు nir-āḷuḍu. n. One who is unrestrained, ప్రతిబంధకము లేనివాడు 'నిన్నొరు లెరుగంగరామి నిశ్చయము, నిరాళుండ వీవు.' L. ii. 210. నిరుద్యోగము nir-udyōgamu. n. Unemployedness: the being in a state of idleness. adj. Passive, inert, unengaged, at leisure. నిరుద్యోగి nir-udyōgi. n. One who is umemployed. నిరుపద్రవము nir-upadravamu. adj. Harmless. ఉపద్రవములేని. నిరుపమానము nir-upamānamu. adj. Incomparable, matchless, సాటిలేని. నిరపహతి nir-upahati. adj. Undisturbed, untroubled, unchecked. నిరుపాధి nir-upādhi. n. Ease, freedom from pain. నిరుపాధికము nir-upādhikamu. adj. Causeless, నిర్హేతుకమైన. నిర్గుణము nir-guṇamu. adj. Indescribable. incomprehensible. Devoid of quality or definable attribute. నిర్గుణుడు nir-guṇuḍu. n. One (the Deity) who is devoid of properties or qualities. The Indescribable One. నిర్ఘటము nir-ghaṭamu. n. A crowded bazaar or shop, బహుజనసమ్మర్ధము గల అంగడి. నిర్జనము nir-janamu. adj. Devoid of human beings, lonely, private, solitary, జనములేని. నిర్జరుడు nir-jaruḍu. n. One who is not subject to decrepitude. An immortal or god. నిర్జరసతి a goddess. నిర్జలము nir-jalamu. adj. Waterless, జలములేని. నిర్దయత nir-dayata. n. Unkindness, దయలేమి. నిర్దయుడు or నిర్దయాత్మకుడు nir-dayuḍu. n. An unkind man, దయలేనివాడు నిర్దోషము nir-dōshamu. adj. Faultless, innocent దోషములేని. నిర్దోషులు the innocent. నిర్దోషముగా nir-dōshamu-gā. adv. Faultlessly, innocently. నిర్దోషత్వము nir-dōshatvamu. n. Innocence, faultlessness. నిర్ధనుడు nir-dhanuḍu. n. One who has no money, a poor man, ధనములేనివాడు. నిర్ధూమధామము nir-dhūmadhāmamu. n. Utter destruction: utter ruin and ashes. 'మీరు తొక్కిన చోటు నిర్ధూమధామంబు.' Dab. 232. నిర్నిద్రము nir-nidramu. adj. Sleepless, awake. నిర్నిమిత్తము nir-ni-mittamu. adj. Needless, causeless. నిర్నీతి nir-nīti. n. Immorality. నిర్భయము nir-bhayamu. adj. Fearless. నిర్భయతన్ fearlessly. నిర్భరము nir-bharamu. adj. Unbearable, సహింపగూడని. Much, excessive, great, అధికము. నిర్భాగ్యుడు nir-bhāgyuḍu. n. One who is luckless, unlucky, or cursed భాగ్యములేని వాడు, దరిద్రుడు. నిర్భీతి nir-bhīti. n. Fearlessness. నిర్మత్సర nir-mastsara. adj. Tolerant, free from jealousy. నిర్మర్యాద nir-maryāda. n. Dishonour, an insult, impudence. నిర్మలము nir-malamu. adj. Pure, transparent, clear, clean, free from dirt or impurities. నిర్మలుడు nir-maluḍu. n. One who is pure: a good man. నిర్మోగమోటము nir-moga-mōṭamu. n. Unkindness. నిర్దాక్షిణ్యము. నిర్ముక్తము nir-muktamu. adj. Loosed, set free from, disjoined, sundered, separated. n. A snake that has lately cast its skin. నిర్ముక్తపరిధానయై dropping her petticoat. నిర్ముక్తుడు nir-muktuḍu. n. An ascetic, a monk. సన్యాసి. నిర్మోకము nir-mōkamu. n. A snake's skin. కుబుసము నిర్మూలము or నిర్మూలనము nir-mūlamu. n. Extirpation, eradication, utter ruin నిర్మూలమైన ruined. నిర్మూలించు nir-mūlinṭsu. v. a. To eradicate, నిర్మూలముచేయు. వేరులేకపోవునట్లు చేయు. To ruin, నాశముచేయు. నిర్లజ్జము nir-lajjamu. adj. Shameless. సిగ్గులేని. నిర్లేపుడు nir-lēpuḍu. n. Devoid of pride. నిరహంకారి. నిర్వంశుడు nir-vamṣuḍu. n. One who is childless, barren. నిర్వచనీయము nir-vachanīyamu. adj. Inexpressible, undefinable. నిర్వాతము nir-vātamu. adj. Windless or close, as a place. గాలిలేని (చోటు.) నిర్వికారము nir-vikāramu. adj., Unchanged, unaltered, uniform, changeless, immutable. వికారము లేని. నిర్వికారుడై or నిర్వికారచిత్తుడై stead fastly. నిర్విఘ్నము nir-vighnamu. adj. Unobstructed. నిఘ్నములేని. నిర్విణ్ణుడు nir-viṇṇuḍu. adj. Earnest, absorbed, overcome, enrapt. విన్నదనములేని (వాడు.) నిర్వివాదము nir-vivādamu. adj. Undisputed, unquestioned. వాదములేని, నిశ్చయమైన నిర్విషము nir-vishamu. adj. Venomless, నిషములేని. నిర్వైరము without enmity, వైరములేని, నిర్వ్యాజము nir-vyājamu. adj. Without deceit: without obstruction. Honest. నెపములేని, నిర్గేతుకముగా nir-hētukamu-gā. adv. Without cause, causelessly.

(p. 955) mayila , మైల or మకీల mayila. [Tel.] n. Dirt, foulness, uncleanness, actual or ceremonial impurity, dirty clothes. మురికి. అశుచి, కట్టివిడిచిన గుడ్డలు. చాకలవాడు ఇంకా మయిల యెత్తుకొనిపోలేదు the washerman has not yet taken away the dirty clothes. వారియింట్లో మయిలవచ్చినది their house has been defiled. adj. Dirty, foul, unclean, impure. మురికిగానుండే, అశుచియైన.

(p. 1009) muriki muriki. [Tel.] n. Dirt, nastiness, filth, impurity, మాలిన్యము. Dirty, foul.మలినమైన. మురికినాడు muriki-nādu. n. The name of a country.

(p. 1033) maila or మయిల maila. [from Skt. మలినము.] n. Uncleanness, foulness, impurity, dirt, pollution, ceremonial defilement, మాలిన్యము, అశుచిత్వము. A dirty cloth, మలిన వస్త్రము. adj. Dirty, unclean. మైలవస్త్రములు dirty clothes. మైలావు or మయిలఆవు a cow of a grizzled colour. పొగచాయగలఆవు. మడి మైల clean and dirty, foul and fair. మైలక్రోవి maila-krōvi. n. A kind of musical instrument, మురళి. మైలచాయ తొండ maila-ṭsāya-tonda. n. A kind of lizard or bloodsucker. మైలతుత్తము or మయిలుతుత్తము maila-tuttamu. n. Blue vitriol or sulphate of copper. తుత్తము. మైలపడు maila-paḍu. v. n. To become dirty or unclean, to become polluted, మలినమగు, ఆశుచియగు.

(p. 1059) raṅku or రంకుతనము ranku. [Tel.] n. Adultery, whoredom, fornication. జారత్వము. Trouble, ill. రంకులుకట్టు too accuse one of adultery. To slander. మారు నోములు ఒక రంకుతో పోయినవి one act of impurity will ruin a hundred years' penance. నాకెటు పోయినా రంకే whichever way I go I get into trouble. 'రంగకుటెలదీగెబోణులు.' loose women. P. iv. 255, 256. రంకాట rank-āṭu. n. Committing adultery. రంకాడుట, జారత్వముచేయుట. రంకాడు or రంకుపోవు rank-āḍu. v. n. To commit adultery, జారత్వముచేయు. రంకుబోతు ranku-bōtu. n. An adulterer or adulteress. జారుడు, జారిణి. రంకుమగడు ranku-magaṭu. n. A gallant, a man of loose conduct. జారపురుషుడు. రంకురాలు, రంకులాడి or రంకెత ranku-ṭ-ālu. n. An adulteress, a loose woman. వ్యభిచారిణి. రంకుతెవులు or రంకుజాడ్యము a veneral disease, మేహరోగము. రంకులరాట్టము or రంకులరాట్నము rankula-rāṭṭamu. n. The machine called a merry go-round, పిల్లకాయలను కూర్చుండబెట్టి తిప్పే యంత్రము.

(p. 1172) viḍucu or విడ్చు viḍuṭsu. [Tel.] v. n. &a. To relinquish, leave, quit, abandon, give up, loosen, slacken, untie, undo, To cease, to terminate. చాలించుకొను, మానుకొను, వదలుకొను. ఆ చెట్టు నాలుగు కొమ్మలు విడిచినది that tree has produced four branches. వానవిడిచెను the rain is over. గ్రహణము విడిచినది the eclipse is now over. చీడవిడిచినది the plague has ceased. అంటువిడిచినది the impurity has passed away. దయ్యమువిడిచినది the demon has quitted him or let him go. క్రోధమునువిడిచినాడు he has laid aside his wrath. చేనిలో ఆవును మేయవిడిచినాడు he let the cow go to graze on the crop. ఆహారమునువిడిచెను he gave up eating. ప్రాణమునువిడిచెను he gave up eating. ప్రాణమునువిడిచెను he gave up the ghost. ఆమె కన్నీళ్లువిడిచెను she shed tears. బాణమువిడుచు to discharge a rocket. ఆ కోటును విడిచిపోయిరి they quitted the fort. తర్పణమువిడుచు to perform a certaian rite. పట్టినపట్టు విడువడు he will never let go his hold.కుమార్తెను అత్తవారియింట విడిచినాడు he left his daughter at the house of her mother-in-law. దినమువిడిచి దినము on alternate days, every other day. బట్టలువిడుచు to strip. ఊపిరివిడుచు to breathe. వారిని చెయ్యి విడిచినాడు he abandoned them. 'కొంగుకాసువిడిచిగొబ్బుననీరాదు.' Vema. 171. విడిచిపెట్టు viḍichi-peṭṭu. v. a. To relinquish, leave, quit, abandon, give up. To loosen, untie, undo, చాలించుకొను, వదలు. విడిపించు viḍipinṭsu. v. a. To loose, let go, release. విడిచిపెట్టు, వదలు, పోనిచ్చు. విడిపించుకొను viḍipinṭsu-konu. v. n. To escape, get free, break loose, విడివడు, వదలించుకొను. విడుత viḍuta. n. A time, తడవ. ఒకవిడుత once. రెండువిడుతలు twice. విడుదల, విడుపు, విడ్పు or విడుమర viḍu-dala. n. Release, liberation, setting at liberty, freeing, కడతేరడము, నివృత్తి, విమోచనము. విడుదలసన్నదు a deed of surrender or relinquishment. విడుపు also means Almsgiving, దానము. విడుపరి viḍup-ari. n. One who abandons a friend, &c. పరిత్యాగశీలుడు. A liberal man, త్యాగశీలుడు. విడువడు viḍu-vaḍu. (విడుపు+పడు.) v. n. To separate, to be severed. వీడియెడబాయు.

(p. 1254) śuci ṣuchi. [Skt.] adj. White, pure, purified, cleansed, clean; pious, తెల్లని, పరిశుద్ధమైన, నిర్మలమైన. n. Whiteness. తెలుపు. Purity, purification. పవిత్రత. శుచికరము ṣuchi-karamu. adj. Cleansing, purifying, పవిత్రముచేసే. శుచిర్భూతుడు ṣuchir-bhū-tuḍu. n. He who is purified, or free from impurity, పరిశుద్ధుడు.

(p. 1347) sūtakamu sūtakamu. [Skt.] n. Ceremonial impurity arising from childbirth or death, జాతాశాచము, మృతాశాచము, నూతకముపట్టు to observe the rites of ceremonial impurity. సూతి sūti. n. Birth, child bearing. ప్రసవము, కనడము. Offspring, progeny, స్త్రీపురుషరూపసంతానము, బిడ్డ. వ్యాసమునినూతి the son of Vyasa, i.e., the hermit Suka. 'అగ్రసూతి.' an elder brother. la. ii. 2. 'ధనవంతుడగుధర్మమాతికి.' Bhanumati. iv. 4. సూతిక sūtika. n. A lying-in woman, a woman recenlty delivered. పురిటాలు, నవప్రసూత, బాలెంతరాలు. సూతికాగృహము, సూతిగృహము or సూతీగృహము sūtikā-gṛihamu. n. A lying-in chamber. పురిటిల్లు.