(p. 113) ātma ātma. [Skt.] n. The soul, the living principle. జీవుడు. Self, the individual, a person. The body శరీరము. Nature. స్వభావము. Mind, intellect, reason, understanding. బుద్ధి, మనస్సు. పుణ్యాత్ముడు a pious minded man. పాపాత్ముడు a bad hearted man. God, spirit. ఆత్మ. adj. Own; peculiar. ఆత్మకము ātmakamu. adj Consisting of: as స్థావరజంగమాత్మకమైన consisting of real and personal goods. ఆత్మ కార్యములు private affairs, one's own business. ఆత్మజ or ఆత్మతనయ ātma-ja. n. One's own daughter. ఆత్మకుడు ātmakuḍu. [Skt.] adj. Formed of. అమృతాత్మకుడు one who has a sweet nature. ఆత్మగతమున ātama-gatamu-na. adj. Mentally, in the heart. ఆత్మఘాతకుడు ātmā-ghātakuḍu. n. A suicide or self murderer. ఆత్మజుడు ātma-juḍu. n. A son, as springing from oneself. ఆత్మజ్ఞుడు ātmagnyuḍu. n. A sage, who knows God and his own heart. ఆత్మనేపదము ātma-nē-padamu. n. The grammatical name for the middle voice in కొను; as వ్రాసికొను. ఆత్మవంచన ātma-vanchana. n. Self delusion. ఆత్మస్తుతి ātma-stuti. n. Self applause. ఆత్మార్థము ātmārthamu. adv. For oneself. ఆత్మీయము ātmīyamu. adj. One's own. తనది.

(p. 250) karaṇamu karaṇamu. [Skt.] n. A village clerk, a writer, an accountant. వాడు కూత కరణముగాని వ్రాతకరణముకాడు he has talents for speaking but not for writing. స్థలకరణము the registrar of a district. కరణము n. Instrument, means. కొరముట్టు. An organ of sense. ఇంద్రియము. Marking or causing, as in ప్రియంకరణము endearing. స్థూలంకరణము fattening, శుభగంకరణము fortunate. కరణచతుష్టయము the mind, intellect, volition and self-consciousness. మనోబుద్ధిచిత్తాహంకారములు. కరణత్రయము thought, word and deed. మనస్సు. వాక్కు, కర్మము. త్రికరణశుద్ధిగా completely, absolutely, entirely. కరణీయము karaṇīyamu. adj. Fit to be performed, worthy to be done చేయదగిన. కరణికము or కరణీకము karanikamu. Clerkship: the office of a Karanam or clerk.

(p. 281) kiñcittu kinchittu. [Skt.] n. A very little: a trifle. కించిత్్జ్ఞుడు kinchitgnyuḍu. n. One of a very limited intellect: an ignorant man; opposite of సర్వజ్ఞుడు.

(p. 405) caturamu chaturamu. [for Skt. చదరము.] n. Area, square contents, a four cornered place, a square. చతురభవంతి a square house. చతురపుగజాలు square yards, square measurement. చతురంగము chatur-angamu. n. Chess. చతురంగబలము chatur-anga-balamu. n. An army complete with the 'four arms' of infantry, cavalry, elephants and war chariots. చతురంతయానము chatur-anta-yānamu. n. A palankeen. చతురత్వము chatur-atvamu. n. Sharpness of wit, quickness of intellect. చతురస్రము chatur-asramu. adj. Four cornered, quadrangular. చతురాననుడు chatur-ānanuḍu. n. The four faced; i.e., Bramha. చతురుడు chaturudu. n. A clever man, a genius సమర్థుడు. చతురోక్తి chaturōkti. n. A soft or pleasing word చతుర్థము chaturthamu. adj. Fourth చదుర్థ chaturthi n. The fourth day of the lunar month. చవిత adj. Fourth నాలుగవది. చదుర్దంతము chatur-dantamu. n. Four toothed or double tusked, the name of Indra's elephant. చతుర్దశము chatur-daṣamu. adj. Fourteenth. చదుర్దశి chatur-daṣi. n. The fourteenth lunar day, calculated either from the new or full moon. చతుర్భుజుడు chatur-bhujuḍu. n. The four armed; a name of Vishṇu. చతుర్ముఖుడు chatur-mukhuḍu. n. The four faced; a name of Brahma. చతుర్వర్గము or వర్గచతుష్టయము chatur-vargamu. n. The four objects of human pursuit, viz. duty, wealth, pleasure, salvation. ధర్మార్థ కామ మోక్షములు. చతుశ్శాలము chatuṣ-ṣālamu. n. A quadrangular building enclosing an open square. నాలుగిండ్లబవంతి. చతుష్కము or చతుష్టయము chatush kamu. n. A set of four. A collective term. మూర్రి చతుష్టయము. (M. IX. ii. 227.) the four forms. యుగచతుష్కము the four ages. చతుష్పదము or చతుష్పాదము chatush-padamu. n. A quadruped. చత్వరము chatvaramu. n. A yard or enclosure within a house. ముంగిలి. చత్వారము or చత్వారి chat-vāramu. n. The number four. Purblindness, failing sight, presbyopia; lit. the age of 40 years. Used also for Shortsightedness. చత్వారింశము chatvā-rimṣamu. adj. Fortieth. చత్వారింశత్తు chatvā-rimṣattu. adj. Forty.

(p. 407) cāñcalyamu chānchalyamu. [from Skt. చంచలము.] n. Agitation, instability, mutability. చపలత్వము. కాలచాంచల్యమువల్ల by the lapse of time: as the world is so transitory, or fleeting. చిత్తచాంచల్యము aberration of the intellect.

(p. 414) cit chit. [Skt.] n. Intellect, understanding. In compounds T as usual becomes D; as చిదంబరము; and elsewhere N. as చిన్మయ. Thus చిదాదిత్య a seeming sun; that which looks like a sun. L. i. 98. చిద్విలాసము chid-vilāsamu. n. Mental enjoyments, literary pleasures. Adventures. చిన్మయము chin-mayamu. adj. Spiritual, mental, intellectual. Invisible. Immaterial, impassive. చిన్మాత్రము chin-mātramu. n. The spirtual body. The intellectual form. చిమ్మద్ర chin-mudra. n. The impress of wisdom. జ్ఞానముద్ర. A. v. 170.

(p. 414) cittamu chittamu. [Skt.] n. The mind or intellect; the heart, considered as the seat of intellect: inclination, will, pleasure. మీచిత్తము (or simply చిత్తము) your pleasure! as you please! yes, sir! చిత్తానకు తేవలెను be so good as to consider this. ప్రవేశము చిత్తగించలవెను pray acknowledge the receipt of this letter. చిత్తానుసారముగా according to one's own pleasure or as one see fit. చిత్తగించు chitta-ginṭsu. v. a. To listen, grant attention keep or retain in mind, attend to, mind, note, observe, remark, examine, investigate. మనస్కరించు. To think, తలచు; to hear a prayer, to consider యోచించు. At the close of a letter the words చిత్తగించవలెను. 'Please to consider this' are equivalent to the phrase ('I remain, &c') అట్లు చిత్తగించినాడు he came to this decision (used of a superior.) చిత్తగించవలెను I beg you to or, do me the favor to. చిత్తచాంచల్యము chitta-chānchalyamu. n. Aberration of the intellect. Insanity. చిత్తచాంచల్యము chitta-vṛitti. n. Temper, wish, inclination, disposition. Will, pleasure, determination. చిత్రుడు and చిత్తురాలు chittuḍu. adj. Minded. This is used in compound phrases, thus: సంతోషచిత్తుడు a cheerful man. క్రూరచిత్తులై cruel-hearted. శాంతచిత్తుడు a gentle character.

(p. 434) cētassu chētassu. [Skt.] n. Consciousness, intelligence. The mind or intellect: the understanding.మనస్సు. చేతస్కుడు chētaskuḍu. adj. Inclined, willing, desirous, minded. భీతచేస్కుడై filled with fear, alarmed. మందచేతస్కుడు a blockhead. క్రూరచేతస్కు డు a hard hearted man. చేతోజాతుడు or చేతోభవుడు chētō-jātuḍu. n. The mind-born, i.e., Manmadha. చేతోమోదము gladness of heart.

(p. 505) tatvamu tatvamu. [Skt.] n. The real nature of a thing the essential nature of anything. స్వభావము. Any living being, or essence. Any element or elementary property. Truth, reality. A first principle. An axiom, ӔON, thing, existent creature. Mind, intellect. Deity పరమాత్మ. The true perfection, or highest good of man, as the knowledge of God and holiness. Truth or reality in religion. The quest of truth: Ideology, metaphysics, philosopy. (Vulgarly,) A puzzle, a mystery. శూన్యతత్వము nothingness, nullity, nonexistence. తత్వజ్ఞుడు tatva-gnyaḍa. n. He who knows the truth, a philosopher. తత్వయోగి tatva-yōgi. n. The perfected saint, as being one with God. Vema. 1044. తత్వసంగ్రహము tatva-sangrahamu. n. A confession of faith: a book giving a synopsis of any creed. A handbook of philosophy.

(p. 622) dhiṣaṇa dhishaṇa. [Skt.] n. Sense, wisdom, understanding: the intellect. బుద్ధి, మనీష. ధిషణుడు dhishaṇuḍu. n. A name of Brihaspati.

(p. 623) dhī dhī. [Skt.] n. Understanding, intellect. బుద్ధి, మతి. ధీజనము the wise, the sagacious. ధీంద్రియము dhīmdriyamu. n. The understanding sense, the knowing faculty, జ్ఞానేంద్రియము. ధీమంతము dhī-mantamu. adj. Sensible, intelligent. బుద్ధిగల. ధీమతి dhī-mati. n. A clever woman. ధీమంతుడు a wise man. బుద్ధిమంతుడు.

(p. 829) pratibha pratibha. [Skt.] n. Understanding, intellect, light, splendour, బుద్ధి.

(p. 892) buddhi buddhi. n. Intelligence, intellect, understanding, mind, judgement, sense, wisdom, intention, inclination. judgement, advice. ఇప్పుడు బుద్ధివచ్చినది I have been taught a lesson, I am convinced of my fault. పడుచుబుద్ధి a childish whim or notion. బుద్ధిపుట్టించు to suggest an idea. బుద్ధి ఉదయించినది the thought occurred. ఇది నీకు బుద్ధికాదు it is not wise on you part to do so. బుద్ధి (like చిత్తము) is a colloquial reply, equivalent to 'as you please.'బుద్ధిచెప్పు buddhi-cheppu. v. a. To admonish, exhort, advise. To reprimand or chastise. నాకు ఏమి బుద్ధి చెప్పుతారు what would you advise me to do? కొమారునికి బుద్ధిచెప్పినాడు he reprimanded his son. బుద్ధిపూర్వకముగా intentionally, on purpose, advisedly. నేను బుద్ధియెరిగిననాటనుండి as long as I can recollect. బుద్ధియెరిగిన తర్వాత after he grew to be a man. బుద్ధితెచ్చుకొను buddhi-teṭsṭsu-konu. v. n. To come to one's senses or recover one's wits. బుద్ధిమంతుడు buddhi-mantuḍu. n. A sensible person, a wise man. బుద్ధిగలవాడు. బుద్ధిహీనత buddhi-hīnata. n. Stupidity, folly. అవివేకము. బుద్ధిహీనుడు buddhi-hīnuḍu. n. A fool, a man devoid of sense.

(p. 911) bōdha or బోధము bōdha. [Skt.] n. Wisdom, intellect, understanding, awaking, arousing; teaching, instruction, doctrine, తెలియడము, తెలివి, జ్ఞానము. 'బోధకళమాన్పెన్ మోహవిభ్రాంతి.' Swa. ii. 37. టీ బోదకళ, నిరంతరజాగ్రత. 'పుత్రకునివాక్య విస్ఫురద్బోధమునకు, తల్లిదండ్రులు సంతోషముల్లసిల్ల.' H. i. 208. బోధకుడు bōdhakuḍu. n. A teacher, preacher, instructor: బోధించువాడు, ఉపాధ్యాయడు, గురువు. బోధపడు bōdha-paḍu. v. n. To be known, to be understood, to become intelligible. ఆకళింతకువచ్చు. అది నాకు బోధపడినది or బోధఅయినది I understand it. బోధపరుచు bōdha-paruṭsu. v. a. To teach, explain, or make intelligible. బోధన or బోధనము bōdhana. n. Teaching, informing, awaking, arousing, counsel. వాని బోధన వినవద్దు I do not listen to his counsel. బోధ్యము or బోధనీయము bōdhyamu. adj. Fit to be taught. బోధింపదగిన. బోధించు or బోధచేయు bōdhinṭsu. v. a. To teach, to explain, to inform, తెలియజేయు. To persuade, advise, admonish, induce, నేర్పు వానికి బోధచేసేశక్తి లేదు he is unable to convey his knowledge, i.e., to teach. బోధితుడు bōdhituḍu. n. One who is taught. బోధింపబడినవాడు. బోధిద్రుమము bōdhi-drumamu. n. The sacred fig tree: Ficus religiosa. రావిచెట్టు.

(p. 935) mantuvu mantuvu. [Skt.] n. A fault, offence, transgression, అపరాధము. Understanding, intellect. బుద్ధి. తెలివి.