(p. 364) gāra gāra. [Tel.] n. Plaster, mortar. సన్నగార fine plaster. A. iv. 21. గారపొడి (Vaijayanti. ii. 137.) a drugged paste used by fishermen to intoxicate fish. పంటిసందుగార the crust or tartar on the teeth. గార or గారచెట్టు n. A kind of tree, Balanites Roxburghii. ఇంగుదము. (Watts.)

(p. 460) jayamu jayamu. [Skt.] n. Conquest, victory, triumph, success. గెలుపు. జయ jaya. interj. Hail! Hurrah! జయంతి jayanti. n. The anniversary of an Incarnation. Thus నృసింహజయంతి a festival in honour of Nrisimha. కృష్ణజయంతి Krishna's feast. లక్ష్మీజయంతి, &c. జయకాలుడు a victor over time, an immortal. జయఘంట jaya-ghanṭa. n. A bell, the circular plate of mixed metal, used as a gong on Hindoo temples, &c. జేగంట. జయనము jayanamu. n. Armour for a horse or other animal. జయపెట్టు jayapeṭṭu. v. n. To congratulate, to hail. జయజయ అని దీవించు. జయరంజి the name of a kind of silk. BD. iii. 98. జయవారము jaya-vāramu. n. Tuesday. మంగళవారము. జయశబ్దము congratulations: shouts of victory. జయస్తంభము a pillar erected before a temple: or in the centre of a stone pond or basin. ధ్వనిజస్తంభము. జయించు jayintsu. v. n. & t. To conquer, or win; to be successful. గెలుచు, జయుడు jayuḍu. n. The name of Yudhishthira, the eldest of the Pāndavas. జయోత్కంఠుడు jayōtkanṭhaḍu. adj. Sanguine, emulous, longing for victory. జయ్యము jayyamu. adj. That which can be conquered. గెలువశక్య మైనది.

(p. 460) jayamu jayamu. [Skt.] n. Conquest, victory, triumph, success. గెలుపు. జయ jaya. interj. Hail! Hurrah! జయంతి jayanti. n. The anniversary of an Incarnation. Thus నృసింహజయంతి a festival in honour of Nrisimha. కృష్ణజయంతి Krishna's feast. లక్ష్మీజయంతి, &c. జయకాలుడు a victor over time, an immortal. జయఘంట jaya-ghanṭa. n. A bell, the circular plate of mixed metal, used as a gong on Hindoo temples, &c. జేగంట. జయనము jayanamu. n. Armour for a horse or other animal. జయపెట్టు jayapeṭṭu. v. n. To congratulate, to hail. జయజయ అని దీవించు. జయరంజి the name of a kind of silk. BD. iii. 98. జయవారము jaya-vāramu. n. Tuesday. మంగళవారము. జయశబ్దము congratulations: shouts of victory. జయస్తంభము a pillar erected before a temple: or in the centre of a stone pond or basin. ధ్వనిజస్తంభము. జయించు jayintsu. v. n. & t. To conquer, or win; to be successful. గెలుచు, జయుడు jayuḍu. n. The name of Yudhishthira, the eldest of the Pāndavas. జయోత్కంఠుడు jayōtkanṭhaḍu. adj. Sanguine, emulous, longing for victory. జయ్యము jayyamu. adj. That which can be conquered. గెలువశక్య మైనది.

(p. 494) ḍindu ḍindu. [Tel.] v. n. To sink అడగు, క్రుంగు. To dry up ఇంకు. To be defeated, ruined, quenched, extinguished. ఓడిపోవు. To expire. v. a. To kill, to ruin. n. Defeat, extinguishment, ruin. అధఃకరణము, హీనత్వము, నాశము. adj. Defeated, worsted, ruined, less, inferior. డిందుపడు ḍindu-paḍu. v. n. To be calmed, or settled. నెమ్మదిపడు. Vaijayanti. iii. 49. డిందుపరచు ḍindu-paraṭsu. v. a. To defeat, ruin, do away with, remove. బడలిక డిందుపరచు to do away with fatigue, to allay suffering. డిందుపాటు dindu-pāṭu. n. Alleviation. ఉపకాంతి.

(p. 541) tuḷuvadēśamu tuḷuva-dēṣamu. [Tel.] n. The ancient name of the country about Vijayanaggur. cf. The Tulu language.

(p. 726) palugāḍi palugāḍi. [Tel.] n. Gratings or cross bars. 'పలు గాండ్లు తెరపింప నలరుచు పసులు నలివేగమునవచ్చి.' B. D. vii. 1650. 'తోటవాకిట పలుగాడికిన్ గడె బిగించి.' Vaijayanti. iii. 51. Rails, railings, కటకటాలు. plu. పలుగాండ్లు. A cart, బండి. adj. Having many gratings or cross bars. పెక్కుగాడులగల.

(p. 848) prāva prāva. [Tel.] n. Convenience. అనుకూలము పొందిక. Fault, evil influence, దోషము. 'సీ త్రిజగజ్ఝనులకుసతీపతి న్యాయమైసాగిన ప్రావ యాచార్యసేవ.' Vaijayanti ii. 109. అకవనములో నొకప్రావ తగిలి వాడు చచ్చినాడు the venom of the verse smote him and he died.

(p. 901) bērazamu bēraḍzamu. [Tel.] n. Fraud, deceit, మాయ, ధౌర్త్యయము, కుత్సితపునడక, పరుష వాక్కు. 'అమ్ముసలిది బేర౛మది రమ్మనెననుమాట నమ్మరాదెప్ఫటికిన్.' Vijayanti. iv. 40. adj. Fraudulent, deceitful. మాయలమారి అయిన. బేరజంపు మణులు sham gems, మాయరత్నములు.

(p. 954) mannemu or మన్యము mannemu. [from Skt. మాన్యము.] n. Land given as a token of respect. సమ్మానించి యిచ్చిన కొంత భూభాగము. High-lands, hilly land, hill-country, uplands. Agency tracts. మన్నెపుజ్వరము jungle fever. మన్నెపుదేశము highlands. లోమన్యము the interior of the hills. 'అనయంబు రజతాద్రి యట్టి దుర్గంబు మనకు గల్గన నేల మన్నెముల్.' BD. iii. 1093. మన్నెకాడు, మన్నెదొర or మన్నెపుదొర mannckāḍu. n. A highland chieftain. మన్నెపువారు hill people. మన్నెపుగొడ్డలి a broad axe, a woodman's axe, a highlander's axe. మన్నెముల్లు manne-mullu. n. A large needle used to remove thorns from the feet of goats. 'మందులపొడిబుర్ర మన్నెముల్లుతోలుకుళ్లాయి.' H. ii. 85. మన్నెరికము manne-rika-mu. n. Chieftainship, the state of being a lord among the hill people, మన్నెపుదొరతనము. 'వలపుల మన్నెరికంబు' Vijayanti. ii. 66. టీ మోహములయొక్క ప్రభుత్వము.

(p. 1051) mrudamruda mruda-mruda. [Tel. anuk.] n. Loitering, shuffling, hesitation, సందిగ్ధము. మ్రుదమ్రుదగానుండు to be in doubt, సందిగ్ధముగానుండు. మ్రుదమ్రుదచేయు to keep in doubt, shuffle off. సందేహములోనుంచు. 'ఈయర్థంబునగిన్నియ, యీయసెయావలయు గాని యితరులకువృధా, రోయిడగారికి మ్రుదమ్రుద, సేయకనిదిధర్మమని వచింపుడు పెద్దల్.' Vaijayanti. iv. 93.

(p. 1075) rāyaḍu or రాయుడు rāyaḍu. [from Skt. రాజు.] n. King, master, lord, రా౛ు. (A word used only in compound phrases.) పులుగులరాయడు the king of birds, i.e., Garuḍa. తెనుంగురాయడు or ఆంధ్రనాయకుడు the name of the god worshipped at Chicacole. కొండలరాయడు the king of hills, i.e., the Himalaya. A title (like Mr.) assumed by certain Hindus as రామరాయడు, గోవిందరాయడు. రాయలు (plu.) was the title assumed by the last Telugu dynasty. the kings of Vijayanagar.

(p. 1098) laya laya. [Skt.] n. Beating time in music and dancing. తాళముయొక్క కాలము. [Tel.] n. Fruad, trick, deceit.మాయ, మోసము. లయకాడు or లయకారి layakāa-ḍu. n. A rogue. మోసగాడు. 'తే అతని, గప్పి పెట్టెడినీలయకారి దొంగ.' Vaijayanti. iv. 81.

(p. 1105) lu lu. [Tel.] n. The sing of the plural in Telugu. It is probably a corruption of the Sanskrit word గురు. In the Ujjayani or Middle Indian dialect, as seen, according to Cunningham, in the Girnar, Rupenath and other inscriptions of Asoka, the word గురు (guru) first occurs in the form of గులు (gulu). Cf. గళ్ used in Tamil and గళు in Kanarese. కులలు as a plural ending occurs in a few words in Telugu, as కొలకులు. Vide Seshagiri Sastri's Notes on Telugu Grammar. Originally there was no sign of the plural in the Dravidian tongues. See Caldwell. The use of లు as a plural sign was finally extended to other than Masculine nouns, as తమ్ములు, స్త్రీలు, చెట్లు, &c.

(p. 1169) vizjōḍu , వి౛్జోడుగానుండే or వి౛్జోడైన viḍz-dzōḍu. [Tel. వీడు+౛ోడు.] adj. Odd, not even, not a pair, discordant. ౛తకాకుండాఉండే. ౛ోడుకాని, సరికాని. 'సీ శ్రుతులువి౛్జోడైనచోదంత్రి బిగిసిరాబీడించి కిటకిటబిరడద్రిప్పు.' Vaijayanti. i. 86. వి౛్జోడుపడు viḍzdzōḍu-paḍu. v. n. To become discordant, to differ, భేదపడు.

(p. 1201) vīramu vīramu. [Skt. cf. Lat. vir.] adj. Heroic, brave, exalted. శురమైన, శౌర్యముగల, ఉత్తమమైన. వీరస్వర్గము the Olympus or Elysium of heroes. వీరగోష్ఠి the company of heroes, 'వీరకేదారంపుపాగ.' (Vasu. pref.) అనగా రణరంగోచితమైన శీరస్త్రము. వీరక్షామము a severe famine. విరసాతివ్రత్యము stern chasity, rigid purity వీరకత్తియ or వీరకత్తె Same as వియ్యంకురాలు (q. v.) వీరకాడు Same as వియ్యంకుడు. (q. v.) వీరజయంతిక vīra-jayantika. n. A war dance. యుద్ధమందలి వీరులనృత్యము. వీరత్వము vīra-tvamu. n. Heroism, courage, valor, శూరత్వము. వీరతాయెతు vīra-tāyetu. n. Acharm worn by warriors. వీరపత్ని vīra-patni. n. A hero's wife. వీరపాణము vīra-pāṇamu. n. A drink taken at the beginning or end of a battle. వీరభద్రపళ్లెరము vīra-bhadra-paḷḷeramu. n. A very large tray. వీరమద్దెలు, వీరమద్దియలు. వీరముద్దియలు. వీరముద్దెలు. వీమధ్యములు or వీరముద్రికలు vīra-maddelu. n. plu. Rings worn on the middle toe. వీరులు పాదమధ్యాంగుళియందుంచే ముద్రికలు. వీరముష్టి vīra-mushṭi. n. An extremely orthodox or very bigoted Saivite, a Jangam beggar, one who goes about begging alms from the Vaisyas with sword and shield. వీరరుద్రవేషము వేసికొని కోమట్లను యాచించు ఒక తెగభిక్షుకుడు. వీరవైష్ణవుడు vīra-vaishṇavuḍu. n. An extremely bigoted or orthodox Vaishnavaite, వైష్ణవులలో నిండాపట్టుగలిగియుండేవాడు. వీరశైవము vīra-ṣaivamu. n. Ultra-orthodox Sivaism. శివమతములో నిండాకరుకుగానుండుట. వీరశైవుడు vīra-ṣaivuḍu. n. A very orthodox or bigoted Saivite. వీరసువు vīr-asuvu. n. The mother of a hero, వీరుని గన్న తల్లి. వీరావేశము vīr-āvēṣamu. n. Zeal, bravery, madness, fury, శౌర్యము, వెర్రి వీరాసనము vīrā-sanamu. n. Keeping a careful sentry at night. వీరుడు vīruḍu. [Skt. cognate with 'hero.'] n. A hero, warrior, or champion, శూరుడు. An excellent man. శ్రేష్ఠుడు. వీర్యము vīryamu n. Heroism, valour, courage, bravery, శౌర్యము, పరాక్రమము. Semen virile. రేతస్సు.