(p. 100) aṣṭa ashṭa [Skt. cf. Eng. 'Eight,' Lat. Octo.] adj. Eight.--అష్టకష్టములు The eight unpleasant circumstances liable to occur in the course of life. [Viz. దేశాంతర గమనము foreign travel, భార్యావియోగము separation from one's wife. కష్టకాలములో ప్రియబంధుదర్శనము friends and relations arriving in the time of trouble, ఎంగిలితినడము eating the leavings of others, తన, శత్రువులతో స్నేహము చేయడము courting one's enemies, పరాన్నమునకు కాచియుండడము looking for food from strangers, సభలో అప్రతిష్ఠవచ్చుట being ignorant in an assembly of wise men, దరిద్రమనుభవించడము suffering poverty.] అష్టకోణి an octagon, అష్టదిక్కులు the eight points of the compass.--అష్టదిక్పాలకులు the regents of the eight points of the compass, viz. Indra of the East, Agni of the South-east, Yama of the South, Nairriti of the South-west, Varuṇa of the West, Marut of the North-west, Kubēra of the North, and Iṣana of the South-east.--అష్టదిగ్గజములు the elephants supporting the eight corners of the earth-అష్టనగములు the eight serpents supporting the eight angles or points of the world. Their names are as follow: వాసుకి, అనంతుడు, తక్షకుడు, శంఖపాలుడు, కుళికుడు, పద్ముడు, మహాపద్ముడు, కార్కోటకుడు. అష్టవదులు a certain set of songs of eight lines in length.-అష్టపాత్రములు the eight vessels used in a sacrifice.--అష్టభాగ్యములు the eight requisites to the regal state; as రాజ్యము territory, భండారము wealth, సేన్యము an army, ఏనుగులు elephants, గుర్రములు horses, ఛత్రము an umbrella, చామరము a fly fan or whisk, ఆందోళిక a palanquin.--అష్టభోగములు the eight sources of pleasure, viz., ఇల్లు house, పరుపు bed,వస్త్రము raiment, అభరణము jewels, స్త్రీలు women, పుష్పము, flowers, గంధము perfume, తాంబూలము areca nuts and betel-leaves.--అష్టమదములు eight kinds of pride, viz., అన్నమదము luxury in food, అర్థమదము pride of wealth, స్త్రీమదము pride of lust, విద్యామదము pride of learning, కులమదము, pride of rank and family, రూపమదము pride of beauty, ఉద్యోగమదము pride of station, యౌవనమదము pride of youth.-- అష్టస్వామ్యములు the eight respects in which an absolute conveyance is made, viz., విక్రయ, దాన, వినిమయ, జల, తరు, పాషాణ, విధి, నిక్షేపములు -- అష్టాంగములు See under అంగము. సాష్టాంగదండము prostration in worship. -అష్టాపదము an eight legged dragon: a spider. అష్టావధానము See under అవధానము. అష్టైశ్వర్యములు complete comfort, every blessing, also eight attributes, viz., అణిమ, మహిమ, గరిమ, లఘిమ, ప్రాప్తి, ప్రాకామ్యము, ఈశత్వము, వశిత్వము.

(p. 277) kālu kālu. [Tel.] n. A leg, a foot, a claw, a talon. మోకాలు the knee. మిగాలు the upper surface of the foot. A pillar. నూరుకాళ్లమంటపము a portico built on 100 pillars. A quarter or fourth part. ముక్కాలు being three legs, or quarters. Bilh. ii. 154. కాళ్లకడ at the feet. కాళ్లజెర్రి a centipede. కంపకాలు a fence: lit. a fence-foot. కాలిడొంక (A. vi. 16) a foot path. కాలుత్రవ్వు to paw the ground, to be eager for fighting. M. XII. ii. 301. A. v. 87. సన్నద్ధుడగు. నా కొడుకు పెండ్లాన్ని బిడ్డలను నాకాళ్లగట్టిపోయినాడు my son died and left a widow and children on my hands. మూడుకాళ్ల ముసలి (P. i. 322.) a three legged old woman, because leaning on a staff. తే 'మరుడుశైంగార వీధులేలర్పరచితనదు పేరనోవకపేటకట్టి సంప్తీతితోర ణాలనుంచిన కాలుకంబాలనంగ కలికియూరులు చెలుగు పై కాంచి మెరయ.' Bilh. ii. 154.

(p. 313) koṅga konga. [Tel.] n. A bird of the heron or stork kind. బకము. కొంగకాళ్ల konga-kāḷḷa. adj. Cranelegged, longlegged. నిడుపుకాళ్లుగల. కొంగగొడ్డలి konga-goḍḍali. n. A pickaxe (so called by ఉప్పరవాండ్లు.) కొంగముక్కు చేప konga-mukku-chēpa. n. A sort of fish with a long snout or beak. కొంగవాలు konga-vāḷu. n. A sort of sword. (A. VI. 110.) మాదికత్తి. ఎర్రకాలికొంగ errākāli-konga. n. The painted stork. Pseudotantelos leucocephalus. గేలుకొంగ gēlu-konga n. The shell ibis. Anestomuscoscitans. గుడి కొంగ gudi-konga. n. The paddy bird or pond heron. Ardeola glayi. దోసికొంగ dōsi-konga. n. The little green Heron. Pontorides javanica. చిన్న chinna-tella-konga. n. The little Egret. Heriodias garzetta. పెద్ద pedda-tella-konga. n. The large Egret. Herodiasalba. పినిగలకొంగ pīnigala-konga. n. The adjutant Leptoptilus dubius. పూకొంగ pūkonga. n. The Flamingo, Phænicopterus roscus సముద్రపుచిలుక. సంకుబుడ్డి కొంగ saku-buḍḍi-konga. n. The white necked fork. Dissura Lepiscopus. (F.B.I.)

(p. 363) gāḍida or గాడిదె gāḍida. [Tel.] n. An ass. adj. Wild, or, inferior. గాడిదవేప the worthless kind of vēpa. గాడిదగడపాకు a certain herb used in medicine. గాడిద కాళ్లుగల adj. Bandy-legged. గాడిదె గడపర gāḍide-gaḍapara. n. The gaudy birth-wort, aristolochia bractcata, a plant used in medicine. గాడిదెపులి gāḍide-puli. n. The hyæna. దుమ్ములగొండి, కొర్లగండి.

(p. 686) paṅga panga. [Tel.] n. A fork, as the forked branch of a tree. పంగగా panga-gā. (adv.) Astride, with the legs apart. పంగటి pangaṭi. adj. Stretching out like the prongs of a fork. 'అనుకు వెల్లడిగందమున నాభి నుండి మూపులదాక పంగటి పూతపూతి.' Vaija. iv. 57. పంగటించు panga-tinṭsu. v. n. To straddle or open the legs far apart; to sprawl. పంగటికాళ్లవాడు pangaṭi-kālla-vāḍu. n. A bandy-legged man. దొడ్డికాళ్లు గలవాడు. పంగనామము a fork-like mark worn on the forehead by the Vaishnavaites, పడుమ ఎడము గల్పు పంగివలె తీర్చిన తిరుమణి, as distinguished from పంగనామము, a mark which has no broad fork like branches. పంగలుగుంజ a forked post such as rafters rest on. పంగలకర్ర a forked stick. మూడుపంగలయీటె a trident shaped spear.

(p. 826) prajña pra-gnya. [Skt.] n. Intelligence, understanding, good sense, cleverness. ప్రజ్ఞలు pragnyalu. n. plu. Boasting words. 'వట్టి ప్రజ్ఞలు ప్రేలునవ్వారబరధ' She talks big. S. iii. 24. ప్రజ్ఞానము pra-gnyānamu. n. Knowledge, wisdom. తెలివి, బుద్ధి. A sign, గురుతు, ఆనవాలు. ప్రజ్ఞాపత్రిక pragnyāpatrika. n. A paper stuck in a volume to shew the place. A book mark. ప్రజ్ఞుడు pragnyuḍu. n. A learned man. పండితుడు. A bandy-legged man. పంగటి కాళ్లవాడు.

(p. 927) bhṛṅgi bhṛingi. [Skt.] n. A three legged griphon like a seal or sea calf; a figure carved on temples of Siva, as representing one of his train: a figure with only a head and legs, or a human figure with three legs. భృంగినాథుడు bhṛingi-nāthuḍu. n. A epithet of Siva.

(p. 990) mu mu. [Tel.] n. An affix of neuter nouns and of masculine nouns that take neuter form as కళత్రము, అపత్యము. In composition, it is contraction for మూడు three, and the first consonant of the next word is usually doubled. Thus మారు a time, ముమ్మారు three times, thrice. పాతిక a quarter, ముప్పాతిక three quarters. ముక్కన్ను (మూడు + కన్ను) the third eye, మూడవ కన్ను. ముక్కాక threefold heat. ముక్కాని (మూడు + కాని) three quarters of an anna. ముక్కారు (మూడు + కారు) three seasons. ముక్కాలు (మూడు + కాలు) three legs or three quarters of anything .ముక్కాలిపీట a three-legged stool. ముక్కోల (మూడు + కోల) a trident, త్రిదండము. మముజ్జగము or ముల్లోకములు the three worlds, viz., earth, heaven and hell. మువ్వన్నె the three (primary) colors. See మూడు.

(p. 1015) mūḍu mūḍu. [Tel.] adj. Pron. or n. Three. infl. మూటి as ఆమాటికి to the three. మూట mūṭa. n. ablative. Thirdly, at the third. మూటియందు, మూడవదానియందు. plural మూళ్లు, as పదిమూళ్లు ten times three. మూడు ఎత్తులుగాచేసి laying the garland in three festoons. G. xi. 49. మూడు సరములుగాచేసి. ముక్కాక muk-kāka. (మూడు + కాక.) n. Oppression, trouble, distress. నిర్భంధము. శ్రమ. 'మునులార మీకింత ముక్కాకలేల సులభంబుగనుముక్తిచొప్పుడు విధము.' L. xx. 256. ముక్కాకలుతీరిన thrice proved, thrice tried in the fire, inured; well versed, or experienced. బాగాజితపడి యుండు. ముక్కాని muk-kāni. (మూడు + కాని.) n. The fraction of three కాసులు; 9 pies or three sixtyfourths. ముక్కారు muk-kāru (మూడు + కారు.) n. Three seasons or crops (in a year.) మూడుపంటలు, మూడుభోగములు. 'ధరణిముక్కారును తరగనిగతిబండె.' T. v. 215. ముక్కాలిపీట or ముక్కలిపీట muk-kālipīṭa. (మూడు + కాలి + పీట.) n. A three legged stool or table. A tripod. 'ముక్కలిపీటమీద సొంపలరవసింపజేసి.' Rasica. i. 52. ముక్కాలు muk-kālu. (మూడు + కాలు.) n. Three quarters. ముప్పాతిక. Three legs, మూడుకాళ్లు. ముక్కొటిక muk-koṭika. (మూడు + కొటిక.) n. Three cities, త్రిపురములు. ముక్కోటి ఏకాదశి muk-kōṭi-ēkā. n. A fast held in honor of Vishnu in the month Margasira. మార్గశిరశుద్ధ ఏకాదశి నాడు తిరుపతిలో స్వామిపుష్కరణిలో మూడు కోట్ల తీర్థములువస్తునవనే ఐతిహ్యమువల్ల ఈపేరు వచ్చినది. ముజ్జిగము muj-jagamu. (మూడు + జగము.) n. The 'three worlds,' the universe, లోకత్రయము. ముత్తుము mu-t-tumu. (మూడు + తూము.) n. The measure of three తూములు, మున్నూరు mun-nūru. (మూడు + మారు.) n. Three hundred. ముప్పది or ముప్పై mup-padi. (మూడు + పది.) n. Thirty. ముప్పందుము mup-pandumu. (మూడు + పది + తూము.) n. Thirty tooms. (తూములు.) ముప్పాతిక mup-pātika. (మూడు + పాతిక.) n. Three quarters. ముప్పావు mup-pāvu. (మూడు + పావు.) n. Three quarters. ముప్పిడి mup-piḍi. (మూడు + పిడి.) n. 'Three handles,' a dagger. ముప్పిరి mup-piri. (మూడు + పిరి.) n. Three twists or strands. adj. Three fold. triple. ముమ్మడి mum-maḍi. (ముడు + మడుగు.) n. Three times as much, three fold, treble, triple. ముమ్మనుమడు mum-manumaḍu. (మూడు + మునుమడు.) n. A great grandson. ముమ్మారు mum-māru. (మూడు + మారు.) n. Three times. ముమ్మూడు mum-mūḍu. (మూడు + మూడు.) n. Three times three, మూడుమూళ్లు, తొమ్మిది. ముయ్యేరు muy-yēru. (మూడు + ఏరు) n. Three streams, an epithet of the Ganges. 'ముందరనున్నది మయ్యేరునేల.' HD. ii. 3. ముల్లోకము mul-lōkamu. (మూడు + లోకము.) n. Three worlds, i.e., the earth, heaven and the nether world మువ్వీసము muv-visamu. (మూడు + వీసము.) n. The fraction of three-sixteenths. మువ్వురు or ముగ్గురు muv-vuru. (మూడు + వారు.) n. Three persons. మూడో or మూడవ mūḍō. adj. The third. మూడోదినము the third day, i.e., the next day but one.

(p. 1211) veyyi , వెయి or వేయి veyyi. [Tel.] n. A thousand. సహస్రము. వెయిమంది a thousand persons. పదివేలు ten thousand: (this in many places means many.) వెళ్లుమని పదివేలమాట్లు చెప్పినా వాడు వెళ్లలేదు though I told him to go a thousand times he did not go away. వెయ్యేల or వెయిమాటలేల why a thousand words? why say more? i.e., in a word, after all. వెయ్యి కాళ్లజెర్రి veyyi-kāḷḷa-jerri. n. Lit: a thousand-legged centipede. A restless wanderer. వాడు వెయ్యికాళ్లజెర్రి. వానికి ఎక్కడ తీరును he has a thousand jobs in hand, he has no leisure. పదివేలకైనా or పదివేలకున్ను వాణ్ని నమ్మవచ్చును we may trust him in every thing.