(p. 70) abhimānamu abhi-mānamu. [Skt.] n. Pride, self-esteem, haughtiness Patronage, protection. Affection, regard, care, love, favour. గర్వము, సంరక్షణ, విశ్వాసము, దేశాభిమానము love of one's own country, patriotism. వాడు దేహాభిమానము కలవాడు he pays great attention to his own ease. he is luxurious. అభిమానపుత్రుడు one who passes for one's son, or is looked upon as a son, or, supposed to be his child. అభిమానపుత్రత్వము an understood or attribute sonship. తమ అభిమానము కావలసినది I beg your patronage. నా యందు నిండా అభిమానముగా జరిగించినాడు he has treated me honourably. ఒకని మీద అభిమానము ఉంచు to be partial to a person. అభిమానము లేనివాడు one without affection; unkind అభిమాని n. He who loves. విశ్వాసము గలవాడు. మతాభిమాని a bigot. కులాభిమాని one who stands up for his caste. దేశాభిమాని the advocate for his country, he who loves his country, a patriot. అభిమానించు v. a. To honor, favour, protect, patronise, regard with kindness. గొప్ప చేయు, గౌరవించు.

(p. 128) āśrayamu āṣrayamu. [Skt.] n. Support, asylum. refuge, retreat, place of safety, protection, patronage, countenance. అండ, బలవంతు నాశ్రయించుట ఇల్లు. ఆశ్రయాసుడు āṣray-āṣuḍu. n. The god of fire, because he eats or destroys one's abode. ఆశ్రయించు āṣray-inṭsu. n. To take refuge, to depend upon or have recourse to, to court, to follow. అనుసరించు, అండగొను. ఈ ప్రతిభేదమును ఆశ్రయించినాడు he adopted this reading. ఆశ్రితము āṣritamu. adj. Dependent on. ఆశ్రితుడు āṣrituḍu. n. One who is looked up to for help. ఆశ్రయింపబడినవాడు.

(p. 169) urumu urumu. [Tel.] v. n. To thunder. ఉరిమి చూచె he looked daggers. ఉరుము n. Thunder. A sort of drum. To cry avaunt. వీరహుంకారము. ఉరుము పోయించు to celebrate a feast in honor of a rustic deity when a village is to be founded. ౛ాతరచేయు.

(p. 413) ciṭlu or చిటులు chiṭlu. [Tel.] v. n. To snap, split, crack (as a fruit), burst. వెంట్రుక చిట్లినది a hair has split. చిట్లని unblown, unopened. చిట్లుకట్టె a person of a very irritable temper. మిక్కిలి కోపము గలవాడు. చిట్లుజిట్ట chiṭlu-jiṭṭa. n. The Nilgiri Flower-pecker. Dicæum Concolor, or, the Thick-billed Flower-pecker. Piprisoma squalidam. (F.B.I.) చిట్లించు chiṭlinṭsu. v. a. To crack, break. To burst, split. A. i. 23. v. n. To break, snap, crack, split, burst or be chopped, as the ground, the skin, paint, or the lips in fever. T. iv. 85. ముఖము చిట్లించు to frown. ముఖము చిట్లించుకొన్నారు they changed colour, were abashed, they looked sulky. చిట్లింతకూర chiṭlinta-kūra. n. A herb used in curries. Marselia Minuta. Heyne.

(p. 502) taṭasthamu taṭa-sthamu. [Skt.] adj. Present, near, at hand, proximate, approaching, next, impending, imminent. సమీపమందున్న, ఒనగూడిన. Temporary, occasional, for the time being. తటస్థమగు or తటస్థించు taṭastha-m-agu. v. n. To approach, draw near, or be at hand. to occur, happen, turn up. ఒనగూడు. చేటు తటస్థించియున్నవాడు one who is on the brink of ruin. తటస్థుడు taṭasthuḍu. n. An onlooker, A bystander, a spectator; one who is indifferent or impartial; a just person న్యాయస్థుడు. వాడు మిక్కిలి తటస్థుడు he is very just.

(p. 646) nālugu, nālgu or నాలువు nālugu. [Tel.] adj. Four. Often used indefinetely as when we say half a dozen. 'అ స్రుక్కనాల్గుదెసలు చూడదొడగె' he looked on all sides, lit: on four sides. నాలుగుకాళ్లసవారి cantering, running away, పారిపోవడము. నాలుగుకన్నుల వేలుపు the Fire god, అగ్ని దేవుడు.

(p. 746) pāli or పాలిటి pāli. [Tel. from పాలు a part or share.] adj. Connected with, appertaining to Near. పాలికాపు or పాలివాడు a comrade, a partner, భాగస్థుడు. n. A partner, proprietor or share-holder. A farm-servant. నాపాలిదైవము my tutelary god. వారిపాలి మృత్యువు the death that was doomed them. వారిపాలికేగె he went up to them. తన పాలిభాగ్యదేవత అని లోనికి కొంచుపోయి he looked upon the guest as a God and took him in. Vish. P. iv. 222.

(p. 922) bhāvamu bhāvamu. [Skt.] n. Mind, soul, heart, ఆత్మ. Thought, idea, feeling, disposition, nature. Import, meaning, drift. Motive, aim, view. అభిప్రాయము. Temperament, humour, passion, sentiment, state or condition of being. మనోవికారము. A property or power of matter. స్వభావము. An act, gesture. ధాత్వర్థరూపక్రియ. A learned man, (నాట్య పరోభాషాయాం) విదుషి, విద్వాంసుడు. నన్ను తల్లిభావముతో నెంచిరి they looked upon me as a mother. అవి దొంగసొమ్ము అని మీ భావమా do you mean that these were stolen goods? భావగర్భము bhāva-garbhamu. adj. Having a secret import or a mysterious meaning: intelligible, as a glance conveying a certain impression. బావజారి bhāvajāri. n. The 'Amoricide' or slayer (అరి) of Cupid, i.e., Siva. భావజుడు bhāvajuḍu. n. Lit: 'Born in the heart,' an epithet of Manmadha. భావన bhāvana. n. Mental perception, recollection, consciousness of past ideas or preceptions, imagination. తలపు. Observing, investigating. వాసనపట్టుట. Steeping, maceration of a drug in a liquid. Thus భావనశొంఠి, భావనకరక్కాయ are ginger or aloes prepared by being repeatedly dipped in certain fluids and dried again. అల్లపురసావయేడు భావనలుచెయ్యి let these drugs be stepped seven times in the juice of ginger. భావనచేసుకొను bhāvana-chēsi-konu. v. n. To imagine or figure to oneself. బావభవుడు bhāvabhavuḍu. n. One who exists (భవ.) in the heart (భావ): i.e., Manmadha. భావార్థము bhāv-ārthamu. n. Implication, inuendo, a sense not expressed, an affirmative sense. The affirmative form of the verb. భావ్యము bhāvyamu. adj. What must, will, or ought to be, కాదగినది. likely, probable, befitting ఆ యింటి౛ోలికి పోవడమునకు మీకు భావ్యముకాదు you must not have anything to do with that house. భావ్యుడు bhāvyuḍu. n. One on whom they meditate.

(p. 970) māḍu māḍu. [Tel.] v. n. To be burnt or scorched. కాలు, కాలిపోవు. ఆ పుండు మాడిపోయినది the boil dried up. n. Rice or any other food burnt in cooking. అడుగున బొగ్గులైపోయిన అన్నము. The gable end of a house, ఇంటి యొక భాగపు కప్పు. మాడుచు, మాడ్చు or మాడించు māḍuṭsu. v. a. To burn, scorch, blacken, మాడజేయు. వాండ్ల పుటము మాడ్చినాడు he burnt their fining pot, i.e. he broke up their scheme. వాడు ముఖము మాడ్చుకొనినాడు he looked sulky. మాడుచెక్క māḍu-chekka. n. Burnt rice. అడుగున చెక్కలుగా మాడిన అన్నము.

(p. 971) māta māta. [Skt.] n. Mother, తల్లి. An epithet of Pārvati or Lakshmi, పార్వతీదేవి. లక్ష్మీదేవి. పంచమాతలు five ladies who are to be looked upon with as much respect as one's own mother, viz. (1.) the king's wife, రాజభార్య; (2) an elder brother's wife, అన్నభార్య; (3) a teacher's wife, గురుభార్య; (4) a mother-in-law, అత్త; (5) one's own mother; కన్నతల్లి. మాతాపితలు mātā-pitalu. n. Father and mother, parents, తల్లిదండ్రులు. మాతామహి mātāmahi. n. A maternal grandmother. తల్లి యొక్క తల్లి. మాతామహుడు mātāmahuḍu. n. A maternal grandfather. తల్లి యొక్క తండ్రి. మాతుశ్రీ mātu-ṣri. adj. 'Dear' a phrase used regarding elder female relations, as మాతుశ్రీ మా తల్లిగారు my dear mother. మాతృక mātṛika. n. A mother, తల్లి. The original writing from which a copy (పుత్రిక) is made. అసలు గ్రంధము.

(p. 996) mukhamu mukhamu. [Skt.] n. The mouth, నోరు. The face, countenance, మొగము. The commencement, ఆరంభము. The front, ముందటిభాగము. The external appearance, the look of the face, ముఖవిలాసము. నిశాముఖము nightfall, evening. సేనాముఖము the front of the army. నఖముఖములు the points of the nails. ముఖమిచ్చు to indulge. అతడు వారితో ముఖమిచ్చి మాట్లాడలేదు he did not speak with them as a friend. 'బల్దూరంబైన శ్మశానవాటి ముఖమాలోకింపగన్.' Bilh. iii. 25. అధోముఖుడుగానుండినాడు he was hanging with his head down. ఆ దివిటీని అధోముఖముగాపట్టినాడు he held the torch with the flaming end downwards. 'అనుఘకథాముఖంబున హితాహిత బోధమొనర్తురింపుగా.' Mand. i. 8. టీ కాథా ముఖంబున by means of a story, కథచేతను అర్ధముఖము the profile or half face. తమరు రామునిముఖముచూచి నన్ను రక్షింపవలసినది I pray that for the sake of Rama you will relieve me. పడమటిముఖముగా towards the west. పడమటిముఖముగా నుండే యిల్లు a house facing the west. ఆడదానిముఖమెరుగనివాడు a youth that as yet knows not the face of a woman, i.e., entirely chaste. అందరును ఏకముఖముగా నుండలేదుగనుక as they were not unanimous or were not all of one mind. 'బాణకృపాణముఖాస్త్ర శస్త్రములు,' M. VII. ii. 275; arrows, swords, and other weapons. ముఖముమాడ్చుకొనినాడు he looked sulky or angry. వానికి ముఖము చచ్చినది he turned pale, he looked blank or ashamed. ముఖదాక్షిణ్యము complaisance. వానిముఖములో ఈగ ఆడలేదు he was all in a pucker. ఆ రూకలను వాని ముఖముమిద పారవేయుము fling the money at his face. అది వానికి ముఖపాఠముగానున్నది he has got it by heart. వాడు ముఖప్రితి మాటలాడును he talks plausibly. ముఖమెరుగనివాడు a stranger. ముఖమెరుగనిదేశము a strange land, a land where one has no acquaintance. ముఖవాసికలవాడు he is a winning man. వానికి ముఖవశ్యముకద్దు he is a very taking man. ముఖము తప్పించుకొనిపోయినాడు he has absconded or disappeared. ముఖస్తుతి flattery. ముఖస్తుతిచేయు to flatter. వాని కాశ్లోకము ముఖస్థముగానున్నది he knows the verse by heart. ముఖద్వారము mukhadvāramu. n. The mouth. నోరు. నదీముఖద్వారము the mouth of a river. ముఖపట్ట or మొగపట్టా mukha-paṭṭa. n. The headstall of a horse, గుర్రము యొక్క ముఖమునకువేసే తోలుపట్టా. ముఖమంటపము mukha-manṭapamu. n. The porch or pillared entrance of a Hindu temple. మందరిమండపము. ముఖవచనము mukha-vachanamu. n. Verbal communication, word of mouth. నోటిమాట. ముఖవస్త్రము mukha-vastramu. n. A veil. A pall, ప్రేతవస్త్రము. ముఖశాల or మొగసాల mukha-sāla. n. A hall at the entrance of a house, an antechamber, తల వాకిటిచావడి. ముఖాంతరముగా mukh-āntaramu-gā. adv. By means of, through, ద్వారా. నా తమ్ముని ముఖాంతరముగా పంపించినాను I sent it by my brother. ముఖాముఖి mukhā-mukhi. adv. Face to face. ఎదురెదురుగా. 'వినుముఖాముఖిబల్కెద.' T. iii. 84. ముఖుడు mukhudu. n. A word used in compounds, thus అధోముఖుడై hanging with his face down. సుముఖుడుగా మాట్లాడినాడు he spoke graciously. దుర్ముఖుడైయుండినాడు he was cross. పరాఙ్ముఖుడైయుండెను he turned his face away.

(p. 1001) muḍugu muḍugu. [Tel.] v. n. To be drawn in, as one's limbs, to shrink, shrivel, or close, ముకుళించు. To be diminished, తగ్గు, సంకోచించు. To be unable to act, చేష్టలుడుగు. ముడుగుతామర muḍugutāmara. n. The plant called Hibiscus mutabilis, పొత్తితామర, నమస్కారి. See ముచ్చముడుగు. ముడుచు muḍuṭsu. v. a. To cause to fold, ముడుగుజేయు. To tie into a knot, ముడివేయు, ముడిపెట్టు. To set flowers in the tresses. To bend the limbs. 'చక్ర స్త్రీలు మోముల్ ముడుంప.' (S. iii. 399.) the doves looked downcast. దానికి పూలుముడిచినదెవరు who set the flowers in her hair? ముడుచుకొను muḍuṭsu-konu. v. a. To contract as limbs. To wear flowers in one's hair. అది పూలుముడుచుకొన్నది she wore flowers in her hair. మూతిముడుచుకొని ఉన్నది her features are contracted, pensive or downcast. ముడత or ముడుత muḍata. n. A wrinkle, crumpling, knot in spinning or twisting. వళి, మడత. ముడత తెవులు a transient blight in corn that goes off again. ముడుపు or ముడ్పు muḍupu. n. A rouleau, bag or purse. మల్లె, భూషణాదులమూట, ధనపుమూట, ధనము. పూలముడుపు a ceremony of setting flowers in the head dress of a pregnant woman. వెంకటేస్వరులముడుపు money or jewels promised by a vow to the god Venkaṭesa. ముడుపు కట్టుకొను to vow money or jewels to a god. దివాణెపుముడుపు money payable into the Government treasury. 'అద్దములోనదోచు ముడుపు.' (Ahal. iii. 48.) a purse reflected in the mirror. ముడుపరి muḍup-ari. n. One who vows to offer some money to a god. ముడుపుపుట్టినవాడు.

(p. 1019) mṛgyamu mṛigyamu. [Skt.] adj. Fit to be sought, or inquired for. వెదకదగినది. మృగ్యతముడు mṛugya-tamudu. n. He who is eminent, not to be overlooked. 'మృగ్యతములు వారివెదకి మెచ్చగొలిచితెచ్చుకో.' KP. v. 250.

(p. 1100) lāgu lāgu. [Tel.] v. a. &n. To pull, haul, drag, draw. ఈడ్చు. వాడు ప్రాణము విడుచునప్పుడు వానికాళ్లుచేతులు లాగినవి in dying his arms and legs were drawn up, or were contracted. n. Attraction, ఆకర్షించడము. Consent, సమ్మతి. Manner, విధము. A summer sault, leap, లంఘనము. Short drawers, reaching only to the middle of the thigh. చల్లడము. లాగించు lāginṭsu. v. a. To cause to pull or drag, లాగునట్లుచేయు. లాగుకొను lāgu-konu. v. a. To take by force, seize. బలాత్కారముగా తీసుకొను, అపహరించుకొను. లాగుబడి lāgu-baḍi. n. Expense, cost. లాగులాడు lāgul-āḍu. v. n. To struggle, పెనగులాడు. లాగు or లాగున lāgu. adv. Like, as, రీతిగా, విధముగా, వలె. 'వెలయుహరిశ్చంద్రువిధమున, నలునివీకను, పురకుత్సుచాడ్పున, పురూరవునిలీల. సగరులాగున. కార్తవీర్యు మర్యాదగను. గయునిక్రియ.' H. i. 42. ఏలాగుననున్నది how is it, in what fashion is it? ఈలాగున in this way. అలాగున in that manner? అతడు చెప్పిన లాగున according to what he said? అది అయ్యేలాగున చేయవలసినది you must manage to get this done. మాకు అందేలాగు so that it may reach us. మొద్దులాగు నిలిచినాడు he stood stock still. వాని ముఖములాగు ఉండెను it looked like his face. ఇట్లు చేసేలాగున చెప్పుము tell him to do so.

(p. 1114) lōpala lōpala. [Tel.] n. The inside. లోను, అంతరము. (affix) Among, in, within. మాయింటిలోపల ఉన్నాడు he is now in my house. నన్ను పదిలోపల పదకొండుగా చూచినారు they looked upon me as one of the mob. 'తన శిష్యులలోపల నిన్ను దుర్వారపరాక్రమాఢ్యుడని.' M. X. i. 231. 'ఏటిలోపల తీర్థంబులెల్లదిరిగి.' N. vi. 162. ఏటిలోపల within one year. లోపలి lopali. adj. Inner, interior. లోని. లోపలిసౌధము the inner chamber. 'లోపలిసౌధంబులోన వర్తింపంగ.' Bhāg. X. లోలోపల lō-lōpala. adv. Secretly. రహస్యముగా, మర్రముగా.