(p. 70) abhimānamu abhi-mānamu. [Skt.] n. Pride, self-esteem, haughtiness Patronage, protection. Affection, regard, care, love, favour. గర్వము, సంరక్షణ, విశ్వాసము, దేశాభిమానము love of one's own country, patriotism. వాడు దేహాభిమానము కలవాడు he pays great attention to his own ease. he is luxurious. అభిమానపుత్రుడు one who passes for one's son, or is looked upon as a son, or, supposed to be his child. అభిమానపుత్రత్వము an understood or attribute sonship. తమ అభిమానము కావలసినది I beg your patronage. నా యందు నిండా అభిమానముగా జరిగించినాడు he has treated me honourably. ఒకని మీద అభిమానము ఉంచు to be partial to a person. అభిమానము లేనివాడు one without affection; unkind అభిమాని n. He who loves. విశ్వాసము గలవాడు. మతాభిమాని a bigot. కులాభిమాని one who stands up for his caste. దేశాభిమాని the advocate for his country, he who loves his country, a patriot. అభిమానించు v. a. To honor, favour, protect, patronise, regard with kindness. గొప్ప చేయు, గౌరవించు.

(p. 100) aṣṭa ashṭa [Skt. cf. Eng. 'Eight,' Lat. Octo.] adj. Eight.--అష్టకష్టములు The eight unpleasant circumstances liable to occur in the course of life. [Viz. దేశాంతర గమనము foreign travel, భార్యావియోగము separation from one's wife. కష్టకాలములో ప్రియబంధుదర్శనము friends and relations arriving in the time of trouble, ఎంగిలితినడము eating the leavings of others, తన, శత్రువులతో స్నేహము చేయడము courting one's enemies, పరాన్నమునకు కాచియుండడము looking for food from strangers, సభలో అప్రతిష్ఠవచ్చుట being ignorant in an assembly of wise men, దరిద్రమనుభవించడము suffering poverty.] అష్టకోణి an octagon, అష్టదిక్కులు the eight points of the compass.--అష్టదిక్పాలకులు the regents of the eight points of the compass, viz. Indra of the East, Agni of the South-east, Yama of the South, Nairriti of the South-west, Varuṇa of the West, Marut of the North-west, Kubēra of the North, and Iṣana of the South-east.--అష్టదిగ్గజములు the elephants supporting the eight corners of the earth-అష్టనగములు the eight serpents supporting the eight angles or points of the world. Their names are as follow: వాసుకి, అనంతుడు, తక్షకుడు, శంఖపాలుడు, కుళికుడు, పద్ముడు, మహాపద్ముడు, కార్కోటకుడు. అష్టవదులు a certain set of songs of eight lines in length.-అష్టపాత్రములు the eight vessels used in a sacrifice.--అష్టభాగ్యములు the eight requisites to the regal state; as రాజ్యము territory, భండారము wealth, సేన్యము an army, ఏనుగులు elephants, గుర్రములు horses, ఛత్రము an umbrella, చామరము a fly fan or whisk, ఆందోళిక a palanquin.--అష్టభోగములు the eight sources of pleasure, viz., ఇల్లు house, పరుపు bed,వస్త్రము raiment, అభరణము jewels, స్త్రీలు women, పుష్పము, flowers, గంధము perfume, తాంబూలము areca nuts and betel-leaves.--అష్టమదములు eight kinds of pride, viz., అన్నమదము luxury in food, అర్థమదము pride of wealth, స్త్రీమదము pride of lust, విద్యామదము pride of learning, కులమదము, pride of rank and family, రూపమదము pride of beauty, ఉద్యోగమదము pride of station, యౌవనమదము pride of youth.-- అష్టస్వామ్యములు the eight respects in which an absolute conveyance is made, viz., విక్రయ, దాన, వినిమయ, జల, తరు, పాషాణ, విధి, నిక్షేపములు -- అష్టాంగములు See under అంగము. సాష్టాంగదండము prostration in worship. -అష్టాపదము an eight legged dragon: a spider. అష్టావధానము See under అవధానము. అష్టైశ్వర్యములు complete comfort, every blessing, also eight attributes, viz., అణిమ, మహిమ, గరిమ, లఘిమ, ప్రాప్తి, ప్రాకామ్యము, ఈశత్వము, వశిత్వము.

(p. 137) ibhamu ibhamu. (Skt of elephant. Gr. elephas.] An elephant. ఇభయాన ibhayāna. n. A graceful woman, i. e., a woman with an elephant's easy and luxurious rolling gait. ఇభి ibhi. n. A she-elephant ఇభ్యుడు ibhyuḍu. A ruler, rich man. (A. ii. 125.)

(p. 171) ullāsamu ullāsamu. [Skt.] n. Joy, delight, amusement. సంతోషము. ఉల్లాస పురుషుడు ullāsa-purushuḍu. A luxurious man or man of pleasure. A prodigal. ఉల్లాసి ullāsi. A cheerful man. ఉల్లసించువాడు. 'సమిదుల్లా సిధనంజయుండు.' T. iv. 136.

(p. 408) cāpalamu or చాపల్యము chā-palamu. [Skt. from చపలము.] n. Fickleness. Inconstancy జిహ్వచాపల్యము luxuriousness, or gluttony. Whimsicality.

(p. 888) bīra bīra. [Tel.] n. The sharp angled cucumber. నేతిబీర the butter cucumber. చేతిబీర or చేదుబీర the bitter kind. మగబీర Anisomeles malabarica. (Watts.) adj. Large, పెద్ద. బీరెండ hot sun-shine. బీరజడలు luxuriant tresses. బీరనరాలు large veins. ఆడబీరాకు or గోడలబీరాకు Betony leaved black Horehound, Ballota disticha. బీరపండ్లు bīra-panḍlu. n. A sort of scarlet berries, that are eaten, but quite distinct from బీరకాయ.

(p. 910) bōgamu bōgamu. [from Skt. భోగము.] adj. Appertaining to the dancing or theatrical caste. n. Price, వెల. బోగముచాన or బోగముది (బోగము + అది.) a dancing girl, వెలయాలు. బోగమువాండ్లు dancing girls, actresses. బోగమాట dancing. బోగమాడు to dance. బోగి bōgi. n. The name given to the eves of some particular feasts. పండుగతొలినాడు. A serpent. One who lives in splendour or luxury. భోగముగలవాడు, భోగముగలవాడు.

(p. 929) bhōgamu bhōgamu. [Skt.] n. Enjoyment, possession, అనుభవము. Happiness, సుఖము. Food, భోజనము. A snake's body or crest. పాముశరీరము, లేక, పాముపడగ అష్టభోగములు the eight kinds of enjoyment as Home గృహము, Bed శయ్య, Clothes వస్త్రము. Ornaments ఆభరణము, Woman's company స్త్రీ, Flowers పుష్పము, Scent గంధము and Betel తాంబూలము. ఏకభోగము undivided possession. ఏకభోగగ్రామము a village in the hands of one single person. పాలిభోగము separate possession. పాలిభోగగ్రామము a village whereof the land is the property of several persons, each of whom holds his land as a separate property and always retains the same fields. ఈ సంవత్సరము ఒక భోగము పండినది ఒక భోగము పోయినది one crop turned out well, one crop turned out ill. భోగగృహము bhōga gṛihamu. n. A bed room. పడకగది. భోగబంద bhōga-banda. n. A mortgage in which the article pledged or mortgaged may be converted to use, as land, houses, cattle, &c. the profits of which are to be appropriated by the lender or mortgagee in lieu of interest. భోగమంటపము bhōga-manṭapamu. n. An open hall or porch of a temple, in which festivals are celebrated. కళ్యాణ మంటపము. భోగవతి bhōga-vati. n. The name of the Capital of the Nagas or serpents, పాతాళము. శేషసర్పపట్టణము. The name of the infernal Ganges. పాతాళగంగ. A fashionable lady. భోగముగలది. భోగస్త్రీ bhōgā-stri. n. A kept woman, mistress or concubine, a prostitute. 'విచిత్రవీర్యుని భోగస్త్రీయందు విదురునింబుట్టించె.' Vish. vi. 425. భోగశిపత్రి bhōgāṣi-patri. n. A name of Garuda. 'భోగాశిపత్రితరస్ఫూర్త్యనుబావ.' Swa. v. 133. టీ పన్నగాశనపతత్రి. గరుత్మంతుడు. భోగి bhōgi. n. A happy man. భోగముగలవాడు. One who lives in splendour or luxury. అనుభవశాలియైనపురుషుడు. A serpent. సాము. The name given to the eves of some particular feasts. పండుగతొలినాడు. భోగించు bhōginṭsu. v. a. To enjoy, అనుభవించు. To be happy, సుఖించు, భోగించుట bhōginṭsuṭa. n. Enjoyment. Plu. భోగించుటలు. 'మనమానాడుమహావినోదముల ప్రేమల్ మీరభోగించుటల్ వినుము.' Radha. iii. 25. భోగిని bhōgini. n. A royal concubine. రాజు ఉంచిన బోగముది. An inferior wife of king. పట్టాభిషిక్తురాలుకాని రాజుభార్య. A female serpent. ఆడుపాము. భోగ్యత bhōgyata. n. Deliciousness, sweetness. దీనిభోగ్యత దేనికీలేదు nothing is more delicious than this. భోగ్యము bhōgyamu. n. Use, usufruet, enjoyment, or something given in pledge or on mortgage. భోగ్యపత్రము a mortgage bond, wherein the lender assumes the temporary use of the property mortgaged. adj. Enjoyable, fit to be enjoyed, delicious, agreeable as food. అనుభవింపదగిన. ఆ ప్రసాదము భోగ్యముగానుండలేదు that food was not agreeable. భోజనము bhōjanamu. n. Food, a repast or meal, ఆహారము. Eating, కడుపు. భోజనముచేయు to eat, to dine. భోజనకస్తూరి small oranges pickled. భోజరాజు or భోజుడు bhōja-rāju. n. The name of a king celebrated by Sanskrit poets as a bountiful patron. భోజ్యము bhōjyamu. adj. Edible, fit to eat, eatable. భుజింపదగిన n. Food, ఆహారము.

(p. 963) mallika mallika. [Skt.] n. The Jasmine plant. మల్లెచెట్టు, మల్లెపువ్వు. నవమల్లిక the double jasmine, విరజాజి. Rox. 1. 95. మల్లికాక్షము mallikākshamu. n. A kind of heron or swan with dark legs and light eyes. Ananda. ix. 59. మలినచరణచంచుశ్వేతమాలసము. A white eyed horse, శ్వేతనేత్రాశ్వము. మల్లె or మల్లియ malle. [Tel.] n. The Jasmine plant. మల్లెపూలు jasmine blossoms. ఆడవిమల్లె Jasminum augustifolium, a shrub which grows to the height of ten feet. ఒలాందామల్లె the tuberose jasmine. బొండుమల్లె or బొడ్డుమల్లె a variety with luxuriant flowers. నాగమల్లె a plant, Austicia grandiflorum, prickly pear. ఏటిమల్లె a water creeper, Persicaria mddraspatana: Rox. ii. 287. Other kinds are called కుంపటిమల్లె, పేడమల్లె, సూదిమల్లె. మళ్లెలగుది malle-lagudi. n. A name given to a beautiful dog. మల్లెపురుగు malle-purugu. n. A parasitic worm that is generated in the flesh of cattle. మల్లెలు mallelu. n. Jasmine flowers. Also, pustules produced in the pox. మల్లెతెవులు the disease called Cancer 'విసములయ్యెను బేర్చిన బిసములన్ని మల్లెలయ్యెను జిగిబొండుమల్లెలుంచ.' Ila. iii. 93. మల్లె malle. [Tel.] n. A twig. చువ్వ. మల్లెజంగురు or మల్లెజెగురు malle-janguru. n. A heron. లోహపృష్ఠము, రాపులుగు.

(p. 1181) vibhavamu vibhavamu. [Skt.] n. Wealth, riches. సంపద, ధనము. ఆ ఉత్సవము విభవముతో జరిగినది the festival was grandly performed. 'అప్పుగొనిసేయు విభవము.' (Sumati. 21.) luxury supported by contracting debt. విభవ vibhava. n. The name of a Telugu year.

(p. 1338) sukhamu sukhamu. [Skt.] n. Happiness, welfare, health, safety, pleasure, enjoyment, delight. ఆనందము, ఆరోగ్యము, సౌఖ్యము, క్షేమము. Heaven, స్వర్గము. నయనసుఖము the delight of one's eyes, the name of a kind of cloth. adj. Pleasing, delightful, agreeable, comfortable, easy, happy, well, cheerful, healthy. ఆనందమైన, ఆరోగ్యమైన, క్షేమమైన. సుఖసత్కథానినోదంబున నుండగా while he was passing his time agreeably in listening to a pious story. సుఖజీవనము sukha-jīvanamu. n. A happy or easy life. కష్టములేనిబ్రతుకు. సుఖజీవి sukha-jīvi. n. A prosperous or happy person. కష్టములేక జీవనముచేయువాడు. సుఖ ప్రసవము an easy and safe accouchement. సుఖభోగి one who lives at ease. సుఖభోగులు sukha-bhōgulu. n. A sort of grain. ధాన్యవిశేషము. H. iv. 157. సుఖముగా sukhamu-gā. adv. Happily, safely, in good circumstances. సంతోషముగా, క్షేమముగా, మీ తండ్రి సుఖముగానున్నాడా is your father well? సుఖవాసి or సుఖప్రాణి sukha-vāsi. n. A delicate, luxurious person, one who lives at ease. సుకుమారము గానుండేవాడు. సుఖసంకటము or సుఖరోగము sukha-sankaṭamu. n. (lit. the pains of pleasure) Venereal disease. మండలరోగము. సుఖాసీనుడు sukh-āsīnuḍu. n. One who is seated at his ease. హాయిగా కూర్చున్నవాడు. సుఖి sukhi. n. One who is happy, one who possesses happiness or pleasure, one who is in good health, సుఖముగలవాడు, సుఖించు or సుఖియించు sukhinṭsu. v. n. To be happy, well or at ease; to be glad, rejoice, be comforted. ఆనందించు, హర్షించు.

(p. 483) zunnu ḍzunnu [Tel.] n. Honey, తేనె. Honey comb తేనెతెట్టె. Cheese. ౛ున్ను పలుకులు honeyed accents, sweet words. T. ii. 106. వులిజన్ను a syllabub of tiger's milk, i .e., an unobtainable luxury A. iv. 273. Suca. iii. 8. Ila iii. 131. తేనె, నవప్రసూతగోక్షీరము, వండినదిన్ని. ౛ున్నుపాలు ḍzunnu-pālu. n. Biestings: the milk that flows for a week after a cow has calved. ఈనిన తరువాత యేడుదినములలోగా పితికినపాలు. ౛ున్నుగడ్డ cheese.

(p. 483) zunnu ḍzunnu [Tel.] n. Honey, తేనె. Honey comb తేనెతెట్టె. Cheese. ౛ున్ను పలుకులు honeyed accents, sweet words. T. ii. 106. వులిజన్ను a syllabub of tiger's milk, i .e., an unobtainable luxury A. iv. 273. Suca. iii. 8. Ila iii. 131. తేనె, నవప్రసూతగోక్షీరము, వండినదిన్ని. ౛ున్నుపాలు ḍzunnu-pālu. n. Biestings: the milk that flows for a week after a cow has calved. ఈనిన తరువాత యేడుదినములలోగా పితికినపాలు. ౛ున్నుగడ్డ cheese.