(p. 61) apakvamu a-pakvamu. [Skt.] adj. Unripe, raw, immature, green.పండని.

(p. 88) alāmatukarra alāmatu-karra. [H. అలామత్ a mark] n. A bnoy for anchors. భోయాకట్టె.

(p. 144) īḍēru īḍēru. [Tel. ఈడు+ఏరు] v. n. To be effected, completed, fulfilled, attained. నెరవేరు. To come to maturity. ఈడేరిన. ripe, mature. ఈడేర్చు īḍērṭsu. v. a. To effect, complete, fulfil, accomplish. ఈకష్టమీడేర్చితివా if you will only get me through this distress.

(p. 283) kimmatu kimmatu. [H.] n. Estimated value, Price.

(p. 357) gammattu gammatu. [H.] n. Diversion, amusement. వేడుక, తమాషా.

(p. 382) gulla gulla. [Tel.] n. A shell: a husk: a cowry shell. కప్పచిప్ప. A white pustule బొబ్బ. Anything hollow బోలు. Cotton in the pod. The hull of ship. (Vizag.) గుల్లకాసు a farthing: (lit. a shell) or a penny. గుల్లసున్నము shell lime. చింతగుల్ల tamarinds in the shell or husk. గుల్లాగుట్ర trash, rubbish, gewgaws. adj. Hollow, empty. బోలు. గుల్లకర్ర a tube. ఇల్లు గుల్లచేసినాడు or తుడిచిపెట్టినాడు he emptied or plundered the house. గుల్లపుటిక a small basket. గుల్లపొగాకు tobacco that is immature and worthless, గుల్లపడు to be disgraced అవమానపడు. గుల్లపరుచు to empty, to scorn, to disgrace. HD. ii. 168. గుల్లకాడు an empty handed man ఏమిన్ని లేనివాడు.

(p. 448) cālu ṭsālu. [Tel.] v. n. To suffice, to be enough or sufficient. కావలసినంత అగు, సమృద్ధమగు. To be able. To bear, tolerate, endure ఓపు. చాలును (3rd pers. aor.) it is enough. చాలదు. neg. aor.) it is not enough. అనజాలరు they cannot say. బుద్ధిచాలదు నీకు (Dasav. iv. 195.) you have not sense enough. చాలీచాలకయిది జరిగించినాడు he committed this out of dire necessity. చాలీచాలవు these are barely enough. ఈడుచాలిన grown, of full age. ఈడుచాలని under age, immature. జ్ఞాపకముచాలదు I do not sufficiently remember it. నా గ్రహచారము చాలక యిట్లు సంభవించెను through my luck not being good enough it so happened. వాపులుచాలు enough of these words about relationship. 'వాలి నేనును సురల్ పడినొకవంక జాలితి మొకవంక జాలి రసురులు.' T. iii. 117. On our side we were mighty, and so were our foes. చాలు n. Sufficiency, abundance సమృద్ధి. A line, a row, series, furrow, stripe, track, trace. A flow or stream. Features. తల్లిచాలుపోలిక resemblance to the mother's features. ఈ చాలున in this manner. శ్రేణి, సరణి, జాడ. A. v. 122. R. i. 106. 117. చాల్గల, i.e., చాలుగల. (Vasu. i. 57.) in a stream. చాలుపు or చాల్పు ṭsālupu. n. A line or row. A series, succession. Length: the longer measurement as opposed to the width. చాలుపుగా in a line, one after another, here and there, occasionally. చాలుబడి ability, చాలిక, సామర్ధ్యము. చాలు వాడు one who is able శక్తుడు, సమర్థుడు. చాలుపారు to be fine or pretty వరుసతీరు. 'క మొలచి తలలెత్తి నిక్కుచు సలలితగతి జాలుపారె సస్యములధిపా.' భాగ. x.

(p. 461) javādi or జవ్వాది javādi. [Skt.] n. Civet: a paste like pomatum. పునుగు. సంకుమదము. కుర్రజవ్వాజి stick civet, that is found adhering to twigs. జనాదిపిల్లి javādi-pilli. n. The civet cat. పునుగుపిల్లి.

(p. 461) javādi or జవ్వాది javādi. [Skt.] n. Civet: a paste like pomatum. పునుగు. సంకుమదము. కుర్రజవ్వాజి stick civet, that is found adhering to twigs. జనాదిపిల్లి javādi-pilli. n. The civet cat. పునుగుపిల్లి.

(p. 498) tantanyamāna tantanya-māna. [Skt.] adj. Grown, mature. పరిపక్వమైన. Parij. iii. 81.

(p. 614) dōra dōra. [Tel.] n. A heap, pile, stack. కుప్ప, పోగు, రాశి. adj. Dun coloured. Reddish. ఎర్ర బారిన. Parboiled. Half ripe. Slanting, ఒరగిన. దోరకాగినపాలు milk that has simmered. దోరగొర్రెలు brown sheep. దోరపండు or దోరకాయ a half ripe fruit. దోరగల్లు dōra-gallu. n. A slanting stone ఒరగినరాయి 'కొనిదోరగల్లునదొబ్బి.' Pal. 441. అనగా రాతిబండకు వేసికొట్టి. దోరగిలు, దోరగిల్లు or దోరగిలపడు dōragilu. v. n. To be nearly ripe, to approach maturity. To become slightly red, ఎర్రబారు. To be bent down or to slant (as a tree.) దోరగించు dōragallu-paḍu. v. a. To cause to slant or bend, దోరగిల్లజేయు.

(p. 615) dōhadamu dōhadamu. [Skt.] n. Wish, desire, longing. ఇచ్ఛ. The desires of a pregnant woman, గర్బిణికిగల వేవిళ్లు. Manure, ఎరువు. The art of gardening: the operation of forcing a plant, or bringing out the flowers prematurely. దోహద లక్షణము pregnancy, గర్బము. దోహదవతి dōhada-vati. n. A longing woman. వేవిళ్లు గల స్త్రీ. దోహదశాస్త్రము dōhada-ṣāstramu. n. The art of gardening.

(p. 678) nera , నెరవు, నెరా or నేరా nera. [Tel.] adj. Full. నిండైన. Fine, grand, excellent; great, large, big. నెరమంట a great flame or a great pain. 'పౌరజన కోలాహలంబుతో జంటయై మింటికెగయు నెరమంట గనుంగొని.' S. iii. 269. నెరగొయ్యి a large gully. నెరమాటలు queer speech. 'నెరమాటలు కోడిగములు నరమాటలు జాణతనము.' H. v. 86. నెరకాడు nera-kāḍu. (నెరవు+కాడు.) n. A perfect man. పూర్ణుడు. నెరక neraka. n. A hair. వెంట్రుక. 'నెరకలు తాకినయమ్ముల జొరజొర నెత్తురులువడియ.' Hari vamsa. ii. 192. నెరకొను nera-konu. v. n. To fill, నిండుకొను. 'తమమను కాలాహిప్రపంచము నెరకొని.' Swa. v. 43. నెరడు neraḍu. adj. Rough. గొగ్గి, విషయము. ఆ నేల నెరడుగా నున్నది that ground is rough or uneven. నెరతనము nera-tanamu. n. Respectability 'విజయవివేకశీలతలచే ననుకూలమును నెరతనము నేర్చి.' V. P. ii. 245. నెన్నడుము nen-naḍumu. n. A slender waist. నెన్నుడురు or నెన్నొసలు nen-nuduru. n. The forehead. నెమ్మనము nem-manamu. (నెర+మనము.) n. The heart. నెమ్మొగము or నెమ్మోము nem-mogamu. (నెర+మొగము.) n. A fair face. నెరయు or నెరియు nerayu. v. n. To fill, నిండు. To be fulfilled, నెరవేరు. To become grey, తెల్లనగు. To extend, grow, swell, వ్యాపించు. To shine, ప్రకాశించు. 'సీ కాటుక నెరయంగ కన్నులునలుపుచు.' B. X. §9. 16. నెరయ neraya. adv. Fully, much, greatly. గొప్పగా నెరపు or నెరువు nerapu. v. a. To fill. నించు To fulfil, నెరవేర్చు. To spread, extend, పరచు. To make, చేయు To enlighten, ప్రకాశింపజేయు. 'మధుర భాషల హరిమిద మైత్రినెరపి.' B. viii. 438. adj. Much, great, అధికము. n. The act of spreading. వ్యాపనము. Greyness of hair. నెరయుట. నెరయిక nerayika. n. Filling, నిండుట. Spreading, వ్యాపించుట. The act of turning grey, as hair, తెలుపగుట. నెరపంది or నెరవెంద nera-vanji. n. A kind of plant. అలక్ష్య. వెరవడి or వెరవణి nera-vaḍi. n. Ful speed. A scrawl or device. నెరవడిగా వ్రాసినాడు he scrawled or flourished in writing. Wit, skill. నెరవాది nera-vādi. n. A skilful, or clever man, సమర్థుడు, నేర్పరి. P. iii. 205. నెరవాదితనము skilfulness. నెరవిద్దె or నెరవిద్య nera-vidde. n. Conjuring, sleight of hand. హస్తలాఘవము, జాలవిద్య. Foppery, conceit. నెరవు neravu. n. Fulness. పుర్తి. Spreading, వ్యాపనము. A way, మార్గము. Understanding, తెలివి. A contrivance. ఉపాయము. The name of a certain tree. 'నెరవుగలుగువారు నెరుపుగలవారు, విద్యచేత విర్రవీగువారు పసిడి గలుగువారి బానిస కొడుకులో.' Vēma. 140. నెరవుగలుగువారు, ఉపాయశాలులు. adj. Full. పూర్ణము. Much, great, అధికము. Proper, యుక్తము. Broad, spacious, విశాలము. Spreading, spread, వ్యాపకము, వ్యాప్తము. నెరవేరు nerar-ēru. [From నెరవు much, and ఏరు.] v. n. To be fulfilled, to prosper, thrive, succeed, నెరవేరిన mature. నెరవేర్చు nerav-ērṭsu. v. a. To accomplish, effect, manage, discharge. నెరయ neraya. adv. Entirely, vastly, extremely. In the least, at all. ముగుల, బొత్తిగా.

(p. 689) paṇḍu panḍu. [Tel.] v. n. To ripen, ఫలించు To be accomplished. To be produced (as salt from the ground) to effloresce, to crystallize n. A fruit, a berry. adj. Ripe, mature. వాని కాలము పండినది this is harvest time for him. పండకాగు to be red hot. ఆ యినుమును పండకాచినాడు he made the iron red hot. పంట panṭa. n. Ripening. పండుట. Cultivation. కృషి. Produce, a crop. పంటకాపు panṭa-kāpu. n. A husbandman. పంటకాపులు panṭa-kāpulu. n. Farmers. పంటచెరువు a tank for watering rice fields. కల్లుపంట దినములు the toddy season. పలపులపంట my beloved. 'రతనంపు పంటల రమణి నిర్వంక.' Vencatach Mah: iii. 203. పంటపొలము panṭa-polamu. n. A cultivated field. పండిన పొలము. పంటమన్ను panṭa-mannu. n. Plough, land, good soil. పంటవలతి, పంటచెలి, పంటపొలతి or పంటతొయ్యలి a poetical phrase for 'the earth. పంటవలంతివింటిదొర. n. Cupid, i.e., Lord of the earth born bow, i.e., the bow of sugar cane which grows from the earth: 'పంటవలంతివింటి దొరబారికి నోరువలేక.' T. iii. 3. పంటసాల panṭa-sāla. n. A granary, ఉగ్రాణము, కణజము. పండబారు panḍa-bāru. v. n. To mellow or begin to ripen. To grow pale, turn white. పండించు panḍinṭsu. v. a. To cause to ripen. పండజేయు. పండుకోతి an old monkey. పండుటాకు a ripened leaf. పండువెన్నెల lit: ripened moonlight: full moon light, the brilliancy of the full moon. ముసిలిపండు an old crone. (opposed to కాయ in the sense పిల్లకాయ) In shopkeeper's cant పండు means చింతపండు tamarind. There is a bird called వంగపండు. మామిడిపండు a ripe mango. పండు కప్ప or పండుచేప pandu-kappa. n. The perch or cock-up fish, of which there are many species. Russell No. 131. పండు మీనుతట్టము dried fish.

(p. 691) pakvamu pakvamu. [Skt.] adj. Mature, ripe, పండిన, పరిపాకమునొందిన. పక్వమగు to grow ripe, to mature. పక్వముచేయు to make fit or ready.