(p. 283) kirimeṭlu kiri-meṭlu. [Tel.] n. Creaking slippers, i.e. leathern sandals. See కిర్రు.

(p. 379) gummeṭa , గుమ్మెత or గుమ్మెతము gummeṭa. [Tel.] n. A small drum. తుమ్మటము, తుడుము, డప్పు. A. iv. 38. 'గుమ్మెతల్ కిన్నెరల్ గూడి వాయించుచు.' H. iii. 238. గుమ్మెతకాడు gummeta-kādu. n. A drummer. గుమ్మెత వాయించువాడు.

(p. 418) cimmeṭa chimmeṭa. [Tel.] n. The grave cricket that destroys clothes. A moth, a bookworm.

(p. 510) tammeṭa tammeṭa. [Tel.] n. A sort of drum. A kind of earring. II. iii. 38. తమ్మెట్లు tammeṭlu. n. Earrings. పోగులు. A. vi. 106.

(p. 595) dimme dimme. [Tel.] n. A cone. An ingot, or cylindrical lump of gold. A wooden cork or stopple, కొయ్యబిరడ. A candlestick. A sort of rocket. A heap (as of sand.) A hillock. The stamen of a flower, పువ్వులోనిదుద్దు, మిద్దె. A shoemaker's last, which is conical. The beazle of a ring. A piece of wood built into a wall to hook a bracket, &c., on. A stamp or impress. గజ్జెలదిమ్మె a steel board with depressions in the surface, used by goldsmiths. See దిమ్మ, దిమ్మెట్లు. దిమ్మెట్లుపడు dimmeṭlu. n. A deafening sensation dimmeṭlu-paḍu v. n. To become deaf.

(p. 773) puli or పుల్ల puli. [Tel.] adj. Acid, sour. పులికడుగు sour washings, i.e., water in which raw rice has been washed and is then left to ferment. పులికూడు food that has turned sour. పులికాపు puli-kāpu. n. A mixture of tamarinds in water with which copper or brass images are scoured. పులిగంజి sour gruel. పులిగడుగు puli-gaḍugu. v. a. To wash. (కడుగు) pearls, &c. in (పులి) acid, to restore their brilliancy To scour, burnish. 'నలువురిమును నీగతిమతి నిలుపుమహాత్ములకు నాత్మనిర్మలమగుచో, పులిగడిగినట్లురాగా, దులసంగతిచేతమున్ను దూషితమైనన్.' Prabōdha chandrōd. ii. 108. పులిగాయము puli-gāyamu. n. A scar. ఆరినమచ్చ, పుంటిమచ్చ. పులిచంచలము puli-chinṭsa-lamu. n. A medicinal plant. అగ్నిజిత్తు. పులిచింత or పులిచంచెలి puli-chinta. n. Yellow wood sorrel, Oxalis corniculata. Linn. Ainsl. ii.324. చుక్రిక. పులిచెలిక a fresh field, one lately left fallow. పులితేనుపు, పులితేన్పు, పులితేపు or పులిత్రేపు puli-tēnupu. n. Acid belching, అజీర్ణపుతేపు. పులినీళ్లు raw rank fluid, serum that oozes from a sore. పులిమెట్టు puli-meṭṭu. The sediment of water in which raw rice has been washed. తేర్చిన కడుగుయొక్క అడుగుది. పులియు puliyu. v. n. To turn sour. పులియ, పులియాకు or పుల్లాకు puliya. n. A leaf on which one's food has been taken, విస్తరాకు. పులియబారు Same as పులియు. పులివెలగచెట్టు puli-velagacheṭṭu. n. A species of wood apple. పులివరుగు puli-varugu. n. Dried and sour fruits, pickled fruit, పులియబెట్టిన వరుగు. పులిహోరు pulihōru. [Kan.] n. Rice dressed with acid sauce, పులి అన్నము.

(p. 1021) meccu meṭsṭsu. [Tel.] v. a. To applaud, commend, praise, approve, శ్లాఘించు. ఒప్పుకొను. ఆపనికి మెచ్చి approving that act. 'జీవహింసలకును శివుడు మెచ్చండు.' Raghava Pandav. iii. 25. n. Praise, approbation, applause, commendation. మెప్పు, శ్లాఘన, అనుగ్రహము, ప్రీతి, బహుమానము. మెచ్చుపడసెను he was applauded. adj. Praiseworthy, శ్లాఘ్యము. మెచ్చుకొను meṭsṭsu-konu. v. a. To praise, approve, commend. శ్లాఘించు, కొనియాడు. మెచ్చులచెట్టు meṭsṭsula cheṭṭu The admirable tree, an epithet applied to the కల్పవృక్షము. మెచ్చులాడి meṭsṭsul-āḍi. n. A woman who is fit to be admired. మెచ్చుకొనదగిన ఆడుది, మెచ్చులాడు meṭsṭsul-āḍu. n. One who is fit to be admired, మెచ్చుకొనదగినవాడు. మెరమెచ్చు mera-meṭsṭsu. (మెచ్చు + మెచ్చు.) n. Great praise or approbation, entire satisfaction. మిక్కిలిమెచ్చు. See మెప్పు.

(p. 1021) meṭika or మెట్టిక meṭika. [Tel.] n. A snap or crack (of the fingers, toes, &c.) నెటిక. A step, సోపానము. మొగుణ్నిచూచి మెటికలు విరిచినది she snapt her fingers at her husband.

(p. 1021) meṭṭa or మిట్ట meṭṭa. [Tel.] n. Rising ground, high lying land, uplands. A hill, a rock. ఉన్నతభూమి, మెరక, పర్వతము, దిబ్బ. The foot, పాదము. Dry land as opposed to మడి or మాగాణి land artificially irrigated. సారంగమెట్ట the hill at Rajahmundry on which sārangadhara was slain. 'ఇట్టలంబుగమీద బుట్టలు పెరిగిమెట్టల క్రియనున్న యిట్టిసన్మునులు.' BD. iii. 2141. మెట్టజీలుగు meṭṭa-jīlugu. n. A species of జీలుగు. (q. v.) మెట్టతామర meṭṭa-tāmara. n. The plant called Cassia alata, or Senna alata. Rox. ii. 349. మెట్టపంట a dry crop, a crop raised on land which is solely dependent on rain. మెట్టమడుగు a lake among hills, or on rising ground, దొన, కొండమడుగు. మెట్టమార్గము the upper road, మెరకమార్గము. A land route (in opposition to సముద్రమార్గము 'by water.') మెట్టనాలుపిట్ట or మెట్టవాల్పిట్ట meṭṭa-vālu-piṭṭa. n. A fowl, కోడి.

(p. 1021) meṭṭiya See మెట్టె

(p. 1021) meṭṭu meṭṭu. [Tel.] v. a. &n. To step, walk, tread. అడుగుపెట్టు, నడుచు, త్రొక్కు. 'మెల్ల మెల్లన మెట్టుచుదొలగి అల్లనల్లనతలుపులండకు జేరి.' BD iv. 1523. To tread on, to trample on. To kick, to thrust with the foot. To wear, as sandals. తొక్కు, కాలితోతన్ను, పాదుకలు వేసికొను. 'ఏయేతీర్థములందు గ్రుంకిడితి రేయేద్వీపముల్ మెట్టినారు.' Swa. i. 26. 'నీళ్లమునుగనేల జలధిమెట్టగనేల మొనసివేల్పులకును మ్రొక్కనేల.' Vēma. iii. 259. n. Treading, త్రొక్కుట. A step of a ladder or stair, సోపానము. A step, grade, degree, rank. A mount a hill, తిప్ప, కొండ. The total, వెరసి. A custom house, సుంకము పుచ్చుకొనుచోటు. A stop on the lute, వీణెసరకట్టు. Curds mixed with water, as పులిమెట్టు sour curds, పుల్లనిమజ్జిగ. మెట్టు a shoe, slipper. పాదరక్ష. plu. మెట్లు. sandals, పావకోళ్లు. మెట్టించు meṭṭinṭsu. v. n. To lead to make one walk, to cause to be trampled. To suggest, to stir the mind. నడిపించు, తొక్కించు. To kill, చంపు. 'మింటన్ మ్రోసినమ్రోత తాలిమిని లో మెట్టింపమున్నీపునా యింటన్ బుట్టెదవంచుకంసుడుతొడిన్ హింసించె నీయన్నలన్.' B. X. 102. మెట్టిక meṭṭika. n. A step , మెట్టు, సోపానము. See also మెటిక. మెట్టిమల్లాడు meṭṭi-mall-āḍu. v. a. To trample down or all over, to ruin, హతముచేయు, ధ్వంసముచేయు. 'కర్మంబుల కట్టడలకులోనుగాక మాయలనుమెట్టి మల్లాడి నిర్మలలింగసేవ నెట్టిభక్తిఘటించు.' L. xvi. 229. మెట్టుకు meṭṭu-ku. adv. On the whole, altogether. In fact, in all, at the most, at least, at any rate. In short, at the best or worst, once for all, finally, at last, in the end, after all, withal, yet still. తుదకు. మెట్టుకుపోయినాడు of course he is gone. మెట్టిల్లు (మెట్టిన + ఇల్లు) the mother-in-law's house, ఆడుదాని అత్తగారిల్లు. మెట్టుబ్రాలు sacred rice, తలబ్రాలు.

(p. 1021) meṭṭe. meṭṭiya or మట్టె meṭṭe. [Tel.] n. A ring worn on the toe, a toe ring, కాలి వేలికిపెట్టే సొమ్ము.

(p. 1022) meṭlu See under మెట్టు.

(p. 1305) sammeṭa sam-meṭa. [Tel.] n. A sledge hammer. పెద్దసుత్తె. [from Skt. చర్మయష్టి.] n. A whip. కశ, కొరడా. 'కాలుచేసమ్మెట వేటులన్ బడక.' B. i. 14. సమ్మెటకోల sam-meṭa-kōla. n. A javelin, a lance. ఈటె. 'అపుడు సమ్మెట కోలలనంకుశముల.' M. VII. iii. 57.

(p. 1337) suṅkamu sunkamu. [from Skt. శుల్కం.] n. A toll, custom, dnes, tax. శుల్కము, పన్ను An obstacle, ప్రతిబంధము. 'పంకజాక్షుని చెల్వుసుంకమడిగి.' Swa. iii. 25. కప్పమిమ్మని అనగా, అతిశయించి అని భావము. 'చ అతడు తదల్ప పాపఫలమందుటసుంకముదీరిపోయి.' A. vi. 55. అనగా, ప్రతిబంధకము నివర్తించిపోయి. 'సుంకపు కాసులు.' S. iii. 207. సుంకమ్మ or సుంకాళలమ్మ sunkamma. n. The name of a village goddess. సుంకరి, సుంకరీడు or సుంకీడు sunk-ari. n. A custom house officer; an exciseman. సుల్కహారి, సాయీరుదారుడు, సుంకము వసూలు చేయువాడు. సుంకరిమెట్టు sunk-ari-meṭṭu. n. A toll or custom-house. సుంకము పుచ్చుకొనే స్థలము.