(p. 34) aḍapakatte or అడవక్తత్తియ aḍapa-katte. [Tel. from అడపము.] n. A woman in waiting, who carries her mistress's betel nut pouch and serves it out. తాంబూలము మడిచియిచ్చే బోనకత్తె. 'అడపకత్తియ యిచ్చు వీడెంబుగైకొనన్' Satyabha. iii. 143. అడపకాడు masculine of అడపకత్తె.

(p. 147) uñcu unṭsu. [Tel. Causal of ఉండు] v. t. To place, put, set, lay, let be, keep, deposit, preserve, reserve. ఈ మాటలు అట్టె ఉంచు leave off these assertions. మదిలోనుంచు to bear in mind. తమరు దయ ఉంచవలసినది you must not forget me: ఉంచుకొను unṭsu-konu. To keep for himself. To keep a mistress. To entertain in service.

(p. 384) gṛhamu gṛihamu. [Skt. cf. Prakrit గేహము & Eng. 'Home'] n. A house, abode, dwelling. ఇల్లు. గృహకలహములు domestic troubles or quarrels గృహకృత్యములు household affairs. గృహపతి gṛiha-pati. n. A householder, the head of a family. గృహప్రవేశము entering a new house. గృహమృగము a dog కుక్క. గృహస్థుడు, గృహస్థు, గృహమేధి or గృహి gṛihasthudu. n. A householder ఇలురేడు An honest man, a good citizen. A respectable man. గృహస్థాస్రయము householdership, the state of being a householder. గృహాయమాన habitable, used as a house. గృహారామక్షేత్రములు house, grove and field, i.e., one's entire property, one's all. గృహిణి gṛihiṇi. n. A mistress of a house, a wife. ఇల్లాలు. గృహోపకరణములు furniture, chattels, goods, utensils. గృహ్యము gṛihayamu. adj. Dependant, పరాధీనమైన. n. A tame or domesticated animal. పెంపుడు మృగము.

(p. 769) purandhri purandhri. [Skt.] n. A mistress of a family, a matron, a good woman. కుటుంబిని, కుటుంబమును పోషించు స్త్రీ.

(p. 795) pēraṇṭamu , పేరంట్రము or పేరటము pēranṭamu. [Tel.] n. Gossiping. The attendance of married women at each other's houses on any domestic festival, such as a wedding. పిలువని పేరంటము attending a feast without being invited, shameless impertinence. పేరంటాలికూర pēranṭ-āli-kūra. n. A herb called Corchorus clitorea. (Heyne.) పేరంటాలు or పేరటాలు pēranṭ-ālu. n. A married woman, the mistress of a house. A lucky woman, i.e., a woman whose husband is alive. పుణ్యుస్త్రీ, పునిస్త్రీ. పేరటము pēraṭamu. n. Inviting to a wedding. పెండ్లికి పిలవడము. 'పెండ్లినృపాలు నింటనని పేరటముల్ ప్రియమొప్పజెప్పనిం, డ్లిండ్లకు శోభనాక్షతలు హేమపుపాత్రలగొంచు.' KP. vii. 62.

(p. 929) bhōgamu bhōgamu. [Skt.] n. Enjoyment, possession, అనుభవము. Happiness, సుఖము. Food, భోజనము. A snake's body or crest. పాముశరీరము, లేక, పాముపడగ అష్టభోగములు the eight kinds of enjoyment as Home గృహము, Bed శయ్య, Clothes వస్త్రము. Ornaments ఆభరణము, Woman's company స్త్రీ, Flowers పుష్పము, Scent గంధము and Betel తాంబూలము. ఏకభోగము undivided possession. ఏకభోగగ్రామము a village in the hands of one single person. పాలిభోగము separate possession. పాలిభోగగ్రామము a village whereof the land is the property of several persons, each of whom holds his land as a separate property and always retains the same fields. ఈ సంవత్సరము ఒక భోగము పండినది ఒక భోగము పోయినది one crop turned out well, one crop turned out ill. భోగగృహము bhōga gṛihamu. n. A bed room. పడకగది. భోగబంద bhōga-banda. n. A mortgage in which the article pledged or mortgaged may be converted to use, as land, houses, cattle, &c. the profits of which are to be appropriated by the lender or mortgagee in lieu of interest. భోగమంటపము bhōga-manṭapamu. n. An open hall or porch of a temple, in which festivals are celebrated. కళ్యాణ మంటపము. భోగవతి bhōga-vati. n. The name of the Capital of the Nagas or serpents, పాతాళము. శేషసర్పపట్టణము. The name of the infernal Ganges. పాతాళగంగ. A fashionable lady. భోగముగలది. భోగస్త్రీ bhōgā-stri. n. A kept woman, mistress or concubine, a prostitute. 'విచిత్రవీర్యుని భోగస్త్రీయందు విదురునింబుట్టించె.' Vish. vi. 425. భోగశిపత్రి bhōgāṣi-patri. n. A name of Garuda. 'భోగాశిపత్రితరస్ఫూర్త్యనుబావ.' Swa. v. 133. టీ పన్నగాశనపతత్రి. గరుత్మంతుడు. భోగి bhōgi. n. A happy man. భోగముగలవాడు. One who lives in splendour or luxury. అనుభవశాలియైనపురుషుడు. A serpent. సాము. The name given to the eves of some particular feasts. పండుగతొలినాడు. భోగించు bhōginṭsu. v. a. To enjoy, అనుభవించు. To be happy, సుఖించు, భోగించుట bhōginṭsuṭa. n. Enjoyment. Plu. భోగించుటలు. 'మనమానాడుమహావినోదముల ప్రేమల్ మీరభోగించుటల్ వినుము.' Radha. iii. 25. భోగిని bhōgini. n. A royal concubine. రాజు ఉంచిన బోగముది. An inferior wife of king. పట్టాభిషిక్తురాలుకాని రాజుభార్య. A female serpent. ఆడుపాము. భోగ్యత bhōgyata. n. Deliciousness, sweetness. దీనిభోగ్యత దేనికీలేదు nothing is more delicious than this. భోగ్యము bhōgyamu. n. Use, usufruet, enjoyment, or something given in pledge or on mortgage. భోగ్యపత్రము a mortgage bond, wherein the lender assumes the temporary use of the property mortgaged. adj. Enjoyable, fit to be enjoyed, delicious, agreeable as food. అనుభవింపదగిన. ఆ ప్రసాదము భోగ్యముగానుండలేదు that food was not agreeable. భోజనము bhōjanamu. n. Food, a repast or meal, ఆహారము. Eating, కడుపు. భోజనముచేయు to eat, to dine. భోజనకస్తూరి small oranges pickled. భోజరాజు or భోజుడు bhōja-rāju. n. The name of a king celebrated by Sanskrit poets as a bountiful patron. భోజ్యము bhōjyamu. adj. Edible, fit to eat, eatable. భుజింపదగిన n. Food, ఆహారము.

(p. 1002) muttaida , ముత్తైదువ or ముత్తయిదువ mutt-aida. [Tel. ముత్త + అయిదువ.] n. A woman whose husband is living. A good woman, mistress, dame. The brideswomen who are always wives (not maids nor widows.) సుమంగలి.

(p. 1053) yajanamu yajanamu. [Skt. from యజ్ to sacrifice.] n. An offering or sacrifice. యజ్ఞము. Vish. v. 363. యజించు yajinṭsu. v. n. To perform or offer a sacrifice. యజ్ఞముచేయు. v. a. To worship, అర్చించు. యజమానుడు or యజమాని yaja-mānuḍu. n. One who offers a sacrifice, a sacrificer, యజ్ఞకర్త. A lord, a master, ప్రభువు. An owner or proprietor, సొంతగాడు. A husband, గృహస్థుడు. An employer of priests at a sacrifice; the person who institutes its performance and pays the expense, ఋత్విగాదినియంతృకయజ్ఞకర్త గ్రామయజమానులు the headmen of a village. యజమానురాలు yaja-mānu-r-ālu. n. A wife; a lady, good woman, or mistress of a family. యజమానత్వము or యాజమాన్యము yaja-mānatvamu. n. Mastership, lordship, dominion, ఆధిపత్యము. యజుర్వేదము or యజుస్సు yajur-vēdamu. n. The name of one of the four Vedas. యజ్ఞము yagnyamu. n. The rite of offering a sacrifice; a sacrifice or offering. The sacrifice in which a goat is smothered and the inside fat is dressed and eaten by Brahmins. (The person who celebrates this sacrifice assumes the honorary title of సోమయాజులు.) యజ్ఞసూత్రము or యజ్ఞోసవీతము yagnya-sūtramu. n. The sacred thread, worn by the three principal classes of the Hindus. ౛ందెము. యజ్వ or యజ్వుడు yajva. n. A sacrificer in due form, agreeably to the Vedas. విధ్యుక్తముగా యజ్ఞముచేయువాడు.

(p. 1141) vallabhamu vallabhamu. [Skt.] n. A horse of a good breed. మేలుజాతిగుర్రము. adj. Dear. ప్రియమైన. వల్లభ vallabha. n. A loved woman, a mistress, a wife. ప్రియురాలు. వల్లభుడు vallabhuḍu. n. A lover. a husband, a friend. ప్రియుడు. మగడు. A lord, ruler, chief. అధిపతి.

(p. 1180) vipralambhamu vi-pra-lambhamu. [Skt.] n. Separation, ఎడబాయుట. Deceiving (by a false affirmation or by not keeping a promise), a quarrel. విసంవాదము, ఒప్పుకొని లేదనిపోట్లాడడము. విప్రలబ్ధ vi-pra-labdka. n. A mistress whose lover is not true to appointment. సంకేతస్థలమందు ప్రియునిగానర మోసముపోయి దుఃఖపడు నాయిక. విప్రలబ్ధము vi-pra-labdhamu. adj. Tricked, cheated. వంచింపబడిన.

(p. 1278) sandhānamu sandhānamu. [Skt.] n. Holding together, joining, uniting, కూర్చుట, సంఘటనము. Reconciliation. బాణసందానము or శరసంధానము placing an arrow on the bow string. నాయకీనాయకులకు సంధానము చేసినది she made her master and mistress friends, she reconciled them. 'సకలజీవులందు సంధానమైయుండి.' Vēma. 518. సంధానకరణి sandhāna-karani. n. That which heals, reunites or reconciles స్వస్థముచేయు (ఓషధి.), మళ్లీకూడునట్లు చేయునది, స్నేహము చేయునది. సంధానించు sandhāninṭsu. v. a. To join, unite, చేర్చు. కూర్చు. సంధాని2ము sandh-ānitamu. adj. Joined, united, చేర్చబడిన, కూర్చబడిన. సంధాయకుడు or సంధాత sandhāyakuḍu. n. One who unites. సంధానముచేయువాడు.

(p. 1374) svatantramu sva-tantramu. [Skt.] adj. Independent, not subject to any other's will, free, uncontrolled, head-strong, despotic, యథేచ్ఛమైన. విచ్చలవిడిగా నుండే, పరతంత్రముకాని, పరాధీనముకాని. 'స్వతంత్ర సంచారియై.' M. XV. ii. 64. n. Independence, freedom, స్వేచ్ఛ. Hereditary right; a right. హక్కు. ఇది యేమి స్వతంత్రము you take liberties. స్వతంత్రనాడులు independent nerves. స్వతంత్రకండరములు involuntary muscles. స్వతంత్రించు sva-tantriu-ṭsu. v. n. To do any thing out of one's own head, or, on one's own responsibility, to act for oneself. ఆయన ఆజ్ఞ ప్రకారము చేసినాను గాని నేను స్వతంత్రింపలేదు I did this according to his orders, not independently of him. స్వతంత్రుడు sva-tantruḍu. n. One who is his own master, one who is independent. స్వచ్ఛందుడు, తన మనసు వచ్చినట్టు నడిచేవాడు, ప్రాప్తవ్యవహార దశగలవాడు. స్వతంత్రురాలు sva-tantru-r-ālu. n. A woman who is her own mistress. ఒకరికి అడగియుండునిది.

(p. 1378) svāmi svāmi. [Skt. from స్వమ్.] n. A lord, master, sovereign, owner, proprietor, husband, spiritual guide or preceptor. 'My lord, Sir.' A Brahmin is usually thus addressed by a junior or by a Sudra. ప్రభువు, కర్త, పతి, గురువు, దేవుడు, దేవత. స్వామిపరాకు behold! be attentive. భాగస్వామి a share holder, పాలివాడు. స్వామిత svāmi-ta. n. Mastership, lordship, ownership. ప్రభుత్వము, యాజమాన్యము. స్వామిత్వము svāmitvamu. n. Mastership, lordship, ownership, right, title. ప్రభూత్వము, కర్తృత్వము, అధికారము, బాధ్యత. అతని స్వామిత్వము పోయినది he has lost his ownership. స్వామిద్రోహము svāmi-drōhamu. n. Treason, treachery to a master, unfaithfulness to a superior. యజమానునికి చెరువుచేయడము. స్వామి ద్రోహి svāmi-drōhi. n. A traitor. యజమానునికి చెరువు చేయువాడు. స్వామిని svāmini. n. A mistress, a female owner, ఒడయరాలు. స్వామి భోగము svāmi-bhōgamu. n. The landlord's share of the produce of land cultivated by a tenant. పాయకారి మిరాశిదారునికి ఇచ్చేభాగము. స్వాములవారు sāmula-vāru. n. His grace, his reverence, his holiness, a minister or father. గురువులు. స్వామ్యము svāmyamu. n. Ownership, right, title. స్వాతంత్య్రము, బాధ్యత.