(p. 239) kadruva kadruva. [Skt.] n. The name of the mythological mother of serpents.

(p. 272) kāmadhēnuvu kāma-dhēnuvu. [Skt.] n. The mythological cow of plenty having the face of a woman and the body of a cow and supposed to give whatever one desires.

(p. 349) gandharvamu gandharvamu. [Skt. from 'Kandahar' which derives its name from Iskander, i.e. Alexander (the Great.) See Mahaffy.] n. A mythological animal. మృగవిశేషము. A horse from Gändhāra or Kandahar, a Kābuli horse. గంధర్వుడు gandhatvuḍu. n. A mythological being, one of the singers and musicians in the Hindu Olympus. గంధర్వునివంటివాడు a very handsome fellow.

(p. 500) takṣakuḍu takshakuḍu. [Skt.] n. The name of mythological serpent ఒక సర్పరాజు. The name of a race of men called Takshakas. A carpenter వడ్లవాడు.

(p. 504) taḍavu taḍavu. [Tel.] v. a. and n. To touch, feel, handle, stroke, grope. To search about. వెదకు. To talk about. ప్రస్తావించు. To enquire విచారించు. To save రక్షించు. తడవాడు or తడవియాడు (తడవి+ఆడు) to dance నృత్యమాడు, to totter తడబడు. తడవుడు taḍavuḍu. n. Searching. వెదకుట. తడవులనిడుపడు an epithet of the mythological serpent called ఆదిశేషువు.

(p. 570) tribhaṅgi tri-bhangi. adj. 'Three ways' twisted. The name of a certain graceful attitude in which some statues stand: such as the వేణుగోపాల or Piping Apollo; or that given to the ద్వారపాలకులు or door keepers carved on each side of a temple gate. The word frequently occurs in books on sculpture (Silpi) and in some poems, but is no where precisely defined. త్రిభంగిన్, three fold: in three ways. మూడువిధములవునట్టుగాను Swa. iii. 76. త్రిభాగము tri-bhāgamu. adj. Divided into three parts or shares. త్రిభువనము or త్రిలోకము tri-bhuvanamu. n. The three worlds: heaven, earth, and hell, i.e., the universe. త్రిమూర్తి tri-mūrti. n. The Hindu Triad, consisting of Bramha, Vishnu, and Siva. త్రియామ tri-yāma. n. Night. M. VII. v. 317. త్రిరాత్రము tri-rātramu. n. Three nights, మూడురాత్రులు. త్రిలింగము tri-lingamu. adj. 'Three gendered.' -a phrase for Sanskrit nouns of the common gender. 'Three formed.' 'త్రిమూర్తుల త్రిలింగవ్యక్తులన్.' B. vii. 333. Also a fictitous or fanciful name (యౌగికపదము) used for the Telugu language. It is peculiar to Appa Cavi, and a few other modern writers, but is not mentioned in any ancient or classical poet: nor in any Sanskrit Dictionary, in lists of the 'fifty six countries.' See W. Vish. Pur. p. 193. In some modern lists Troilinga is named, but without any authority. త్రివర్గము a collection of three (things) as Duty (ధర్మము,) Wealth (అర్థము,) and Desire (కామము) or the Gunas called సత్వరజస్తమములు, or the states called Increase (వృద్ధి), Decrease (క్షయము), and Stationariness (స్థానము.) త్రివళి tri-vali. n. A threefold corrugation on the stomach considered a beauty in women. 'లితకృశోదరంబు తరశత్రివళీయుత రోమరాజియున్.' M. I. iv. 49. త్రివిక్రముడు tri-vikramuḍu. n. He who subjugated the three worlds in three strides, i.e., Vishnu. త్రివిష్టవము tri-vishtapamu. n. Heaven. స్వర్గము. త్రివేణి tri-vēṇi. n. Lit: The Triple braided, an epithet of the Ganges which according to mythology, springs in three streams from the head of Siva. త్రివేణుక or త్రివేణువు tri-vēṇuka. n. The bands of a carriage pole. నొగకట్లు. T. v. 16. M. VII. i. 302. త్రిశంకువు tri-ṣankuvu. n. Name of the father of the hero Harischandra. త్రిశంకుస్వర్గము the Aerial regions, the place of happiness created for త్రిశంకు who could not be admitted into heaven on account of his low origin. త్రిశూలము tri-ṣālamu. n. The three pronged weapon of Vishnu. త్రిషవణము tri-sharvaṇamu. n. The three ablutions, to be performed at morn, noon and night. M. XII. iv. 102. త్రిషవణస్నాయి he who bathes thrice a day. త్రిసప్త tri-sapta. adj. Thrice seven. BRY. iii. 19. త్తిసంధ్యము tri-sandhyamu. n. The meeting times of forenoon, the noon and the afternoon. పూర్వాహ్న మధ్యాహ్న అపరాహ్న సంధ్యలు.

(p. 572) trēta trēta. [Skt.] n. The mythological Silver age, the second age of the world. The three sacred fires called గారపత్యము, దక్షిణాగ్ని, ఆహవనీయము.

(p. 598) dīrghamu dīrghamu. [Skt.] adj. Long, either as regards size or time. n. A long vowel; thus, సకారదీర్ఘము means సా sā. దీర్ఘకాలము a long time. దీర్ఘ జంఘము dīrgha-janghamu. n. The long shanked bird: the Adjutant. Leptoptius dubius. (F.B.I.) నిడుపాటిపిక్కగలది. i.e., బెగ్గురుపక్షి. దీర్ఘదర్శి or దూరదర్శి a far sighted man. దూరపు యోచనగలవాడు. దీర్ఘనిద్ర dīrgha-nidra. n. The long sleep, i.e., Death, పెద్ద నిద్ర, చావు. దీర్ఘబాహువు dīrgha-bāhuvu. adj. Long armed: a mythological metaphor, signifying the possession of extensive power or influence. It denotes a Hero. దీర్ఘసూత్రత dīrgha-sūtrata. n. Dilatoriness, tediousness, prolixity, spinning a long yarn, wire-drawing. 'భాస్వద్దీర్ఘ సూత్రున్.' P. ii. 163. Cautious, prudent, considerate. దీర్ఘసూత్రుడు dīrgha-sūtruḍu. n. He who is dilatory, slow. tedious. చిరక్రియుడు. దీర్ఘాయువు or దీర్ఘాయుస్సు dīrghāyuvu. n. A long life. One who has a long life to live, పెక్కేండ్లు బ్రతుకువాడు. A crow, కాకి. దీర్ఘిక dīrghika. n. A long or oval pond.

(p. 618) dvīpamu dvīpamu. [Skt.] n. An island. దీవి. A continent. The Hindu mythology reckons seven such. In compounds this means Foreign. Thus, ద్వీపద్రాక్షపండ్లు Raisins., i.e., foreign grapes. ద్వీపాంతరములు foreign parts. ద్వీపవతి dvīpa-vati. n. A river, stream. నది, ఏరు ద్వీపి dvīpi. adj. Pertaining to islands, native of an island, insular. n. A tiger, ounce or leopard, పులి, చిరుతపులి. The sea, సముద్రము.

(p. 619) dvaimāturuḍu dvai-māturuḍu. [Skt.] n. An epithet of the god Gaṇēsa: who according to mythology had 'two mothers;' one being Parvati and the other an elephant.

(p. 770) purāṇamu purāṇamu. [Skt.] adj. Old, ancient, పురాతనము. n. An ancient story, or legend, a mythological tale, a rhapsody or string of stories. The name of a class of books in Indian literature. పూర్వకథ. స్థలపురాణము local archives, a book regarding the origin of a town, &c. పౌరాణికకథ an old tale or romance. పురాణముచెప్పు to chant or read a legend to an audience. పురాణమువిను to be an auditor of a legend which is recited. పురాణభట్టుడు a mere block-head, one who recites a legend without knowing the meaning of it. పురాణించు or పురణించు purāṇinṭsu. v. n. To recite a Purāṇa, పురాణము చెప్పు. To become inveterate, chronic, or constitutional, as a disease, వర్ధిల్లు, విజృంభించు. వ్యాధి పురాణించినది the disease became chronic. పురాణ దంపతులు. purāṇa-dampatulu. n. The 'primeval pair,' a phrase for Siva and Pārvati, or Vishṇu and Lakshmi. A phrase like Adam and Eve.

(p. 896) bṛhaspati bṛihas-pati. n. The name of the priest of the gods, సురగురువు. The planet Jupiter; also a certain lawgiver. In mythology he answers to Thor, or Vulcan. బృహస్పతివారము bṛihaspati-vāramu. n. Thursday.

(p. 976) māya māya. [Skt.] n. Fraud, trick, deceit, delusion, illusion, diplomacy. Conjuring, ఇంద్రజాలవిద్య. Ignorance, ఆవిద్య. Philosophical illusion, the phenomenal-world, unreality of all worldly existence. This is personified in mythology as Lakshmi, the consort of Vishṇu, she being the immediate and active cause of creation. మాయప్రపంచము the delusive world. 'Vanity' in the theological sense: materiality as distinguished from intellectuality. మాయలాడి a deceitful woman. వనితలు మాయావినోదులైనందున as women are deceivers. M. XIII. ii. 189. మాయాస్వరూపము a fictitious form. మాయగొల్లడు a seeming herdsman, i.e., Krishna, who bore the appearance of a rustic. మాయదారిగా unexpectedly, by stealth or trick, cunningly. మాయకాడు. మాయగాడు, మాయదారి or మాయపోతు a deceiver, మాయావి. మాయాదేవి māyādēvi. n. Nature, regarded as a goddess. మాయాదేవి సుతుడు a name of Buddha. మాయానగరము the place called Haridvara. మాయము māyamu. n. Same as మాయ. Disappearance, అదృశ్యము. adj. Vanished, disappeared. మాయమగు to vanish. ఉంగరము మాయమైపోయినది the ring disappeared. వారు మాయమైపోయిరి they vanished. ఆ పాము మాయమైపోయినది the snake disappeared. ఇది యేమిమాయము this is a strange trick. మాయలాడు māyal-āḍu. n. A rogue. మాయలుచేయుపురుషుడు. మాయావి, మాయి. మాయలమారి or మాయికుడు māyāvi. n. A cheat, a deceiver, a juggler, a conjurer. ఐంద్రజాలికుడు. మాయలుచేయు పురుషుడు. మాయి māyi. n. Concealment. మరుగు. Blackness, నలుపు.

(p. 981) māvu māvu. [Tel.] n. A horse. గుర్రము. The covering a mare. అశ్వసంగమము. A snare for fish. పల్లెవాడు చేపలుపట్టు సాధనము. A numerical fraction, one twentieth. మంచిమావును ఇస్తే మంచిపిల్లపుట్టును if the sire is good the foal will be good. R. i. 8. పాలునునీరు నేరుపరుపంగలమావులు vehicles that can separate water from milk, that is, swans. క్షీరనీరములను వీడదీయు శక్తిగలవాహములు, అనగా, హంసలు. మావుపిడిబాకు a sort of dagger. మావుమోమువాడు māvu-mōmu-vāḍu. n. Lit: 'Horse faced.' A kind of mythological being. కింపురుషుడు.

(p. 1225) vēlupu or వేల్పు vēlupu. [Tel.] n. A god or goddess, దేవుడు, దేవత. ఇలోల్పు a god of this world, i.e., a Brahmin. ఇలువేల్పు a patron saint, a genius or household god. వేలుపుటన్ను a goddess. దేవతాస్త్రీ. T. ii. 106. వేలుపుకొలను or వేలుపుటేరు the heavenly stream, the celestial Ganges, ఆకాశగంగ; the river Ganges, గంగ. వేలుపుగాణ a mythological being, a Gandharva, గంధర్వుడు. వేలుపుగిడ్డి or వేల్పుటావు the mythological cow that grants all wishes, కామధేనువు. వేలుపుచెట్టు the divine tree that grants all wishes, కల్పవృక్షము, వేలుపు ౛డదారి the divine ascetic or monk. i.e., Narada, నారదుడు. వేలుపుటొ౛్జ the divine preceptor of Guru, i.e., Brihaspati, నురాచార్యుడు, బృహస్పతి. వేలుపుదాయ an enemy of the gods, i.e., an Asura. వేలుపుబాస the language of the gods, i.e., Sanskrit. వేలలుపుబోనము the food of the gods, i.e., Ambrosia, అమృతము. వేలుపుమల or వేల్పుకొండ the hill of the gods, i.e., Mount Meru. వేలుపుమానికము the diamond of the gods, i.e., the philosopher's stone, a jewel that grants all that may be desired, చింతామణి. వేలుపురేడు or వేల్పుదొర the lord of the gods, i.e., Indra. వేలుపుసాని a fortune teller, సోదెచెప్పునది, దైవజ్ఞ. వేలుపుగౌరు the white elephant of the gods, ఐరావతము. వేలుపులత్రోవ the sky, ఆకాశము. వేలుపుటిక్క heaven, స్వర్గము. వేల్పుదళవాయి the general of the gods, i.e., Kumāraswāmi, కుమారస్వామి. వేల్పుపెద్ద Brahma, బ్రహ్మదేవుడు, సురజ్యేష్ఠుడు. వేల్పువె౛్జు the physician of the gods, i.e., Dhanvantari, ధన్వంతరి. వేల్పుడు vēlpuḍu. n. Worship, పూజ.