(p. 23) agaṇitamu a-gaṇitamu. [Skt.] adj. Inestimable, countless, innumerable, endless, great. అపరిమితమైన, మహత్తైన, విస్తారమైన. 'అగణితాలంకారయగు చంద్రముఖిని.' Sar. D. 17. 'అగణితమగు మానభంగమహహో తెలిసెన్.' H. 1. 140. 'అగణితోర్వీస్థలి.' N. 6. 74.

(p. 85) arbudamu arbudamu. [Skt.] (a numeral adj.) One thousand millions. నూరుకోట్లు.

(p. 98) aśīti aṣīti. [Skt.] (a numeral adj.) Eighty. ఎనుబది. అశీతిభాగము the eightieth part. అశీతికుడు an octogenarian.

(p. 100) asaṅkhyēyamu a-sankhyēyamu. [Skt.] adj. Innumerable. లెక్కలేని.

(p. 122) āru āru. [Tel.] v. n. To teem with, be full of నిండు; to be or have. సొంపారిన beautiful. ఇంపారిన delightful. నిండారుగానున్నది it is full. అలరారు blooming. చెన్నారిన lovely. పొల్పారిన charming (compare the affix ఆరి as నేర్పరి, సొంపరి, &c.) గోజారు to trouble. సొంపారు to bloom, to be pretty. In such phrases as నూరారు వెయ్యారు the word అరు is not the numeral six, but is a form of అరు to be full; so వెయ్యారు means full thousand and నూరారు full a hundred. నూరారుముద్దులు a full hundred kisses. చేతులారంగ శివుని పూజింపడేని if he sacrifice not to Siva with his own hands. చేతులార రూకలు చెల్లిస్తిని I paid the money with my own hands. పని ఆరుమూడు అయినది the work is all in confusion, at sixes and sevens.

(p. 205) oṇṭu onṭu. [Tel.] n. A share, division. A village community గ్రామసమూహము. A unit in numeration. సారెని ఒంటు the place or square in which a counter stands in a game at draughts. ఒంటు or ఒంటుబావిలి. n. A sort of ear-ring worn by by men. పురుషులకర్ణభూషణము. ఒంటు v. i. To agree with one's health, to be wholesome or salubrious. ఇముడు, అనుకూలించు. To touch, to go near, to approach చేరు. ఆ దేశానికిన్ని ఈ దేశమునకున్ను ఒంటక ఆశక్తముగానున్నది or అక్కడి నీళ్లకును ఇక్కడి నీళ్లకును. ఒంటనందున వానికి ఒళ్లు కుదురులేదు his health suffered from change of water, (change of air.) See on నీళ్లు. ఒంటుకొను onṭu-konu. v. i. To touch, go near. తాకు. చేరు.

(p. 206) oka oka. [Tel. Not derived from Skt. వొక, as other words denoting the numerals col show, but cognate with it] adj. A, an, one: ఒక్క. ఒక కోవందరు a few or some few. కొండొక some, some little, as కొండొకసేపు a little time. ఒకరీతిగా after a manner. ఒక పని నిమిత్తము about a certain affair. Adding the intensive ఏ it gives the sense of only: thus ఒకే యిల్లు, or ఒక యిల్లే only one house. వారు ఒక చెయ్యిగానున్నారు they are hand in hand, leagued together. ఒకనాడును ఒప్పడు he will never assent. ఇది ఒకలాగున ఉన్నది this is after a fashion, i.e., is odd, such as cannot be defined. నాకు ఒక విశముగానున్నది I feel very queer, I am out of sorts. ఒకప్పుడు at one time, once. ఒకవేళ at one time, perhaps. ఒకవేళ అట్లా చేసినా if he ever does so, in case he does so. ఒకింత or ఒక్కింత okinta. (ఒక+ఇంత) n. So much: a little, some trifle, ever so little.

(p. 325) kōṭānukōṭi or కోటానుకోటులు kōṭānu-kōṭi. [Tel. కోటి+కోటి.] n. Hosts upon hosts; innumerable numbers, myriads. అసంఖ్యములు.

(p. 375) guṇamu guṇamu. [Skt.] n. A quality, property, virtue, disposition, temper, character, or attribute. Tendency, effect, purpose, use. A symptom as of disease. వానికి గుణమువచ్చినది he is now come to his senses. నీలగుణము blackness. మంచి గుణము goodness, good temper. మోహగుణము the passion of lust. వానికి గుణముగానున్నది he is better, he has recovered. పది రూపాయలుయిస్తే గుణమే if he gives ten rupees so much the better. అందువల్ల యేమిగుణము what is the use of it? వానితో మాట్లాడితే గుణము లేదు there is no good in speaking to him. పది గుణములుగల or గడియకు ఒక గుణముగల freakish, changeable, whimsical వాంతిభ్రాంతిగుణము an attack or symptoms of cholera. The three Gunas are Rajah (passion) Tamah foulness: and Satvam (Truth). Added to a numeral, thus ద్విగుణము twice as much or two-fold. త్రిగుణము thrice as much, or three-fold. గుణము n. A cord, a string. త్రాడు. A bow string. అల్లెత్రాడు. గుణధ్వని the sound of the bowstring. గుణపడు guṇa-paḍu. v. n. To recover, improve, ameliorate. గుణమగు guṇa-m-agu. v. n. To recover. వారికి గుణమైనది they have improved. గుణమిచ్చు guṇa-m-iṭsṭsu. v. n. To affect favourably, as medicine, to improve the health. గుణము చేయు guṇamu-chēyu n. The cure. గుణవంతుడు or గుణయుతుడు guṇa-vantuḍu. n. A worthy or good man. గుణవతి guṇa-vati. n. A good woman. గుణి or గుణుడు guṇi. adj. Endowed or gifted with good qualities. 'గుణగుణంబులరీతి కూడిమాడి' (Paidimarri. iv. 214.) united as closely as goodness and the good, as the virtuous and virtue. అధికగుణుడు highly distinguished. గుణించు or గుణియించు guṇinṭsu. v. a. To multiply, calculate. To spell. గుణితము guṇitamu. n. Multiplication, spelling. గుణ్యత guṇyata. n. Excellence, goodness, worth. 'గుణ్యత యేమైననుసరి ప్రాణ్యవనము చేయవలయు.' T. iii. 96.

(p. 568) travvu Same as తవ్వు త్రవ్వుకోల Same as తవ్వుకోల. త్రవ్వటము Same as తవ్వడము or తవ్వుట త్రవ్వటించు Same as త్రవ్వు త్రవ్వితండము travvi-tanḍamu. adj. Innumerable, అసంఖ్యము. (య. iv and హరి. ఉ. iv.)

(p. 1075) rāma rāma. [Skt. lit. Beautiful.'] n. A woman, స్త్రీ. రామః or రాముడు rāmah. n. Rāma a celebrated hero. This name is also applied to Balarāma and Parasurāma. రామకీర్తన a hymn to Rāma. రామచంద్రుడు or రామభద్రుడు rāma-chandruḍu. n. The glorious Rāma. రామచిలుక rāma-chiluka. n. A species of parrot. రామతమ్మ rāma-tamma. n. A parrot, చిలుక. రామతాడు rāma-tāḍu. n. A gigantic palmyra tree, బ్రహ్మాండమైన తాటి చెట్టు. plu. రామతాళ్లు. రామదాసు or అడవిరామదాసు rāma-dāsu. n. The Black winged Kite, Elanus caculcus. (F.B.I.) రామప్రతాపము or రామమాడ rāma-pratāpamu. n. An ancient gold coin (నిష్కము) weighing ten pagodas. రామఫలము or రామాఫలము rāma-phalamu. n. The great red custard apple called Bullock's Heart or Sweet sop, Anona reticulata. The true Custard apple of the West Indies (Watts.) See సీతాఫలము. రామబాణము rāma-bāṇamu. n. A bookworm (tinea) Lit. the arrow of the hero Rāma; as these worms spare no volume whatever, being indiscriminate in destruction; equivalent to 'the holts of Jove.' పుస్తకములను కొట్టేపురుగు. రామభజన rāma-bhajana. n. Worship of Rama, chanting or reciting the Rāmāyana. రామము rāmamu. n. A large species of deer. పెద్దదుప్పి. రామములక rāma-mulaka. n. A small plant resembling the brinjal with a white fruit. రామరామ rāma-rāma. interj. Alas! alas! రాములు rāmalu. n. plu. A sort of fish. మత్స్యభేదములు. రామవరము or రామవాక్యము rāma-varamu. n. Lit. the word of Rāma, a phrase for a sacred promise, an irrevocable word, absolute truth. 'God's truth.' రామసాగరములు rāma-sāgaramulu. n. plu. A species of rice. వడ్లలోభేదము. రామానుజులు or రామానుజాచార్యులు rām-ānujulu. n. The name of a certain reformer among the Vaishnavites. రామామణి vāmā-maṇi. n. A jewel among women, i.e., a superior woman. స్త్రీరత్నము. రామాయణము rām-āyaṇamu. n. The Rāmāyana, an epic poem of the Hindus, recording the adventures of Rama, the son of Dasaradha. రామార్పణముగా నిచ్చు rām-ārpaṇamu-gān-iṭsṭsu. v. a. To give a solemn donation. రామునిదాడి or రామందాడి rāmuni-dāḍi. n. Lit. Rāma's invasion. An innumerable number అసంఖ్యము. వీధిలో జనులు రామునిదాడిగా తిరుగుచున్నారు the people are going about in the streets in vast crowds.

(p. 1266) ṣaṭ shat. [Skt.] adj. Six. ఆరు. షట్కర్మములు the six acts, or duties enjoined on Brahmins, i.e., అధ్యయన, అధ్యాపన, దాన, ఆదాన, యజన. యాజనములు. షట్కర్ముడు shaṭkarmuḍu. n. A Smarta Brahmin who performs the six acts above enumerated. షడక్షరమంత్రము a spell which has six syllables. షడ్గుణము six-fold, six times as much. ఆరంతలు. 'సాహసంషడ్గుణంచైవ.' షడ్గుణములు అనగా సంధి. కలహించడము, దండెత్తడము, యుద్ధానకు సమయము చూడడము, భేదము పుట్టించడము బలవంతునిని చేపట్టడము. షట్కము shaṭkamu. Six. ఆగు. షట్పదము shaṭ-padamu. n. Lit, the six-footed, i.e., a bee, the large black bee. అళి, భ్రమరము. షదాననుడు or షణ్ముఖుడు shaḍ-ānanuḍu. n. Lit. the six faced; a name of Kumaraswami, the Hindu Mars. కుమారస్వామి. షడ్జము shaḍjamu. n. A shrill musical tone like the peacock's cry. The fourth or middle note (tenor) of the Hindu gamut. సప్తస్వరములలో నొక స్వరము. షడ్భాషలు shaḍ-bhāshalu. n. plu. The six languages, i.e., అచ్చతెనుగు, దేశీయము, గ్రామ్యము, కన్నడి, హళేకన్నడి, అరవము. షడ్రసములు or షడ్రుచులు saḍ-rasamulu. n. plu. The six flavours used in cookery; viz., astringent, ఒగరు; sweet, తీపి; salt, ఉప్పు; pungent,కారము; bitter, చేదు; sour, పులుసు. షడ్రసాన్నము a ragout, highly seasoned food. 'చలువలుగట్టించు షడ్రసాన్నములుంచున్.' Ila. i. 87. అనగా మృష్టాన్నము పెట్టును. షడ్విద్యలు shạd-vidyalu. n. plu. The six magic arts; which are called ఆకర్షణము, స్తంభనము, మారణము, విద్వేషణము ఉచ్చాటనము, మోహనము. షణ్మతములు shaṇ-matamulu. n. The six Schools or doctrines of Philosophy, ఆరుదశములు. They are పాషండ, చార్వాక, బుద్ధ, జైన, వామన, గాణాపత్యములు. But a verse says బౌద్ధంవైదిక, శైవంచ, సౌరంవిష్ణుచ శాక్తకం. షష్టాష్టమము shashṭ-āshṭamamu. n. Enmity, animosity, పగ, విరోధము. వారికి షష్టాష్టమముగానున్నది they are on bad terms. షష్టి shashṭi. n. Sixty. ఆరువది. షష్టిపూర్తి shashṭi-pūrti. n. A feast held on a man's attaining his sixtieth year. అరువదియేండ్లవయసు రాగానే చేయు ఉత్సవము. షష్ఠము ṣhashṭhamu. adj. Sixth. ఆరవది. షష్ఠి ṣhashṭhi. n. The sixth day of the lunar fortnight, ఆరవతిథి. In grammar, the sixth case. ఆరవ విభక్తి. షష్ఠికము or షష్ఠిక shashṭhikamu. n. A kind or rice of quick growth. వ్రీహిభేదము. షష్ఠ్యంతములు shashṭh-y-anta-mulu. n. Dative verses, i.e., a set of verses in the preface of a Telugu peom, having every phrase in the dative thus: To the prince, to the hero, &c., &c. అవతారిక కొననుచెప్పే షష్ఠీవిభక్తిగల వాక్యములు గల పద్యములు. షష్ఠ్యంతమైన శబ్దము a word in the sixth case. ఆరవ విభక్తియందుండు శబ్దము.

(p. 1271) saṅkhya sankhya. [Skt.] n. A number; a numeral. అంకె, లెక్క. సంఖ్యలేని numberless. An inquiry, విచారణ. Spiritual knowledge, ఆత్మజ్ఞానము. సంఖ్యము sankhyamu. n. War, a battle. యుద్ధము. సంఖ్యాతము sankhyātamu. adj. Numbered, counted, reckoned. లెక్కపెట్టబడిన, ఎంచబడిన, గణితము. సంఖ్యార్థకవిశేషణము a definite numeral adjective (cardinal). సంఖ్యావంతుడు sankhyā-rantuḍu. n. A learned man, పండితుడు, చదువరి. సంఖ్యేయము sanky-ēyamu. adj. Numerable, that which can be counted or numbered, ఎంచదగిన, గణనీయము. సంఖ్యేయార్థకవిశేషణము a definite numeral adjective (ordinal.)