(p. 30) ajātaśatruvu a-jāta-ṣatruvu. [Skt.] n. He who has no enemy; an inoffensive man. An epithet of Dharmaraja, the eldest of the Pandavas.

(p. 40) atikramamu or అతిక్రమణము atikramamu. [Skt.] n. Transgression, wickedness. దుర్మార్గము. అతిక్రమము చేయు to transgress, to offend. అతిక్రమించు atikraminṭsu. [Tel.] v. To transgress, trespass, pass over, pass. ఉల్లంఘనముచేయు. గడుచు.

(p. 62) aparādhamu apa-rādhamu. [Skt.] n. A fault, sin, guilt, (commonly) a fine, punishment, penalty. శిక్షార్హమైన కర్మము, పాపము, నేరము, (వాడుకగా) నేరమునకై పుచ్చుకొనే రూకలు. అపరాధమును మన్నించు or కాచు to pardon, overlook. అపరాధక్షమయు to beg pardon. అపరాధము వేయు to inflict a fine. అపరాధముతీయు to take a fine. అపరాధి n. An offender, delinquent. నేరము చేసినవాడు. అపరాద్ధము adj Criminal, guilty, erring, faulty. అపరాధియైన, పాపియైన.

(p. 152) uḍuku uḍuku. [Tel.] v. n. To boil, to bubble with heat, to seethe. To be hot, feverish from heat, to boil with rage. ఉడుకు uḍuku. n. Boiling, ebullition, bubbling, heat. తాపము. ఉడుకు uḍuku adj. Hot. ఉడుకుబోతు uḍuku-bōtu. [Tel. ఉడుకు+పోతు] n. An envious wretch ఓర్వలేనివాడు, ఈర్ష్యాళువు. ఉడికించు uḍikinṭsu. v. t. To cause to boil, to debase, disgrace. To displease, offend, annoy. నొప్పించు, బాధించు. 'రిత్తయుపచారములనే నుత్తముడగుధర్మతనయు నుడికించితిదు ర్వృత్తులగు నాదుసుతులకు.' M. V. ii. 81.

(p. 231) kaṭṭu kaṭṭu. [Tel.] v. a. To tie, bind. బంధించు. To wear, as clothes. ధరించు. To connect, affix, attach. To store up, to lay by. కూడబెట్టు. 'క మున్ కట్టిన కర్మఫలంబులు నెట్టన భోగింపకుండ నేర్తురెపమనుజుల్.' భార. అది. v. To build, erect, నిర్మించు. To fascinate, charm, bewitch. To fabricate, compose, or put a story together. కల్పించు. కట్టుకథ a mere fiction or fable. To impute a sin or offence. దానికి రంకుకట్టిరి they charged her with adultery. తప్పుకట్టు to find fault with, to lay blame on నేరము మోపు. నడుముకట్టు to gird up the loins or be prepared. కనుకట్టువిద్య jugglery, legerdemain. తోటకు నీళ్లుకట్టు to water a garden. గాయముకట్టు to dress a wound. బండికట్టు to get ready a carriage. కత్తికట్టు to put on one's sword or arm oneself. రూకలుకట్టు to pay money. మగ్గములకు పన్ను కట్టినారు they fixed a tax on looms. నిలువకట్టు to strike a balance. ధరకట్టు to set a price. పద్యముకట్టు to compose a verse. ఓడకు చాపకట్టు to set sail. వాకట్టు strike dumb by spells, &c. ఈ మాటను కట్టివిడిచినారు they fabricated this story or scandal. దోవకట్టు to stop up the road. దోవకట్టి దోచినారు they lay in ambuscade and plundered the way farers. కడుపుకట్టు to restrain the appetite. కట్టని (neg. p) Unbuilt or unbound. కట్టని కల్లుకోట a rock fortress not built with hands. కట్టనిగూడు (P. i. 545.) a natural nest, not constructed.

(p. 284) kibbiṣamu kilbishamu. [Skt.] n. Sin, fault, offence; పాపము, తప్పు; disease. రోగము.

(p. 422) cīkaṭi chīkaṭi. [Tel.] n. Darkness. అంధకారము. కనుచీకటి twilight. చీకటితో లేస్తిని I arose before dawn. చీకటిగాము. Rāhu. చీకటిగొంగ the sun. చీకటి adj. Dark, obscure, hidden, imperceptible. చీకటితప్పు a latent or hidden offence, i.e., adultery జారత్వము. చీకటి మొటికిళ్లు a certain game played by boys. చీకటిమ్రాకు chīkaṭi-mrāku. The tree called Exonthocymus pictorius. తమాలము. చీకటీగ chīkaṭtīga. n. Lit. the invisible fly. A small mosquito. చిన్నదోమ. చీజీకటి chī-jīkaṭi. n. The lighter twilight, as opposed to చిమ్మచీకటి.

(p. 508) tappu tappu. [Tel.] v. n. To err, fail, cease. To be lost, broken, changed, made void, or erroneous. దైవానుగ్రహము తప్పినందున through the divine favour being lost. To drop off, as a shackle. To go off, abate, as a pain. రేపుతప్పినది the ford is missed. అడుగులో పిడుగుతిప్పు a great mistake in a short space. ఆయువుతప్పినవాడయినాడు he declined into the vale of years. v. a. To transgress, to miss. తప్పుచేయు, అతిక్రమించు. దినము తప్పుదినము every other day, missing one day in turn. ఒకటితప్పి ఒకటి one now and then; here and there one. తప్పివచ్చినపని a thing that happened unexpectedly, or out of the common way. మాటతప్పు to break one's word or promise. తప్పక tappaka. adv. Unfailingly, steadfastly, steadily, certainly, surely. తప్పచూచు tappa-ṭsūṭsu. v. t. To disregard. దైవము తప్ప చూచినందున as God withdrew his favour. తప్పు or తప్పితము or తప్పిదము. (తప్పు+ఇతము or ఇదము.) n. An error, fault, mistake, offence. తప్పుపలుకు to say what is wrong or false. తప్పులుపట్టు to find fault with, to cavil. adj. Erroneous, mistaken, faulty, wrong. Foul or entangled. తప్పుకూడు unlawful food. తప్పుటడుగులు పెట్టు to stagger or totter as an infant. తప్పుదారి or తప్పుదోవ a wrong road. తప్పించు tappinṭsu. v. a. To extricate, to set free విడిపించు. To take away, remove, lose, shift, alter. తాడు తప్పించుట to get the cord free, to extricate it. నా జీవనము తప్పించినాడు he took away my living. To elude ముఖము తప్పించు to abscond. To cause to cross over, pass by, transgress, depart from (an agreement.) దోవతప్పించినాడు he misled me. తప్పించుకొను tappinṭsu-konu. v. n. To get free, to escape. ప్రాణము తప్పించుకొని వస్తిని I escaped with my life. తప్పుడు or తప్పుదల. tappuḍu. n. Missing, making a mistake తప్పుట. తప్పుడు adj. Wrong తప్పైన. తప్పుడుపడు or తప్పుపడు to make a mistake సరితప్పు.

(p. 600) duḥ duh. [Skt.] A negative prefix. Bad, evil, wicked. చెడు, చెడ్డ. In compounds it changes into దుశ్ or దుస్ according to the rules of Sandhi. Such compounds as usually occur in Telugu literature are here brought together and explained. దురంతము dur-antamu. adj. Endless, eternal, without limit, boundless , unfathomable, అంతములేని. దురదృష్టము dur-adṛishṭamu. n. Ill luck, misfortune. adj. Unfortunate. దురదృష్టుడు dur-adṛishṭuḍu. n. An unfortunate man. దురభిమానము dur-abhimānamu. n. Arrogance, presumption. దురభ్యాసము dur-abhyāsamu. n. An evil practice, a bad habit. దురవగాహము dur-avagāhamu. adj. Hard to understand, inexplicable, puzzling. దురవస్థ dur-avastha. n. Mishap, evil plight. దురహంకారము dur-ahankāramu. n. Presumption, arrogance. దూరాకృతము dur-ākṛitamu. n. An evil act, a misdemeanour. దుర్మార్గము దురాక్షేపణ dur-ākshēpaṇa. n. A quibble or groundless objection; a finesse. దురాగతము dur-āgatamu. n. An outrage. దురాగ్రహము dur-āgrahamu. n. Groundless anger. దురాబారము dur-āchāramu. n. A bad custom. దురాచారుడు a man of bad habits or conduct. దురాత్ముడు dur-ātmuḍu. n. A bad hearted man. దురాపము dur-āpamu. adj. Intolerable, unbearable. దురాపకోపము prodigious rage. దురాలోచన dur-ālōchana. n. Bad intent, a plot. దురాశ dur-āṣa. n. Covetousness, vain hopes, avarice, greed. దురాశపరుడు dur-āṣa-paruḍu. n. A covetous, avaricious man. దురుక్తి or దురాలావము dur-ukti. n. Hard words, harshness of language. దుర్గంధము dur-gan-dhamu. n. A bad smell , stink. దుర్గతి dur-gati. n. Ruin, perdition, నరకము. Poverty, బీదతనము. దుర్గమము dur-ga-mamu. adj. Inaccessible, impossible. పొందగూడని, పోగూడని. దుర్గుణము dur-guṇamu. n. An evil nature, a bad quality, a bad symptom. దుర్ఘటము dur-ghaṭamu. adj. Hazardous, hard, impracticable. దుర్జనుడు dur-januḍu. n. A bad man, a wretch. దుష్టుడు. దుర్జయము dur-jayamu. adj. Unconquerable, invincible, invulnerable. దుర్దశ dur-daṣa. n. Misfortune. దుర్జాతుడు dur-jātudu. n. A man of low birth. దుర్దినము dur-dinamu. n. A cloudy or foul day. ముసురుపట్టియుండు దినము. దుర్ధరము dur-dharamu. adj. That cannot be worn. ధరింపగూడని. దుర్ధర్షము dur-dharshamu. adj. Despicable. తిరస్కరింపదగిన. దుర్నయము or దుర్నీతి dur-nayamu. n. Wickedness, immorality. దుర్నిరీక్ష్యము dur-nirīkshyamu. adj. Dazzling, that dazzles, which is hard to look at. Terrific. దుర్బలము dur-balamu. adj. Weak, not valid, unreasonable, groundless. దుర్భలముచేయు to weaken. దుర్బుద్ధి dur-buddhi. n. Folly, weak reason; evil intent. దుర్భోధన dur-bōdhana. n. Evil counsel, instigation, temptation. దుర్భోధనచేయు to give evil advice, to instigate. దుర్భరము dur-bha-ramu. adj. Insupportable, భరించశక్యము కాని. దుర్బాష dur-bhāsha. n. Abuse, revilling, evil words. దుర్భాషలాడు to use foul language, to revile or scold. దుర్భిక్షము dur-bhikshamu. n. Dearth, famine. దుర్భిక్షకాలము hard times, a period of scarcity. దుర్మతి dur-mati. n. Folly. An evilminded man, దుర్భుద్ధికలవాడు. The name of a year. దుర్మదము dur-madamu. n. Arrogance. దుర్మరణము dur-maradṇa-mu. n. An unfortunate end, a violent or untimely death. దుర్మాంసము dur-mar-samu. n. Proud flesh (that grows in a sore or wound.) దుర్మార్గము dur-mārgamu. n. Misconduct, an offence. adj. Wicked. దుర్మార్గుడు dur-mārgudu. n. A wicked man, sinner, villain, evildoer. దుర్యశము dur-yaṣamu. n. Infamy, disgrace. దుర్యోగము dur-yōgamu. n. Misfortune, hard circumstances. దుర్లభము dur-labhamu. adj. Hard to get, scarce, rare. Difficult. దుర్వచనము dur-vachanamu. n. Foul language, abuse. దుర్వర్ణము dur-varṇamu. adj. Tarnished (as copper.) దుర్వృత్తుడు dur-vṛittuḍu. n. He who is wicked, he who leads a low or infamous life. దుశ్చరితుడు. దుర్వారము dur-vāramu. adj. Inevitable, irresistible. దుర్వ్యాపారము dur-vyāpā-ramu. n. Misconduct. దుశ్చరితము duṣcharitamu. n. Wicked conduct, wickedness. దుశ్చేష్ట duṣ-cheshṭa. n. A wicked deed. దుశ్చకునము duṣ-ṣskunamu. n. An evil omen. దుష్కరము dush-karamu. adj. Difficult, hard. చేయగూడని. దుష్కృతము dush-kṛitamu. n. A sin, an evil deed. పాపము. దుస్తంత్రము dus-tantramu. n. Craft, guile. కపటోపాయము. దుస్తరము dus-taramu. n. Difficulty. adj. Difficult bad, vile, inevitable, unavoidable. తరింపగూడని. దుస్సంగము dus-sangamu. n. Unlawful intercourse. దుస్సంధి dus-san-dhi. n. An error in grammatical elision. A base introduction: an acquaintance formed through the medium of vile persons. దుస్సహము dussahamu. adj. Insufferable, intolerable. సహింపగూడని దుస్స్వప్నము dus-svapnamu. n. An evil dream.

(p. 617) drōhamu drōhamu. [Skt.] n. Treachery. కీడుతలపు. Harm, offence, wickedness, a sin. రాజద్రోహము treason. స్వామిద్రోహము a sin against God. గురుద్రోహము a sin against a Guru. ద్రోపహముచేయు to act treacherously. ద్రోహబుద్ధి an evil heart. ద్రోహి drōhi. n. A traitor.

(p. 681) nērucu or నేర్చు nēruṭsu. [Tel.] v. a. To learn. Added to other infinitives it is translated by the English verb Can. రానేరను I cannot come. తెలియనేరరైరి they were unable to know. చూడనేర్తునే can I bear to see it? నేర్చినేర్చి మాట్లాడుతాడు he is talkative or chatters. నేరక nēraka. adj. Being unable to. రాజరక being unable to come. adv. Unawares, unconsciously, involuntarily. నేర్చినేరక చేసినపని an act committed unconsciously or ignorantly. నేరకచేసినాను I did it unintentionally or unconsciously. నేరరు they cannot do it. 'నీవు ఇచ్చిన శాపంబు గ్రమ్మరింపనేర్తేని గ్రమ్మరింపుము.' M. I. i. 150. నేరబోతు nēra-bōtu. (నేరమి+పోతు.) n. An ignorant man, తెలియనివాడు. నేరమి nērami. n. Ignorance. అజ్ఙానము A mistake, fault, దోషము. అడనేరమి ignorance of acting, want of power to act. పాడనేరమి inability to sing. నేరము nēramu. n. A criminal offence, a crime. తప్పు, అపరాధము. నేరస్థుడు nērasthuḍu. n. A criminal, an offender. నేరిమి nērimi. n. Knowledge, skill, dexterity. నేర్పు, సామర్థ్యము. నేరుచుకొను, నేర్చుకొను or నేర్చికొను nēruṭsu-konu. v. a. To learn. నేరుపరి, నేర్పరి, నేరుపుకాడు, నేర్పుకాడు or నేరుపులాడు nērup-ari. n. A wit, an ingenious or skilful person, a genius. సమర్థుడు. నేరుపు or నేర్పు nērupu. v. a. To teach, నేరవజేయు. n. Art, skill, craft, cunning. A pretext. నేర్పులు arts, wiles, contrivances. నేరుపుగా or నేర్పుగా nērupu-gā. adv. Artfully, duly, skilfully. నేర్పించు nērpinṭsu. v. a. To make one learn, to teach, to cause to teach.

(p. 684) noppi or నొప్పము noppi. [Tel.] n. Pain or ache. Danger, ఆపద. Harm, ill, hazard. మొప్పుము. నేరమునొప్పుము a crime is harmful. నొప్పించు noppinṭsu. v. a. To hurt or cause pain to. To afflict or torment, to displease or offend. ఎవ్వరిని నొప్పింపరాదు you should do ill to no one. నొప్పిగుంటి noppi-gunṭi. n. A sick person. వ్యాధిగ్రస్తుడు.

(p. 825) pracaṇḍamu pra-chanḍamu. [Skt.] adj. Fierce, vehement, wrathful, fervid, exasperated, offended. సహింపశక్యముకాని, చేరరాని, వాడిమిగల, సాధ్యముకాని. ప్రచండుడు pra-chanḍuḍu. n. A fierce, vehement, terrible man, ప్రతాపశాలి. వాడు తర్కములో ప్రచండుడు he is mighty in logic.

(p. 935) mantuvu mantuvu. [Skt.] n. A fault, offence, transgression, అపరాధము. Understanding, intellect. బుద్ధి. తెలివి.

(p. 1046) mōpu mōpu. [Tel. from మోయు.] v. a. To load, place a burden on (another,) మోయుజేయు. To lay (a fault) upon (a person.) To impute, or charge (against another,) ఆరోపించు. To prop up, ఆనించు. చేతులునేలమోపెను he laid or rested his hands on the ground. 'నారిచేసినతప్పు నామీద మోపి.' Sār. D. 545. 'వాడిసూది మోపినయంతటి భూమి ధర్మనందనునకునీక' as much land as the point of a sharp needle can cover, or rest on. Kanyaka Puran. vii. 116. n. A bundle, load, burden. గడ్డిమొదలైనవాటికట్ట, భారము. A bowstring. వింటినారి. adj. Much, heavy, అధికము. ఉత్తరమున వాన నిండామోపుగానున్నది there is rain impending in the north. దెబ్బలు మోపుగాపడినవి the blows fell thick. మోపుగానుండే గాయము a severe wound. 'నగరోపకంఠంబునను మోపువైచి.' B. P. v. 113 మోవరి or మోపుకాడు mōp-ari. n. A sustainer, a supporter, one who props. మూయువాడు, భావవాహకుడు.మోపాది mōpādi. (మోపు + అది.) n. Danger, risk అపాయము, సంకటము. మోపి mōpi. A widow, విధవ, ముండమోపి. ముండమోసినది she wears a shaven pate. మోపించు mōpinṭsu. v. a. (Causal of మోయు.) To cause to bear a burden. To impose. మోయునట్టుచేయు, నిందపెట్టు. ఆ కట్టెలను వానిచేత మోపించిరి they made him carry the fagots of wood. ఆ తప్పును వానిమీద మోపించిరి they caused the fault to be laid upon him. 'మోపరికగుతగ్గు మొగ్గులభరము, మోపించుకొనునట్టి ముగ్ధునికగునె.' BD. page 129. మోపిక mōpika. n. Weight, భారము. Help, aid. కాండ్లమోపికచేసి by the help of the plough. మోపిడు mōp-iḍu. (మోపు + ఇడు.) v. a. To string a bow, విల్లు ఎక్కిడు. మోపుకొను mōpu-konu. v. a. To take upon one's-self. మోపుదల mōpu-dala. n. A charge or accusation. ఆరోపణము. A load, భారము. ఈనమోపుదలగానుండే ఆవు a cow on the point of calving. ఇవ్వ మోపుదలయైన రూకలు money still due, బాకీ ఉన్న సొమ్ము. చాలా మోపుదలగా చెప్పెను he spoke very impressively. వానిమీద నేరము మోపుదల అయినది he was charged with the offence. మోపుదలచేయు mōpudala-chēyu. v. a. To lay, charge, to bring as a charge, impose, ఆ రూకలను నేను ఇచ్చేటట్టు మోపుదలచేసిరి they made the money payable by me. మోపెట్టు mōp-eṭṭu. (మోపు + పెట్టు.) v. a. To place a weight upon, బరువుపెట్టు. ఆ కాగితనములపైని ఈరాయి మోపెట్టు put this weight on those papers. To brace a bow, విల్లు ఎక్కుపెట్టు. 'అర్జునుడు గాండీవంబు మోపెట్టె.' M. v. i. 261.