(p. 124) ālamu ālamu. [Tel.] n. War, battle. Plague, trouble, oppression; పోరు, జగడము. Disregard, scorn, despite. ఆలక్ష్యము, వ్యర్థము. 'అనిపలుకు నమ్మరాశలోలనయన పలుకులాలం బుచేసి చక్రవాకి యిట్లనియె.' Swa. vi. 72.

(p. 148) ukkiribikkiri ukkiri-bikkiri. [Tel.] adj. Close, suffocating, oppressive. ఊపిరి దిరుగని.

(p. 166) ubba ubba. [Tel.] n. Warmth, oppressive closeness of weather, excessive heat. ఉక్క ఉబ్బవేయు to be close. ఈవేళ చాలా ఉబ్బ వేయుచున్నది it is very close to-day.

(p. 210) ottu ottu. [Tel.] v. n. To give way, yield. retire, recede. To be pierced or poked పొడుచుకొను. To lean on one side ఒరుగు. To become heavy ఘనమగు. ఒత్తు ottu. v. a. To press, or squeeze. అదుము, విసుకు. To dry or wipe, to wipe off (sweat), to blot. తుడుచు. To cut or break with teeth or nippers. పోకొత్తు. To thrust away. renounce, cast off త్రోయు. To aspirate a letter. ఆ అక్షరమును బాగా ఒత్తు you must aspirate that letter. To blow as a conch ఊదు. To oppress, బలాత్కరించు.

(p. 241) kanukuṭṭu kanu-kuṭṭu. [Tel.] n. An oppressor. బాధకుడు. కనుకుట్టుదనము kanukuṭṭu-danamu. n. Envy.

(p. 445) cāgara ṭsāgara. [Tel.] n. Ruin. నాశము. చాగరగొట్టు to kill, to oppress చంపు, బాధించు. చాగరకొను ṭsāgara-konu. v. t. To beat. కొట్టు. To cut to pieces ఖండించు. చాగరలాడు ṭsāgaral-āḍu. v. n. To destroy. నాశముచేయు.

(p. 512) tari tari. [Skt.] n. A ship. ఓడ. తరి tari. [Tel.] adj. Churning. n. Time, occasion. సమయము. ఇత్తరి now. ఒకతరి once. Nearness. సమీపము. plu. తరులు. Series వరుసలు, వళి. తరి or తరీ [H.] Wet cultivation, irrigated land మాగాణి. తరిగొను to try, యత్నంచు. తరిపడు to be oppressed, యత్నించు. తరించు or తరియించు tarinṭsu. [Skt.] v. a. To cross over, get through (a stream or trouble:) to attain (heaven.) To shake off, cast off, get rid of, free oneself from. తరింపు tarimpu. [Skt.] n. Rescue, extrication, salvation. తరికంబము tari-kambamu. [Tel.] n. The post round which the cord passes which works the churning stick. పెరుగుత్రచ్చెడు స్తంభము. తరికాడు tari-kāḍu. n. One who churns. త్రచ్చునాడు. తరికడవ a churning pot. తరిగల tari-gala. adj. Rich in butter. తరిగలావు a butter producing cow. వెన్న చాలావచ్చే పాలుగల ఆవు. తరిగొండ tari-gonḍa. n. A poetical name for Mandaragiri: lit. 'The churn-staff-hill.' తరిగోల tari-gōla. n. A churning staff. తరిచల్ల tari-ṭsalla. n. Sweet buttermilk. తరిచుట్టు or తరిపట్టు tari-ṭsuṭṭu. v. n. To consecrate or offer curds to the gods. తరితాడు. tari-tāḍu n. The cord that works a churnstaff. తరిదాలుపు one who wears or carries the churning mountain, i.e., Vishṇu.

(p. 520) tāgaḍiñcu tā-gaḍinṭsu. [Tel. తాకు+గడించు.] v. a. To oppress. నిర్భంధించు.

(p. 575) daṇḍamu danḍamu. [Tel.] n. A bow, a salutation made by joining the palms of the hands in front of the breast. నమస్కారము. Respects, obeisance. Remembrance. or compliments in correspondence దండముపెట్టు to make a bow or courtesy, to make obeisance, to adore. ఆయనకు నా దండములు చెప్పవలసినది please to give him my compliments. దండము danḍamu. [Skt.] n. A rod, stick or staff, దుడ్డుకర్ర. The stem of a plant. Chastisement either by killing a person, or by confiscating his property or by oppressing him in other ways, punishment, a fine. చతురుపాయములలో నొకటి, రాజశిక్ష. An army. దండు. A multitude. సమూహము. దండన or దండనము danḍana. Punishment. దండనాయకుడు danḍa-nāyakụḍu. n. A leader of an army. సేనాధిపతి. చందనీతి danḍa-nīti. n. Politics: the principles of government. నీతిశాస్త్రము. దండయాత్ర danḍa-yātra. n. An invasion, an incursion, a campaign, going with troops or in procession. యుద్ధయాత్ర, దిగ్విజయము. దండలాసకము danḍa-lāsakamu. n. A kind of dance నృత్యవిశేషము. దండధరుడు or దండుడు a macebearer, or staff-bearer, an epithet of Yama, యముడు. దండాధి danḍ-ādhipati. n. A genaral. దండాసి danḍāsi. n. A bailiff, a beadle. The name of a caste in Ganjam.

(p. 576) dandaḍi dandaḍi. [Tel.] adj. Much, great. Thick. తరుచైన. adv. Thickly, crowdedly, much. తరుచుగా, దొమ్మిగా, మిక్కిలి దందడించు dandaḍinṭsu. v. n. To thicken. తరుచగు, దట్టమగు. దందడిపెట్టు dandaḍi-peṭṭu. v. a. To be confused, కలవరపెట్టు. To oppress, to trouble. రాయిడిచేయు.

(p. 637) nalugu , నలగు or నలియు nalugu. [Tel.] v. n. To break. To be broken, bruised, crushed, crumpled or reduced to powder. నలియగు. To rub with a fragrant paste నలుగుపెట్టు. To become easy, smooth, or familiar by acquaintance. To wither, be weakened or debilitated. ఆ పాఠము అతనికి నలిగినది the lesson has become familiar to him. దోవ యింకా నలగలేదు the road is not yet trodden smooth. వారు జగడమాడగా నేను నలిగిపోతిని they were the disputants but I was the sufferer, I was crushed between them. వారు నలిగిపోయినాడు they are in reduced circumstances. ఒళ్లు నలిగియున్నది the limbs are quite tired. నలుగు nalugu. n. Rubbing, scrubbing the limbs with fragrant paste made usually of పెసలు. నలుగుపెట్టు to rub the limbs with paste. నలుగు or నలుగుపిండి n. A sort of fragrant paste used as soap. నలుగుడు or నలగుడు naluguḍu. n. Difficulty, trouble, pain, suffering. పిడనము, సంకటము, తొందర, ఇబ్బంది 'అతండు నలుగుడుబడరాదో మగువ.' Suca. iii. 333. That which is thrashed or bruised. నలిగినది. నలుగుడుపెట్టు to oppress, to harass. నలగగొట్టు nalaga-goṭṭu. v. a. To pound, to bruise. వాణ్ని నలగకొట్టినారు they thrashed him severely. నలత or నల్త nalata. n. Debility: a weak state: the remains or constitutional effects of a disease. పురాణించిన రోగము. Convalescence, a bad state of health, lingering indisposition, a low fever. నలతగొట్టు nalata-goṭṭu. n. A make-bate, a thorn in one's side. నలుకువ or నలకువ nalukuva. n. Ailing, an ill state of health. వ్యాధి. Suffering, శ్రమము, బాధ. Weariness, ఆయాసము. నలుచు, నలచు or నలుపు naluṭsu. v. a. To crush. To rub the skin. నలియజేయు, తోము.

(p. 659) nirbandhamu nir-bandhamu. [Skt.] n. Force, violence. బలవంతము, బలాత్కారము, కదలమెదలగూడనికట్టు. నన్ను చేవ్రాలు చేయుమని నిర్భంధముచేసినారు they forced me to sign it. నిర్బంధపుకైదు close confinement. నిర్బంధించు, నిర్బంధముచేయు or నిర్బంధపెట్టు nir-bandhinṭsu. v. a. To force, press, to lay violent hands upon. To constrain or oppress: to persist in, or insist on.

(p. 871) balupu or బళువు baluvu. [from Skt. బలము.] n. Weight, a load or burden; బరువు. Strength, బలము. A charge, or obligatory duty; onus; oppression; anguish; acuteness (as of a boil), heaviness, severity of sickness. Importance, consequence. భారము. మీ చిత్తమునకు బలువు తోచును you would be displeased. బళువుసుళువు ఎరుగనివాడు one who knows no care. దానిని నెరవేర్చే బళువు తమది it is your business to settle this. బలబళవు ఇంకా తీయలేదు the heaviness or stupor is not yet gone off. నెత్తి బళువు తీరినది there is a weight off my mind. ఆ కురుపు నానాటికి బళువుచేస్తున్నది the boil becomes more painful day by day. adj. Heavy, onerous; obligatory; difficult, acute, severe (as illness), irksome, indisposed. అధికము, మిక్కుటము. Large, పెద్ద. See బలు. వాడు బలువైన పనిచేయలేడు he cannot do any heavy work. బలువుగా or బళువుగా baluvu-gā. adv. Heavily. అతనికి ఒళ్లు బలువుగానున్ణది he is very ill. ఆ ఊరు బలువుగా కోసెడు ఉన్నది the village is fully two milles off. బలువుడు baluvuḍu. adj. Strong. బలముగల. n. A strong man, బలవంతుడు, బలియుడు.

(p. 877) bādha bādha. [Skt.] n. Pain, trouble, affliction, plague, annoyance, grief. దుఃఖము. బాధకము bādhakamu. n. An obstacle, hindrance, what hinders, opposes, or pains. బాధకము లేదు never mind, no matter: there's no must in the case. adj. Troublesome, hindering, awkward, opposing. బాధపడు bādha-paḍu. v. n. To be in pain, to grieve. బాధించు or బాధపెట్టు bādhinṭsu. v. a. To vex, trouble, oppress, torment, plague, force. బాధితుడు bādhituḍu. n. One who suffers or is afflicted. బాధ్యము bādhyamu. adj. Responsible, liable. Connected with, related to, having a right or claim to. బాధ్యత or బాధ్యత్వము bādhyata n. Responsibility, liability. Relationship, heirship. Right. claim. బాధ్యస్థుడు or బాధ్యుడు bādhya-sthuḍu. n. One who is responsible or liable. An heir. A rightful owner. దానికి నేనా బాధ్యుడను am I responsible for that? బాధ్యపడు bādhyapaḍu. v. n. To be obliged or bound, to be under obligation to be responsible or liable. బాధ్యపరచు bādhya-paraṭsu. v. a. To oblige, put under obligation, cause to be responsible.

(p. 999) muṭṭu muṭtu. [Tel.] v. a. and v. n. To touch, తాకు. To attack as an enemy, శత్రువును తాకు. To touch or strike a sensitive part of the body, మర్మమునుతాకు. To besiege, ముట్టడించు. To be ended or finished, కడముట్టు. To arrive, be received, obtained. నాకు రూపాయిలు ముట్టలేదు I did not receive the rupees. ముట్టగొలుచు to worship to the end, or with unfailing devotion, కడవెళ్లకొలుచు. 'ముట్టగొలిచినఫలం బిట్టుండవలదె.' BD. v. 457. రాత్రి తుదముట్టగానే (Vasu. iv. 170.) as soon as night came to its close. ఇది తుదముట్టేదెన్నటికో when will this be finished? వానిని సర్పము ముట్టినది a snake bit him. n. Contact, touching, తాకుడు. Defilement by contact. Hence, the menses. A tool or instrument, ఉపకరణము. వానికి అంటుముట్టులేదు he does not care about being touched. పనిముట్టు or కొరముట్టు a tool. కన్నపుముట్టు (B. v. 807.) a house breaker's tool for boring walls adj. Defiling, foul, unclean, menstruous. ముట్టయిన menstruous. ముట్టుకొను muṭṭukonu. v. a. To touch, తాకు. To besiege, ముట్టడించు. To surround, encroach upon, ఆక్రమించు. ముట్టుకొలుపు muṭṭu-kolupu. v. a. To cause to touch or besiege. రామా. vi. ముట్టుకోలు muṭṭu-kōlu. n. A siege, ముట్టడి. ముట్టుకొలుగొను, ముట్టుకోల్గొను, ముట్టుకోలుపట్టు, ముట్టుకోల్పట్టు or ముట్టుకోలుపరుచు Same as ముట్టడించు. ముట్టుది or ముట్టుత muṭṭudi. n. A menstruous woman. ముట్టచెప్పు muṭṭacheppu. v. a. To assign. చెల్లగట్టు. నాకు పదిరూపాయలసొమ్ము ముట్టజెప్పినాడు. he paid or gave me ten rupees. ముట్టడి muṭṭaḍi. n. A siege, blockade. ఊరుచుట్టుకొని అరికట్టడము. ముట్టడించు or ముట్టడివేయు muṭṭaḍ-inṭsu. v. a. To besiege. ఊరుచుట్టుకొని అరికట్టుకొను. ముట్టడము or ముట్టణము muṭṭaḍamu. n. Compulsion, oppression, నిర్భంధము. The act of laying siege to a place, ముట్టడించుట. ముట్టించు muṭṭinṭsu. v. a. To cause to touch. To light a candle, to kindle, i.e., communicate (fire) తాకిమచు. ముట్టికాళ్లు muṭṭi-kāḷḷu. n. Knees that touch. ముట్టికాళ్లవాడు. a knock-kneed man. ముట్టికాళ్లువేసికొను to kneel down. ముట్టుపడు muṭṭu-paḍu. v. n. To be troublesome, సంకటమగు. ముట్టుపాటు muṭṭu-pāṭu. n. Trouble, సంకటము. ముట్టుసందు muṭṭu-sandu. n. A blind alley. ఆవల పోవుటకు దారిలేనిది.