(p. 110) ācariñcu ācharinṭsu. [Skt.] v. a. To practise, to observe, to be used to, to do habitually. To put in practice (the precepts of religion), to perform (bathing, &c.) To celebrate (a religious festival.) ఆచరణము ācharaṇamu. n. Doing, performing. ఆచారము, నడత. ఆచారము ācharamu. n. Practice, custom. Rule, fashion, mode, a course of conduct, institute or observance, Religious observance. మతాచారముచొప్పున according to the principles of the creed. ఆచారి āchari. n. A caste title borne by the Vaishnavite Brahmins, the men of the blacksmith and goldsmith castes. సదాచారి a man of good principles. ఆచార్యత్వము āchāryatvamu. n. The office of a priest. ఆచార్యుడు āchāryuḍu. n. A teacher. A priest: a spiritual guide or preceptor: one who invests the student with the sacrificial thread and instructs him in the mysteries of the religion.

(p. 225) kaṇṭhamu kaṇṭhamu. [Skt.] n. The throat. కుత్తుక. Sound కుత్తుకధ్వని. Nearness, proximity, సమీపము. గ్రామకంఠము the village common. కంఠదూలము kaṇṭha-dūlamu. n. The beam forming the ridge of a pent roof. కంఠపాతము kaṇṭha-pāthamu. n. A lesson learned by rote. వానికి కంఠపాతమయిన పద్యములు verses which he had by heart. కంఠమాల kaṇṭha-māla. n. A swelling of the glands of the throat. కంఠసరి. kaṇṭha-sari. n. A sort of necklace. కంఠసూత్రము kaṇṭha-sūtramu. n. The marriage thread worn by Hindu wives round the throat. మంగళసూత్రము. దానికి కంఠసూత్రము కట్టినాడు he wedded her. కంఠస్నానము kaṇṭha-snānamu. n. Bathing all but the bead, i.e. neckdeep. కంఠి kaṇṭhi. A necklace. కంటె. కంఠీరనము kaṇṭhi-ravamu. n. A lion. కంఠోక్తిగా kaṇṭhōkti-gā. adv. Specifically, definitively.

(p. 264) kasturi or కస్తూరి kasturi. [Skt.] n. Musk. The black spot or line on the forehead, formed of musk. కస్తూరితిలకము a beauty spot or patch of musk. A familiar name for any dog. (Swa. i.) కస్తూరితుమ్మ kastūri-tumma. A fragrant species of the Babul tree. See తుమ్మ. కస్తూరిపట్టె kastūri-paṭṭe. A kind of flower శ్రీరంగకస్తూరిపట్టెలు the pink species. కస్తూరిపసుపు kastūri-pasupu. n. A fragrant kind of turmeric. Turmeric-coloured Zedoary. (Ainslie). కస్తూరిమళ్ల చీర a sort of cloth with lines forming squares.

(p. 278) kāvaḍi kāvaḍi. [Tel.] n. A 'bangy' or yoke, carried by men; like that used by milk maids in England. (Infl. కావటి. plu. కావళ్లు.) కంచికావడి a yoke borne about by certain Saiva mendicants. కావడివాడు a carrier. కావటిటప్పాలు the bangy post. కావటిబద్ద the beam of a yoke. కావటికొమ్ము the tip or end of the yoke. కావటిమట్టు the bottom of the net work attached to each end of the yoke. కావటిఉట్లు the rope net work forming a lodgment at each end of a yoke. కావటి చేర్లు the cords forming this, కావటియుట్ల తాళ్లు. కావడించు kāvaḍinṭsu. v. t. To carry in such a yoke.

(p. 343) khaḍgamu khaḍgamu. [Skt.] n. A sword or scimitar: a rhinoceros or its horn. ఖడ్గపాత్రము khaḍga-pātramu. n. A bracelet made of horn and gold. ఖడ్గబంధము khaḍga-bandhamu. n. An arrangement of words in verse forming the shape of a sword. ఖడ్గమృగము khaḍga-mṛigamu. n. The rhinoceros. ఖడ్గవాదము khaḍga-vādamu. n. Violence: force of arms a combat: a duel.

(p. 462) jātamu jātamu. [Skt.] adj. Born, produced, occasioned, possessed, felt, collected. n. A living being. Birth. production, origin; a kind or class, a collection forming a group. జాతకము jātakamu. n. A horoscope కోటీ. The predetermination from a horoscope, &c., of the fortunes and destinies of an individual throughout life. Also that branch of astrology which teaches how to make a horoscope. నష్టజాతకములు గుణించేవాడు one who can by theory give the data for such a calculation. జాతకర్మము jāta-karmamu. n. The ceremony (like christening) by which a child is introduced into his caste. పుట్టినప్పుడు చేయుక్రియ. జాతవేదుడు jāta-vēdu&&dtod;u. n. An epithet of Fire, as being the 'source of the Veda.' అగ్ని.

(p. 462) jātamu jātamu. [Skt.] adj. Born, produced, occasioned, possessed, felt, collected. n. A living being. Birth. production, origin; a kind or class, a collection forming a group. జాతకము jātakamu. n. A horoscope కోటీ. The predetermination from a horoscope, &c., of the fortunes and destinies of an individual throughout life. Also that branch of astrology which teaches how to make a horoscope. నష్టజాతకములు గుణించేవాడు one who can by theory give the data for such a calculation. జాతకర్మము jāta-karmamu. n. The ceremony (like christening) by which a child is introduced into his caste. పుట్టినప్పుడు చేయుక్రియ. జాతవేదుడు jāta-vēdu&&dtod;u. n. An epithet of Fire, as being the 'source of the Veda.' అగ్ని.

(p. 698) paṭṭu paṭṭu. [Tel.] v. n. To suffice, to last. చెల్లు. To last a long time, హుకాలము చెల్లు. To begin, ప్రారంభించు. To happen, కలుగు. కలుగు. To cost. To fit or suit. To be possessed by evil spirits. To arrive, as ships. To be imbibed or absorbed, as a dye. To be held or contained. To be affected by disease or pain. v. a. To take, to hold, to catch, to apprehend. గ్రహించు. To take by force, నిర్బంధముచేసి గ్రహించు. దొంగను పట్టి కట్టము catch and tie up the thief. To adopt, అవలంబించు. To blow as a conch. ఈ గోనె ఎంత బియ్యము పట్టును how much rice will this bag hold. ఈ మురుగు నా చేతికి పట్టదు this bangle will not fit my hand. వాడు నిండాసేపు ఊపిరిపట్టలేడు he cannot hold his breath long. చెపట్టు or చెట్టపట్టు chē-paṭṭu. v. a. Lit: To take the hand; to take to wife, to marry. చెయ్యిపట్టు to seize the hand, to ravish a female. దారమునుపట్టు, to twist a cord, నేను. గొడుగుపట్టు to hold an umbrella. కాలుపట్టు to geld. కాళ్లుపట్టు to massage or rub the legs. పగపట్టు to conceive hatred. శంఖముపట్టు to blow a conch. కత్తి సానపట్టు to set or grind a knife or razor. కంపుపట్టు to stink. చుట్టపట్టు to smoke a cigar or cheroot. పొగపట్టు to apply smoke. ఆ బొక్కలో నా చెయ్యి పట్టదు my hand will not go into the hole. తలా ఒకదారి పట్టినారు each of them went by a separate road. ఇంకా కోతపట్టలేదు the reaping has not yet been put in hand. ఆ వ్యాజ్యమును పట్టలేదు they did not admit the lawsuit. దానిగోళ్లకు గోరింటపట్టదు the colouring does not adhere to her nails. ఆ మందు ఈ రోగాన్ని పట్టలేదు the medicine has not affected this sickness. ఆ విద్యను బాగా పట్టి ఉన్నాడు he has taken well to that branch of study. గింజపట్టే సమయము the time when the grain is forming in the ear. ఇమదులో ఎవరికేమి పట్టినది who has any thing to do with this? నాలుగుదినములు పట్టును it will take four days. మనిషిపట్టేమాత్రము only large enough to admit a man. అయిదురూపాయీలు పట్టును it will cost five rupees. ముడు గజాలు పట్టును it will take three yards. మన్నెముపట్టి ఉన్నారు they betook themselves to the highlands. ఆనవాలుపట్టు or గురుతుపట్టు ānavālu-paṭṭu v. a. To identify, recognise, know again, verify. పట్టి పట్టి మాట్లాటెను he spoke in a broken manner. ఎవరినిపట్టితే వారు చెప్పుదురు ask whom you will, and they will tell you. మీరు పట్టిమాట్లాడితే ఆ పని అనుకూలమవును if you speak to the point the matter will be settled. అది నా బుద్ధికి పట్టలేదు I do not take (or comprehend) the meaning. పట్టిచెప్పితే ఆ పిల్లవానికి చదువు బాగావచ్చును if you teach him sedulously the boy will learn well. వాడు దానిని పట్టుకొని పీకులాడుచున్నాడు he is troubling himself about it. వాడు పట్టినదెల్లా బంగారమవుచు వచ్చినది whatever he touched turned to gold. ఆ కోటను పట్టుకొన్నారు they took the fort. ఆ దొంగను పట్టుకొన్నారు they apprehended the thief. నా చెయ్యి పట్టుకొన్నాడు he laid hold of my hand, or, he seized my hand. ఆ వాడుకను పట్టుకొన్నాడు he began the practice. ఒక నెల జీతము పట్టుకొన్నాడు he stopped one month's wages. చెప్పగానే పట్టుకొన్నాడు he understood me the moment I spoke. నడుము పట్టుకొన్నది my loins are strained. [పట్టు is also added to a great number of nouns, to give them a verbal signification and in such cases it takes its meaning from the noun to which it is affixed; thus:] తప్పుపట్టు to rust. ఇలుకుపట్టు to be sprained. అక్కరపట్టు to be necessary, to be required or to take interest in. కొవ్వుపట్టు to become fat. బూజుపట్టు to grow mouldy, దోవపట్టు to take a road. సత్తువపట్టు to be recovered, as strength. పట్లుపట్టు to be seized with cramp, &c. వాడు లంచము పట్టుచున్నాడు he takes bribes. వాడికి వెర్రిపట్టినది he has gone mad. నాకు చలిపట్టుచున్నది I feel cold. వాని గుణములు నీకు పట్టుపడినవి you have contracted his habits. వానపట్టినప్పుడు when rain came on. అట్లు చేయడానకు నీకేమిపట్టినది what business had you to do this? what made you do this? గడ్డిపట్టినబీళ్లు land covered with grass. వానిమీద తప్పుపట్టినారు they found fault with him. ఆ మందు నోరుపట్టినది the medicine made his mouth swell. వానికి ౛లుబు పట్టినది he has caught cold. నాకు కూరుకు పట్టినది I became drowsy. ఆ దూడ యింకా గడ్డి పట్ట లేదు the calf has not yet taken to grass. పట్టించు paṭṭinṭsu. [causal of పట్టు.] v. a. To cause to hold. To apply oil or ointment, &c. To make one begin. ఆ చిన్నవాడికి అమరము పట్టించినారు they have made him begin (reading) the Amaram. రేపు నీపని పట్టిస్తాను or నీతాళముపట్టిస్తాను I will settle your business to-morrow, i.e., I will punish you. ఆ పెట్టెను వానిచేతి పట్టించుకొనిరా make him bring the box with you. పట్టింపు paṭṭimpu. n. Application. Concern. పిల్లకాయలచేత ఒక పుస్తకము ఆరంభించడము, శ్రద్ధ, అక్కర, పాటింపు. అమరము పట్టింపు అయిన మూడు నెలలకు three months after setting to work on the Amaram. ఆరాధ్యులకు కర్మమందు పట్టింపులేదు the Aradhyas pay no attention to rites. 'లేనిపట్టింపులెల్లను పూనిచాన.' Ila. iii. 29. పట్టు paṭṭu. n. Holding, a hold. గ్రహణము, పట్టుకొనుట. A handful. Pertinacity, resolution, hold, strength, grip, grasp, seizing. గ్రహణము. An external application to a swelling to allay pain, &c. పూత. Ground, for a proceeding, కారణము. A prop; support, favor; a party or side, ఆధారము. A part of scene in a play, స్థానము, విషయము. విరహపుపట్టు an amorous scene,. యుద్ధపుపుట్టు a warlike scene. A feat in wrestling. అది తలకు పట్టు పెట్టుకొని పండుకొన్నది she put a plaster on her temples and went to bed. ఈ వ్యాజ్యములో పట్టులేదు there is no proper plea in this suit. ఒకని పట్టుగా మాట్లాడుట to speak on a man's behalf. ఒక పట్టుగానుండు to inhit pertinaciously. ఉనికిపట్టు a place, a house, an abode. వాడు పట్టినపట్టు వదలడు he will not relinquish his purpose. వాణ్ని పట్టిన పట్టున తీసుకొనివచ్చిరి they brought him as he was. పట్టుస్నానము bathing at the commencement of an eclipse, as opposed to విడుపుస్నానము bathing at its termination. ఆయన పట్టుబిడుపు తెలిసినవాడు he knows where to be lenient and where to be severe. కూతపట్టునేల as far as a cry may be heard. వారికి కర్మములో పట్టులేదు they do not lay much stress upon ceremonies. వాడు ఎంతమాత్రము పట్టు ఇవ్వకుండా మాట్లాడుచున్నాడు he speaks without giving them any handle. చాలా మంది ఆయనపట్టు అయిరి many followed him, or joined his side. పట్టున (with న the sign of the ablative) at, by, close to. కోరడి పట్టు న along the hedge. గాడీపట్టున at the manager. ఈ పట్టున at present, పట్టు feats in wrestling. కాడు జెట్టిపట్లుపట్టగలడు he is able to wrestle. ఆ చుట్టుపట్ల in the adjacent places, in the neighbourhood. చుట్టుపట్ల వాండ్లు neighbours. పట్టు paṭṭu. n. Silk. పట్టుబట్ట a silk cloth. పట్టునూలు silk thread, spun silk. పట్టునూలుపాలెవాండ్లు a class of silk weavers. పట్టునూలువాండ్లు a class of silk dyers. పట్టుపురుగు paṭṭu-purugu. n. A silkworm. Also, an insect called ఇంద్రగోపము. పట్టంచు paṭṭ-anṭsu. (పట్టు+అంచు.) n. A silk border, a border fringed or trimmed with silk. పట్టుకొమ్మ paṭṭu-komma. n. A refuge, stay, support. అధికారము, ఊతకోల. పట్టుకారు Same as పటకారు (q. v.) పట్టుకొను paṭṭu-konu. v. n. &t. To catch, to catch hold of, to seize. పట్టుకోలు paṭṭu-kōlu. n. Catching. పట్టుకొనుట. పట్టుజిట్ట paṭṭu-jiṭṭa. n. A sort of bird. S. i. 187. పట్టెడు paṭṭ-eḍu. adj. A large handful. Lit. 'as much as the hand will hold.' పట్టుజీనువు paṭṭu-jīnuvu. n. A kind of bird, పిగిలిపిట్ట. పట్టుడు paṭṭuḍu. n. Persistence, పట్టుదల. adj. Choice, select. పట్టుడువేట a first rate sheep. పట్టుడావు a picked cow or fine cow. పట్టుదల paṭṭu-dala. n. Affection, favour, Perseverance, persistence. వదలనిపట్టు, అభినివేశము. వానికి దానిమీద నిండా పట్టుదల he has a great regard for it. పట్టుబడి paṭṭu-baḍi. n. A sum received or credited in an account, the worth or coat of any thing, charges, expense, outlay. పట్టుబడు paṭṭu-baḍu. v. n. To be seized or apprehended. చిక్కుకొను. To become plain, విదితమగు. పట్టుసారువ paṭṭu-sāruva. n. A fork-like beam used to hold by while working a pikota or water-lift మీట త్రొక్కువాడు ఆధారముగా పట్టుకొనే పంగలకొయ్య. పట్లు. plu. of పట్ల paṭla. [from పట్టుల.] adv. About, as ఆ చుట్టుపట్ల in that neighbourhood, round-about. With regard to, with reference to, in the event of. వాడు అక్కడ ఉండినపట్ల in case of his being there. ఇంటిపట్ల at home. అతనిపట్ల అన్యాయముచేయకు do him no wrong. ఈపట్ల in this respect, in this matter.

(p. 721) paruḍu paruḍu. [Skt.] n. Another man, one's neighbour, an alien, a stranger. అన్యుడు. An enemy, శత్రువు. God, పరమాత్ముడు. adj. Addicted to, attached to, a lover of. పరులపాలయిన alienated, given to others. సత్యపరుడు one given to (or addicted to) truth. ముక్తిపరుడు one devoted to holiness, bent upon salvation. చిత్తచాంచల్యపరుడు one addicted to change of mind. శస్త్రాస్త్రపరుడు a lover or arms and weapons. అత్యాశపరుడై being very avaricious. కుతూహలపరులైరి they were full of joy. యజ్ఞపరుడు bent upon performing a sacrifice. M. XII. v. 479. నీతిపరుడు a righteous man. పాపపరుడు one addicted to wickedness. పరహననపరుడు a murderer. కైంకర్యపరుడు one who delights in worship. న్యాయపరుడు a just, upright, or honest man. దానపరుడు a charitable man. భక్తిపరుడు a pious man. ధర్మపరుడు a righteous man. యుక్తిపరుడు a man of tact, a clever or ingenious man.

(p. 831) pratyayamu pratyayamu. [Skt.] n. Knowledge, apprehension. జ్ఞానము. Trust, faith, belief, confidence, విశ్వాసము. An oath, ordeal, శపథము. A cause, reason, motive, హేతువు. Custom, ఆచారము. Fame, ఖ్యాతి. (In Gram.), An affix to roots and words forming derivatives and inflections.

(p. 841) prastariñcu prastarinṭsu. [Skt.] v. n. To spread, extend, విస్తరించు. To arrange prosodial fect. ఛంధః ప్రస్తారముచేయు. ప్రస్తారము prastāramu. n. A canon, scheme, or formula. A diagram or figure used in magic. గణప్రస్తారము the combination of syllables in forming prosodial feet, ఛందశ్శాస్త్రప్రత్యయభేదము.

(p. 864) baḍi baḍi. [Tel. from పడు to fall.] adj. Slight, petty, 'బడిపనులేమేని పనుపుచు నంబిక డుకొనిపిలువంగ నడువనేర్చితిని.' BD. iv. 1267. బడిపనులు servitude. కొలువుడుపనులు. బడిగుర్రము an unsaddled horse. బడి. adv. Along with, వెంబడి. 'అఖిలజనంబులనుంబడి చేసికొని వెడలియతండు యమ్మోహరంబుదీర్చునెడ.' M. vi. ii. 348. అందరినిన్ని వెంటబెట్టుకొని. Like, as, conformably to, according to. దీని బడిచేయించుము make it like this one. బడికోడి or కోడిబడి boḍi-kōḍi. n. A barn door fowl. A large fowl. బడి baḍi. An affix forming nouns. Thus దారిబడి along the road. తీరుబడి leisure. తగులుబడి expense. పెట్టుబడి money advanced or laid out. వచ్చుబడి income. ఏలుబడి a reign. So many times as much, గుణార్థము. ఇబ్బడి as much again, twice as much. మబ్బడి thrice as much. బడిబడి baḍi-baḍi. adv. Repeatedly, one after another. మాటిమాటికి. 'ప్రమదంబున బంధుజనులు బడిబడిరాగన్.' Sunanda. v. 155. బడివారడి baḍi-vāraḍi. n. Apportionment, allotment, lot. The share of revenue levied on each farmer. ప్రతిమనుష్యునకు వేసెడు పన్ను.

(p. 911) bōdha or బోధము bōdha. [Skt.] n. Wisdom, intellect, understanding, awaking, arousing; teaching, instruction, doctrine, తెలియడము, తెలివి, జ్ఞానము. 'బోధకళమాన్పెన్ మోహవిభ్రాంతి.' Swa. ii. 37. టీ బోదకళ, నిరంతరజాగ్రత. 'పుత్రకునివాక్య విస్ఫురద్బోధమునకు, తల్లిదండ్రులు సంతోషముల్లసిల్ల.' H. i. 208. బోధకుడు bōdhakuḍu. n. A teacher, preacher, instructor: బోధించువాడు, ఉపాధ్యాయడు, గురువు. బోధపడు bōdha-paḍu. v. n. To be known, to be understood, to become intelligible. ఆకళింతకువచ్చు. అది నాకు బోధపడినది or బోధఅయినది I understand it. బోధపరుచు bōdha-paruṭsu. v. a. To teach, explain, or make intelligible. బోధన or బోధనము bōdhana. n. Teaching, informing, awaking, arousing, counsel. వాని బోధన వినవద్దు I do not listen to his counsel. బోధ్యము or బోధనీయము bōdhyamu. adj. Fit to be taught. బోధింపదగిన. బోధించు or బోధచేయు bōdhinṭsu. v. a. To teach, to explain, to inform, తెలియజేయు. To persuade, advise, admonish, induce, నేర్పు వానికి బోధచేసేశక్తి లేదు he is unable to convey his knowledge, i.e., to teach. బోధితుడు bōdhituḍu. n. One who is taught. బోధింపబడినవాడు. బోధిద్రుమము bōdhi-drumamu. n. The sacred fig tree: Ficus religiosa. రావిచెట్టు.

(p. 968) māṅgalyamu māngalyamu. [Skt. from మంగళము.] n. Auspiciousness, మంగళత్వము. The marriage token, తాళిబొట్టు, మాంగల్యధారణము tying the marriage knot, i.e., performing the ceremony of attaching the Tali to the neck of the bride.

(p. 1004) mudda mudda. [Tel.] n. A lump, mass, morsel. కబళము, పిండము, ఉండ. ముద్దకావడము to form or collect in a mass. వారు తడిసి ముద్ద అయినారు they are soaking wet, or are a mass of wet.నెత్తురు ముద్దగానున్నది it is a mass of blood ముద్ద కర్జూరము a species of date. ముద్దపప్పు pease pudding, యూషము. తడి ముద్దగానుండే బట్టలు a wet wisp of clothes. ముద్దకమ్మరలు mudda-kammaralu. n. Smelters, smiths who work at smelting iron. రాయి కరగి యినుము చేసేవారు. ముద్దకవ్వము mudda-kavvamu. n. A sort of churning staff, with a heavy mass at the end. కర్రబిళ్లతగిలించినకవ్వము. ముద్దకూడు mudda-kūḍu. n. A lump of boiled rice. A paste of rice and ashes applied to the eye of a drum forming the black spot in the centre of the head, for the purpose of regulating the tone. చన్నపిండము, పుష్కరలేపనార్థమైన భస్మమృదితాన్నము. ముద్దకొలిమి mudda-kolimi. n. A forge for smelting iron. రాతిలోనున్నయినుము కరిగే కొలిమి. ముద్దీటె mudd-īṭe. n. A stout spear. ముద్దవాయువు mudda-rāyuvu. n. The cramp. కాళ్లుచేతులు ముద్దలుగా కట్టుకొను వాతరోగము.