(p. 158) uddi uddi. [Tel.] n. A match, an equal, a rival. Rivalry, equality. A bank or dam with a channel on it, into which water is pumped to be conveyed to higher lands. The name of a certain tree. Bignonia spathacea. Rox. iii. 103. జత, సమానము. ఉద్దిచూపు to rival. ఉద్దులు equals సమానులు. ఉద్దులుద్దులుగా పోరాడి fighting hand to hand. ఉద్ది uddi. adj. Paired, couple, side by side. ఉద్దించు uddinṭsu. v. a. To pair, match, couple. జతపరచు, పోలు, ఉద్దికాడు uddikāḍu. n. A match, an equal. A friend ౛తకాడు, చెలికాడు.

(p. 271) kāpathamu kāpathamu. [Skt.] n. A bad way. కుత్సితపుదోవ.

(p. 399) ghaṇṭa ghanṭa. [Skt.] n. A bell. గంట. ఘంటాపథము ghanṭa-pathamu. n. The king's high way; so called because resounding with elephants' bells. పదిబారలు వెడల్పుగల రాజమార్గము, బాట. ఘంటాపథముగా as clear as the day, openly ఘంటాపథముగా మాట్లాడుట to talk decisively or openly. cf. 'They shall say in all the high ways.' Amos. v. 16. ఘంటారవము ghanṭā-ravamu. n. Ringing: the sound of a bell. The plant crotolaria. W. గిలిగిచ్చచెట్టు.

(p. 523) tāra tāra. [Skt.] n. A star. నక్షత్రము. The pupil of the eye, కనుగ్రుడ్డు, కనీనిక. నల్లగుడ్డు. A. v. 13. The wife of Brihaspati. బృహస్పతి భార్య. Vali's wife. వారిభార్య. తారకము tāra-kamu. n. A star. The pupil of the eye. The eye. తారాపథము tārā-pathamu. n. The starry path, i.e., the firmament. ఆకాశము. తారావళి tārā-vaḷi. n. A constellation, or set of stars. The starry firmament.

(p. 570) tri tri. [Skt. cf. Eng. 'Three.'] pron. Three మూడు. త్రింశత్ or త్రింశత్తు trimṣat. n. Thirty. ద్వాత్రింశత్ Thirty two. త్రికము trikamu. n. The thigh bone, ముడ్డిపూస. A water wheel. కపిల. త్రికటుకము tri-kaṭukamu. n. Lit: The three spices, viz., black pepper, dry ginger, and long pepper. సొంటి, పిప్పలి, మిరియాలు త్రికరణము tri-karaṇamu. n. The three elements of action, i.e., thought, word and deed. త్రికరణశుద్ధి pure in thought, word and deed. త్రికరణశుద్ధి pure in thought, word and deed. త్రికాలము tri-kālamu. n. The three times, i.e., morn, noon and night. త్రికాలమందున్న always, ever, day and night, at all hours. త్రికూటము tri-kuṭamu. n. A certain hill. త్రికోణము tri-kōṇamu. n. A triangle. మోచేతివంపు. త్రికోణకుండలి ṭri-kōṇa-kunḍali. n. The pineal gland, the part of the brain wherein the soul is imagined to dwell. త్రితయము tri-tayamu. pron. Three, మూడు. త్రిత్వము tritvamu. n. Lit: Three-ness, Trinity-a term used in Christain Theology. త్రిదండము tri-danḍamu. n. A staff, formed of three slips of split bamboo, six feet long bound together as one cane, each slip being intended to represent Thought, Word and Deed. మనోదండము, వాగ్దండము, కర్మదండము అను మూడు దండములు; ఈ మూడు దండములుగల సన్యాసాశ్రమము. త్రిదండి a mendicant bearing such a staff. త్రిదశుడు tri-daṣuḍu. [త్రి+దశ = three states or thrice ten (years)] n. One who enjoys the three stages of live, viz, infancy, youth and manhood, but no old age. A god: so named as being 'thirty years old:' this being considered the prime of a man: and the age at which immortals always continue. త్రిదశాలయము tri-daṣ-ālayamu. n. Lit: The abode of the immortals, i.e., Heaven, స్వర్గము. త్రిదివము tri-divamu. n. Heaven. త్రిదివుడు tri-divuḍu. n. A god. Padma. ix. 86. త్రిదివేశుడు a god; or, Indra, as lord of the gods. త్రిదోషము tri-dōshamu. n. Disorder of the three humours, viz., phlegm, bile, and strabilis. వాత పిత్త శ్లేష్మములు. త్రినేత్రుడు or త్రిలోచనుడు tri-nētruḍu. n. The three eyed god, that is, Siva. త్రివథగ tri-patha-ga. n. The stream which runs in 'three beds,' i.e., the Ganges, fabled to flow through heaven, earth and hades. త్రిపుమడ్రము tri-punḍramu. n. The triple mark worn across the forehead by Saivites. (ఊర్ధ్వపుండ్రము is the upright line worn by the Vaishnavites.) త్రిపుట tri-puṭa. n. The name of a certain musical metre. ఏడక్షరములకాలము. త్రిపురము tri-puramu. n. The name of a district of Bengal (now called Tipperah) called after its kind, Tripura, a giant who was vanquished by Siva: who, as 'slayer of Tripura' derives hence the name త్రిపురజిత్తు, త్రిపుసూదనుడు, త్రిపురాంతకుడు, త్రిపురారి, &c. త్రిపురదేవి or త్రిపురసుందరి the Bonạ Dea, Venus. త్రిఫలము tri-phalamu. n. The three species of myrobalan; the Phyllanthea emblica కరక, Terminalia chebula తాడి, and Terminalia speciosa ఉసిరిక.

(p. 704) pathamu pathamu. [Skt.] n. A road or way. దోవ, మార్గము. పథికుడు pathikuḍu. n. A traveller, a way-farer. బాటసారి.

(p. 737) pāthamu or పాథస్సు pathamu. [Skt.] n. Water. పాథశ్చరము a fish. Vasu. ii. 57. Food, అన్నము. పాథేయము pāthēyamu. n. Provision or provender for a journey. దారిబత్తెము. Parij. ii. 117. పాథోధి pāthōdhi. n. The sea.

(p. 1155) vāyuvu vāyu. [Skt.] n. Air, wind, గాలి. A rheumatic distemper, rheumatism, వాతరోగము. అజీర్ణవాయువు a species of dyspepsia. ఉదరవాయువు flatulency in the stomach. డమరకవాయువు difficult and short respiration, asthma. తిమురువాయువు paralysis, palsy, deprivation of motion and sensation together, i.e., numbness. పక్షవాయువు or పార్శ్వవాయువు hemiplegia. ముద్దవాయువు dead palsy. మేహవాయువు flatulency in the body said to be caused by veneral heat. వాయువును పట్టే మందు or వాతహరమైనమందు a medicine that dissipates flatulency. వాతనాడి a flatulent pulse. వాతాతిసారము a flatulent disease of this kind, diarrhœa. వాయనిరోధము the art of stopping the breath. practised with a view to attain length of days. వాయస్తంభనము. వాయుపథము vāyu-pathamu. n. The atmosphere. ఆకాశము. వాయువిళంగము vāyu-viḷangamu. n. A medicinal seed, like a pepper corn, put in the mouth of children in order to assist their speech. చిత్రతండులము. వాయువేగి vāyu-vēgi. adj. Swift as the wind. వాయుసఖుడు vāyu-sakhuḍu. n. Lit: the friend of the wind, i.e., fire, అగ్ని.

(p. 1179) vipathamu vi-pathamu. [Skt. వి+పథము.] n. A wretched road, a bad path. చెడుత్రోవ.

(p. 1183) viyat or వియత్తు viyat. [Skt.] n. The Sky. ఆకాశము. విచ్చరుడు viyach-charuḍu. n. A treader of the skyey paths, i.e., a celestial, a god, నభశ్చరుడు, ఖచరుడు. వియత్పథము viyat-pathamu. n. The skyey path between earth and heaven. ఆకాశమార్గము. వియదాగారము viyad-āgāramu. n. The skyey mansion, Heaven. ఆకాశనికేతనము. 'అత్యుగ్రభైరవహుంకారరవంబు నంవియదాగారంబెల్లభేదిల్ల.' M. I. vi. 16. వియద్గంగ viyad-ganga. n. The heavenly Ganges, ఆకాశగంగ.

(p. 1242) śapathamu or శపనము ṣapathamu. [Skt.] n. An oath, a protestation, an asseveration by oath or ordeal. A promise to do a thing. ప్రతిజ్ఞ. ఒట్టు.

(p. 1297) saptamu saptamu. [Skt. Cf. Eng. 'Seven'.] n. and adj. Seven, the seventh. ఏడు, ఏడవ. సప్త sapta. n. A musical instrument with seven strings. సప్తకము saptakamu. n. Seven, ఏడు. A ceremony performed on the 12th day after a death. సపిండీకరణము. adj. Seventh, ఏడవ. సప్తకి saptaki. n. A woman's girdle or zone. ఏడుపేటలుగల ఆడుదాని మొలమాలు. సప్తజిహ్వుడు ṣapta-jihvuḍu. n. A epithet of fire. అగ్ని. Lit. Seven-tongued, i. e. seven flamed; సప్తతంతువు sapta-tantuvu. n. A sacrifice. యజ్ఞము. సప్తతి saptati. n. Seventy. డెబ్బది. సప్తపది sapta-padi. n. Seven steps. ఏడడుగులు, సప్తపదులు మెట్టించుట a ceremony performed in marriage. 'శాజిన్ మెట్టించెను సప్తపదులు.' A. vi. 190. 'భాసురంబుగసప్తపదులు ద్రొక్కించె.' Bhag. 157. సప్తపథ sapta-patha. n. The pharynx. సప్తమము saptamamu. adj. The seventh. ఏడవ. సప్తమి saptami. n. The seventh day after new or full moon. సప్తమివుభక్త (in grammer) the seventh or Locative case of the noun సప్తరాశికము sapta-rāṣikamu. n. The Rule of Seven, i. e , a species of Compound Proportion, ఏడు పద్దులుగల లెక్క. సప్తసముద్రములు sapta-samudramulu. n. The seven occeans of Hindu Cosmology. లవణేక్ష్వాది, ఆరునొక సాగరములు. సప్తార్చి or సప్తహస్తుడు sapt-ārchi. n. Fire. అగ్నిహోత్రుడు. సప్తాశ్వుడు sapt-āṣvuḍu. n. The sun. సూర్యుడు.

(p. 1341) supathamu See under సు.