(p. 10) antaraṅgamu anta-rangamu. [Skt.] n. The mind, the heart. కఠినాంతరంగుడు a hard hearted man. సంతుష్టాంతరంగుడు one whose heart is pleased. The middle, midst. Secrecy, privacy. అంతరంగపుమాట a secret. 'కల్యాణవేది కాంతరంగంబున నున్నయెడ.' N. 9. 126.

(p. 57) anumōdamu anu-mōdamu. [Skt.] n. Pleasure, delight. ఆనందము, ఉల్లాసము. అనుమోదించు v. n. To consent, agree, approve, to be pleased with. ఒప్పు, సంతోషించు.

(p. 88) alaru alaru. [Tel.] v. n. To shine, glitter, be splendid. To rejoice, or be pleased. ప్రకాశించు, సంతోషించు, ఒప్పు. 'సురాసురులకు జాలవిచిత్ర మైయలరెగాక.' N. ii. 208. అలరు alaru. [Tel.] n. A flower, blossom. పువ్వు, Joy. సంతోషము. అలరుచు or అలరించు alaruṭsu. [Tel.] v. a. To please, gratify. సంతోషపెట్టు. అలరుబోడి or అలరుబోని alarubōḍi. [Tel.] n. A woman. స్త్రీ. అలరువిల్తుడు alaru-viltuḍu. [Tel.] n. He who has a bow of flowers, Cupid. మన్మథుడు. అలరారు alarāru. [Tel. అలరు+ఆరు] v. n. To shine, glitter. To rejoice, or be pleased. ప్రకాశించు, ఉల్లసించు. 'మానసంబలరార.' N. i. 35.

(p. 108) ākrōśamu ākrōṣamu. [Skt.] n. Anger, dissatisfaction, malice. Curse, imprecation. తిట్టు. ఆక్రోశించు ākrōṣinṭsu. v. n. To grieve, to be displeased, to be malicious. To curse or abuse. తిట్టు.

(p. 230) kaṭākṣamu kaṭākshamu. [Skt. కట+అక్షము.] n. A look; particularly, a glance or side look; a favourable look; (hence) grace, kindness. క్రూరకటాక్షము an angry glance, కటాక్షము kaṭākshamu. interj. You are very good! I thank you! కటాక్షించు kaṭākshinṭsu. v. a. To glance at to view, to countenance or favour. కటాక్షించవలసినది be pleased to view this with a gracious eye.

(p. 327) kōpamu kōpamu. [Skt.] n. Anger, displeasure, wrath. కినుక కోపకాడు a passionate man. కోపి. కోపకత్తె an angry woman. కోపగించు, కోపగిల్లు, కోపపడు, కోపించు, కోపముచేయు or కోపముతెచ్చుకొను kōpa-ginṭsu. To be angry, to be displeased. కోపన kōpana. adj. Irascible, Passionate. కోపముగల. n. A fury, a scold. కోపముగల ఆడుది. కోపనుడు kōpanuḍu. n. A passionate fiery man. కోపి kōpi. n. A passionate man. కోపముగలవాడు.

(p. 581) daya daya. [Skt.] n. Favour, kindness, grace, regard. Love, affection, attachment. Mercy, pity, tenderness, clemency, compassion. Pleasure, goodness, amiability, a kind heart. కృప, కనికరము. తమ దయ ఎట్లో అట్లు just as your honour pleases. మీదయ thank you. దయచేయు daya-chēyu. v. a. & n. To grant, bestow, allow, give ఇచ్చు. అనుగ్రహించు. To honor or favour with (something) కరుణించు. To come or to go. అక్కడికి దయచేస్తారా will you be pleased to come (or go) there? ఇది దయచేయండి oblige me with this, be so good as to grant me this. దయతప్పిన dayu-tappina. adj. Displeased, disgraced, out of favour ఆయన దయ నామీద తప్పినది. I lost his favour. దయారసము dayā-rasama. n. The spirit of love. Lovingkindness, humanity, benignity, indulgence. దయాళుత్వము dayāḷutvamu. n. Benignity. సర్వదయాళుత్వము universal beneficence, goodness to all creatures. దయాళువు or దయాశాలి dayāḷuvu. n. A kind, gracious, merciful person. కనికరముగలవాడు.

(p. 609) daivamu daivamu. [Skt.] n. A deity, God. దైవకృతము caused by chance or fortune. దైవగతి providence, the will or act of God: chance, accident. దైవగతిచేత వర్షము రాలేదు it pleased God to give no rain. దైవజ్ఞ daiva-gnya. n. A witch. దైవజ్ఞుడు daiva gnyuḍu n. A fortuneteller, a wizard. దైవతము daivatamu. n. A deity: వేలుపు. adj: pertaining to a god. దేవతది. దైవదూషణము daiva-dūshaṇamu. n. Blasphemy. దైవయోగము daiva-yōgamu. n. Providence. Chance, accident. దైవవశాత్ daiva-vaṣāt. adv. By the act of God. దైవవాక్యము daiva-vākyamu. n. A revelation, gospel, the word of God. దైవ వివాహము daiva-vivāhamu. n. A marriage performed according to due rites. దైవాధీనము daiv-ādhīnamu. n. The power or act of God. దైవాధీనముగా providentially. దైవాధీనం జగత్సర్వం the whole universe is in the hands of God. దైవికము daivikamu. n. A visitation, an act of God. An accident. దైవికరాజికములచేత by the act either of God, or of the kind. adj. Supernatural, divine, providential. దైవికముగా accidentally, providentially.

(p. 648) niṇḍu ninḍu. [Tel.] v. n. To be filled, to be full. పూర్ణమగు. నింట or నిండుట ninṭa. n. Fullness, as of water (జల) పూరము. నిండ, నిండా or నిండుగా ninḍa. adv. Fully. Much, entirely, utterly. Perfectly, నిండాదెబ్బలుకొట్టినాడు he struck many blows. నిండాదండములు పెట్టినాడు he offered many compliments. వాన నిండాకురిసినది it rained heavily. నిండా సంతోషించినాడు he was much pleased. నిండాభయపడిరి they feared greatly. నిండారు or నిండబడు ninḍ-āru. v. n. To be full. నిండారు or నిండు n. Fullness, completion. పూర్ణత్వము. నిండించు ninḍintsu. v. a. To fill. నిండు or నిండైన ninḍu. adj. Full, abundant, much. నిండు కుండ a full vessel. నిండుకుండ తొణకదు a full pot does not spill. నిండుమనిషి a pregnant woman. నిండుకొను ninḍu konu v. n. To be filled: (metaph.) to be pacified, to be silent. ఈవేళ నా యింట్లో నిండుకొని ఉన్నది a phrase meaning (by rule of contrary) I have nothing to eat or give.

(p. 701) paḍu paḍu. [Tel.] v. n. To feel, To fall, పతనమగు, రాలు. To lie down, శయనించు. To be, to occur, or happen, సంభవించు, కలుగు. To be caught in a snare. To suffer pain, శ్రమమొందు. To be killed in battle. చచ్చు. To be buried, as money, పూడు. To set, అస్తమించు. v. a. To experience, అనుభవించు. To incur, undergo, enjoy, feel, పొందు. నేను పడిన బాధ నాకే తెలుసును I alone know what I have suffered. Added to nouns it forms them into verbs. సమ్మతిపడు to agree. సంతోషపడు to be pleased. సంతాపపడు to feel sorry. చింతపడు to be anxious. తిట్లుపడు to be reviled. తొందరపడు to be in distress. భయపడు to fear. మానుపడు to be stunned. వానికి నక్కిళ్లు పడినవి he has the lockjaw. It may be added in a similar way to past participles. ఉలికిపడు to start. తూగిపడు to slumber. It is also added to adjectives or verbs. ఎర్రపడు to redden, blush or turn red. వేరుపడు to be separated. ఏర్పడు to become. It may even be added to an interjection, కటకటపడు to cry Alas, to pity. తహతహపడు to be in trouble. ఆ యిల్లు పడినది that house is fallen in. ఆ వలలో నాలుగు పక్షులు పడినవి four birds were caught in the snare. అక్కడ ఒక పల్లము పడినది a hollow has formed there. ఆ యుద్ధములో నలుగురు పడినారు or పడిపోయినాడు four persons were killed in the battle. వానికి బంకపడుచున్నది he passes slime or mucus. వానికి పురుగులు పడినవి he passed worms. వానికి కుడిచెయ్యి పడినది his right hand has become paralysed. వారు వెనుకపడినారు they fell back, they retired. ఆ మతములో పడినాడు he embraced that religion. పేరుపడన renowned, celebrated, notorious. తటస్థపడినప్పుడు when an opportunity occurs. మరుగుపడినారు they went out of sight. నాకు వచ్చిన ఆపదకు వాడు అడ్డపడినాడు he stood in the way of the misfortune that happened to me. వారిద్దరికిని పడదు they do not agree, they are on bad terms. దానినోటిలో పడకుము do not put it in her power to abuse you. ఆ బావిలో మంచినీళ్లు పడినవి sweet water broke forth in the well. వానితో పడలేను I cannot get on with him. నాకు ఇప్పుడు పోవడము పడదు I cannot go now. ఇంకా విత్తనము పడలేదు the seed is not yet sown. ఆ చేనిలో అడ్డముగా పడి వారిపోయినాడు he ran away across the field. ఆ యిల్లు ఊరికె పడియున్నది that house is unoccupied. ఆ రూకలు ఊరిక పడియున్నవి that money is untouched, it is lying idle. ఆ సంసారము నా నెత్తిని పడినది that family is now left on my hands. ఆ నష్టము నా తలమిద పడినది I incurred that loss. Added to the root in A it forms the passive voice, thus కొట్టపడు to be beaten; చూడబడు to be seen. It is added at pleasure to some adverbs, thus బోర్లపడిన prostrate. తలక్రిందులుపడు to be topsy turvy, upside down, to be conceited. అది బయటపడినది it came to light. The causal form is పరుచు or పరచు. తొందరపరచు to trouble, torment. పడగొట్టు paḍa-goṭṭu. v. a. To knock down. పడదన్ను paḍa-dannu. v. a. To kick down. పడదొక్కు paḍa-lokku. v. a. To tread down. పడదోయు paḍa-dōya. v. a. To thrust down, knock down. పడవేయు paḍa-vēyu. v. a. To cast or throw down. పడిపోవు paḍi-pōvu. v. n. To fall down, to die. ఆయన పడిపోయిన తర్వాత after his decease. పడుకొను paḍu-konu. v. n. To lie down, recline. పడువ paḍuva. n. A very low place. మిక్కిలి పల్లమైనచోటు. పడువరి paḍu-vari. (పడు+వరి.) n. A crop or sprouts produced by seeds of paddy, that fall by chance as the crops are cut. పడ్డ paḍḍa. [contr. for పడిన.] pp. Fallen, &c., thus, పిలువబడ్డవాడు the man who was called. ఉంచబడ్డవాడు he who was kept there.

(p. 801) pondu or ఒందు pondu. [Tel.] v. n. To wink, (కన్ను) వాలు. To gain, obtain, get, acquire. To reach, attain to. To have, enjoy. To suffer, experience, meet with joy, grief or death, &c. ప్రాపించు. వానిని లక్ష్మిపొందినది good luck has be fallen him. అవమానమును పొందినాడు he incurred disgrace. సంతోషమును పొందినాడు he was pleased. నష్టమును పొందినాడు he incurred loss. విఘ్నమొందక meeting with no obstacle or cheek. నరకమును పొందినాడు he fell into hell. కన్నుపొందు to sleep. 'ఆ కడుపు నిండగుడువ గానమిరేయెల్ల, గన్నుపొందకున్న కరముడస్సి, యున్నవాడనాకు.' M. I. vi. 322. కన్నుపొందకున్న, అనగా నిద్రలేకుండా ఉండడముచేత. Also, to have intercourse with. కలయు. n. Fitness. suitability, agreement. పొందిక intercourse, friendship, స్నేహము. Joining, union, సంధి. The act of obtaining a thing ప్రాప్తి. Sameness, want of difference, అభేదము. Agreeableness, అనుకూల్యము. adj. Friendly, స్నేహితుడు. 'రాలపొందెరింగి రాలగూర్చినభంగిలోను పొందెరింగిలోనుపరచి.' Vēma. 637. పొందుకాడు ponḍu-kāḍu. n. A friend, స్నేహితుడు. పొందుకొను pondu-konu. v. n. To be fixed or established, నెలకొను. పొందుపడు pondu-paḍu. v. n. To be agreeable or fit, సరిపడు, అనుకూలించు. పొందుపాటు ponda-pāṭu. n. Convenience, suitability, aid, help. వానికి ఆ రూకలు పొందుపాటు కాలేదు he could not get the money. పొందుపాటుచేయు to arrange, అనుకూలముచేయు. పొందించు pondinṭsu. To cause to obtain, get, or experience. నన్ను ఈ శ్రమ పొందించినారు they caused me this trouble. 'మగువత నంబునజగముల తగులము బొందింప గొంతదడవెముకుందా.' B. viii. 446. పొందిక pondika. n., Fitness, agreement, aptness. ఇమిడిక. Intercourse, సహవాసము, కలయిక. 'సీతాకాంతముని స్త్రీల పొందిక లుమరగి.' R. v. 59.

(p. 836) pramudituḍu pra-mudituḍu. [Skt.] n. One who is very pleased, మిక్కిలి సంతోషించినవాడు.

(p. 836) prayatnamu pra-yatnamu. [Skt.] n. A great attempt, endeavour, or effort. మిక్కిలియత్నము. దైవప్రయత్నమువల్ల ఇట్లు జరిగినది it pleased God that matters turned out thus. ప్రయత్నించు pra-yatninṭsu. v. n. To try very hard, strive, make a great effort, మిక్కిలి యత్నించు.

(p. 840) prasannamu pra-sannamu. [Skt.] adj. Clear, clean, bright. నిర్మలము. Complacent, pleased, gracious, benignant, సంతోషించిన, సముఖమైన. ప్రసన్నవదనుడై looking upon them graciously. ప్రసన్నత pra-sannata. n. Celarness, purity. Complacency, benignity, favour, kindness. నిర్మలత్వము, ప్రసాదము, సుముఖత్వము. ప్రసన్నుడు pra-sannuḍu. n. One who is gracious, pleased or delighted. అఖండలక్ష్మీ ప్రసన్నుడైన he who shines in changeless glory.

(p. 842) prahṛṣṭamu pra-hṛishṭamu. [Skt.] adj. Glad, pleased, delighted.