(p. 71) abhirūpamu abhi-rūpamu. adj. Learned. pleasing, handsome చదువుకొన్న, మనోజ్ఞమైన.

(p. 133) impu or ఇంబు impu. [Tel.] n. Fulness, satisfaction, ease, Fondness, liking. 'కండ్ల కింపైతే కడుపుకింపు' that which pleases the eye pleases the appetite. ఇంపైన pleasing, comfortable. ఇంపితము impitamu. [ఇంపు+ఇతము] adj. Pleasant. ఇంపైన. ఇంపుగా or ఇంపెసలార Finely, sweetly, nobly. Suitably, pleasantly. ఇంపొలయు im-polayu. [ఇంపు+ఒలయు] v. n. To suit, to be pleasing.

(p. 405) caturamu chaturamu. [for Skt. చదరము.] n. Area, square contents, a four cornered place, a square. చతురభవంతి a square house. చతురపుగజాలు square yards, square measurement. చతురంగము chatur-angamu. n. Chess. చతురంగబలము chatur-anga-balamu. n. An army complete with the 'four arms' of infantry, cavalry, elephants and war chariots. చతురంతయానము chatur-anta-yānamu. n. A palankeen. చతురత్వము chatur-atvamu. n. Sharpness of wit, quickness of intellect. చతురస్రము chatur-asramu. adj. Four cornered, quadrangular. చతురాననుడు chatur-ānanuḍu. n. The four faced; i.e., Bramha. చతురుడు chaturudu. n. A clever man, a genius సమర్థుడు. చతురోక్తి chaturōkti. n. A soft or pleasing word చతుర్థము chaturthamu. adj. Fourth చదుర్థ chaturthi n. The fourth day of the lunar month. చవిత adj. Fourth నాలుగవది. చదుర్దంతము chatur-dantamu. n. Four toothed or double tusked, the name of Indra's elephant. చతుర్దశము chatur-daṣamu. adj. Fourteenth. చదుర్దశి chatur-daṣi. n. The fourteenth lunar day, calculated either from the new or full moon. చతుర్భుజుడు chatur-bhujuḍu. n. The four armed; a name of Vishṇu. చతుర్ముఖుడు chatur-mukhuḍu. n. The four faced; a name of Brahma. చతుర్వర్గము or వర్గచతుష్టయము chatur-vargamu. n. The four objects of human pursuit, viz. duty, wealth, pleasure, salvation. ధర్మార్థ కామ మోక్షములు. చతుశ్శాలము chatuṣ-ṣālamu. n. A quadrangular building enclosing an open square. నాలుగిండ్లబవంతి. చతుష్కము or చతుష్టయము chatush kamu. n. A set of four. A collective term. మూర్రి చతుష్టయము. (M. IX. ii. 227.) the four forms. యుగచతుష్కము the four ages. చతుష్పదము or చతుష్పాదము chatush-padamu. n. A quadruped. చత్వరము chatvaramu. n. A yard or enclosure within a house. ముంగిలి. చత్వారము or చత్వారి chat-vāramu. n. The number four. Purblindness, failing sight, presbyopia; lit. the age of 40 years. Used also for Shortsightedness. చత్వారింశము chatvā-rimṣamu. adj. Fortieth. చత్వారింశత్తు chatvā-rimṣattu. adj. Forty.

(p. 729) pasandu pasandu. [H.] n. Comeliness, beauty; an ornament or decoration, సొంపు, సొగసు. adj. Comely. handsome, pleasing, nice. పసందగు to become handsome. పసందుచేయు to make handsome, pretty or nice; to prefer or like. ఆయన దీనిని పసందుచేసినాడు he liked this. పసందుగా pasandu-gā. adv. Nicely, agreeably, fashionably.

(p. 849) priyamu priyamu. [Skt.] adj. Dear, beloved, desired. ఇష్టమైన. Dear or high, in price. ప్రియవచనములు చెప్పి దాన్ని తీసికొని వచ్చినాను by using fair words I brought her. n. Love. desire, affection, friendship, ప్రేమ. Joy, సంతోషము. ప్రియములాడు to be kind, to speak kindly. కరణాలకు సలాములు కాపులకు ప్రియము చెప్పవలెను give my respects to the clerks and kind regard to the farmers; (as in English give my love to, &c.) ప్రియకము priya-kamu. n. A tree called Nauclea cadamba. కదంబవృక్షము. ప్రియత priyata. n. Friendship, love, స్నేహము, ప్రేమ. ప్రియపడు or ప్రియంపడు priya-paḍu. v. n. To like, to be pleased. ఇష్టపడు. ప్రియవాది or ప్రియంపదుడు priya-vādi. n. A fair speaker, one who speaks what is pleasing, a flatterer. హితమును చెప్పేవాడు, ఇచ్చకము లాడువాడు. ప్రియాళువు priyāḷuvu. n. A tree called మొరలిచెట్టు. ప్రియుడు priyuḍu. n. A lover, a husband, a friend. ఇష్టమైనవాడు, పెనిమిటి. ప్రియ priya. n. A beloved woman. ప్రియురాలు.

(p. 933) mañjulamu manjulamu. [Skt.] adj. Sweet, delicious, pleasing. Pretty, మనోజ్ఞమైన. మంజువు manjuvu. adj. Beautiful, pleasing, agreeable. మనోజ్ఞమైన. మంజుభాషిణి or మంజువాణి a sweet voiced girl. మంచిమాటలాడేస్త్రీ.

(p. 951) manasu or మనస్సు manasu. [Tel.] n. The internal organ of cognition, the intellect, understanding, mind. Inclination, wish, will, pleasure, ఇష్టము. adj. Liking. ఇష్టము. మనసగు manas-agu. (మనసు + అగు.) v. n. To like, ఇష్టమగు. మనోవేగముగా పోయినాడు he went as quick as thought. మనోవ్యాధికి మందులేదు there is no cure for the heart-ache or for a mental disease. వాణ్ని పిలవడానకు నీకెట్లా మనస్సు వచ్చినది how could you find it in your heart to call him? నీకు మనస్సు వచ్చినదానిని తీసికొనవచ్చును you may take which you choose. దానిని చేయడానకు వానికి యింకా మనస్సు రాలేదు he is not yet inclined to do this. తమరు మనస్సు పట్టితే అవును if you once set your heart upon it it will be done. వానికి మనస్సువస్తే ఒకటి, మనస్సు రాకపోతే ఒకటి he is guided by fancy or whim. మనస్సే కైలాసము heaven is in the heart. వానిమనస్సు అభేద్యము his thoughts are inscrutable. వాని మనస్సును ఎందుకు నొప్పించెదవు why should you grieve him or his heart? వానిమనస్సు విరిగినది he is heart-broken. ఈమాట నీమనస్సులో ఉండనీ you must keep this to yourself. అది యేడ్చితే వానిమనస్సు తాళలేదు he could not endure to see her weep. వాని మనస్సు తిరుగలేదు he has not altered his opinion. వానికి మనస్సులో ఒకటి, బయట ఒకటి he has one thing in his heart and another in his mouth. నామనస్సు ఒకవిధముగానున్నది I know not what to think, my mind is confused. 'ఇంద్రియములు మనస్థ్సములు' the senses are dependent on the mind. M. XII. v. 596. మనస్థ్సమైనమాట the thought of his heart. మీ మనస్సు as you please, your pleasure. వానిమనస్సువచ్చినట్టు as he chose, as he pleased. మనసియ్యలేదు he did not tell his real thoughts. నీ మనస్సు వచ్చినట్టా or నీమనస్సు పోయినదే దోవా what! are you to do as you like! మనస్సు ఉంచు to give close attention. మనస్సులోనిమాట one's real opinion. తన మనస్సు వచ్చినపనులు whatever jobs he pleased. ఇట్లుచేయుటకు మనస్సురానందున as (he) could not find it in (his) heart to do this. నా మనస్సున పట్టినది it was impressed on my mind. నాలుగు దినాలు మనస్సుపట్టుకొని (లేక. నిలుపుకొని) ఉండు you must keep yourself quiet or restrain yourself for a short time. మనసరి manas-ari. (మనసు + అరి.) n. A wise man. బుద్ధిమంతుడు. 'క అనయమునిజ ప్రచారం, బనయముగాకుండ నచట నతిశౌర్యమునన్, మనసంయేకేసరియని, మనసరిరాకొమరుమూక మనుమను రీతిన్.' R. i. 123. మనసా manasā. adv. Mentally, in the heart. హృదయములో. మనసార manas-āra. adv. Sincerely, willingly. మనసిజుడు, మనఃప్రభవుడు, మనోజుడు or మనోభవుడు manasijuḍu. n. Lit: The mind-born. An epithet of Manmadha, మన్మథుడు. మనస్కరించు manas-karinṭsu. v. n. To be inclined. మనఃపూర్తిగాచేయు, మనస్సు ఉంచు. In correspondence మనస్కరించేది denotes 'please to consider the above: this is equivalent to 'yours truly.' మనస్కరించి willingly, మనఃపూర్వకముగా. మనస్కారము manas-kāramu. n. Fixed attention, profound meditation. మనఃపూర్తి, మనఃప్రయత్నము, చిత్తపరిపూర్తి. మనస్కుడు mana-skuḍu. adj. 'Minded;' a word used in compounds, thus సన్మనస్కుడు a right minded man, a good hearted man. దుర్మనస్కుడు an evil minded man. ఖిన్నమసస్కుడయి heart-broken. భిన్నమనస్కులయి being of various minds. ప్రసన్నమనస్కులయి light hearted, pleased. మనస్తాపము manas-tāpamu. n. Mental distress, displeasure, anger, vexation. ఆమెకు మనస్తాపముగానున్నది she is annoyed or grieved at this. మనస్ఫూర్తిగా or మనఃపూర్వకముగా manas-phūrti-gā. adv. Willingly. మనస్వి manasvi. adj. Attentive, fixing the mind upon anything. Intelligent. జాగరూకుడు. Goodhearted. మంచి మనస్సుగల. మనోజ్షము manōgnamu. adj. Agreeable, pleasing, captivating, lovely, handsome, మంజులమైన, సుందరమైన. మనోరంజని manō-ranjani. n. (Lit. that which delights the mind.) The name of a certain flower with a rank smell, apparently a sort of arum. మనోరథము manō-rathamu. n. A wish, desire. ఇచ్ఛ. నామనోరథము తమరు త్వరగా నెరవేర్తురని నమ్మియున్నాను I trust that you will soon grant what I so earnestly wish. మనోమలికితము manō-malikitamu. n. Misunderstanding. మనోహరము manō-haramu. adj. Heart-stealing, i.e., charming, lovely, alluring, captivating, fascinating, ఇంపైన. n. Vermicelli.

(p. 998) muccaṭa muṭsṭsaṭa. [Tel.] n. Conversation, discourse, talk. సల్లాపము. A story; news, tidings, వృత్తాంతము. Wish, desire, longing, కోరిక. Love, ప్రేమము, వేడుక. వెర్రి ముచ్చట prattle, tattle. మనకువచ్చిన నష్టము వట్టిముచ్చటకాదు the loss we suffered is no mere talk, or is no trifle. అది నాకు ముచ్చటగుచున్నది I am fond of it. వానికి మాట్లాడడమే ఒకముచ్చట he is fond of conversation. 'ఒచ్చెంబులేనికూరిమి ముచ్చటలాడుచుమ.' T. iii. 7. 'వచ్చి నా ముచ్చటలదీర్పు మెచ్చుగాను.' N. vii. 182. ముచ్చటగానుండే elegant, handsome, attractive, charming, pleasing, ముద్దుగానుండే. ముచ్చటకాడు muṭsṭsaṭa-kāḍu. n. One who desires, కోరికగలవాడు. ముచ్చటపడు muṭsṭsata-paḍu. v. n. To fall in love with, be enamoured of, to wish, long for, desire, ఆశపడు, కోరు. ముచ్చటించు, ముచ్చటలాడు or ముచ్చటాడు muṭsṭsaṭ-inṭsu. v. n. To converse, to talk. సంభాషించు.

(p. 1065) ramyamu ramyamu. [Skt. from రమ్ to sport.] adj. Charming, pleasing, delightful. agreeable మనోహరమైన.

(p. 1080) ruci ruchi. [Skt.] n. Taste, flavour, relish. చవి. Desire, wish, inclination, ఇచ్చ. A ray of sunlight, సూర్యకిరణము. Lustre, light, splendour, రాగము, ప్రభ, కాంతి. రుచించు or రుచియించు ruchinṭsu. v. n. To be agreeable, to be sweet. ఇష్టమగు. అది నాకు రుచింపలేదు I did not like it. 'ఇప్పని నాకున్ సరిపోదు మీకురిచియింపన్ బోలునిప్పట్టునన్.' S. iii. 368. రుచికరము ruchi-karamu. adj. Delicious, fine, sweet, agreeable.చవిగల. సారముగల. రుచిగల or రుచి అయిన ruchi-gala. adj. Tasty, of good flavour, delicious. చవిగల. రుచిచూచు ruchi-ṭsūtsu. v. a. To taste. చవిచూచు. రుచిరము or రుచ్యము ruchiramu. adj. Tasty, sweet, pleasing. Charming, beautiful, మనోహరమైన, చక్కని, ఒప్పిదమైన.

(p. 1181) vipriyamu vi-priyamu. [Skt.] adj. Disliked, disagreeable, displeasing. అనిష్టమైన, అసహ్యమైన.

(p. 1188) vilasat vilasat. [Skt.] adj. Shining, splendid. ప్రకాశమైన. విలసనము vilasanamu. n. Sporting, dallying. విలాసము, క్రీడ. Brightness. ప్రకాశము. 'వలదిచ్చటనీమాయావి లసనములుపనికిరావు విడువుమటన్నన్.' Kalahasti. iii. 195. విలసితము vi-lasitamu. adj. Shining, splendid. ప్రకాశమానమైన, ప్రకాశితము. 'విలసితభక్తి నిశ్చలలీలనుండె.' BD. v. 505. 'వినుతవీనానాదవిలసితంబైన.' DUR. 1045. విలసిల్లు vilasillu. v. n. To shine. ప్రకాశించు. To be fine, pleasing, agreeable. విప్పు. 'కొండలెల్లపసిండి కొండలైవిలసిల్ల.' Paidim. v. 46.

(p. 1213) velayu velayu. [Tel.] v. n. To shine, be splendid. ప్రకాశించు, ఒప్పు. To be pleased. ప్రసన్నతనొందు. To dwell, as a god in an image. To become famous, ప్రసిద్ధికెక్కు. To become known, బయలుపడు. To appear, to come to light, ప్రత్యక్షమగు. ఈ యూరిలో దేవి వెలసినది the goddess has made her appearance in this village వెలయ. వెలయగ or వెలయగా velaya. adv. Splendidly, brightly, pleasingly. ఒప్పుగా, ప్రకాశముతో, 'కులములో నొకండుగుణవంతుడుండెనా, కులము వెలయువారిగుణముచేతి, వెలయవనములోన మలయజంబున్నట్లు.' Vēma. i. 27. వెలయించు velayinṭsu. v. a. To brighten, adorn. ప్రకాశింపజేయు. To please, సంతోషపరచు.

(p. 1342) subhaga su-bhaga. [Skt.] n. A pleasing or happy woman. ఇష్టురాలు, భాగ్యవంతురాలు. The cord is bound on the neck of the bride with a blessing that runs as follows, 'మాంగల్యతంతునానేన మమజీవన హేతునా కమఠేబధ్నామి సుభగే త)యంజీవశరదాంశతం.' సుభగము su-bhagamu. adj. Pleasing, gratifying to the eye, beautiful, charming. Beloved, dear; fortunate, auspicious. నేత్రోత్సవమైన, మనోహరమైన, శుభమైన, శోభనమైన. సుభగత su-bhaga-ta. n. Blessedness, auspiciousness; beauty, charm. శోభనత్వము, మోహరత, రమణీయత. సుభగుడు su-bhaguḍu. n. A fortunate man. భాగ్యవంతుడు.

(p. 1345) suṣama sushamu. [Skt.] n. Ewquisite beauty or splendour. అధికకాంతి. మిక్కిలి శోభ. adj. Beautiful, handsome, pleasing. మనోహరమైన, మనోజ్ఞమైన.