(p. 61) anvitamu anvitamu. [Skt.] adj. Connected, యుక్తమైన, చేరిన, మిళితమైన. ఈ వాక్యము అనన్వితముగానున్నది this is a broken phrase. అన్వితుడు n. He who possesses a thing. సకలసుగుణాన్వితుడు he who is possessed of all virtues.

(p. 112) āḍhyamu āḍhyamu. [Skt.] adj. That which has or possesses. గల. Thus. సంపదాఢ్య possessed of wealth. అమృతాఢ్యకమండలము a cup holding nectar. ఆఢ్యుడు āḍhyudu. n. Owner, possessor. సంపన్నుడు.

(p. 127) āvēśamu āvēṣamu. [Skt.] n. Possession. Inspiration (by the deity), possession (by evil spirits), fury, demoniac frenzy. అతనికి ఆవేశము వచ్చినది he is possessed. ఆవేశనము āvēsanamu. n. A manufactory or workshop పట్టడ. ఆవేశించు āvēṣinṭsu. v. a. To enter in, to possess (as a demon does.) ప్రవేశించు, చొచ్చు. ఆవేష్టకము āvēshṭakamu. n. A hedge, fence or enclosure. ముండ్లకంచె.

(p. 148) uṇḍu uṇḍu. [Tel.] v. n. To be, exist, live. 2. To reside, dwell. 3. To remain, stop, stay. 4. To last, endure, continue. 5. To keep still, stay quiet; 6. To wait. To stand over, remain as a surplus. ఉండిపోవు, శేషించు. 7. To have. నాకు భార్య ఉండగా as I have a wife. 'కనకము ఉన్నవాడు' he who possesses gold. -- 8. To keep a feast. విజయదశమి ఉండినారు they kept the Vijaya Dasami feast. ఉన్న మాట యిది this is the fact. ఉన్నరూపు the true form, the reality. నేను అక్కడ పది దినములుంటిని I remained there ten days, వాడు (ఇంట్లో) ఉన్నాడా is he at home? మీ తండ్రి బాగా ఉన్నాడా is your father well? ఉన్నట్టుండి suddenly, just as they were. ఉన్నారు they are; రేపుదాక ఉంటారా will they remain till to-morrow? అక్కడ ఉన్నారా are they there?

(p. 257) kalavāḍu kala-vāḍu. [Tel.] n. Lit. 'one who has or possesses.' A rich man ధనవంతుడు. An able man. శక్తుడు. A friend ఆప్తుడు.

(p. 258) kalitamu kali-tamu. [Skt.] adj. Having, bearing, possessed of. కూడుకొనిన, పొందబడిన.గదాకలితుడైన armed with a mace.

(p. 364) gāmu gāmu. [from Skt. గ్రహము.] n. A planet. A demon. గాముసోకినట్టు as though planetstruck, or possessed by a devil. Swa. iv. 126. 'గాముసోకినమాడ్కినికలువరించు.' Ila. ii. 26. గాములరేడు the sun, the lord of the planets.

(p. 365) gāli gāli. [Tel.] n. Wind, air, breeze. వాయువు. Scent మృగములదేహవాసన. A devil పిశాచము. plu. గాలులు. వానికి గాలి సోకినది he is possessed by a devil. గాలి విద్య an art that, like painting, depends on geniua alone and cannot be taught. గాలిమాట. a rumour. Empty talk, nonsense, లోక ప్రవాదము. గాలికుంటు a spavin, a disease that attacks horses and cattle. పిచ్చుకకుంటి, పశువులకు గొరిసెలందు పుండుపడే వ్యాధి. గాలికల a senseless or empty dream. వారిది గాలిజీవనము they live upon the wind, i.e., they have no settled means of life. గాలికుక్క gāli-kukka. n. A hound: because it follows the scent. గాలిగుడి gāli-guḍi. n. A halo round the sun or moon. పరివేషము. గాలిగాడు gāli-gāḍu. n. An ass; a fool. గాలిగుడ్డు gāli-guḍḍu. lit. A wind egg. A simpleton. Nothing, nonsense. గాలిగూళ్లు (from గూడు.) gāli-gūḷḷu. n. A mode of arranging sheaves so as to be aired. గాలిగొను gāli-gonu. v. n. To be aired. గాలిపారు. గాలిగోపురము gāli-gōpuramu. n. The dome over a temple gate: a steeple. The ornamented gate of a temple. గాలి చక్రము gāli-chakramu. n. A weather-cock. గాలిదిండి gālidinḍi. n. A snake. పాము. గాలినెచ్చెలి gāli-nechecheli. n. The friend of wind, i.e., fire. అగ్ని. గాలిపంట gāli-panṭa. n. A precarious crop. గాలిపటము or గాలిపడగ gāli-paṭamu. n. A paper kite. గాలిబిళ్లలు gāli-biḷḷalu. n. The disease called mumps. గాలిమండ or గాలిమందపశువులు gāli-manda. n. Cattle herded in the forest, which become half wild. గాలివాన gāli-vāna. n. A tempest, storm, hurricane. గాలితోడివాన, తుపాను, ఝంఝ.

(p. 462) jātamu jātamu. [Skt.] adj. Born, produced, occasioned, possessed, felt, collected. n. A living being. Birth. production, origin; a kind or class, a collection forming a group. జాతకము jātakamu. n. A horoscope కోటీ. The predetermination from a horoscope, &c., of the fortunes and destinies of an individual throughout life. Also that branch of astrology which teaches how to make a horoscope. నష్టజాతకములు గుణించేవాడు one who can by theory give the data for such a calculation. జాతకర్మము jāta-karmamu. n. The ceremony (like christening) by which a child is introduced into his caste. పుట్టినప్పుడు చేయుక్రియ. జాతవేదుడు jāta-vēdu&&dtod;u. n. An epithet of Fire, as being the 'source of the Veda.' అగ్ని.

(p. 462) jātamu jātamu. [Skt.] adj. Born, produced, occasioned, possessed, felt, collected. n. A living being. Birth. production, origin; a kind or class, a collection forming a group. జాతకము jātakamu. n. A horoscope కోటీ. The predetermination from a horoscope, &c., of the fortunes and destinies of an individual throughout life. Also that branch of astrology which teaches how to make a horoscope. నష్టజాతకములు గుణించేవాడు one who can by theory give the data for such a calculation. జాతకర్మము jāta-karmamu. n. The ceremony (like christening) by which a child is introduced into his caste. పుట్టినప్పుడు చేయుక్రియ. జాతవేదుడు jāta-vēdu&&dtod;u. n. An epithet of Fire, as being the 'source of the Veda.' అగ్ని.

(p. 471) jñānamu gnyānamu. [Skt.] n. Wisdom, knowledge. తెలివి. Higher knowledge. Theology. మోక్షవిషయమైన బుద్ధి. Philosophy. In some compounds it may be rendered supernatural. జ్ఞానకాండము gnyāna-kānḍamu. n. The doctrinal portion of the Vedas which contains the esoteric teaching relating to the spiritual knowleldge. The doctrine of Faith as opposed to that of Works. జ్ఞానదృష్టి gnyāna-dṛshṭi. n. Spiritual vision, supernatural intelligence, the prophetic eye: second sight. Clairvoyance. జ్ఞాననిద్ర gnyāna-nidra. n. A deep unnatural sleep, such as occurs in Mesmerism. Ecstasy. A metaphysical delirium which suspends the senses. యోగనిద్ర. జ్ఞానమార్గము gnyāna-mārgamu. n. The path of wisdom; the doctrine that salvation is to be obtained by means of meditation on, and the consequent union with the Supreme Spirit. జ్ఞానశరీరము gnyāna-ṣarīramu. n. The spiritual body: as distinguished from the corporeal body. (స్థూలశరీరము, or మాయాశరీరము.) జ్ఞానస్వరూపము gynāna-svarūpamu. n. The spiritual form or image, invisible to the mortal eye. జ్ఞాని gnyāni. n. One who possesses wisdom, a philosopher, a sage, a prophet, an inspired teacher. జ్ఙానముగలవాడు. జ్ఞానేంద్రియము gnyānēndriyamu. n. An organ of perception. A supernatural sense, such as the power of perceiving spirits. See Tantra Rajam. XVII. 4. జ్ఙానేంద్రియములు senses of perception or knowledge as opposed to కర్మేంద్రియములు senses of action. The five senses of man as త్వక్కు Touch, చక్షువు Sight, శ్రోత్రము Hearing, జిహ్వ Taste and ఘ్రాణము Smell.

(p. 471) jñānamu gnyānamu. [Skt.] n. Wisdom, knowledge. తెలివి. Higher knowledge. Theology. మోక్షవిషయమైన బుద్ధి. Philosophy. In some compounds it may be rendered supernatural. జ్ఞానకాండము gnyāna-kānḍamu. n. The doctrinal portion of the Vedas which contains the esoteric teaching relating to the spiritual knowleldge. The doctrine of Faith as opposed to that of Works. జ్ఞానదృష్టి gnyāna-dṛshṭi. n. Spiritual vision, supernatural intelligence, the prophetic eye: second sight. Clairvoyance. జ్ఞాననిద్ర gnyāna-nidra. n. A deep unnatural sleep, such as occurs in Mesmerism. Ecstasy. A metaphysical delirium which suspends the senses. యోగనిద్ర. జ్ఞానమార్గము gnyāna-mārgamu. n. The path of wisdom; the doctrine that salvation is to be obtained by means of meditation on, and the consequent union with the Supreme Spirit. జ్ఞానశరీరము gnyāna-ṣarīramu. n. The spiritual body: as distinguished from the corporeal body. (స్థూలశరీరము, or మాయాశరీరము.) జ్ఞానస్వరూపము gynāna-svarūpamu. n. The spiritual form or image, invisible to the mortal eye. జ్ఞాని gnyāni. n. One who possesses wisdom, a philosopher, a sage, a prophet, an inspired teacher. జ్ఙానముగలవాడు. జ్ఞానేంద్రియము gnyānēndriyamu. n. An organ of perception. A supernatural sense, such as the power of perceiving spirits. See Tantra Rajam. XVII. 4. జ్ఙానేంద్రియములు senses of perception or knowledge as opposed to కర్మేంద్రియములు senses of action. The five senses of man as త్వక్కు Touch, చక్షువు Sight, శ్రోత్రము Hearing, జిహ్వ Taste and ఘ్రాణము Smell.

(p. 581) dayyamu dayyamu. [for Skt. దైవము.] n. A deity, a god. దేవుడు, వేలుపు. M. iv. IV. 57. R. ii. 11. Destiny, fate, విధి. A goblin, fiend, demon or evil spirit, పిశాచము. దయ్యముకాదు భూతమే it was not a fiend but a ghost. కొరివిదయ్యము a jack o'lantern, a will of the wisp. వానికి దయ్యముపూనిది he is possessed. దయ్యముపూనినవాడు a domoniac. దయ్యముపట్టు to be possessed. అతనికి దయ్యముపట్టినది a devil has seized him. దయ్యమువదలగొట్టు or దయ్యమునుతోలు to drive out a devil, to exercise. దయ్యపు స్తంభనము a spell to scare away fiends. దయ్యాలపోతు dayyāla-pōtu. n. A wizard or a witch.

(p. 698) paṭṭu paṭṭu. [Tel.] v. n. To suffice, to last. చెల్లు. To last a long time, హుకాలము చెల్లు. To begin, ప్రారంభించు. To happen, కలుగు. కలుగు. To cost. To fit or suit. To be possessed by evil spirits. To arrive, as ships. To be imbibed or absorbed, as a dye. To be held or contained. To be affected by disease or pain. v. a. To take, to hold, to catch, to apprehend. గ్రహించు. To take by force, నిర్బంధముచేసి గ్రహించు. దొంగను పట్టి కట్టము catch and tie up the thief. To adopt, అవలంబించు. To blow as a conch. ఈ గోనె ఎంత బియ్యము పట్టును how much rice will this bag hold. ఈ మురుగు నా చేతికి పట్టదు this bangle will not fit my hand. వాడు నిండాసేపు ఊపిరిపట్టలేడు he cannot hold his breath long. చెపట్టు or చెట్టపట్టు chē-paṭṭu. v. a. Lit: To take the hand; to take to wife, to marry. చెయ్యిపట్టు to seize the hand, to ravish a female. దారమునుపట్టు, to twist a cord, నేను. గొడుగుపట్టు to hold an umbrella. కాలుపట్టు to geld. కాళ్లుపట్టు to massage or rub the legs. పగపట్టు to conceive hatred. శంఖముపట్టు to blow a conch. కత్తి సానపట్టు to set or grind a knife or razor. కంపుపట్టు to stink. చుట్టపట్టు to smoke a cigar or cheroot. పొగపట్టు to apply smoke. ఆ బొక్కలో నా చెయ్యి పట్టదు my hand will not go into the hole. తలా ఒకదారి పట్టినారు each of them went by a separate road. ఇంకా కోతపట్టలేదు the reaping has not yet been put in hand. ఆ వ్యాజ్యమును పట్టలేదు they did not admit the lawsuit. దానిగోళ్లకు గోరింటపట్టదు the colouring does not adhere to her nails. ఆ మందు ఈ రోగాన్ని పట్టలేదు the medicine has not affected this sickness. ఆ విద్యను బాగా పట్టి ఉన్నాడు he has taken well to that branch of study. గింజపట్టే సమయము the time when the grain is forming in the ear. ఇమదులో ఎవరికేమి పట్టినది who has any thing to do with this? నాలుగుదినములు పట్టును it will take four days. మనిషిపట్టేమాత్రము only large enough to admit a man. అయిదురూపాయీలు పట్టును it will cost five rupees. ముడు గజాలు పట్టును it will take three yards. మన్నెముపట్టి ఉన్నారు they betook themselves to the highlands. ఆనవాలుపట్టు or గురుతుపట్టు ānavālu-paṭṭu v. a. To identify, recognise, know again, verify. పట్టి పట్టి మాట్లాటెను he spoke in a broken manner. ఎవరినిపట్టితే వారు చెప్పుదురు ask whom you will, and they will tell you. మీరు పట్టిమాట్లాడితే ఆ పని అనుకూలమవును if you speak to the point the matter will be settled. అది నా బుద్ధికి పట్టలేదు I do not take (or comprehend) the meaning. పట్టిచెప్పితే ఆ పిల్లవానికి చదువు బాగావచ్చును if you teach him sedulously the boy will learn well. వాడు దానిని పట్టుకొని పీకులాడుచున్నాడు he is troubling himself about it. వాడు పట్టినదెల్లా బంగారమవుచు వచ్చినది whatever he touched turned to gold. ఆ కోటను పట్టుకొన్నారు they took the fort. ఆ దొంగను పట్టుకొన్నారు they apprehended the thief. నా చెయ్యి పట్టుకొన్నాడు he laid hold of my hand, or, he seized my hand. ఆ వాడుకను పట్టుకొన్నాడు he began the practice. ఒక నెల జీతము పట్టుకొన్నాడు he stopped one month's wages. చెప్పగానే పట్టుకొన్నాడు he understood me the moment I spoke. నడుము పట్టుకొన్నది my loins are strained. [పట్టు is also added to a great number of nouns, to give them a verbal signification and in such cases it takes its meaning from the noun to which it is affixed; thus:] తప్పుపట్టు to rust. ఇలుకుపట్టు to be sprained. అక్కరపట్టు to be necessary, to be required or to take interest in. కొవ్వుపట్టు to become fat. బూజుపట్టు to grow mouldy, దోవపట్టు to take a road. సత్తువపట్టు to be recovered, as strength. పట్లుపట్టు to be seized with cramp, &c. వాడు లంచము పట్టుచున్నాడు he takes bribes. వాడికి వెర్రిపట్టినది he has gone mad. నాకు చలిపట్టుచున్నది I feel cold. వాని గుణములు నీకు పట్టుపడినవి you have contracted his habits. వానపట్టినప్పుడు when rain came on. అట్లు చేయడానకు నీకేమిపట్టినది what business had you to do this? what made you do this? గడ్డిపట్టినబీళ్లు land covered with grass. వానిమీద తప్పుపట్టినారు they found fault with him. ఆ మందు నోరుపట్టినది the medicine made his mouth swell. వానికి ౛లుబు పట్టినది he has caught cold. నాకు కూరుకు పట్టినది I became drowsy. ఆ దూడ యింకా గడ్డి పట్ట లేదు the calf has not yet taken to grass. పట్టించు paṭṭinṭsu. [causal of పట్టు.] v. a. To cause to hold. To apply oil or ointment, &c. To make one begin. ఆ చిన్నవాడికి అమరము పట్టించినారు they have made him begin (reading) the Amaram. రేపు నీపని పట్టిస్తాను or నీతాళముపట్టిస్తాను I will settle your business to-morrow, i.e., I will punish you. ఆ పెట్టెను వానిచేతి పట్టించుకొనిరా make him bring the box with you. పట్టింపు paṭṭimpu. n. Application. Concern. పిల్లకాయలచేత ఒక పుస్తకము ఆరంభించడము, శ్రద్ధ, అక్కర, పాటింపు. అమరము పట్టింపు అయిన మూడు నెలలకు three months after setting to work on the Amaram. ఆరాధ్యులకు కర్మమందు పట్టింపులేదు the Aradhyas pay no attention to rites. 'లేనిపట్టింపులెల్లను పూనిచాన.' Ila. iii. 29. పట్టు paṭṭu. n. Holding, a hold. గ్రహణము, పట్టుకొనుట. A handful. Pertinacity, resolution, hold, strength, grip, grasp, seizing. గ్రహణము. An external application to a swelling to allay pain, &c. పూత. Ground, for a proceeding, కారణము. A prop; support, favor; a party or side, ఆధారము. A part of scene in a play, స్థానము, విషయము. విరహపుపట్టు an amorous scene,. యుద్ధపుపుట్టు a warlike scene. A feat in wrestling. అది తలకు పట్టు పెట్టుకొని పండుకొన్నది she put a plaster on her temples and went to bed. ఈ వ్యాజ్యములో పట్టులేదు there is no proper plea in this suit. ఒకని పట్టుగా మాట్లాడుట to speak on a man's behalf. ఒక పట్టుగానుండు to inhit pertinaciously. ఉనికిపట్టు a place, a house, an abode. వాడు పట్టినపట్టు వదలడు he will not relinquish his purpose. వాణ్ని పట్టిన పట్టున తీసుకొనివచ్చిరి they brought him as he was. పట్టుస్నానము bathing at the commencement of an eclipse, as opposed to విడుపుస్నానము bathing at its termination. ఆయన పట్టుబిడుపు తెలిసినవాడు he knows where to be lenient and where to be severe. కూతపట్టునేల as far as a cry may be heard. వారికి కర్మములో పట్టులేదు they do not lay much stress upon ceremonies. వాడు ఎంతమాత్రము పట్టు ఇవ్వకుండా మాట్లాడుచున్నాడు he speaks without giving them any handle. చాలా మంది ఆయనపట్టు అయిరి many followed him, or joined his side. పట్టున (with న the sign of the ablative) at, by, close to. కోరడి పట్టు న along the hedge. గాడీపట్టున at the manager. ఈ పట్టున at present, పట్టు feats in wrestling. కాడు జెట్టిపట్లుపట్టగలడు he is able to wrestle. ఆ చుట్టుపట్ల in the adjacent places, in the neighbourhood. చుట్టుపట్ల వాండ్లు neighbours. పట్టు paṭṭu. n. Silk. పట్టుబట్ట a silk cloth. పట్టునూలు silk thread, spun silk. పట్టునూలుపాలెవాండ్లు a class of silk weavers. పట్టునూలువాండ్లు a class of silk dyers. పట్టుపురుగు paṭṭu-purugu. n. A silkworm. Also, an insect called ఇంద్రగోపము. పట్టంచు paṭṭ-anṭsu. (పట్టు+అంచు.) n. A silk border, a border fringed or trimmed with silk. పట్టుకొమ్మ paṭṭu-komma. n. A refuge, stay, support. అధికారము, ఊతకోల. పట్టుకారు Same as పటకారు (q. v.) పట్టుకొను paṭṭu-konu. v. n. &t. To catch, to catch hold of, to seize. పట్టుకోలు paṭṭu-kōlu. n. Catching. పట్టుకొనుట. పట్టుజిట్ట paṭṭu-jiṭṭa. n. A sort of bird. S. i. 187. పట్టెడు paṭṭ-eḍu. adj. A large handful. Lit. 'as much as the hand will hold.' పట్టుజీనువు paṭṭu-jīnuvu. n. A kind of bird, పిగిలిపిట్ట. పట్టుడు paṭṭuḍu. n. Persistence, పట్టుదల. adj. Choice, select. పట్టుడువేట a first rate sheep. పట్టుడావు a picked cow or fine cow. పట్టుదల paṭṭu-dala. n. Affection, favour, Perseverance, persistence. వదలనిపట్టు, అభినివేశము. వానికి దానిమీద నిండా పట్టుదల he has a great regard for it. పట్టుబడి paṭṭu-baḍi. n. A sum received or credited in an account, the worth or coat of any thing, charges, expense, outlay. పట్టుబడు paṭṭu-baḍu. v. n. To be seized or apprehended. చిక్కుకొను. To become plain, విదితమగు. పట్టుసారువ paṭṭu-sāruva. n. A fork-like beam used to hold by while working a pikota or water-lift మీట త్రొక్కువాడు ఆధారముగా పట్టుకొనే పంగలకొయ్య. పట్లు. plu. of పట్ల paṭla. [from పట్టుల.] adv. About, as ఆ చుట్టుపట్ల in that neighbourhood, round-about. With regard to, with reference to, in the event of. వాడు అక్కడ ఉండినపట్ల in case of his being there. ఇంటిపట్ల at home. అతనిపట్ల అన్యాయముచేయకు do him no wrong. ఈపట్ల in this respect, in this matter.

(p. 718) pariṇatamu pariṇatamu. [Skt.] adj. Ripe, mature, పక్వమైన. Bent, bowed. 'పరిణతాపముల్.' Vasu. iv. 6. n. A butting elephant, an elephant stooping to strike with his tusks. పరిణతి pariṇati. n. Bending, bowing. వమ్రత, వంగడము. 'నిజంబరయగక్షేత్రజ్ఞుడు పరిణతిగల యతడు సత్వపదవిదుడునుడీ' M. XIV. ii. 228. A technical expression for a set of verbs. భూజ్వాదిః, పరిణతిః, భూసత్తాయాం, బిజయె అనే ధాతువులు అదిగాగల కొన్ని క్రియలకు పారిభాషికనామము. త్రివిధమైన క్రియలో నొకటి పరిణద్దము pariṇaddhamu. adj. Bound, tied, possessed of. కట్టబడిన, కూడుకొన్న. 'భయదన్ఫురణాపరిణద్ధముర్తియై.' M. IV. ii.131. పరిణమించు pariṇaminṭsu. v. n. To be glad. సంతసించు, ఆనందించు. 'సీ పరిణమించిరి ధరా మరపురంధ్రీహస్త ఘటితచేలాంచలగ్రంధికలన.' Swa. v. 117. To become metamorphosed, transformed, changed. వికారమునుపొందు, ప్రకృత్యవ్యధాభావము అగుట. 'మజులమంజరీమహిత సౌభాగ్యంబు పరివృత్తకుచవృత్తిపరిణమింప.' Swa. vi. 99. v. a. To cause to rejoice, సంతోషింపజేయు. పరిణయము parinayamu. n. Marriage. పెండ్లి. పరిణామము pari-ṇāmamu. n. Metamorphosis, transformation, change of form or state. వికారము, మారురూపు. Maturity, fulness, ripeness, పరిణామదర్శి one who looks forward to the end. Joy, gladness, యాతనికి, బాదినాయుడు కడుపరిణామమంది.' Pal. 85. 10. Health, prosperity, welfare, క్షేమము, సుఖము. పరిణామశూల pari-ṇāma-ṣūla. n Pain caused by indigestion, gastritis.