(p. 338) kṣaṇamu kshaṇamu. [Skt.] n. A moment, an instant. పదివిఘడియలు. A feast. తిరునాళ్లు, ఉత్సవము. M. I. i. 147. అరక్షణము half a second, for awhile. క్షణప్రభ kshaṇa-prabha. n. A momentary flash. మెరుపు. క్షణభంగురము kshaṇa-bhanguramu. adj. Frail, perishing, mortal. నశ్యమైన. 'క్షణభంగురములు కాంతలతాల్ముల్' (KP. iii. 60.) woman's patience is but momentary. క్షణియించు kshaṇi-yinṭsu. v. t. To stop for a moment. క్షణము ఆపు. To invite for meals. భోజనార్థముకోరు.

(p. 668) nīru nīru. [Tel. of. Tam. తన్నీర్.] n. Water. ఉదకము. Fluid. టెంకాయనీరు cocoanut water. Bad humors in the body. బళ్లునిరుపట్టినది the body is bloated. Urine, మూత్రము. కొత్తనీరు freshes in a river or rain water. కన్నీరు a tear. plu: నీళ్లు water. కంట నీళ్లుపెట్టుకొన్నది She shed tears. మంచినీళ్లు తాగినతీరుగా coolly, as easily as if drinking water. నీరుగుట to melt away, perish, turn to water. బంగారునీరు gilding, gold water. బంగారునీరుపోయు to gild, to dissolve gold. నీటికానుపు or నీటిచూలి nīṭi-kānupu n. Lit Water-born, i.e., Fire, అగ్ని. నీటికుప్ప, నీరుకుప్ప, నీటిరాశి, నీరువామి or నీర్వామి nīṭi-kuppa. n. The sea. సముద్రము. నీటితాత nīṭi-tāta. n. The wind. వాయువు. నీటిదయ్యము nīṭi-dayyamu. n. A water-sprite. జలగ్రహము. నీటిపుట్టుగు, నీటుపుట్టుగు or నీటుపుట్టువ nīṭi-puṭṭugu. n. A lotus, నీటియిక్క nīṭi-yikka. n. A jewel worn on the breast of Vishṇu. కాస్తుభము. నీటిరిక్క nīṭi-rikka. n. The constellation called పూర్వాషాఢా నక్షత్రము. నీటిరేడు or నీటిరాయుడు nīṭi-rēḍu. n. Varuna, the god of the Ocean. నీటిరేనిరిక్క nīṭi-rēni-rikka. n. The constellation called శతభిత్తు. నీరాకు nīrāku. (నీరు+ఆకు.) n. Moss, water-weeds. పాచి. నీరాట or నీరాటము nīr-āṭa. (నీరు+అట.) n. Bathing, a bath. స్నానము. Sporting in water, జలక్రీడ. నీరాడు nīr-āḍu. v. n. To bathe. స్నానముచేయు, క్రుంకు. n. Hot water poured on a curry while being cooked, కూరాటిలోపయు వేణ్నీళ్లు. నీరామని nīr-āmani (నీరు+ఆమని.) n. The rainy season. వర్షఋతువు. నీరారుచు or నీరార్చు nīr-āruḷsu. v. a. To cause to bathe నీరాడజేయు. To create a friendship between, స్నేహము చేయించు. నీరాటము nīrāṭamu. n. Bathing, స్నానము, 'కయిచేసినృపరాత్మజకెంతో, నీరాటమొనర్చియు శృంగారించి' Bilh. iii. 203. An aquatic animal. 'క నీరాటవనాటములకు, బోరాటంబెట్లుగలిగె పురుషోత్తముచే. నారాటమెట్లుమానెను, ఘోరాటవిలోన భద్రకుంజరమునకున్. ' B. VIII. 110. నీరుకట్టు or నీరుపెట్టు to water, to irrigate. నీటికాలువ a watercourse. నీరావు nīr-āvu. n. The 'water cow,' i.e., the boat-fly, an aquatic insect called notonccta. నీరుకట్టు or నీరరికట్టు nīru-kaṭṭu. n. Ischuria, a stoppage of urine. మూత్రబంధరోగము. నీరుకట్టె, నీరుకట్టియ or నీరుపాము nīru-kaṭṭe. n. A water snake. నీరుకాకి nīru-kāki. n. A cormorant. నీరుకాయ nīru-kāya. n. A sort of jelly or blubber found on the sea beach. A bubble of water, నీటిబుగ్గ, బుద్బుదము. నీరుకాయవాడు or నీరుకాయమోడు nīrukāya-vāḍu. n. A man of the sea, a triton. నీటిమనుష్యుడు. నీరుకాసు nīru-kāsu. n. Alms given at bathing places. 'తీర్థసన్నిధి మంత్రములుచెప్పి నీరుకాసులుగడించి.' H. ii. 166. నీరుకుక్క nīru-kukka. n. The common otter, Lutra vulgaris ( F.B.I.) నీరుకోతి nīru-kōti. n. A water monkey. నీరుకోడి nīru-kōḍi. n. A water-fowl. నీరుగండి nīru-ganḍi. n. A large snake, పెనుబాము, అజగరము. నీరుగన్నేరు nīru-gannēru. n. A species of oleander, హింజలము. నీరుగొబ్బి nīru-gobbi. n. A kind of tree, ఇక్షురము. నీరుగోరంట nīru-gōranṭa. n. A light tinted గోరంట; a species of this plant which has a light, red tint. నీరుచిచ్చు or నీర్చిచ్చు nīru-chiṭsṭsu. n. Fire said to exist under the ocean, బడబాగ్ని, బాడబము. నీరుచురుకు nīru-ṭsuruku. n. Heat of urine, a disease. నీరుజీలుగ nīru-jīluga. n. A plant. Ӕeschynomene aspera (E. P.) నీరుట్టుభూమి nīr-uṭṭu-bhūmi. [నీరు+ఉట్టు for పుట్టు.] n. Land under which there are springs. నీరుటెంకి .nīru-ṭenki n. A lake, జలాశయము. నీరుడి nīruḍi. (నీరు+ఊడు.) n. A disease in which excessive urine is passed, diabetes. Urine. ముత్రము. నీరుడుము a water iguana, నీటిఉడుము. నీరుతాలుపు or నీటుతాల్పు nīru-tālupu. n. A cloud, మబ్బు. నీరుతిట్ట nīru-tiṭṭa. n. The sea. నముద్రము నిరుతిత్తి nīru-titti. n. The bladder, మూత్రకోశము. నీరుతుట్ర. నీరుదొత్త nīru-tuṭra. n. A water snake. నీరుదోమ nīru-dōma. n. A water mosquito. నీరుద్రిమ్మరి a water animal, జలజంతువు. నీరు పంది nīru-pandi. n. The porpoise. వారి. కిటి. నీరుపచ్చ nīru-paṭsṭsa. n. A sort of emerald. నీరుపాడి nīru-pāḍi. A plant called కార్కోటి. నీరుపాప nīru-pāpa. n. A sort of mermaid, described as a dumb monster somewhat resembling a man in limbs. నీటుమనుష్యుడు. నీరుపిల్లి nīru-pilli. n. A water cat, an otter. నీరువ్రబ్బచెట్టు nīru-prabba-cheṭṭu. n. A kind of plant, the reton plant, Bolomus rotong. జల వేతసి. నీరుబొద్ది nīru-boddi. n. A sort of vegetable. See బొద్ది. నీరుమజ్జిగ or నీరుచల్ల nīru-majjiga. n. Thin buttermilk. చాలా నీళ్లు కలిసిన చల్ల. నీరుమట్టము nīru-maṭṭamu. n. Water level. నీళ్లునిలుచు ప్రమాణము. నీరుమట్టపుపలక an instrument called a water-level. నీరుముంపు nīru-mumpu. adj. Watery, జలప్రాయము. నీరుముట్టు nīru-muṭṭu. v. n. To touch water, జలస్పర్శముచేయు; to make water, so called because the Hindus afterwards touch water as purification. 'నీటిచేరువకొరగాదు నీరుముట్ట.' వి. పు. iv. నీరుల్లి nīr-ulli. n. An onion. Alliumcepa [Watts.] నీరువంగ or నీటివంగ nīru-vanga. n. A kind of brinjal. నీరుపట్టు or నీర్వట్టు nīru-vaṭṭu. n. Thirst. దప్పి. పిపాస. నీరుపట్టుగొను to be thirsty. నీరువత్తిగ or నీరొట్టు nīru-vattiga. n. A sort of sweetmeat. H. i. 117. పేణీలు. నీరేనుగు nīr-ēnugu. n. A water elephant, నీటిగజము.

(p. 775) pulla, pullaṭi or పుల్లని pulla. [Tel.] adj. Sour, acid, unripe, raw. Whitish, pale, dun-coloured, or reddish, yellow, grizzled, like a lion. పుల్లకంద pulla-kanda. n. A certain root, ఒకవిధమైనకంద. పుల్లకలి pulia-kali. n. Sour gruel. తరవాణి. పుల్లకూర Same as పులుసుకూర. పుల్లగిల్లు or పుల్లగిలు pulla-gillu. v. n. To turn sour. (Metaphorically,) to be afraid, భయపడు. Pal. 261. పులగొరక pulla-goraka. n. A water fowl, నీరుకోడి. పులతీగె pulla-tīge. n. The Soma plant, సోమలత. పాండు. v. పులదానిమ్మ pulla-danimma. n. A sour pomegranate tree. పులన or పుదనము pullana. n. Sourness, acidity. పులని pullani. adj. Sour, acid. పులనీళ్లు pulla-nīḷḷu. n. Soured rice-water, కూటినీళ్లు, గంజి. పుల్లప్రబ్బ pulla-prabba. n. Sorre, Rumex vesicarius. శతనేధి, చుక్కకూరి. Ainsl. i. 398. పులబచ్చలి pulla-baṭsṭsali. n. The sour species of బచ్చలి. పుల్లరు౛ు pull-aruḍzu. (పుల్ల+అరు౛ు.) n. A kind of fish. పుల్లావు pullavu. (పుల్ల+ఆవు.) n. A dun cow, కపిలవర్ణముగల ఆవు. పుల్లె, పుల్లియ or పుల్లాకు pulle. n. A leaf plate, i.e., a platter made of leaves stitched together and thrown away after it is used.

(p. 834) prabandhamu pra-bandhamu. [Skt.] n. A treatise, book, work, composition. కల్పించినకథగల గ్రంథము, కావ్యము.

(p. 834) prabalamu pra-balamu. [Skt.] adj. Mighty, powerful, strong. మిక్కిలిబలముగల. Important, predominant, prevailing. ప్రబలవిరోధి a mighty enemy. ప్రబలమైనగురుతులు evident signs. ప్రబలు, ప్రబలించు or ప్రబలమగు pra-balu. v. n. To grow, increase, swell. అతిశయిల్లు, వర్ధిల్లు, వృద్ధిపొందు. ప్రబలుడు pra-baluḍu. A mighty man, a celebrated man. ప్రసిద్ధుడు.

(p. 834) prabuddhuḍu pra-buddhuḍu. [Skt.] n. One who is awake, మేలుకొన్నవాడు. A man who has become acquainted with reality; an enlightened man, a wise man. A clever man. ప్రబుద్ధులు the wise. ప్రబోధము pra-bōdhamu. n. Wisdon, Intellect, understanding. మిక్కిలి తెలివి. జ్ఞానము. Caution, vigilance, wakefulness, మేలుకొనుట. ప్రబోధించు pra-bōdhinṭsu. v. a. To teach clearly, చక్కచగా తెలుపు. To wake up, మేలుకొలుపు. ప్రబోధిక pra-bōdhika. adj. That which rouses or warns. లేపునది, జ్ఞానమును కలుగజేయునది. గురుబాలప్రబోధిక the name of a certain Telugu commentary on the Amara Kosha.

(p. 834) prabba or ప్రబ్బలి prabba. [Tel.] n. The rattan tree. వేతసి, పేము, బెత్తపుచెట్టు.

(p. 834) prabbu prabbu. [Tel.] v. n. To spread, వ్యాపించు. To happen, occur, కలుగు, వర్తిల్లు. To flourish or thrive. పెరుగు, హెచ్చు, విజృంభించు, అతిశయించు, వర్ధిల్లు. 'క ప్రబ్బిన భక్తినిహరిపై, కబ్బంబులు చెప్పి కవులు కైవల్యశ్రీ, కబ్బుదురట.' Bhag. X. 67. v. a. To lengthen a statement, or spin out a story. పెంచు. To blame, నిందించు. To unite, join, కలయు. n. Blame, నింద. ప్రబ్బికోలు prabbi-kōlu. n. Spreading, &c. ప్రబ్బికొనుట.

(p. 835) prabha prabha. [Skt.] n. Light, radiance, brightness, splendour, వెలుగు, తేజస్సు, ప్రభావము. ప్రభాకరుడు prabhā-karuḍu. n. The maker of light, i.e., the sun. సూర్యుడు. ప్రభాతము prabhātamu. n. The dawn, or morning. ఉదయకాలము, తెల్లవారువేళ, వేకువ. ప్రభావము pra-bhāvamu. n. Majesty, dignity. మహాత్మ్యము, తేజస్సు. Magnanimity, high spirit; power, strength, influence, force. ప్రతాపము, శక్తి. ఆ ఊరినీళ్లప్రభావముచేత by the effect of that climate. మీ ఆశీర్వచన ప్రభావమువల్ల ఇక్కడికి సుఖముగా చేరినాడు thanks to your good wishes I have arrived here safely. ప్రభాసితము pra-bhāsitamu. adj. shining luminous, glorious. వెలిగెడి. Vish. ii. 217.

(p. 835) prabhañjanamu pra-bhanjanamu. [Skt.] n. Lit. That which breaks thoroughly. Wind, a breeze. గాలి, వాయువు. ప్రభంజనుడు pra-bhanjanuḍu. n. The god of the winds. వాయుదేవుడు.

(p. 835) prabhava pra-bhava. [Skt.] n. The name of a Telugu year. ప్రభవము pra-bhavamu. n. Birth, పుట్టుక. ప్రభవించు pra-bhavinṭsu. v. n. To be born or produced. పుట్టు, కలుగు, జనించుచ. ప్రభవుడు pra-bhavuḍu. n. One who is born, పుట్టినవాడు.

(p. 835) prabhinnamu pra-bhinnamu. [Skt.] adj. Detached, severed, separated. నరకబడిన, పగిలిన, ప్రత్యేకింపబడిన. n. An elephant in rut. నూతనమత్తగజము. 'ప్రభిన్నగజఘోటచ్ఛన్నగహనాపణములు.' Swa. v. 37.

(p. 835) prabhuvu prabhuvu. [Skt.] n. A lord, master, ruler, అధిపుడు. చిత్తము మహాప్రభూ yes, please your honor. ప్రభుత్వము prabhutvamu. n. Power, supremacy, lordship, sovereignty, government.

(p. 835) prabhūtamu prabhriti. [Skt.] n. A beginning, మొదలు. adv. After that, thence, beginning with, &c. బాల్యాత్ప్రభృతి ever since my youth. శివహరిప్రభృతులు Siva, Hari and the rest. మునిప్రభృతిజనములు the ascetics and the rest.

(p. 1349) sūryuḍu sūryuḍu. [Skt.] n. The sum. భాస్కరుడు. సూర్యకాంతము sūrya-kāntamu. n. The sun-gem tourmaline, అదిత్యశిల, సూర్యరశ్మితగులుటచేట నిప్పుకలిగెడు ఒక విధమైన రాయి. A well known medicinal herb. సూర్యకాంతిపుష్పము or సూర్యావర్తము sūrya-kānti-pushpamu. n. The sun-flower. Helianthus annuuṣ. పొద్దుతిరుగుడుపువ్వు. సూర్యపటము Same as సూరపటము. (q. v.) సూర్యపాను sūrya-pānu. n. A triangular perpendicular paraso or fan, resembling a fire screen. See సురేపాను. సూర్యపుటము sūrya-puṭamu. n. Exposure to the sun. ఎండబెట్టడము. సూర్యపుటముపెట్టు to inspissate fluid medicines or extracts by exposure to the sun. సూర్యపుత్రుడు sūrya-putruḍu. n. The son of Hellus: an epithet of Ṣani, of Yama and the Varuna. శనిగ్రహము, యముడు, వరుణుడు. సుర్యప్రభ sūrya-prabha. n. The disc or orb of the sun; also a vehicle or seat with a gift aureole, సూర్యబింబము, ఒక దేవత వేంచేయు సూర్యాకారమైన వాహనము. సూర్యవాద్యము sūrya-vādyamu. n. A tambourine or small double tabor. పాగామీద కట్టుకొనివాయించే సూర్యాకారమైన చర్మవాద్యము.