(p. 26) agni agni. [Skt. Lat. ignis.] n. Fire.జఠరాగ్ని the gastric juice, the digestive power. ఆగ్నేయమూల the south-east point. అగ్నిష్టోమము a sacrifice to the god of fire. అగ్నిపురము the pudendum muliebre. శోకాగ్ని mental anguish. చింతాగ్ని corroding care. అగ్నివైద్యము the use of a cautery. అగ్నిగుండము a fire-pit. అగ్నింధనము kindling or feeding the fire. అగ్నికణము a spark of fire. అగ్ని కార్యము kindling or feeding the sacrificial fire with oblations of liquid butter. అగ్నికాష్టము Agallochum అగరుగంధపు చెక్క అగ్నిక్రియ funeral riter or other religious acts performed by means of fire. అగ్నిజిహ్వ a tongue or flame of fire. అగ్నిజ్వాల a flame of fire. త్రేతాగ్నులు the three sacred fires called గార్హపత్యము, అహవనీయము and దాక్షిణము అగ్నినక్షత్రము the Pleiades. అగ్నిపరీక్ష ordeal by fire. అగ్నిపర్వతము a volcano. అగ్నిప్రవేశము entering the fire, self-immolation by means of fire. అగ్నిబాణము an arrow of fire, a rocket. అగ్నిమంధనము production of fire by friction. అగ్నిమయము fiery. అగ్ని మాంద్యము indigestion, dyspepsia. అగ్నిరాశి a heap of fire. అగ్నివర్ణము the colour of fire. అగ్ని సంస్కారము the consecration of fire, the performance of any rite by means of fire. అగ్నిసాక్షికముగా in the presence of fire as witness. అగ్న్యాస్త్రము fire thrown as a rocket. అగ్నియుత్పాతము a fiery portent, meteor. అగ్నిమండలము a large caterpillar that destroys crops and whose touch is supposed to occasion inflammation. అగ్ని మాత n. The plant called Ceylon lead-wort. Plumbago Ẕelanica. చిత్రమూలము. అగ్నివేండపాకు ammannia baccifera or blistering Ammannia (Watts) అగ్ని శిఖ. a flame of fire. Also a plant (Gloriosa superba) తరిగొర్రెచెట్టు, కుంకుమపువ్వు చెట్టు the Saf-flower plant. అగ్నిహోత్రము fire. అగ్నిహోత్రుడు the god of fire. అగ్నిహోత్రాలు కాల్చుచున్నాడు or చేయుచున్నాడు colloquial for 'he is smoking.'

(p. 74) amarcu or అమరుచు or అమరించు amarṭsu. [Tel.] v. a. To prepare, make ready. To engage. To provide, supply, furnish. సిద్ధముచేయు, జాగ్రతచేయు. ప్రయాణమునకు కావలసినదాన్ని అమర్చినాడు he prepared every thing for the journey. 'సొమ్ములు మేనవేడుకన్ వెలయునమర్చి.' H. i. 230. 'అధమ వృత్తి కధికునమరించుపతి తిట్టుగుడుచుగాదె.' P. i. 177. అమరిక amarika. n. Neatness. అందము. Tranquility, quietness, mildness. శాంతము, నెమ్మది. అమరికగలవాడు he who has presence of mind.

(p. 215) oḷlu oḷḷu. [Tel. another form of ఒడలు] n. The body, person, figure. నీ ఒళ్లు ఎట్లా ఉన్నది how do you do? how are you? వానికి ఒళ్లు తిరుగుచున్నది he is giddy. వానికి ఒళ్లు తెలియలేదు he is unwell వానికి ఒళ్లుతలిములేదు he is out of his senses. ఒళ్లువంచి ఈ పని చేయవలసినది you must bend your back to this work. ఒంటి of the body; ఒంటికి to the body; ఒంట on the body. నీ ఒంటికావరమణతును I will crush your pride. వాడిని అన్నము ఒంటపట్టినది he digested the food. ఒళ్లుపెట్టు or ఒళ్లుపట్టు to become plump బలియు. మంత్రసానియెదుట ఒళ్లు దాచుతావా will you conceal your form in the midwife's presence, i.e., will you conceal the truth from your lawyer?

(p. 461) jāgrata or జాగ్రత్త jāgrata. [Skt.] n. Vigilance, carefulness, caution, activity, adj. Vigilant careful, cautious, active, ready. జాగ్రద్భావము presence of mind. జాగ్రత్తగా with care. జాగ్రతచేయు to take care, to be careful, to make ready, to secure.

(p. 461) jāgrata or జాగ్రత్త jāgrata. [Skt.] n. Vigilance, carefulness, caution, activity, adj. Vigilant careful, cautious, active, ready. జాగ్రద్భావము presence of mind. జాగ్రత్తగా with care. జాగ్రతచేయు to take care, to be careful, to make ready, to secure.

(p. 738) pādamu pādamu. [Skt.] n. A foot. అడుగు. A root, వేరు. A quarter, పాతిక. A foot or line of verse being a quarter of a stanza. పద్యములో నాలుగవభాగము. A ray of light, కిరణము. A small hill at the foot of a mountain. కొండదరి దిబ్బ. తమ పాదాలనే నమ్మివచ్చినాను I came in reliance on your honour as my protector. This is a mere conversational compliment, like 'I kiss your hands' in Spanish. పాదతీర్థము water made holy by washing a saint's feet. పాదపద్మములు lotus-like feet. పాదలాక్ష red paint for the feet of women, పారాణి. తమపాదాలసముఖానకు నా కుమారుణ్ని తెచ్చి అప్పగిస్తున్నాను permit me to introduce my son to your honour's protection. వాడు తండ్రిపాదాలమీద పడెను he fell on his father's feet. తమపాదాలవద్ద before your honour, in your presence. తమపాదాల శరణుచొచ్చినాను I throw myself on your goodness. పాదచారి pāda-chāri. n. A foot passenger. కాలిబంటు. One who goes walking, నడచి పోవువాడు. పాదజుడు pādajuḍu. n. A Sudra, because born from the feet of Brahma. పాదత్రాణము pāda-trāṇamu. n. A shoe or boot. పైజారు. పాదపము pādapamu. n. A tree. పాదపూర్ణము pāda-pūrṇamu. n. An unnecessary word inserted in verse, to fill up the measure, such as in Sanskrit the words తు, హి, చ, స్మ, హి, వై, or, in Telugu poetry the words, ఒగి, తగ, మరి, ఇల, మహి , or verbs, చెలగు, ఒప్పు, &c. పాదరసము pāda-rasamu. n. Quick-silver, mercury. రసము. పాదలి pādali. n. A base or low man, అధముడు. 'పాపపు విప్రుని పనికిగామున్ను, తాపికాడైన పాదలిమందడీడు.' HD. iii. 110.

(p. 769) puyilōḍu puyil-ōdu. [Tel. పుయిలు+ఓడు.] v. n. To draw back, వెనుదీయు. To hesitate, సంకోచించు. To melt, yield, be kind or tender. To blush, be ashamed. దాక్షిణ్యపడు, సిగ్గుపడు. 'నరులననేక కోటుల రణంబునదాదెగటార్చె గాన న, క్కురపతి నీ సమక్షమునకుం గదియం బుయిలో డెడున్.' M. XII. ii. 167. పుయిలోట, పుయిలోడుట, పుయిలోటమి or పుయిలోటము puyil-ōṭa. n. Hesitation, వెనుకదీయుట, సంకోచించుట. Regard, delicacy or civility, which is inspired only by a person's presence: kindness shewn with an immediate or remote view to one's one interest: shame. మోమోటము, దాక్షిణ్యము, సిగ్గు.

(p. 1083) rūpu rūpu. [from Skt. రూపము.] n. Form. figure, shape, ఆకారము. Beauty, అందము. Manner, mode, way, విధము. రూపగు rūpagu. v. n. To prosper, వర్ధిల్లు. రూపుచెడు or రూపుమాయు rūpu-cheḍu. v. n. To perish. నశించు. చచ్చు. రూపడచు rāp-aḍaṭṣu. v. a. To kill, destroy, చంపు. రూపరు or రూపడగు rūp-aru. (రూపు + ఆరు or అడగు.) v. n. To perish. స్వరూపనాశమగు. 'ఈశ్వరుడైజనియించిరూపరెన్.' Swa. preface. 29. రూపుమాపు rūpu-māpu. v. a. To blot out, kill, destroy. చంపు, నాశముచేయు. రూపుమాపున rūpu-rūpu-na. adv. In one's presence, నమ్మఖమున.

(p. 1182) vibhūti vi-bhūti. [Skt.] n. Blessedness, divine excellence or power. Happiness, సంపద, ఐశ్వర్యము. A divine attribute. అణిమాదులు. అష్టవిభూతులు the eight divine attributes. These are అణిమ invisibility, లఘిమ buoyancy, ప్రాప్తి omnipresence, ప్రాకామ్యము amplitude, మహిమ gravity, or vastness, ఈశత supremacy, dominion, వశిత్వము omnipotence, and కామావశయిత miraculous creation, &c, at pleasure. White ashes of cowdung, with which the worshippers of Siva smear themselves, తెల్లనిబూడిద. Hence సొమ్ము విభూతిపాలయినది the money is all gone to ruin: lit, to ashes. విభూతిపండ్లు vibhūti-panḍlu. n. Balls of white ashes, తెల్లనిబూడిదఉండలు.

(p. 1295) sannidhānamu or సన్నిధి sanni-dhānamu. [Skt.] n. Proximity, nearness, vicinity, presence. నికటము, సమీపము. తమ సన్నిధిలో మనవిచేసుకొన్నాను I have informed your honor of this అది తమ సన్నిధానములోనే ఉన్నది it is near your hands. తమ సన్నిధానవర్తులు those who are in your presence, i.e., your servants.

(p. 1299) samakṣamu sam-akshamu. [Skt.] n. Presence, sight. ఎదురు. adj. Seen, visible, నయనేంద్రియగోచరమైన. adv. In sight of, in presence of, before. ఎదుర, ముందర.

(p. 1303) samukhamu sa-mukhamu. [Skt.] n. Presence, proximity, nearness. ఎదురు, సమక్షము, సామీప్యము. సముఖమునకు వచ్చి రాయబారము చేయు to come into a man's presence and then send an embassy to him, that is to do an unnecessary thing.

(p. 1311) sarvamu sarvamu. [Skt.] pron. All, the whole. సమస్తము. అంతయు. adj. All, whole, complete, universal, entire, సకలము, అఖిలము. సర్వంసహ sarvam-saha. n. Lit. the all-sustaining, i.e., the earth, భూమి. సర్వంకషప్రజ్ఞ గలవాడు a Jack of all trades. సర్వజనీనము sarva-janīnamu. adj. Pertaining to all men, సకలజనులకు సంబంధమైన; agreeable to all men, సకలజనులకు సంబంధమైన; agreeable to all men, సమస్తజనులకు హితమైన. సర్వజిత్తు sarva-jittu. n. The name of a Telugu year. సర్వజ్ఞ sarva-gnya. adj. All knowing, omniscient, all-wise. సమస్తముతెలిసిన. సర్వజ్ఞుడు sarva-gnyuḍu. n. An omniscient being. సమస్తము తెలిసినవాడు. సర్వతాపనుడు sarva-tāpanuḍu. n. One who fires all beings; an epithet of Manmatha, మన్మథుడు. సర్వతోముఖము sarvatō-mukhamu. n. Water. నీళ్లు. The sky, heaven, ఆకాశము. Vasu. iv. 13. సర్వతోముఖుడు sarvatō-mukhudu. n. A name of Brahma or Siva. బ్రహ్మ, శివుడు. The soul. ఆత్మ. సర్వత్ర sarvatra. adv. Every where, in all places, always, at all times. అంతట, ఎల్లప్పుడు. సర్వత్రయిమ్ము give everywhere. సర్వధా sarvathā. adv. In all ways, by all means, assuredly, at any rate, అన్నివిధాల. సర్వదా sarvadā. adv. Always, at all times. ఎల్లప్పుడు సర్వదుంబాలా sarva-dumbālā. [H.] n. A deed exempting land from all rent. సర్వధారి sarva-dhāri. [Skt.] n. The name of a Telugu year. సర్వనామము sarva-nāmamu. n. A pronoun. సర్వభక్షకుడు sarva-bhakshakuḍu. n. The devourer of all things, an epithet of fire. అగ్ని. సర్వమంగళ sarva-managaḷa. n. She who is all blessed, most holy or auspicious; an epithet of Parvati, పార్వతి. సర్వమాన్యము sarva-mānyamu. n. Free tenure, land exempt from tax. జాగీరు. సర్వలింగి sarva-lingi. [Skt.] n. A heretic, or free-thinker. పాషండుడు. సర్వశుద్ధిగా sarva-ṣuddhi-gā. adv. Utterly, entirely, every thing being taken into account. సర్వపరిహారముగా. వారికి మాకు సర్వశుద్ధిగా లెక్కలుతీరినవి the accounts between us are finally settled. సర్వస్వము sarvasvamu. n. Entire property, the whole of one's possessions. యావత్తు సొత్తు. సర్వస్వుడు sarvasvuḍu. n. One who possesses all the property, the sole lord. సర్వస్వుడగుచు.' Vasu. ii. 54. టీ యావద్ధనముగలవాడగుచు. Swa. vi. 25. సర్వాంగీణము sarv-āng-īṇamu. adj. Appertaining to all the limbs; thorough, entire. యావదంగముల సంబంధమైన. 'సర్వాంగీణములైన మైమరువులున్ వల్లత్కృపాణంబులున్.' Parij. iv. 98. సర్వాగ్రహారము sarvāgra-hāramu. n. A village granted to Brahmins free from all tax. పన్నులేకుండా బ్రాహ్మణులకిచ్చిన గ్రామము. సర్వాత్మకము sarv-ātmakamu. adj. All pervading. సర్వవ్యాపియైన. సర్వాత్మకత్వము sarv-ātmaka-tvamu. n. Omnipresence, the state of pervading all things. సర్వాంతర్యామిత్వము. 'అనిలు డేరీతివిహరించునట్ల నీవు కలసివర్తింతుసర్వాత్మకత్వమొప్ప.' B. viii. 444. సర్వాత్మనా sarv-ātma-nā. adv. In all ways, by all means, at any rate. సర్వప్రకారేణి, అన్నివిధాల. సర్వాధికారి sarv-ādhikāri. n. The ruler of all, అన్నిటికి యజమానుడు. సర్వేశుడు or సర్వేశ్వరుడు sarv-ēṣuḍu. The Lord of all, the Supreme Being, దేవుడు.

(p. 1319) sākṣāt , సాక్షాత్తు or సాక్షాత్తుగా s-ākshāt. [Skt.] adv. In sight, in view, in presence of, before. Manifestly, openly, publicly. Very, real, own. సమ్ముఖమందు, ఎదుట, ప్రత్యక్షముగా. సాక్షాత్ వాడే or సాక్షాత్తువాడే that very man, the identical person. వాడు సాక్షాత్తుగా వచ్చినాడు he came in person. సాక్షాద్విష్నువు Vishnu himself. సాక్షాత్తుతమ్ముడు an uterine brother, an own brother, సాక్షాత్కరించు s-ākshātkarinṭsu. v. n. To manifest oneself, to become manifest or present. ప్రత్యక్షమగు, ఎదుటికివచ్చు. సాక్షాత్కారము s-ākshātkāramu. n. A manifestation of oneself, an appearing in a visible form, ప్రత్యక్షమగుట. సాక్రాత్కృతము s-ākshātkṛitamu. adj. Made manifest. ప్రత్యక్షమైన. సాక్షాత్కృతి s-ākshāt-kṛiti. n. Personal presence; appearance in person, an interview. ప్రత్యక్షముకావడము. సాక్షాత్కృతుడు s-ākshāt-kṛituḍu. n. One who manifested himself. సాక్షాత్కరించినవాడు.

(p. 1319) sākṣi s-ākshi. [Skt. స+అక్షి.] n. An eye withness, a witness, one who testifies to anything, one who gives evidence. ప్రత్యక్షముగా చూచినవాడు, ఎరిగినవాడు. దొంగసాక్షి or సబద్ధపుసాక్షి a false witness. అంతరాత్మ సాక్షిగా నేనొకపాప మెరుగను my heart bears me witness that I did no wrong. అగ్నిసాక్షిగా in the presence of the god of fire. పంచభూత సాక్షిగా నేనెరుగను I swear by the five elements that I am not guilty. ఏకసాక్షినకర్తవ్యం a single witness will not suffice. 'తమరు చూడగానె తమవారుకొందరు, చచ్చుటెల్లతమకు సాక్షి కాదె.' (Vema. 1650.) Is not this a proof? సాక్షి భూతుడు s-ākshī-bhūtuḍu. n. One equivalent to a witness, one as good as a witness. చూచుచుండువాడు. సాక్ష్యము s-ākshyamu. n. Testimony, evidence. ప్రత్యక్షముగా చూడడము, ప్రత్యక్షముగా చూచిన దాన్ని చెప్పడము. సాక్ష్యముగా as an evidence. దొంగసాక్ష్యము or అబద్ధపుసాక్ష్యము false evidence. ప్రత్యక్షసాక్ష్యము direct evidence. సాక్ష్యమిచ్చు or సాక్ష్యముచెప్పు s-ākshyam-itstsu. v. n. To give evidence, to bear witness. మనస్సాక్షి the conscience.