(p. 145) ībari or ఈబిరి ībari. [Tel.] adj. Useless, unprofitable. ఈబరిగొట్టు a ninny, a noddle. నిష్ప్రయోజకుడు.

(p. 204) aivaccu ai-vaṭṭsu. [Tel.] v. i. To be agreeable, or profitable. To prosper. To agree with one's health. అచ్చివచ్చు.

(p. 321) kora kora. [Tel.] n. What remains, balance. కొరత. Profit, use, good, advantage. పని, ఫలము, ప్రయోజనము. Carpentry or masonry శిల్పము. A kind of fish కొరమీను. కొరగాని useless, unprofitable. కొర kora. adj. Available, profitable, useful, advantageous. ప్రయోజనకరమైన. Incomplete, unavailing. కొరయిల్లు an unfinished house. కొరనోములు unavailing vows. కొరప్రాణము the last breath, incomplete vitality. కుట్టుసురు, కొనప్రాణము. కొరకామి or కొరగామి korā-kāmi. n. Fruitlessness, uselessness, worthlessness. ప్రయోజనము లేమి. A defect దోషము. A bad sign దుర్లక్షణము.

(p. 367) giṭṭu giṭṭu. [Tel.] v. n. To die, expire. చచ్చు, నశించు. 'పుట్టిరేని వారుగిట్టిరేని' what though they be born, what though they die (Vēma). To suit, agree, match or meet, to be met. అనుకూలించు. to gnash. వాడికి పండ్లుగిట్టుకొనిపోయినవి his teeth were set in agony. వానికిని నాకును గిట్టదు he and I do not agree. నాకు గిట్టనివారు those who hate me, my ill wishers. ధరగిట్టక not agreeing on a price. అది నాకు గిట్టదు I do not like it, I cannot endure it. గిట్టీగిట్టక ఉన్నారు they are hardly on good terms. గిట్టని unsuitable. గిట్టమి disagreement, enmity. గిట్టమితనము spitefulness. v. a. To attack, meet with; లేండ్లగమిగిట్టుకోల్పులి the tiger that attacks the deer. M. 9. 1. 260. కలియు, కదియు, పైపడు, తాకు, పొదుపుకొను. 'శక్తిదండకృపాణ పాశములు నీటెగదయు శూలముగొని నిశాచరుని గిట్టి' T. v. 111. గిట్టుబడి or గిట్టింపు giṭṭubaḍi. n. Profit (in trade): in demand. గిట్టింపైన సరుకులు goods that are profitable to the seller, good articles.

(p. 433) cēta chēta. [Tel. from చేయు or చెయ్యి.] (Locative) In the hand. నాచేత అయ్యేపని చేస్తాను I will do what I can. ఆ పని నీచేత అవునా can you do that work? వారి చేత పుచ్చుకొంటిని I received it from them or at their hands. n. Doing, చేయుట, An act, action. పని. చేతకాని uncanny, useless, unprofitable, awkward, vile. చేతకాడు an able man క్రియావంతుడు. (As an affix.) By, through, by means of, with. నిజహస్తంబుచేత.' (HD. i. 1612.) with his own hand. చేతగట్టు an artificial mound కృతకాద్రి.

(p. 657) nir nir. A Sanskrit particle prefixed in words of that language and implying negation, privation, &c. This prefix varies in accordance with the rules of Sanskrit sandhi. In some cases it becomes నిష్ as నిష్ఫలమైన fruitless. When attached to a word which begins with S, it becomes నిస్, as నిస్సందేహముగా doubtlessly. When it is followed by a vowel, it remains unaltered as నిరాటంకముగా unchecked. The compounds in which this prefix is used are here put together. నిరంకుశము nir-ankuṣamu. adj. Unrestrained, free, uncontrolled, resistless. అడ్డములేని. నిరంజనము nir-anjanamu. adj. Free, void of passion or emotion, stainless. నిర్దోషమైన. నిరంతరము nir-antaramu. adj. Continued, continuous, without interval. Interminable, endless. ఎడతెగని, దట్టము. adv. Always, constantly, frequently, generally. నిరపరాధుడు nir-aparādhamu. adi. Blameless, innocent, harmless. నిరపరాధి or నిరనరాధుడు nir-aparādhi n. One who is innocent. నిరపాయము nir-apāyamu. adj. Harmless, అపాయములేని. నిరపేక్షము ṇir-apēkshamu. adj. Undesired, అపేక్షలేని. నిరర్గళము nir-argalamu. adj. Unobstructed, unrestrained, unimpeded. Resistless. అడ్డములేని, నిరర్థకము nir-arthakamu. adj. Vain, fruitless, improfitable, unmeaning. ప్రయోజనములేని. నిరవగ్రహుడు nir-avagrahuḍu. n. One who is unimpeded, independent. అడ్డపాటులేనివాడు, స్వతంత్రుడు. నిరవద్యము nir-avadyamu. adj. Unobjectionable, unexceptionable. నిర్నిరోధకమైన. Vasu. ii. 99. నిరవధికము nir-avadhikamu. adj. Unlimited. మేరలేని. నిరహంకారము nir-ahankāramu. n. Humility, modesty. నిరాకరించు nir-ākarinṭsu. v. a. To transgress, disobey, disregard, neglect, contemn, తిరస్కరించు. నిరాకారము or నిరాకృతి nir-ākāramu. n. Disregard. తిరస్కారము. What is viewless or invisible. The sky, ఆకాశము. adj. Viewless, shapeless, invisible. నిరాకారుడు nir-ākāruḍu. n. One who is without form, the Deity. పరమాత్ముడు. నిరాకృతము nir-ākṛitamu. adj. Removed, rejected, despised, expelled, disregarded. నిరాక్షేపముగా nir-ākshēpamu-gā. adj. Unquestionably, without objection. నిరాఘాటము nir-āghāṭamu. adj. Irresistible, మీరరాని. Easy, unobstructed, without hesitation. నిరాంతకముగా nir-ātankamu-ga. adj. Without scruple or fear, నిర్భయముగా, నిశ్శంకముగా. నిరాదరణ nir-ādaraṇa. n. Helplessness. Disregard. నిరాధారము nir-ādhāramu. adj. Groundless, helpless. నిరాపనింద nir-āpa-ninda. n. Blame, censure, అపదూరు. నిరాబారి nirābāri. n. A saint, sage. ముని. Nila. i. 29. నిరామయము nir-āmayamu. adj. Well, hale, recovered from sickness, free from disease. నిరామయుడు nir-āmayuḍu. n. One who is free from disease. నిరాయాసముగా nir-āyāsamu-gā. adv. Easily, without difficulty. నిరాయుధహస్తుడు nir-āyudha-hastuḍu. adj. Unarmed. నిరాలంబము ṇir-alambamu. n. Independent, అవలంబములేని. నిరాశ nir-āṣa. n. Despair, despondency. ఆసలేమి. నిరాశ్రయుడు nir-āṣrayuḍu. adj. Unprotected, unpatronaized, helpless. అశ్రయములేని. నిరాశకము nirāsakamu. adj. Opposing, rejecting, expelling. Antagonistic, as the potency of medicine. n. A specific, or panacea. నిరసించునది. నిరాస్పదము nir-āspadamu. adj. Groundless. నిరాహారము nir-āhāramu. adj. Fasting. ఆహారము లేని. నిరాళుడు nir-āḷuḍu. n. One who is unrestrained, ప్రతిబంధకము లేనివాడు 'నిన్నొరు లెరుగంగరామి నిశ్చయము, నిరాళుండ వీవు.' L. ii. 210. నిరుద్యోగము nir-udyōgamu. n. Unemployedness: the being in a state of idleness. adj. Passive, inert, unengaged, at leisure. నిరుద్యోగి nir-udyōgi. n. One who is umemployed. నిరుపద్రవము nir-upadravamu. adj. Harmless. ఉపద్రవములేని. నిరుపమానము nir-upamānamu. adj. Incomparable, matchless, సాటిలేని. నిరపహతి nir-upahati. adj. Undisturbed, untroubled, unchecked. నిరుపాధి nir-upādhi. n. Ease, freedom from pain. నిరుపాధికము nir-upādhikamu. adj. Causeless, నిర్హేతుకమైన. నిర్గుణము nir-guṇamu. adj. Indescribable. incomprehensible. Devoid of quality or definable attribute. నిర్గుణుడు nir-guṇuḍu. n. One (the Deity) who is devoid of properties or qualities. The Indescribable One. నిర్ఘటము nir-ghaṭamu. n. A crowded bazaar or shop, బహుజనసమ్మర్ధము గల అంగడి. నిర్జనము nir-janamu. adj. Devoid of human beings, lonely, private, solitary, జనములేని. నిర్జరుడు nir-jaruḍu. n. One who is not subject to decrepitude. An immortal or god. నిర్జరసతి a goddess. నిర్జలము nir-jalamu. adj. Waterless, జలములేని. నిర్దయత nir-dayata. n. Unkindness, దయలేమి. నిర్దయుడు or నిర్దయాత్మకుడు nir-dayuḍu. n. An unkind man, దయలేనివాడు నిర్దోషము nir-dōshamu. adj. Faultless, innocent దోషములేని. నిర్దోషులు the innocent. నిర్దోషముగా nir-dōshamu-gā. adv. Faultlessly, innocently. నిర్దోషత్వము nir-dōshatvamu. n. Innocence, faultlessness. నిర్ధనుడు nir-dhanuḍu. n. One who has no money, a poor man, ధనములేనివాడు. నిర్ధూమధామము nir-dhūmadhāmamu. n. Utter destruction: utter ruin and ashes. 'మీరు తొక్కిన చోటు నిర్ధూమధామంబు.' Dab. 232. నిర్నిద్రము nir-nidramu. adj. Sleepless, awake. నిర్నిమిత్తము nir-ni-mittamu. adj. Needless, causeless. నిర్నీతి nir-nīti. n. Immorality. నిర్భయము nir-bhayamu. adj. Fearless. నిర్భయతన్ fearlessly. నిర్భరము nir-bharamu. adj. Unbearable, సహింపగూడని. Much, excessive, great, అధికము. నిర్భాగ్యుడు nir-bhāgyuḍu. n. One who is luckless, unlucky, or cursed భాగ్యములేని వాడు, దరిద్రుడు. నిర్భీతి nir-bhīti. n. Fearlessness. నిర్మత్సర nir-mastsara. adj. Tolerant, free from jealousy. నిర్మర్యాద nir-maryāda. n. Dishonour, an insult, impudence. నిర్మలము nir-malamu. adj. Pure, transparent, clear, clean, free from dirt or impurities. నిర్మలుడు nir-maluḍu. n. One who is pure: a good man. నిర్మోగమోటము nir-moga-mōṭamu. n. Unkindness. నిర్దాక్షిణ్యము. నిర్ముక్తము nir-muktamu. adj. Loosed, set free from, disjoined, sundered, separated. n. A snake that has lately cast its skin. నిర్ముక్తపరిధానయై dropping her petticoat. నిర్ముక్తుడు nir-muktuḍu. n. An ascetic, a monk. సన్యాసి. నిర్మోకము nir-mōkamu. n. A snake's skin. కుబుసము నిర్మూలము or నిర్మూలనము nir-mūlamu. n. Extirpation, eradication, utter ruin నిర్మూలమైన ruined. నిర్మూలించు nir-mūlinṭsu. v. a. To eradicate, నిర్మూలముచేయు. వేరులేకపోవునట్లు చేయు. To ruin, నాశముచేయు. నిర్లజ్జము nir-lajjamu. adj. Shameless. సిగ్గులేని. నిర్లేపుడు nir-lēpuḍu. n. Devoid of pride. నిరహంకారి. నిర్వంశుడు nir-vamṣuḍu. n. One who is childless, barren. నిర్వచనీయము nir-vachanīyamu. adj. Inexpressible, undefinable. నిర్వాతము nir-vātamu. adj. Windless or close, as a place. గాలిలేని (చోటు.) నిర్వికారము nir-vikāramu. adj., Unchanged, unaltered, uniform, changeless, immutable. వికారము లేని. నిర్వికారుడై or నిర్వికారచిత్తుడై stead fastly. నిర్విఘ్నము nir-vighnamu. adj. Unobstructed. నిఘ్నములేని. నిర్విణ్ణుడు nir-viṇṇuḍu. adj. Earnest, absorbed, overcome, enrapt. విన్నదనములేని (వాడు.) నిర్వివాదము nir-vivādamu. adj. Undisputed, unquestioned. వాదములేని, నిశ్చయమైన నిర్విషము nir-vishamu. adj. Venomless, నిషములేని. నిర్వైరము without enmity, వైరములేని, నిర్వ్యాజము nir-vyājamu. adj. Without deceit: without obstruction. Honest. నెపములేని, నిర్గేతుకముగా nir-hētukamu-gā. adv. Without cause, causelessly.

(p. 855) phalamu phalamu. [Skt.] n. A fruit. A crop. Fruit, profit, use, advantage, benefit, a reward, result, consequence. దుస్స్వప్న ఫలము the fulfilment of a portentous dream. ఫలపడు phala-paḍu. v. n. To bear fruit, to avail, turn to good, turn out well. ఫలపరచు phala-paraṭsu. v. a. To make fruitful, to realize, to turn to profit, to use. ఫలపూరము phala-pūramu. n. The citron. ఫలవంతము phala-vantamu. adj. Fruitful, as a tree, ఫండ్లు గల. ఫలరాజము phala-rājamu. n. A certain red fruit, Momordica monadelpha. ఫలాహారము phal-āhāramu. n. A refection, refreshments, a slight meal of parched corn, cakes, fruit, &c. ఫలించు phalinṭsu. v. n. To be fruitful, yield fruit, పండు. To be of advantage, profit, turn out well, to be accomplished, be fulfilled, నెరవేరు. ఫలితము phalitamu. adj. Ripened, fruitful, profitable, advantageous. నా యత్నము ఫలితముకాలేదు my endeavour came to no good. n. Profit, fruit. ఫలితార్థము phalit-ārṭhamu. n. The ultimate import, purport, result, or point of a passage, the tendency as distinguished from the literal sense. ఫలినము phalinamu. n. A fruit tree. విద్యమాన ఫలవద్వృక్షము. G. iii.146. ఫలినీ phalinī. n. A tree called ప్రయంగువు, తరిగొర్రచెట్టు. ఫలోదయము phal-ōdayamu. Success, enjoyment, gain, profit; heaven, paradise, joy, happiness. ఫలోన్మఖము phal-ōnmukhamu. adj. Fruitful, effective, efficacious. అది యిప్పుడు ఫలోన్ముఖముగానున్నది it is now coming to good.

(p. 1079) ritta ritta. [from Skt. రిక్త.] adj. Empty, fruitless, vain, unprofitable, mere. False. శూన్యమైన, ఉత్త, వట్టి, కల్ల. 'జగముల లోరిత్తసడివచ్చెనీకు.' BD. v. 178. రిత్తమాటలు empty words. Adv. Without cause, ఊరక. రిత్తదూషించి. abusing without any cause. రిత్తకాడు or రిత్తకత్తె Same as రిక్తుడు and రిక్తురాలు. రిత్తపోవు ritta-pōvu. v. n. To become useless, వ్యరర్థమగు. రిత్తపుచ్చు ritta-puṭsṭsu. v. a. To cause to become useless. వ్యర్థపుచ్చు.

(p. 1123) vaṭṭi vaṭṭi. [Tel.] adj. Empty, mere, plain, simple, naked, downright, utter, gross, false, vain: unprofitable, groundless. ఉత్త. ఏమియు లేని, ప్రయోజనములేని. వట్టిఆవు a dry cow. వట్టికాలు a shin bone, పిక్కవెలుపటికాలు. వట్టిగోడ a mere wall, a blind wall. వట్టికాళ్లతో వచ్చినాడు he came barefoot. వట్టిమన్ను loose earth. వట్టిగాలి mere wind, without rain. వట్టిప్రయాసము unprofitable labour. వట్టిమాట an untrue word, a meaningless word, లేని మాట. అపవాదము. వట్టివరి or వట్టివరులు, a kind of grain. సస్యవిశేషము. వట్టివాడు an empty fool, వ్యర్థుడు. వట్టివేరు vaṭṭi-vēru. n. A fragrant grass usually called Cuscus. Andropogon muricatus. (Watts.) Same as ఆవురుగడ్డివేరు, ఆవురువేరు, విడవలివేరు, ఉశీరము. లామజ్జకము. వట్టు or వట్టిపోవు vaṭṭu. v. n. To dry, become dry, be drained. నీరు ఇంకు, నీరు ఎండిపోవు. ఇంకు. To become lean, కృశించు. n. Drying up, draining, నీరువట్టిపోవడము. A dried vegetable, వరుగు. A scab, ఎండినపక్కు. A hoop, కొయ్యకుగాని దూలమునకుగాని బలమిచ్చుటకు వేసిన కట్టు. A limit, మేర. ఇంతవట్టు thus far, ఇంతమట్టుకు. 'అనుజులదనయులమత్వరిజనులను సమయించివారుసమరోల్లాసంబున మెరయజూడనేర్తు రెజననాధున కింతవట్టుసంజయచెపుమా.' M. IX. ii. 16.

(p. 1177) viniyōgamu vi-niyōgamu. [Skt. వి+నియోగము.] n. Using, use, utility, advantage, serviceableness, ఉపయోగము. Sharing anything sacred, as gifts distributed among Brahmins at a temple. గుడిలో ప్రసాదము పంచిపెట్టడము. అందువల్ల నేమి వినియోగము what is the good of it? వినియోగము లేనిమాట an unprofitable statement. వినియోగించు or వినియోగపడు vi-niyōg-inṭsu. v. n. To be used or applied. ఉపయోగపడు. వినియోగించు or వినియోగపరచు vi-niyōginṭsu. v. a. To use, apply. ఉపయోగపరుచు. నీయావచ్ఛక్తిని వినియోగపరచవలసినది you must use every effort; you must apply or put forth all your strength. దీనిని దేనికి వినియోగపరచవచ్చును to what purpose can this be applied? వినియుక్తము vi-niyuktamu. adj. Used, ఉపయోగింపబడిన.

(p. 1199) vīṭi vīṭi. [Tel.] n. Plunder, booty, కొల్ల, దోపుడు. వీటిబోవు vīṭi-bōvu. v. n. To become blameworthy. దూషితమగు, నిందితమగు. To be lost, నష్టమగు. To become useless, vain or unprofitable, వ్యర్థమగు. వీటిబుచ్చు vīṭu-buṭsṭsu. v. a. To lose, ruin, abandon, baffle, disappoint. కోలువుచ్చు, పోగొట్టు, విడిచిపెట్టు, వ్యర్థముచేయు. 'పొరుగిండ్లకు బోనిచ్చుట, నోరుతోనగజూచుచుంట నొగిపుట్టింటన్ జరికాలముండనిచ్చుట బురుషుడు తనసతినివీటిబుచ్చుట సుమతీ.' Sumati. 25. 'కుత్సితమేమి కూడుసమకూడినరాజ్యము వీటిబుచ్చగా వచ్చిన లాభమేమి.' P. iii. 139. వీటివాండ్రు vīṭi-vānḍru. n. Acrobats, rope-dancers దొమ్మరవాండ్రలో భేదము. వీటిది a female rope-dancer, దొమ్మరిది. 'వీటిదానిపొందు విడువజాలక తుల్వవచ్చుదాక మోనుచాపగుడిసె, భాగవతులపట్టుపట్టంగనోపడు.' Vema. 1693.

(p. 1255) śuṣkamu ṣushkamu. [Skt.] adj. Dry, dried. ఎండిన. Mere, groundless, causeless, unprofitable. వట్టి, కేవలము. శుష్కాన్నము dry bread. శుష్కోపచారములు empty flattery, mere compliments. శుష్కదరిద్రుడు one who is utterly poor, a mere beggar. శుష్కవైరము groundless enmity, mere spite. శుష్కరోదనము mere weeping. శుష్కోపవాసము entire fasting. శుష్కించు ṣushkinṭsu. v. n. To become dry, lean or poor. ఎండిపోవు.

(p. 1327) sārthakamu or సార్థకత s-ārthakamu. [Skt.] n. Utility, profit, good, benefit, fruit, use, efficacy. ఫలము, ప్రయోజనము. సార్థకము adj. Having a meaning, a significant, to the purpose, well adapted, suitable as an epithet, name or title. Effectual, profitable, useful. అర్థయుక్తమైన, సప్రయోజనమైన, సఫలమైన, అన్వర్థమైన. సార్థకనామము a significant name, a name having its peculiar meaning, as చతుష్పాత్తు a quadruped. సార్థకములేని s-ārthakamu-lēni. adj. Irrelevant, fruitless, ineffective. నిష్ప్రయోజనమైన.

(p. 1388) hitamu hitamu. [Skt.] adj. Good, beneficial, friendly, kind, profitable, మంచి, అనుకూలమైన, ప్రియమైన, శుభమైన. హితశత్రువు a secret enemy. n. That which is good, benefit, welfare. మంచిది, మేలు. హితముగా hitamu-gā. adv. Agreeably, in a friendly manner, అనుకూలముగా, ప్రియముగా, హితవాది hita-vādi. n. He who gives good advice. మేలుచెప్పువాడు. హితుడు hituḍu. n. A friend, an ally. ఇష్టుడు. హితోపదేశము hit-ōpa-dēṣamu. n. Friendly advice. The name of a book on morals.