(p. 201) ēlika ēlika. [Tel. from ఏలు] n. A ruler, a prince, a king. రాజు, ప్రభువు. ఏలికసాని ēlika-sāni. n. A queen, a lady. రాణి, దొరసాని.

(p. 608) dēvuḍu dēvudu. [Skt.] n. God. A deity, దేవత, వేలుపు. దేవ dēva. adj. Of God, దేవుని యొక్క. దేవకాంచనము dēva-kānchanamu. n. A certain tree. Bauhinia purpurea. దేవత dēvata. n. A deity, generally a goddess; but also a god, వేలుపు, దేవుడు. గ్రాందేవత the village goddess. దేవతరువు దేవతరువు dēva-taruvu. n. A heavenly tree, కల్పవృక్షము. A venerable tree. దేవతాజీవము dēvatā-jīvamu. n. A godlike or harmless creature. 'ఆ తెలివి యెరుగనట్టి దేవతాజీవుల, వనరిదెచ్చబిడ్డవలెనుసాకి, పాపమెరుగకంతబట్టి చంపుదురయా.' Vēma. దేవతాడిచెట్టు dēvatāḍi-cheṭṭu. n. The tree called గరాగరీ. Andropogon serratus. డావరడంగిచెట్టు. దేవత్వము dēvatvamu. n. Divinity, deification, apotheosis. 'అశ్మాపియాతిదేవత్వం మహద్భిఃసుప్రతిష్ఠితః. ' A stone even attains divinity when consecrated by the noble. (Hitopadesa. i. 45.) దేవదత్తము dēva-dattamu. n. Lit. the gift of god. The name of the conch of Arjuna, అర్జునునిశంఖము. దేవదత్తుడు and యజ్ఞదత్తుడు are two names in Sanskrit Law or Logic like John Doe and Richard Roe, or Titius and Seius, or Omar and Zeid in Arabic Law. దేవదారువు dēva-dāruvu. n. The Cedar: the Himalayan Cedar. Cedrus deodara. (Watts.) commonly called deodar. The Erythroxylon dreolatum (Linn.) Uvaria longifolia. Rox. iii. 664, 666. సురవృక్షము, అమరద్రుమము. Chittagong wood; usually called cedar. చారలదేవదారువు the Trincomalli wood. Berrya ammonilla (Watts.) దేవదాసి dēva-dāsi. n. A dancing girl employed in a temple. దేవనాగరి dēva-nāgari. n. The name of the character in which Sanskrit is usually printed. దేవభూతము or దేవసాయుజ్యము dēva-bhūtamu. n. Divinity, దేవత్వము. దేవమణి dēva-maṇi. n. A fortunate curl on a horse's neck. గుర్రముమెడసుడి, అశ్వములకు ఉండే సుడివి. శేషము. చింతామణి, మహామేద అనే చెట్టు. R. i. 131. Also, కాస్తుభము. (q. v.) దేవమాతృకము dēva-mātṛikamu. n. A country or land which is dependent on providence, i.e., watered by rain only, not by streams. వృష్ట్యంబుసంపన్న వ్రీహిపాలితదేశము. వాననీళ్ల చేత పండే పైరులుగల దేశము. దేవయజ్ఞము dēva-yagnyamu. n. The body sacrifice called వైశ్యదేవము. A sacrifice, హోమము, వేలిమి. దేవయానము dēva-yānamu. n. The car or vehicle of a god, దేవతావిమానము. దేవర dēvara. n. God. దేవుడు. A lord or master స్వామి. My lord, Sir. A title of respect used in addressing superiors. దేవరవారు your honour. ఇంటిదేవరలు household deities. కులదేవతలు applied particularly to the manes of married women, ముత్తైదువలు. Your reverence, a phrase among Jangams. జంగములకు శ్రేష్ఠనామము. దేవలుడు dēvaluḍu. n. A temporary paid priest or incumbent. A term of contempt, like priestling. A sacristan, beadle, or attendant in a temple, గుడిలో దేవుణ్ని పూజచేసేవాడు, తంబళవాడు, నంబివాడు. దేవళము dēvaḷamu. n. A temple, గుడి, దేవాలయము. దేవవర్ధకి dēva-varthaki. n. The 'artist of the gods,' a title of Visvakarma. దేవసరులు dēvasarulu. n. A sort of grain. దేవాంబరము dēv-āmbaramu. n. A sort of cloth. BD. iii. 120. దేవాజీవి or దేవాజీవుడు dēvā-jīvi. n. An attendant on an idol, దేవలుడు; a godlike creature, one that does no harm, as a bird. దేవాదాయము dēv-ādāyamu. n. The income of a temple. An endowment to a temple, land given for the unkeep of a temple, land given for the unkeep of a temple free of all rent. గుడిమాన్యము. దేవానాంప్రియము dēvānām-priyamu. n. Lit. The beloved of the gods, i.e., a goat. మేక. దేవానాంప్రియుడు dēvānām-priyuḍu. n. A foolish or ignorant man. మూర్ఖుడు. దేవాయుధములు dēv-āyudḥamulu. n. Stones and cudgels. రాళ్లు దుడ్డుకర్రలు. (దేవశబ్దమునకు యజ్ఞము అర్ధముచేసి యజ్ఞమందు ఆయుధములు రాళ్లు దుడ్లు మొదలైనవి గలవు గనుక ఆ సంబంధమునుపట్టి యీ పదము ప్రయోగించినారు.) A. vi. 100. దేవాలయము dēv-ālayamu. n. A temple. దేవళము. దేవి dēvi. n. A goddess, particularly Parvati. A queen. Cf. పుట్టపుదేవి. Madam. Lady. దేవేరి or దేవెరి dēvēri. n. A queen, a lady. దొరసాని, రాజపత్ని.

(p. 611) dora or ధొర dora. [Tel. from a Turanian root Tur = swift, powerful. The root is found also in Turk, Turannian, త్వర, త్వరితము, &c.) A chief, a baron, a lord, master, owner, ruler, kind, governor. ఏలువాడు, రాజు, గొప్పవాడు. A gentleman. మేటిదొర the chief lord. ప్రభువు. A great man, గొప్పవాడు. An equal, సమానుడు. దొరకడలు dora-kaḍalu. (దొర+కడలు.) n. A great wave, a surge. గొప్పఅల, కల్లోలము దొరసాని dora-sāni-tanamu. n. A lady, a queen. ప్రభ్వి, యజమానురాలు, రాణి. దొరసానితనము dora-sāni-tanamu. n. The dignity of being a lady. Queenship, ladyship.

(p. 696) paṭṭamu paṭṭamu. [Skt.] n. A gold band or fillet tied on the forehead of one at the time of his coronation as king, పట్టాభిషేక కాలమున నొసటకట్టెడుపట్టె. A diadem. Silk thread, పట్టుమాలు. The bark of a tree, చెట్టుమీదిపట్ట. A grant or lease granted by asking to the ryots, రాజు రైతులకిచ్చు పట్టా. A title, బిరుదు. A grade or step in genealogy. A kingdom, రాజ్యము. అతనికి ప్రతాప సింహుడనే పట్టము నిచ్చినారు they gave him the title of Pratāpa Simha. ఆ పట్టాధికారి చనిపోయినాడు the head of the state died. అతనికి పట్టముకట్టిరి they crowned him. పట్టపుదేవి a queen. పట్టపు ఏనుగు or పట్టపుటేనుగు a royal elephant, a state elephant. రాజెక్కు ఏనుగు, భద్రగజము. పట్టపుకత్తి a state sword. పట్టమేలుట to reign. పట్టాభిషేకము paṭṭ-ābhishēkamu. n. Coronation, installation. పట్టాభిషిక్తుడు he who is crowned. పట్టాభిషేకము చేయు to crown one king. పట్టభద్రుడు paṭṭa-bhadruḍu. n. A chief, leader.

(p. 833) pradhānamu pradhānamu. [Skt.] n. Nature, the natural state of anything; the cause of the material world. ప్రకృతి, పరమాత్మ. A betrothal, the betrothal ceremony. adj. Chief, princpal. ముఖ్యమైన. వారిలో ప్రధానమైనవానిని పిలువు call the chief man among them. ప్రధానమైన అక్షేపణ the principal objection. ప్రధానద్రవ్యము చవుకగానున్నది the principal provision (or staff of life,) i.e., rice is cheap. ప్రధానము చేయు to betroth. ప్రధానపు ఉంగరము a ring with which a woman is betrothed. ప్రధాని pradhāni. A minister. మంత్రి. In chess, the queen. A principal. ముఖ్యుడు. ప్రధానుడు pradhānudu. n. A president, a chief. Also a minister. ముఖ్యమంత్రి.

(p. 917) bhaṭṭini bhatṭini. [Skt.] n. A theatrical phrase for a king's secondary wife, as distinguished from దేవి the crowned queen.

(p. 936) mantramu mantramu. [Skt.] n. A sacred text or hymn. A verse sacred to some deity, used as a prayer. A spell, a charm, incantation. జాలవిద్య. Secret consultation, secret counsel. రహస్యము, గూఢోక్తి. రహస్యపుమాట. Help in a woman's confinement, ప్రసవోపాయము. మంత్రపుష్పము consecrated flowers. మంత్రక్షతలు blessed rice, i.e., rice over which incantations have been pronounced. నీదివ్యనామ మంత్రిముచేత by the force of thy blessed name. మంత్రణ or మంత్రణము mantrana. n. A secret consuḷtation, రహస్యాలోచన. మంత్రకాడు or మంత్రనాది mantra-kāḍu. n. A magician, conjurer. మాంత్రికుడు. ఇంద్రజాలవిద్యనెరిగినవాడు. మంత్రసాని or మంతరసాని mantra-sāni. n. A midwife, మంత్రసానితనము mantra-sāni-tanamu. n. Midwifery. మంత్రసానికి ఒళ్లుదాచగలవా can you conceal the truth from your midwife? మంత్రాంగము mantr-āngamu. n. Machination, trickery. తంత్రము. మంత్రి mantri. n. A minister, a counsellor, or adviser, బుద్ధిసహాయుడు. The queen at chess. మంత్రించు or మంతిరించు mantrin-ṭsu. v. n. To charm, or perform magic spells over. మంత్రముచేయు.

(p. 967) mahiṣamu mahishamu. [Skt.] n. A he buffalo, దున్నపోతు, ఎగుపోతు. మహిషి mahishi. n. A she-buffalo, గేదె, ఎనుము. A queen, consort. పట్టాభిషిక్త రాజబార్య, పట్టపుదేవి. మహిషవాహనుడు mahisha-vāhanuḍu. n. One who rides on a he-buffalo, an epithet of Yama, యముడు.

(p. 1048) mōhamu mōhamu. [Skt.] n. Love, fascination, infatuation, distraction, ignorance, weakness of intellect, loss of consciousness, a swoon. వలపు, అజ్ఞానము, మూర్ఛ. చిత్తవైకల్యము. మోహదృష్టిబేరము buying blind-fold, or without an inquiry into the real value, or on a cursory glance. మోహణము mōhaṇamu. n. A sword-hilt. త్సరువు. కత్తిపడి. 'అలఘమోహణమున హస్తంబుదొడిగి, బళిపించిమొనజూపి నలిరేగియార్చి.' BD. v. 893. మోహనము mōhanamu. n. A swoon, మూర్ఛ. Enamourment, allurement, fascination, the over-powering of reason, వ్యామోహము. An arrow of Cupid's. మన్మథ బాణవిశేషము. adj. Fascinating, stupefying, depriving of sense or of understanding. వ్యామోహకరమైన. మోహనరాయి the stone beam across the top of a temple gate. రాతిదూలము. మోహనము or మోహనపుదుంప mō-hanamu. n. The red sweet potato. చిరగడ దుంపలలో భేదము. The Thorn apple or Datura fruit. మోహి mōhi. n. A deceiver, a cheat. వంచకుడు. 'పాముకన్న లేదు పాపోష్ఠిజీవము అట్టిపాము చెప్పినట్లువినును, ఇలను మోహిదెల్పనెవ్వరివశమయా.' Vēma. 1474. మోహించు mōhinṭsu. v. a. To fall in love with, to become enamoured of, వలచు. v. n. To lose one's reason, అజ్ఞానమును పొందు. To swoon, మూర్ఛిల్లు. మోహితుడు mōhituḍu. n. One who is fascinated, మోహమునొందినవాడు. మోహిని mōhini. n. A syren: a name of the queen of the fairies, బకరీతిదేవత. మోహినివేషము a captivating form, the guise of a syren.

(p. 1072) rāja rāja. [Skt.] adj. Royal; belonging to a king. Lunar, belonging to the moon. Chief, eminent. రాజసంబంధమైన, చంద్ర సంబంధమైన, శ్రేష్ఠమైన, ముఖ్యమైన. 'అరయ రాజానుగ్రహముగల్గుగాకేమి, కలువలదళ ములగె లువనోపు .' R. i. 124. రాజకము rājakamu. n. An assembly of kings. రాజులసమూహము. adj. Pertaining to Government. దివాణపు వారివల్ల సంభవించునది. An act of oppression by the government or by the king, as opposed to దైవికము evil regarded as a visitation of God. రాజక. దైవికములు casualties. రాజము rajamu. In composition denotes superiority (శ్రేష్ఠత్వము.) చాపరాజము a noble bow. 'జమదగ్ని కతడిచ్చె చాపరాఝంబు.' DRB. 603. 'మఘరాజము' (N. ix. 200.) a noble sacrifice. రాజకార్యము rāja-kāryamu. n. A royal deed, politics. రాజయొక్కపని, దివాణపుపని. రాజగృహము rāja-grihamu. n. A palace. రాజయెక్కనగరు. రాజగృహము rājatvamu. n. Royalty. రాజైయుండడము. రాజదంతము rāja-dantamu. n. A bright or chief tooth, i. c., a fore tooth. ముందరిపల్లు. రాజధర్మములు rāja-dharmamulu. n. The duties incumbent on a king. రాజనీతులు, విధివత్తుగా రాజు చేయవలసినపనులు. రాజధాని rāja-dhāni. n. A metropolis or royal residence. A presidency. రాజుయొక్క ప్రధాననగరము. రాజబంధువులు the king's kinsmen. రాజభాగము the king's share, Government's share of produce. రాజనీతి rāja-nīti. n. Royal polity, civil and military government. రాజుయొక్కధర్మము. రాజన్యుడు rāja-nyuḍu. n. A man of the royal or military caste, క్షత్రియుడు. రాజన్వంతము rājan-vantamu. adj. Having a good king (as a country.) రాజపత్ని a queen. రాజుయొక్క భార్య. రాజపురోహితుడు a king's household priest. రాజబీజి rāja-bīji. n. One of royal descent. రాజవంశమునందు పుట్టినవాడు. రాజమార్గము rāja-mārgamu. n. The king's high way, a public road, ఘంటాపథము. పెద్దబాట. రాజమాషము rāja-māshamu. n. The pulse termed Dolichos catjang. అలచందలు. రాజయక్ష్మము rāja-yakshmamu. n. Pulmonary consumption. క్షయరోగము. రాజయోగము rāja-yōgamu. n. A simple and easy mode of abstract meditationn, as distinguished from the austere and rigorous modes. రాజయోగి rāga-yōgi. n. One who practises the రాజయోగము. రాజయోగ్యము rāja-yogyamu. adj. Proper or suitable for a sovereign. రాజార్హమైన. రాజరాజు or రారా౛ు rāja-rāḍzu. n. An emperor, or universal monarch. రాజులరాజు. The god of riches, కుబేరుడు. Also, an epithet of Duryōdhana, దుర్యోధనుడు, and of the moon, చంద్రుడు. రాజరీతి rāja-rīti. n. Royal style. Also, Tinsel, హొన్నిత్తడి, కాకిబంగారు. రాజర్షి rājarshi. n. A man of the క్షత్రియ caste who by religious austerity has become a saint. రాచవాడై యుండినముని. రాజవంతము having a king. as a country. రాజవల్లభము rāja-vīdhi. n. A kind of cloth. B. D. iii. 102. రాజవీధి rāja-vīdhi. n. The main street of a town. పెద్దవీధి. రాజశేఖరము rāja-sēkharamu. n. A sort of cloth. BD. iii. 102. రాజవీధి rāja-ṣrī. n. A title like Mr. prefixed to names, రాజసర్పము rājasarpamu. n. A large species of snake. రాజసూయము rāja-sūyamu. n. A hecatomb or sacrifice performed by a monarch, after subduing other kings as in the case of Yudhistira and others. ఒకవిధమైన యజ్ఞము. రాజహంస or రాజహంసము rāja-hamsa. n. A white goose or swan with red legs and bill; perhaps the flamingo. ఎర్రనికాళ్లు మూతిగల తెల్లహంస. Also, a phrase for an excellent king, రాజశ్రేష్ఠుడు. రాజాంకుడు rāj-ānkuḍu. n. Siva: who has the moon as his emblem. శివుడు. రాజాంగము rāj-āngamu. n. Government. ప్రభుత్వము. ఇప్పుడు ఆ రాజాంగము తలక్రిందులైనది that government is now upset. రాజసము rājasamu. [from రజస్ dust.] adj. Impetuous. రజోగుణము వల్ల కలిగిన, ఐహిక గుణోత్పన్నమైన. రాజసయజ్ఞము or రాజసపూజ worship offered to obtain a particular object such as fame, కామ్యారర్థముగాగాని దంభార్థముగాగాని చేయు పూజ. n. That which is of the earth, worldly, earthly. Passionateness, heat of temper. Hauteur, pride, arrogance. వారిద్దరిలో నొకడు రాజసుడు. ఒకడు సాత్వికుడు one man is haughty, the other man is meek. వాడు పలకకుండా రాజసముగా నుండినాడు he haughtily refused to reply. రాజాదనము rāj-ādanamu. n. A name applied to three different trees. Butea frondosa, Buchanania latifolia, and Mimusops kauki, మోరుగుచెట్టు, ప్రియాళువు, మోరటిచెట్టు, చారమామిడిచెట్టు, పాలచెట్టు. రాజావర్తము raj-āvartamu. n. A sort of lapis lazuli having a sky blue or lilac tint. This stone is ground down into powder which painters use for a delicate light blue tint. రాజార్హము worthy of a king, రాజునకుతగిన. రాజోపచారము rāj-ōpachāramu. n. Attendance on a king. homage of servants to their master. రాజునకు జరిగేశిశ్రూష.

(p. 1072) rājñi rāgnyi. [Skt. feminine gender of రా౛ు.] n. A queen, రా౛ుభార్య. A female ruler, రాజ్యము చేసేటిది, రాణి.

(p. 1073) rāṇi rāṇi. [from Skt. రాజ్ఞి.] n. A queen, రా౛ుభార్య. A wife, భార్య. రాణివాసము rāṇi-vāsamu. n. The female apartments, the queen's house, a zenana. అంతఃపురము. 'క్షోణీనాధులరాణివాసములు చక్షుఃకాతుకాపాదినిశ్రేణీలాలిత హర్మ్యవాటికల.' HN. iv. 64. రాణివాసి or రాణివాసము rāṇi-vāsi. n. A gosha lady, a lady. అంతఃపురస్త్రీ. A wife, భార్య.

(p. 1323) sāni sāni. [from Skt. స్వామిని.] n. A lady, a woman of rank. స్వామిని, అధిపురాలు, పూజ్యురాలు. A wife, భార్య. (Commonly,) a dancing girl. వేశ్య. దొరసాని or ఏలికసాని a lady or queen, రెడ్డిసాని a farmer's wife. మంత్రసాని a midwife. సానిది sānidi. n. A dancing girl, వేశ్య. సాణిచేప or సానిమొయ్య sāni-chēpa. n. A fish, a species of Labrus. Russell. సానివాండ్లు sāni-vānḍlu. n. plu. Members of the dancing caste. వ్యభిచారముచేత జీవించే స్త్రీలజాతి.