(p. 122) ārōgiṇamu ārōgiṇamu. [Skt. ఆరగించు.] n. Eating, the act of taking refreshment. ఆరోగిణమొనర్చు to eat. Swa. ii.

(p. 129) āsōdā āsōdā. [H.] n. Rest, refreshment.

(p. 220) ōlāḍu ōl-āḍu. [Tel. ఓల+ఆడు] v. i. To bathe, to sport in water. ఓలారు ōl-āru. v. n. To float తేలు. ఓలార్చు ōl-ārṭsu. v. t. To cause to float, to refresh తేల్చు, సేదదీర్చు.

(p. 294) kuduṭapaḍu kuduṭa-paḍa [Tel. from కుదురు.] v. n. To be settled, or pacified. ఈ గాలి చేత మా ప్రాణము కుదుటపడినది we are refreshed by this breeze.

(p. 444) caluva or చలవ ṭsaluva. [Tel.] n. Coolness, coldness, cold, శైత్యము. Any thing of a cooling or refreshing nature, such as beneficence, liberality, benignity. Bleaching, a bleaching green. Clothes newly washed. ఉదికినబట్ట. adj. Cold, cooling, comfortable, bleached. white. చలువచేయు ṭsaluva-chēyu. v. t. To bleach, as cloth. To cool the body. చలువడి ṭsaluvaḍi. n. Coolness, cool air. శైత్యము. చలువమిరియము ṭsaluva-miriya-mu. n. Long pepper, cubebs. తోకమిరియము. చలువరాయి ṭsaluva-rāyi. n. White marble, alabaster. చంద్రకాంతము. చలువరేడు ṭsaluva-rēḍu. n. The moon చల్ది ṭsaldi. See చలి. వానికి చలువలు కమ్మినవి a chill came over him, i.e., he is deadly cold or in the extremity of death. చలవపందిలి ṭsalava-pandili. n. A canopy, or triumphal arch, an ornamented booth for an idol. చలువచప్పరపుకోళ్లమంచము a comfortable bed decked out with a coverlet, tilt and pillars. చలువజ్యోతి ṭsaluva-jyōti. n. A poetical word for the moon.

(p. 444) calla ṭsalla. [Tel.] n. Curds beaten with water, buttermilk. మజ్జిగ. చల్లకైవచ్చి ముంత దాచనేల, చల్లకు పోయి ముంత దాచడమేమి why conceal your pot when you come for buttermilk, i.e., why do you beat about the bush? or, why mince the matter? చల్ల or చల్లని adj. Cool, cold. శీతము. Benign, merciful, healing. Comfortable. చల్లకము ṭsallakamu. n. Sprinkling. Watering, irrigation. చల్లుట. చల్లకడి ṭsalla-kaḍi. n. Flummery: buttermilk mingled with fenugreek. మెంతిమజ్జిగ. చల్లకవ్వము ṭsalla-kavvamu. n. A churn-staff: The bird called King-fisher: also a name for the insect called గొల్ల భామపురుగు mantis precatoria. చల్లగడ్డ ṭsalla-gaḍda. n. The linear leaved asparagus. Asparagus sarmentosus, Willden. Hamsa. iv. 12. Ainslie. ii. 409. Rox. ii. 151. Watts. శతమూలి. చల్లగా ṭsalla-gā. adv. Easily, gently, well, safely, comfortably: in good health, softly, deliberately. చల్లగాచూచు to look at or regard with satisfaction. చల్లగామాట్లాడు to speak coolly or gently. మీదొరతనము చల్లగా నుండవలెను may your reign be peaceful! వాని చెయ్యి చల్లగా నుండవలెను may his hand be blessed! 'తే అందరికి నన్నివగల నానాందమిచ్చి, చల్లచేయగ.' (Ila. i. 79.) with her graces she charmed them all, cheering and refreshing their hearts. కన్నులచల్లచేసె. (T. ii.38.) it cheered his eyes. చల్లని చెయ్యగల వైద్యుడు a physician with a lucky hand. చల్లనిప్రభువు a kind master. చల్లచప్పుడు ṭsalla-ṭsappuḍu. n. A fool జడుడు. చల్లచీమ or చలిచీమ ṭsalla-chīma. n. A black ant, so called because it is benign or merciful in not stinging as the red ant does. చల్లజంపు ṭsalla-zampu. n. One who kills in cold blood. A cruel man భయంకరుడు. చల్లటి ṭsllaṭi. adj. Cool Convex. చల్లటిబిళ్ల a convex plate of glass. as distinguished from అద్దపుబిల్ల a pane. చల్లడము or చల్లాడము ṭsallaḍamu. n. Tight drawers or breeches: short trousers, which reach as far as the middle of the thigh. The loose skirt end of the waist band that hangs in front: ఇ౛ారు, సగముతొడవరకు తొడుగుకొనే గుడిగి. చల్లదనము or చల్లన ṭsalla-danamu. n. Coolness, coldness. చల్లనీరుకణితి ṭsalla-nīru-kaṇiti. n. A sort of fish. A species of sparus. Russell's fishes. No. 104. చల్లలపడు ṭsalla-paḍu. v. n. To cool. చల్లన గు. చల్లరసము Same as చల్లకడి. చల్లరాడు tsalla-rāḍu. n. The post (తరికంబము) round which the string passes, which works the churning stick. చల్లవడియము tsalla-caḍiyamu. n. A kind of cake. వడియములలో ఒకభేదము. చల్లచేయు ṭsalla-chēyu. v. t. To cool. చల్లపరుచు. చలల్లారు tsallāru.v. n. To grow cool. చల్లపడు. To become calm, to be allayed, restrained or pacified ఉపశమిల్లు. To be extinguished. చల్లార్చు tsall-āruṭsu. v. a. To cool or calm, to allay, restrain or pacify, to extinguish.

(p. 528) timma or తిమ్మన timma. [Tel.] adj. Whole, healthy. స్వస్థము. n. Health. స్వస్థత. v. t. To bless. దీవించు. నేను వానిని తిట్టనులేదు తిమ్మనులేదు. తిమ్మపడు to become well, to be refreshed, స్వస్థపడు, సేదతేరు.

(p. 590) dāhamu dāhamu. [Skt.] n. Burning. ignition. కాల్చుట. Thirst, దప్పి. Eager desire, ఆశ. దాహము అయినది I am thirsty. దాహానికి పోయినాడు he is gone to drink water, a usual phrase for going to take refreshment. దాహశాంతిచేసికొని after quenching the thirst దాహమువుచ్చుకొను after quench one's thirst, to drink water. దాహకుడు dāhakuḍu. n. One who burns. కాల్చువాడు. దాహతిరోగము dāhati-rōgamu. n. The disease called diabetes.

(p. 770) puri [Skt.] Same as పురము (q. v.). పురి [Tel.] n. A twist, మెలి. A peacock's tail. పింఛము. Packthread, twine. twist. A straw basket, plastered with clay, in which grain is stored. A wattle thus plastered. గడ్డితో పాణకవలెకట్టి ధాన్యముపోసే గంప, గోనెకుట్టేతాడు. Spreading, కవియుట, క్రమ్ముట. Strength; refreshment. Pride. గర్వము. పురులొడ్డి (peacocks) having spread their tails. పురిపులుగు or పురిపిట్ట a peacock, నెమలి. పురియెక్కిన, పురెక్కిన twisted, refreshed, strengthened. 'నెమ్మినర్తించు బురివిచ్చినెమ్మిగములు.' R. vi. 9. పురుకొను puri-konu. v. n. To be refreshed, to regain strength or spirits. To come to mind, to prick the heart. To cover, surround కవియు, క్రమ్ము. 'క ఉభయబలంబులు పురికొని, యిభతురగస్యందనములు నిలబ్రోవులుగా, రభసాశ్చర్యాత్మకులై, నభశ్చరులు పొగడనీసునం బోరాడెన్.' M. VII. iii. 133.

(p. 833) prapa prapa. [Skt.] n. A place for refreshement, where water is given to passers by. చలిపందిలి. A. ii. 77.

(p. 855) phalamu phalamu. [Skt.] n. A fruit. A crop. Fruit, profit, use, advantage, benefit, a reward, result, consequence. దుస్స్వప్న ఫలము the fulfilment of a portentous dream. ఫలపడు phala-paḍu. v. n. To bear fruit, to avail, turn to good, turn out well. ఫలపరచు phala-paraṭsu. v. a. To make fruitful, to realize, to turn to profit, to use. ఫలపూరము phala-pūramu. n. The citron. ఫలవంతము phala-vantamu. adj. Fruitful, as a tree, ఫండ్లు గల. ఫలరాజము phala-rājamu. n. A certain red fruit, Momordica monadelpha. ఫలాహారము phal-āhāramu. n. A refection, refreshments, a slight meal of parched corn, cakes, fruit, &c. ఫలించు phalinṭsu. v. n. To be fruitful, yield fruit, పండు. To be of advantage, profit, turn out well, to be accomplished, be fulfilled, నెరవేరు. ఫలితము phalitamu. adj. Ripened, fruitful, profitable, advantageous. నా యత్నము ఫలితముకాలేదు my endeavour came to no good. n. Profit, fruit. ఫలితార్థము phalit-ārṭhamu. n. The ultimate import, purport, result, or point of a passage, the tendency as distinguished from the literal sense. ఫలినము phalinamu. n. A fruit tree. విద్యమాన ఫలవద్వృక్షము. G. iii.146. ఫలినీ phalinī. n. A tree called ప్రయంగువు, తరిగొర్రచెట్టు. ఫలోదయము phal-ōdayamu. Success, enjoyment, gain, profit; heaven, paradise, joy, happiness. ఫలోన్మఖము phal-ōnmukhamu. adj. Fruitful, effective, efficacious. అది యిప్పుడు ఫలోన్ముఖముగానున్నది it is now coming to good.

(p. 1192) viśramamu or విశ్రామము vi-ṣramamu. [Skt.] n. Rest, repose, cessation from fatigue or work. విశ్రాంతి, ఊరట. In Telugu verse, it denotes a certain kind of rhyme. ఛందస్సులోయతి, పద్యవిరామము. విశ్రమించు vi-ṣraminṭsu. v. n. To rest, repose, or refresh oneself. అలయికతీర్చుకొను, ఊరడిల్లు, విశ్రమింపజేయు vi-ṣramimpa-jēyu. v. a. To place, lay, పరుండబెట్టు. 'వికృత కృష్ణాజనముపయిన్ విశ్రమింపజేసి.' Jaimini. Bh. vi. 93. విశ్రాంతము vi-ṣrāntamu. adj. Rested, reposed, refreshed after fatigue, శ్రమవిరతము, అలయికతీర్చుకోబడిన, ఊరడిల్లిన, విశ్రాంతి vi-ṣrānti. n. Rest, repose, refreshment. ఊరట, అలయికతీర్చుకోనడము. Termination. విరామము, అవసానము. 'కల్పవిశ్రాంతి.' T. iv. 183.) the end of the world. 'తద్విలసన్నిర్ఘరవారి దీర్ఘికలలో విశ్రాంతిగావించి.' Vish. ii. 220.,

(p. 1261) śrāntamu ṣrāntamu. [Skt.] adj. Refreshed. విశ్రాంతినొందిన. శ్రాంతి ṣrānti. n. Refreshment, rest, calm, peace, ఊరట, విశ్రాంతి. శ్రాంతుడు ṣrāntuḍu. n. One who is refreshed or at rest, విశ్రాంతినొందినవాడు.

(p. 1371) smārakamu smārakamu. [Skt.] adj. That reminds, that refreshes the memory. తలంపును పుట్టించే. n. Consciousness, sense, స్మృతి, తెలివి, బుద్ధిస్వాధీనము. ఆ దెబ్బచేత నాకు స్మారకము తప్పినది the blow made me unconscious. నాకు స్మారకము వచ్చినతరువాత after I came to my senses or recovered my consciousness.