(p. 40) atalamu atalamu. [Skt.] n. One of the fabled subterraneous regions, supposed to be immediately below the earth. భూలోకము కింది లోకము. అతలకుతలము n. Disorder, confusion. disturbance. అల్లరి, గలిబిలి, తారుమారు. అతలకుతలమవు v. n. To be routed, scattered, dispersed. గలిబిలియగు, తారుమారగు, చెదిరిపోవు. అతలకుతలముచేయు to make a bustle or great noise, to cause a tumult or confusion. అతలకుతలముగా adv. In confusion. అల్లరిగా.

(p. 127) āśa āṣa. [Skt.] n. Quarter, region, point of the heavens. దిక్కు.

(p. 277) kālamu kālamu. [Skt.] n. Time, occasion, period. Season, weather. The tense of a verb. Death చావు. Blackness నలుపు. భూతభవిష్యద్వర్తమానకాలములు the past, future, and present tenses. కాలముచేయు to die. వర్షాకాలము the rainy season. శీతకాలము winter. ఎండకాలము summer. the bright fortnight or moonlight weather. చీకటికాలము the dark fortnight. కాలముజరుపు to demur: to put off. మీరు ఎట్లా కాలము జరుపుకొంటున్నారు how do you pass your time, or how do you live? కాలత్రయము at the three times of the day, morning, noon and night, or, the present, past and future. కాలత్రయములందున్ను perpetually. కాలకంఠము kāla-kaṇṭhamu. n. The black-throat, i.e., a sparrow పిచ్చిక. A peacock నెమలి. A wagtail కాటుకపిట్ట. కాలకంఠుడు or కాలకంధరుడు kāla-kaṇṭhuḍu. An epithet of Siva. కాలకూటము kāla-kūṭamu. n. Mortal poison: venom. విషభేదము. కాలక్షేపము kāla-kshēpamu. n. Passing or spending time. విద్యాకాలక్షేపము literary pursuits. వట్టికాలక్షేపము mere pastime. గ్రంథకాలక్షేపము reading. కాలక్షేపముచేయు to pass one's time, నీవు ఇప్పువు ఎట్లా కాలక్షేపము చేస్తున్నావు how do you now live? కాలక్రయము kāla-krayamu. n. The price of the day: the present rate; the current price. కాలఖండము kāla-khaṇḍamu. The liver. కారిజము. కాలచక్రము. kāla-chakramu. The circle of time. కాలజ్ఞముల kālagnyamu. A cock, as knowing the hour. కాలజ్ఞవత్రి kālagnyapa/ /ri. n. A cock, also, the cuckoo. 'కాలజ్ఞపత్రిరుతం బెట్లు చెలంగుమానకుపితస్త్రీ కర్ణదంభళియై.' A. v. 110. కాలజ్ఞానము kāla-gnyānamu. n. Knowledge of time Predictive knowledge. Certain histories or legends are written under this name, as the విద్యారణ్యకాలజ్ఞానము, the సర్వజ్ఞకాలజ్ఞానము, the చెన్నబసవకాలజ్ఞానము being the visions or predictions regarding particular saints. కాలజ్ఞుడు kālagnyuḍu. n. An astrologer జ్యోతిష్యుడు. కాలధర్మము. kāla-dharmamu. n. The debt of nature. Death మురణము. అకాలమ్పత్వువు untimely death. కాలప్రవృత్తి kāla-pravritti. n. Evacuation. నేడు నాకు కాలప్రవృత్తికాలేదు I had no motion to-day. కాలయాపనము kāla-yāpanamu. n. Delay, loss of time. కాలవహ్ని kāla-vahni. n. The devouring flames destined to burn up the world. A consuming fire, a conflagration. కాలవిళంబము kāla-vīḷambamu. n. Tardiness, loss of time, delay. కాలసూత్రము kāla-sūtramu. n. A name of a region in the hell of the Hindu Purānas. కాలహరణము kāla-haraṇamu. n. Delay, loss of time. కాలాంతకుడు kāl-āntakuḍu. n. One who brings the end. An epithet of Siva. కాలాంతరము kāl-āntaramu. n. Another time. కాలాంతరమందు or కాలాంతరేణ through the lapse of time, at another time. కాలాతీతము kal-ātītamu. n. Delay, loss of time. కాలాతీతమైనది it is now too late. కాలార్కుడు kāl-ārkuḍu. The sun that at the last day shall scorch up the world. కాలావధి kāl-āvadhi. n. The end of a year or season. కాలావసానము kāl-āvasānamu. n. The end of time, i.e., death. కాలికము kālikamu. adj. Regarding time. బహుకాలికమైన of long standing. ఈషత్కాలికమైన temporary, momentary. కాలోచితము kāl-ōchitamu. adj. Seasonable. కాలోచితపుమాటలు such words as suited his purpose.

(p. 280) kāṣṭhamu kāsṭhamu. [Skt.] n. Wood. (In Telugu this is the usual phrase for the wood used in the funeral pile.) కాష్ఠగతాగ్ని latent heat. A quarter, region or airt. దిక్కు. A moment, a second. పదునెనిమిది రెప్పపాట్లకాలము.

(p. 404) cakramu chakramu. [Skt.] n. A wheel. A discuss or sharp-edged plate of steel, hurled at a foe like a quoit: the thunderbolt or weapon of Vishṇu. A realm, region. రాష్ట్రము. A figure, diagram or sign in astrology. The name of a coin. The bird called చక్రవాకము. A region or division of the body. చక్రధరుడు or చక్రపాణి Vishṇu. కటి or కటిచక్రము the loins, the region of the lions. అష్టకోణచక్రము an octagon. చక్రవర్తి chakra-varti.. n. An emperor or sovereign. రారాజు, సార్వభౌముడు. చక్రవర్తిని chakra-vartini. n. An empress. సార్వభౌమురాలు. చక్రవాకము chakra-vākamu. n. The Brahminy-duck or Ruddy Casarca rotila (F.B.I.) జక్కవపక్షి. The poetical swan, always described as being in pairs, to which poets liken fair breasts. చక్రవాళము chakravāḷamu. n. A range of mountains supposed to encircle the earth. చుట్టుకొండ. చక్రవృద్ధి chakra-vṛiddhi. n. Compound interest వడ్డికివడ్డి. చక్రాంకనము or చక్రాంకితములు or చక్రాంకములు chakrānkanamu. n. Marks branded on the front of the shoulders, representing the disc and shell of Vishṇu. (It is a rite similar to absolution.) చక్రాంగము chakrāngamu. n. A swan. హంస. చక్రాంగి a female swan. చక్రి chakri. n. The discus-wielder, i.e., Vishṇu. A snake, because rolled in a ring. A potter, because using a wheel.

(p. 502) taṭi taṭi. [Skt.] n. A bank, side, edge. దరి, ఏటిఒడ్డు. Place, district, region. ప్రదేశము.

(p. 570) tribhaṅgi tri-bhangi. adj. 'Three ways' twisted. The name of a certain graceful attitude in which some statues stand: such as the వేణుగోపాల or Piping Apollo; or that given to the ద్వారపాలకులు or door keepers carved on each side of a temple gate. The word frequently occurs in books on sculpture (Silpi) and in some poems, but is no where precisely defined. త్రిభంగిన్, three fold: in three ways. మూడువిధములవునట్టుగాను Swa. iii. 76. త్రిభాగము tri-bhāgamu. adj. Divided into three parts or shares. త్రిభువనము or త్రిలోకము tri-bhuvanamu. n. The three worlds: heaven, earth, and hell, i.e., the universe. త్రిమూర్తి tri-mūrti. n. The Hindu Triad, consisting of Bramha, Vishnu, and Siva. త్రియామ tri-yāma. n. Night. M. VII. v. 317. త్రిరాత్రము tri-rātramu. n. Three nights, మూడురాత్రులు. త్రిలింగము tri-lingamu. adj. 'Three gendered.' -a phrase for Sanskrit nouns of the common gender. 'Three formed.' 'త్రిమూర్తుల త్రిలింగవ్యక్తులన్.' B. vii. 333. Also a fictitous or fanciful name (యౌగికపదము) used for the Telugu language. It is peculiar to Appa Cavi, and a few other modern writers, but is not mentioned in any ancient or classical poet: nor in any Sanskrit Dictionary, in lists of the 'fifty six countries.' See W. Vish. Pur. p. 193. In some modern lists Troilinga is named, but without any authority. త్రివర్గము a collection of three (things) as Duty (ధర్మము,) Wealth (అర్థము,) and Desire (కామము) or the Gunas called సత్వరజస్తమములు, or the states called Increase (వృద్ధి), Decrease (క్షయము), and Stationariness (స్థానము.) త్రివళి tri-vali. n. A threefold corrugation on the stomach considered a beauty in women. 'లితకృశోదరంబు తరశత్రివళీయుత రోమరాజియున్.' M. I. iv. 49. త్రివిక్రముడు tri-vikramuḍu. n. He who subjugated the three worlds in three strides, i.e., Vishnu. త్రివిష్టవము tri-vishtapamu. n. Heaven. స్వర్గము. త్రివేణి tri-vēṇi. n. Lit: The Triple braided, an epithet of the Ganges which according to mythology, springs in three streams from the head of Siva. త్రివేణుక or త్రివేణువు tri-vēṇuka. n. The bands of a carriage pole. నొగకట్లు. T. v. 16. M. VII. i. 302. త్రిశంకువు tri-ṣankuvu. n. Name of the father of the hero Harischandra. త్రిశంకుస్వర్గము the Aerial regions, the place of happiness created for త్రిశంకు who could not be admitted into heaven on account of his low origin. త్రిశూలము tri-ṣālamu. n. The three pronged weapon of Vishnu. త్రిషవణము tri-sharvaṇamu. n. The three ablutions, to be performed at morn, noon and night. M. XII. iv. 102. త్రిషవణస్నాయి he who bathes thrice a day. త్రిసప్త tri-sapta. adj. Thrice seven. BRY. iii. 19. త్తిసంధ్యము tri-sandhyamu. n. The meeting times of forenoon, the noon and the afternoon. పూర్వాహ్న మధ్యాహ్న అపరాహ్న సంధ్యలు.

(p. 596) diśa diṣa. [Skt.] n. A point of the compass, quarter, direction, region. దిక్కు, దెస.

(p. 608) dēśamu dēṣamu. [Tel.] n. A country, land, territory; a district or subdivision of a country. రాజ్యము. A part, site, place, situation, seat, region. ప్రదేశము. దేశకాకి dēṣa-kāki. n. A homeless wanderer, a vagrant. దేశపాండియ, దేశపాండ్య or దేశముఖి dēṣa-pānḍiya. n. A recorder. The higher revenue officer, a superintendent. దేశభాష. n. A vernacular language, as distinguished from Sanskrit; a dialect. దేశభాషాగ్రంథము a book in a vernacular or modern language as distinguished from Sanskrit. దేశవాడి or దేశవాళి dēṣavāḍi. adj. Of or belonging to a country; produced in a country; native. దేశస్థుడు dēṣasthuḍu. n. An inhabitant of a country. దేశహాశ్శీలు dēṣa-hāṣṣīlu. n. Inland duty. దేశాంతరము dēṣ-āntaramu. n. A foreign country, a strange land. దేశాంతరమందు in another land, elsewhere. దేశాంతరమునకుపోవు to emigrate: to travel in foreign parts. దేశాంతరుడు dēṣāntaruḍu. n. An emigrant, a foreigner. దేశాంతరుడై పోయెను he emigrated from his country. దేశాచారము dēṣ-āchāramu. n.The custom of a country. దశాచారప్రకారము వ్రాపికొన్నపక్రము a bond written 'in the manner of the country:' దేశాటనము dēṣāṭanamu. n. Travelling. దేశాధిపతి dēṣ-ādhipati. n. A king: as 'lord of the land.' దేశాయి dēṣāyi. n. Desāyi, a title borne by a headman among the Balijas. A chief man among the Lingayat merchants, పెద్దసెట్టి. దేశికుడు dēṣikuḍu. n. A tutor, master, instructor, or teacher. గురువు, దెశీయము dēṣīyamu. n. A dialect, a local expression. An obsolete idiom. a provincialism. adj. Idiomatic, provincial. దేశ్యము dēṣyamu. adj. Belonging to the country. Native. n. The language of a country, a vernacular; a vernacular term. Desya words are opposed to foreign words.

(p. 645) nārakamu nāra-kamu. [Skt. from నరకము.] n. Hell. నారకస్థలము the infernal regions.

(p. 707) padma padma. [Skt.] n. A name of Lakshmi. లక్ష్మి. పద్మము padmamu. n. The lotus or water lily. Nelumbium speciousum. తామర. A large number, ten billions. In Tantrica books it means a part or region of the body. పద్మనాభుడు padma-nānābhuḍu. n. Vishṇu, from whose navel (నాభి) sprung the lotus containing Brahma when he was sent to create the world. పద్మబాంధవుడు padma-bāndhavuḍu. n. The Sun. పద్మరాగము pādma-rāgamu. n. The chrysolite or ruby of the finest class: a gem of a pink colour called మొక్కళి, ఉదయసూర్యకాంతిగలకెంపు. పద్మవెలమలు or పద్మనాయకులు padma-velamalu. n. Plu. The name of a certain Sudra caste. See వెలమ. పద్మవ్యూహము or పద్మము padma-vyūhamu. n. A certain kind of military evolution. పద్మసాలెవాండ్లు padma-sāle-vāndlu. n. A certain caste of weavers. పద్మాకరము padm-ākaramu. n. A place of lilies a pond in which the lotus grows. A tank, కొలను, చెరువు. పద్మాలయ or పద్మావతి padm-ālaga. n. The goddess Lakshmi, so named because her dwelling (ఆలయము) is in the lily (పద్మము.) పద్మాసనము padm-āsanamu. n. A sitting posture used in religious meditation in which the Bauddha statues are represented; so called because Vishṇu is represented in that posture when throned on a lotus. పద్మి padmi. n. An elephant. పద్మిని padmini. n. A lovely woman, like a Penclope, or an Eve. The Hindu poets divide all beautiful women into four classes called (1) హస్తిని, (2) శంఖిని, (3) చిత్రిణి and (4) పద్మిని; which answer to Juno, Flora, Venus and Minerva, respectively: See Addison's Spectator No. 209. పద్మిని n. A bed of lilies. పద్మినీవల్లభుడు the Sun, as being the lover (వల్లభ) of the lotus.

(p. 827) pratalamu pra-talamu. [Skt.] n. The open hand, with the fingers extended. చాచిన వ్రేళ్లుగల అరచెయ్యి. One of the infernal regions, అధోలోకభేదము.

(p. 833) pradēśamu pra-dēṣamu. [Skt.] n. A place, situation, region, country, district. చోటు. కంఠప్రదేశము the region of the neck or throat. వారు ఈ ప్రదేశములందు లేరు they are not in these parts.

(p. 843) prāntamu pr-āntamu. [Skt.] n. An edge, margin, border, bank. పర్యాదితీరము. Nearness, neighbourhood, సమీపము A region, district. ప్రాంత్యము prāntyamu. (corruption of ప్రాంతము) n. Neighbourhood, neighbouring places or parts. ప్రాంతరము prāntaramu. n. A boundary, పొలిమేర. A forest, అడవి.

(p. 870) bali bali. [Skt.] n. Tax, royal revenue, tribute, కానుక. పన్ను. A oblation. A religious offering in general, presentation of food, &c. పూలోపహారము. The sacrifice of an animal, an animal sacrificed. భూతబలి. నరబలి a human sacrifice. బలి bali:. n. The name of a gaint vanquished by Vishnu who hence is styled బలిధ్వంసి. A strong man, బలముగలవాడు. బలిపుష్టము or బలిభుక్కు bali-pushṭamu. n. The 'devourer of the sacrifice:' i.e., a crow. P. i. 480. బలిపీఠము bali-pītha-mu. n. An altar. బలిపెట్టు or బలివారు bali-peṭṭu. v. a. To sacrifice, to kill. చంపు. బలిసద్మము bali-sadmamu. n. The internal regions. రసాతలము, పాతాళలోకము.