(p. 365) gāli gāli. [Tel.] n. Wind, air, breeze. వాయువు. Scent మృగములదేహవాసన. A devil పిశాచము. plu. గాలులు. వానికి గాలి సోకినది he is possessed by a devil. గాలి విద్య an art that, like painting, depends on geniua alone and cannot be taught. గాలిమాట. a rumour. Empty talk, nonsense, లోక ప్రవాదము. గాలికుంటు a spavin, a disease that attacks horses and cattle. పిచ్చుకకుంటి, పశువులకు గొరిసెలందు పుండుపడే వ్యాధి. గాలికల a senseless or empty dream. వారిది గాలిజీవనము they live upon the wind, i.e., they have no settled means of life. గాలికుక్క gāli-kukka. n. A hound: because it follows the scent. గాలిగుడి gāli-guḍi. n. A halo round the sun or moon. పరివేషము. గాలిగాడు gāli-gāḍu. n. An ass; a fool. గాలిగుడ్డు gāli-guḍḍu. lit. A wind egg. A simpleton. Nothing, nonsense. గాలిగూళ్లు (from గూడు.) gāli-gūḷḷu. n. A mode of arranging sheaves so as to be aired. గాలిగొను gāli-gonu. v. n. To be aired. గాలిపారు. గాలిగోపురము gāli-gōpuramu. n. The dome over a temple gate: a steeple. The ornamented gate of a temple. గాలి చక్రము gāli-chakramu. n. A weather-cock. గాలిదిండి gālidinḍi. n. A snake. పాము. గాలినెచ్చెలి gāli-nechecheli. n. The friend of wind, i.e., fire. అగ్ని. గాలిపంట gāli-panṭa. n. A precarious crop. గాలిపటము or గాలిపడగ gāli-paṭamu. n. A paper kite. గాలిబిళ్లలు gāli-biḷḷalu. n. The disease called mumps. గాలిమండ or గాలిమందపశువులు gāli-manda. n. Cattle herded in the forest, which become half wild. గాలివాన gāli-vāna. n. A tempest, storm, hurricane. గాలితోడివాన, తుపాను, ఝంఝ.

(p. 377) gubāru gubāru. [H.] n. Alarm, confusion, a rumour. పుకారా. అది యిక్కడ గుబారుగా నున్నది it is a rumour here.

(p. 429) ceppu cheppu. [Tel.] v. a. To say, tell. To teach, to speak of. To write or compose a poem. To describe, tell of. To term, call, name, denominate. నాతో చెప్పెను he told me. చెప్పుడుమాట a hearsay word, hearsay, talk, rumour. చెప్పించు cheppinṭsu. v. a. To make one say or tell. వానికి పని చెప్పించినాను. I got him an employment. వాడికి చదువు చెప్పించినాను. I got him taught to read. చెప్పిఅంపు cheppi-ampu. v. a. n. To send word.

(p. 459) janamu , జనములు or జనాలు janamu. [Skt.] n. People, folk, persons. Tara. ii. 84. 'జనముల్ రానియెడన్' (Vijaya. i. 358.) when nobody was by. జనపతి jana-pati. n. A king, a lord of men. జనపదము jana-padamu. n. Any inhabited country. దేశము. A village. గ్రామము. జనశ్రుతి jana-ṣruti. n. News, tidings, intelligence, a rumour. జనులుచెప్పుకొనే వృత్తాంతము, నానుడి. జనాంగము janāngamu. n. A household, a family. A nation. జనాభా janābhā. [H.] n. Population. జనాభాలెక్క a census. జనాభాసిస్తు or జనాభాదస్తు poll-tax.

(p. 459) janamu , జనములు or జనాలు janamu. [Skt.] n. People, folk, persons. Tara. ii. 84. 'జనముల్ రానియెడన్' (Vijaya. i. 358.) when nobody was by. జనపతి jana-pati. n. A king, a lord of men. జనపదము jana-padamu. n. Any inhabited country. దేశము. A village. గ్రామము. జనశ్రుతి jana-ṣruti. n. News, tidings, intelligence, a rumour. జనులుచెప్పుకొనే వృత్తాంతము, నానుడి. జనాంగము janāngamu. n. A household, a family. A nation. జనాభా janābhā. [H.] n. Population. జనాభాలెక్క a census. జనాభాసిస్తు or జనాభాదస్తు poll-tax.

(p. 643) nānu nānu. [Tel.] v. n. To soak, to be steeped, to become wet. నానుచు or నాన్చు nānuṭsu. v. t. To cause to soak. నానజేయు. నానుడి nā-nuḍi. (నాను+నుడి.) n. A rumour. కింవదంతి. A proverb, సామెత. నానుడు nānuḍu. adj. Moist, damp, wet, soaked, sopped, steeped. తడినిన. నానుడుమేల wet land. నానుడువాన soaking rain. విడువకకురియు పొడిపొడివాన. నానుడువాసన a damp smell. నానుపు nā-nupu. v. a. To bleach. చలవచేయు. నానుబోర nānu-bōra. n. A breast of mutton, మాంసముగల రొమ్ము. Ila. iv. 275. నాన్పించు nānpinṭsu. v. a. To get bleached. నానబెట్టు or నానపోయు nāna-beṭṭu. v. a. To soak, to steep. నానబాలు, నానబ్రాలు or నానబియ్యము nāna-bālu. n. New rice that is soaked in water or milk. నానబెట్టిన కొత్తబియ్యము. నానవేయు nāna-vēyu. v. a. To soak, sop, steep. ఊరక యెందుకు నానవేసి చెరుపు కొంటావు why do you ruin yourself by delay?

(p. 763) pukāru or పుకారా pukāru. [H.] n. A rumour. An outcry, alarm, uproar.

(p. 838) pravādamu pra-vādamu. [Skt.] n. A rumour, report, వదంతి.

(p. 862) bazāru baḍzāru. [Tel.] n. Shop, అంగడి. The merchant's quarter, a market. అంగడివీధి. బ౛ారుమాట bāḍzāru-māṭa. n. A rumour, town-talk, వీధులలో చెప్పుకొనుమాట. బ౛ారము baḍzāramu. n. Adultery, వ్యభిచారము. బ౛ారి baḍzāri. (బ౛ారము+ఇ.) n. An adulteress, వ్యభిచారిణి. బ౛ారించు baḍzārinṭsu. v. n. To commit adultery, వ్యభిచరించు.

(p. 970) māṭa māṭa. [Tel.] n. A word, పదము. A promise, వాగ్దత్తము, ప్రతిజ్ఞావచనము. Slander, నింద. Opinion, rumour, వృత్తాంతము. అతడు నీ మాట చెప్పలేదు he did not speak of you. ఇది వేరే మాట this is another affair, another thing. వానిమాటకాదు this is not about him, I am not talking about him. గడియకు ఒకమాట చెప్పినాడు he changed his mind every hour. మంచిమాట (interj.) Very well. దాన్ని గురించి రెండో మాటలేదు there is no alternative. వారివిద్ద మాటలుపడినాడు he was reproached or reprimanded by them. In some phrases the word మాట need not be translated. Thus, ఆమె తిరిగీ వస్తున్నదనేమాట తెలిసి knowing that she would return. నేను దానిని కొన్నమాట రూఢి it is very true I bought it. ఆమాటే యెరుగను I know nothing of it. ఇందుచేత మాటవచ్చును by this you will get into disgrace. అతడు మాటతప్పలేదు he did not fail in his promise. మాట తప్పినవాడు మాలవాడు a promise breaker is a pariah, i.e., is a mean wretch. నేను పోయినమాట వానికి ఎట్లా తెలిసినది how did he know that I was gone? అతడు పోయేమాట ఉండేమాటా does he propose to go or stay? వాడు ఉండేమాట యింకా తెలియలేదు I do not as yet know that he will remain. మాటకుమాట word for word, literally. నా మాట అడుగుదాటకు transgress not my command. తనమీద మాటరాకుండా ఇట్లా చేసెను he did this to avoid blame. మాటవినుట to obey. ఎంతమాట what nonsense! వానిమాట వాని ఒడిలో వేసినాను I acted as he desired. నీకు మాట నాకు మూట a command is easy to give but hard to perform, or a word from you will make me rich. వెయ్యిమాటలేల why discuss it at length, in a word. ఆ పెండ్లి మాట యీ గ్రంథములో లేదు there is no mention of the marriage in this book నామాటవేరు, నీమాట వేరు I say one thing you say another, my opinion is different from yours, my case is quite different from yours. వానికి నాకు మాటలు లేవు he and I are not on speaking terms. వానితో నీకేమిమాటలు why do you speak with him? ఈమాట వింటే ఆయన యేమనును if he hears of this what will he say? కడపటిమాటయేమి what was the upshot of the business? ఇప్పట్లో వాని మాట సాగదు he has now no influence. కడకు వానిమాటే ముందరికివచ్చినది at last his words proved true. దానిని గురించి ఇంకా యేమాటా తెలియలేదు I do not yet know the result. మాటలకు పట్టుకొంటే విడవడు if he begins talking he will never stop. అదెక్కడిమాట what nonsense! such a thing is impossible. మాటలు మంచివే కాణి మనసు మంచిదికాదు he talks well but has a bad heart. ఇంకా మాటలు రాని బిడ్డ a child that cannot yet speak. వానికి ఆ ఊరిలో మాట వాసికద్దు లేక మాట సాగుతుంది he has influence in the town. ఆయన మాటకు ఎదురులేదు his word is law. మాటలకుమాత్రము పేదరికములేదు as far as words go he is rich enough. ఒక మాట యిచ్చి పదిమాటలు తీసుకొన్నాడు his reproaches were returned ten-fold. మాటకాడు māṭa-kāḍu. n. A good public speaker, సభయందు భయములేక మాటాడువాడు, వక్త. మాటకారి māṭa-kāri. n. A skilful speaker, యుక్తిగా మాటాడువాడు. A talkative person, వాచాలుడు. మాటలమారి māṭala-māri. n. A talkative person, మిక్కిలి మాటాడువాడు. మాటలాడు, మాటాడు or మాట్లాడు māṭa-l-āḍu. v. n. To speak, talk, converse, to reproach. నన్నెందుకు ఊరికె మాటలాడుతావు why reproach me for nothing? S. iii. 41.

(p. 1127) vadanti vadanti. [Skt.] n. Talk, report, rumour.లోకప్రవాదము.