(p. 58) anuśrutamu anu-ṣrutamu. [Skt.] adj. In accordance with what is heard or the traditional teaching. Perpetual, continual. నిరంతరమైన. అనుశ్రుతముగా adv. Traditionally. Perpetually, continually. నిరంతరముగా.

(p. 81) aru Same as అర్రు (q. v.) అరుతెవులు aru-tevulu. n. Consumption. క్షయరోగము అరుత or అరుతన్ Loc. of అర్రు. On the neck. కంఠమునందు. 'ఆరుతలిమగము డదరసిచూడు.' Vema. 1777. అరుత or అర్త aruta. [Tel.] adv. Near, close by. సమీపమందు. రాముడు విశ్వామిత్రునరుత నేగెసె. Rama went close to Viswamitra. 'న్యగ్రోధములయర్తనరుగుచు మసలక దూడయమ్మందిర బరుత.' BD. viii. 515.

(p. 108) āku āku. [Tel.] n. A leaf of any sort. A petal. పత్రము, దళము. A betel, or palmyra leaf; also the leaf on which the Hindus eat their food. విస్తరాకు An ear-ring. చెవి కమ్మ. Young rice (paddy) not yet transplanted. Any herb: young sprouts of corn. A flake as ఆకు ఉప్పు a flake of salt. Any filament. The radius or spoke of a wheel. The shutter of a blind. ఆకులతలుపు a venetian door. Also, a chit, note or short letter. చీటి; a loan bond. ఇచ్చిపుచ్చుకోలు పత్రము. This word prefixed to others generally denotes green; as ఆకుతేలు a green scorpion, and ఆకుమిడత a green cricket. ఆడంగులకంటె మగవారు ఏడాకులు ఎక్కువ చదివినారు men have read seven pages further than women; that is, men are tenfold worse than women; or, are their masters in wickedness. నీ పేరు ఆకునపోకన అంటకుండా చెప్పుతాను. I shall mention (or use) your name with great caution. ఆకు అలము āku-alamu. n. Greens, herbs, vegetables. (The word అలము here has no definite sense.) ఆకుకూరలు or కూరాకులు āku-kūralu. n. Potherbs, garden stuff. ఆకు చాటున āku-ṭsāṭana. adj. In ambush, hidden, veiled, screened. ఆకుచిరుతపులి āku-chiruta-puli. n. A small species of leopard. ఆకుచిలక āku-chilaka. n. A butterfly, or a green parrot. ఆకుజెముడు āku-jemuḍu. n. The oleander-leaved spurge. Emphorbia Neriifolia. (See జెముడు.) ఆకుటిల్లు āku-ṭillu. n. A booth or hut of leaves, an arbor of leaves. ఆకుటింట in a booth. ఆకుతీగ the vine that produces the tamala (or betel) leaf. ఆకు తోట a betel garden: a garden in which plants are reared. ఆకుపచ్చ āku-paṭṭsa. n. The colour called sap green. ఆకుపత్రి చెట్టు āku-pattri-cheṭṭu. n. The clove tree. Cassia lignea. a certain game. (H. iii. 190). āka-rarugu. n. A green caterpillar. ఆకుపోత āku-pōta. n. Transplantation of a green crop. ఆకుపోయు āku-pōyu. v. a. To transplant corn. To set the sprouts. ఆకుమడి āku-maḍi. n. A field sown, but the sprouts of which are to be transplanted. (also, called నారుమడి.) ఆకుమడుపు āku-maḍupu. n. A roll of betel leaf. A mode of measurement. ఆకు మొలకాకు The self planting herb. ఆకురాయి āku-rāyi. n. A file (i.e., ఆకు a filament రాయు to rub off.) Also the name of a bird, the cuckoo (F.B.I.) బలుపాకురాయి or ముల్లాకురాయి (from ముల్లు a thorn) a rasp. కత్తి ఆకురాయి a sharp thin file for cutting combs. కమ్మి ఆకురాయి a very small file. వట్రనాకురాయి a three sided file.

(p. 113) ādaramu or ఆదరణ ādaramu. [Skt.] n. Respect, reverence, kindness. మన్నన. ఆదరించు or ఆదరణ ādarinṭsu. v. t. To be gracious, to relieve, cure. ఆదరణీయము ādaraṇīyamu. adj. Worthy of respect. సాదరముగా (స+ఆదరముగా) with kindness, graciously. ఆదృతము ādrutamu. [Skt.] adj. Respected. ఆదృతి ādruti. n. Respect, inclination.

(p. 169) uruta uruta. [Tel.] n. A squirrel. ఉడుత.

(p. 298) kuruta kuruta (Tel.) n. A fish, Sparus Spinifer, Russell, plate 101.

(p. 407) cāṇḍālamu chāndālamu. [Skt.] adj. Base. vile. Outcast, lowborn. n. Brutality, beastliness, nasty tricks. A filthy mass, also called అంకచాండాలము, because అంకమ్మ is the goddess to whom bloody sacrifices are offered.

(p. 419) cirinavvu chiri-navvu. n. A smile, a smirk or slight laugh. చిరినాలుక chiri-nāluka. n. The little tongue, that is, the uvula. చిరిమాను, తీగమాను or ఎల్లమద్ది a plant called Anogeissus latifolia. (Watts.) చిరిమితరటు chirimi-taraṭu. n. A whip or scourge. తోల్లినచబుకు. చిరివేరు chiri-vēru. n. The chay root which produces a red dye. Oldculandia umbellata. చిరుతాళిబాదు chiru-ṭāḷi-bādu. n. A tree called Dalbergia scandens. Rox. iii. p. 232. చిరుగొమ్మ chiru-gomma. n. A cornice, a battlement. Bhanumati. iv. 135. చిరుచాప chiru-chāpa. n. A fine silky mat woven of bulrushes. చిరుత or చిరు chiruta. adj. Young, little. చిన్న. n. A bit, piece, fragment. Youth, childhood. A young one, a child, a boy. శిశువు. చిన్నది. చిరుత చూపుతో చూచి to look unkindly. చిరుతలు chirutalu. n. Dazzling, radiance, swimming of the eyes: మిరుమిట్లు. నా కన్నులకు చిరుతలు కమ్మనివి or చిరుతలు పారినవి my eyes are dazzled. చిరుత, చిరుతపులి or చిరుతగండు. n. A hunting leopard, commonly called a Cheeta. Cyṇœlurus jubalus. The leopard or Panther, Felis pardus. (F.B.I.). చిరుతిండి or చిరుదిండి chiru-tinḍi. n. Slight fare, such as cakes, fruit and the like. చిరువాలు chiru-vālu. (చిరు+పాలు) n. Boiled milk. చిరోష్మ chirōshma. adj. Heated, lukewarm. కొంచెముగ కాచిన. A. iv. 174.

(p. 454) cōra or సొర్ర ṭsōra. [Tel.] n. A shark. A. vi. 125. A boy బాలుడు చోరచిరుత ṭsōra-chiruta. n. A prank, a trick. చేష్ట. చోరబుడుత a young shark: a beautiful eyed woman.

(p. 617) drutamu drutamu. [Skt.] n. Speed, quickness. త్వర. A name given by Telugu grammarians to the letter (న.) N, in particular places. ద్రుతప్రకృతి A grammatical phrase denoting a word which ends in an N sound.

(p. 721) paruṣamu or పరుసము parushamu. [Skt.] adj. Harsh, rough, severe, stern. n. A harsh word, పరుషవాక్యము. A harsh letter. In grammar పరుషములు are the five hard consonants, viz., క, చ, ట, త, & ప. పరుషత్వము parushatvamu. n. Roughness, harshness. కఠినత్వము. పరుస parusa. n. A severe man, a tyrant. కఠినుడు. 'పరుసలతోడి త్రొక్కునబడిన జాలకీవు.' BD. iii. 1288. పరుసన or పరుసదనము parusana. n. Harshness, roughness. కాఠిన్యము, పార్తుష్యము. పరుసు parusu. adj. Rough, coarse, brutal. పరుసుకూక a dreadful roar. Bmj. ii. 192. n. Roughness, harshness, కాఠిన్యము.

(p. 729) paśuvu paṣuvu. [Skt.] n. A beast, an animal, నాలుగుకాళ్లజంతువు. A domestic animal such as a cow, buffalo, goat, or sheep. పశువులకొట్టము a cow house. పశుభావము simplicity. పశుకృత్యము a brutal act. పశుఘ్నుడు a slayer of animals. పశుజనము the profane or brute folk, i.e., the heathen, the heterodox, or uninitiated. పశుపతి paṣu-pati. n. A name of Siva, as the master or ruler of all living creatures. పశుప్రాయుడు a brutish or ignorant man.

(p. 869) barusu barusu. [Tel.] adj. Rough, coarse, కరుకైన, గరుకైన. Brutal. బరుసుకూక a dreadful roar.

(p. 951) manasu or మనస్సు manasu. [Tel.] n. The internal organ of cognition, the intellect, understanding, mind. Inclination, wish, will, pleasure, ఇష్టము. adj. Liking. ఇష్టము. మనసగు manas-agu. (మనసు + అగు.) v. n. To like, ఇష్టమగు. మనోవేగముగా పోయినాడు he went as quick as thought. మనోవ్యాధికి మందులేదు there is no cure for the heart-ache or for a mental disease. వాణ్ని పిలవడానకు నీకెట్లా మనస్సు వచ్చినది how could you find it in your heart to call him? నీకు మనస్సు వచ్చినదానిని తీసికొనవచ్చును you may take which you choose. దానిని చేయడానకు వానికి యింకా మనస్సు రాలేదు he is not yet inclined to do this. తమరు మనస్సు పట్టితే అవును if you once set your heart upon it it will be done. వానికి మనస్సువస్తే ఒకటి, మనస్సు రాకపోతే ఒకటి he is guided by fancy or whim. మనస్సే కైలాసము heaven is in the heart. వానిమనస్సు అభేద్యము his thoughts are inscrutable. వాని మనస్సును ఎందుకు నొప్పించెదవు why should you grieve him or his heart? వానిమనస్సు విరిగినది he is heart-broken. ఈమాట నీమనస్సులో ఉండనీ you must keep this to yourself. అది యేడ్చితే వానిమనస్సు తాళలేదు he could not endure to see her weep. వాని మనస్సు తిరుగలేదు he has not altered his opinion. వానికి మనస్సులో ఒకటి, బయట ఒకటి he has one thing in his heart and another in his mouth. నామనస్సు ఒకవిధముగానున్నది I know not what to think, my mind is confused. 'ఇంద్రియములు మనస్థ్సములు' the senses are dependent on the mind. M. XII. v. 596. మనస్థ్సమైనమాట the thought of his heart. మీ మనస్సు as you please, your pleasure. వానిమనస్సువచ్చినట్టు as he chose, as he pleased. మనసియ్యలేదు he did not tell his real thoughts. నీ మనస్సు వచ్చినట్టా or నీమనస్సు పోయినదే దోవా what! are you to do as you like! మనస్సు ఉంచు to give close attention. మనస్సులోనిమాట one's real opinion. తన మనస్సు వచ్చినపనులు whatever jobs he pleased. ఇట్లుచేయుటకు మనస్సురానందున as (he) could not find it in (his) heart to do this. నా మనస్సున పట్టినది it was impressed on my mind. నాలుగు దినాలు మనస్సుపట్టుకొని (లేక. నిలుపుకొని) ఉండు you must keep yourself quiet or restrain yourself for a short time. మనసరి manas-ari. (మనసు + అరి.) n. A wise man. బుద్ధిమంతుడు. 'క అనయమునిజ ప్రచారం, బనయముగాకుండ నచట నతిశౌర్యమునన్, మనసంయేకేసరియని, మనసరిరాకొమరుమూక మనుమను రీతిన్.' R. i. 123. మనసా manasā. adv. Mentally, in the heart. హృదయములో. మనసార manas-āra. adv. Sincerely, willingly. మనసిజుడు, మనఃప్రభవుడు, మనోజుడు or మనోభవుడు manasijuḍu. n. Lit: The mind-born. An epithet of Manmadha, మన్మథుడు. మనస్కరించు manas-karinṭsu. v. n. To be inclined. మనఃపూర్తిగాచేయు, మనస్సు ఉంచు. In correspondence మనస్కరించేది denotes 'please to consider the above: this is equivalent to 'yours truly.' మనస్కరించి willingly, మనఃపూర్వకముగా. మనస్కారము manas-kāramu. n. Fixed attention, profound meditation. మనఃపూర్తి, మనఃప్రయత్నము, చిత్తపరిపూర్తి. మనస్కుడు mana-skuḍu. adj. 'Minded;' a word used in compounds, thus సన్మనస్కుడు a right minded man, a good hearted man. దుర్మనస్కుడు an evil minded man. ఖిన్నమసస్కుడయి heart-broken. భిన్నమనస్కులయి being of various minds. ప్రసన్నమనస్కులయి light hearted, pleased. మనస్తాపము manas-tāpamu. n. Mental distress, displeasure, anger, vexation. ఆమెకు మనస్తాపముగానున్నది she is annoyed or grieved at this. మనస్ఫూర్తిగా or మనఃపూర్వకముగా manas-phūrti-gā. adv. Willingly. మనస్వి manasvi. adj. Attentive, fixing the mind upon anything. Intelligent. జాగరూకుడు. Goodhearted. మంచి మనస్సుగల. మనోజ్షము manōgnamu. adj. Agreeable, pleasing, captivating, lovely, handsome, మంజులమైన, సుందరమైన. మనోరంజని manō-ranjani. n. (Lit. that which delights the mind.) The name of a certain flower with a rank smell, apparently a sort of arum. మనోరథము manō-rathamu. n. A wish, desire. ఇచ్ఛ. నామనోరథము తమరు త్వరగా నెరవేర్తురని నమ్మియున్నాను I trust that you will soon grant what I so earnestly wish. మనోమలికితము manō-malikitamu. n. Misunderstanding. మనోహరము manō-haramu. adj. Heart-stealing, i.e., charming, lovely, alluring, captivating, fascinating, ఇంపైన. n. Vermicelli.

(p. 978) mārutamu mārutamu. [Skt. from మరుత్తు.] n. Air, wind, గాలి, వాయువు. మారుతి or మారుతాత్మజుడు māruti n. Son of the wind, an epithet of Hanuman and Bhīma హనుమంతుడు, భీముడు. మారుతాశనము mārut-āṣanamu. n. A snake; (lit. that which lives on air.) సర్పము.