(p. 115) ānavālu ānavālu. [Tel. ఆన+పాలు.] n. Porridge, rice and milk boiled. కాగిన పాలు, ఇగరకాచిన పాలు. ఆనవాలు [Tel.] n. Token, keepsake: a mark in lieu of signature: sign. Presumptive proof, a token or credentials. ఉంగరమానవాలొసగె he gave a ring as credentials. ఆనవాలుపట్టు ānavālu-paṭṭu. v. t. To identify, recognize. గురుతుపట్టు.

(p. 180) ekasakemu or ఎకసక్కెము ekasakemu. [Tel.] n. A prank, trick. వంచన. Mockery పరిహాసము. 'చక్కెరవింటివాని యెకసక్కె ములన్నియుచూపు' indulging in all sorts of amorous pranks.

(p. 237) katamu katamu. [Tel.] n. Cause, manner, reason, కారణము, Token, keep-sake, గురుతు. ఏమికతంబున for what cause. అట్టికతమున for that reason. వేగనె రా గతమిచ్చి he gave a token that he would come soon.

(p. 380) guri guri. [Tel.] n. A mark. An aim, a goal, లక్ష్యము. A clue, a sign గురుతు. An example దృష్టాంతము. A limit మితి. Certainty నిశ్చయత. గురిచెప్పేస్థలము a place where oracles are uttered. గురిలేని aimless, unsteady. Esteem, respect. వానికి ఆమెయందు గురి ఉన్నది. he respects her. గురిచూచు, గురిపెట్టు or గురికొను to take aim. గురితప్పు to miss one's aim. గురించి gurinchi. (from గురించు.) an affix used with the accusative case. Regarding, looking at, with an eye to. Of, concerning, about. For, with a view to, for the sake of, on account of. Towards, to. అతణ్ని గురించి పలికినది she spoke of him. దేవుణ్ని గురించి ప్రార్థించియున్నాను I have prayed to God. గురించిన gurinchina. adj. Concerning, connected with, regarding. For, on account of. అందును గురించిన తగులుబడి the expense incurred for this. అతణ్నిగురించిన జాబు a letter regarding him. గురించు gurinṭsu. (గురి+ఉంటు.) v. t. To intend. ఉద్దేశించు. గురికట్టు guri-kaṭṭu. n. Border, edge, bound, limit. గురికాడు guri-kāḍu. n. A true marksman. కృతహస్తుడు. గురికొండి guri-konḍi. n. A vital part. మర్మస్థానము, జీవస్థానము, ఆయము.

(p. 592) diga diga. [Tel. from దిగు.] adv. Down. downwards. దిగబడు to go down, to sink. దిగజారు to slide down. దిగగాచు to distil. దిగదిగ diga-diga. adv. Rapidly, brightly. వేగముగా, ప్రకాశముగా, 'గీ అబ్జరుచిదూర్పు దిగదిగయుంచుమెరసె.' BD. v. 4, 14. దిగదీయు or దిగదుడుచు diga-dīyu. v. a. To take down. To disenchant, to avert a spell, or the evil eye, to expel a fiend. దిగదుడుపు diga-duḍupu. n. Waving a lamp to break a spell. Disenchantment, diga-drāvu. v. t. To drink down, to let go, to leave, విడుచు. v. n. To come down, దిగు. దిగనాడు diga-n-aḍu. v. a. To do away with or remove (sin.) To put (a fault) out of view. To lay (a vest) aside. To forsake or desert, విడుచు. దిగబట్టుకొను diga-buṭṭu-konu. v. a. To drag down. దిగబడు diga-baḍu. v. n. To get down. దిగు. To sink or give way. ౛ారు; to remain or be left behind, రాలేక దిగబడ్డాడు he stayed behind as he could not come. దిగబడిన పైకము an outstanding balance. ఈ కాగితము నాదగ్గిర దిగబడ్డది this paper remained in my hands. దిగబెట్టు diga-beṭṭu. v. a. To set out of view, set aside. To leave (a thing behind, through forgetfulness.) దిగబోత diga-bōla. n. Spreading downwards. దిగువకు వ్యాపించుట. వానికి చెమట ఎగబోతలు దిగబోతలుగానున్నది he perspires profusely. దిగరోజు diga-rozu. n. Panting. కుట్టూపిరి. వాడు ఎగరోజు దిగరోజులుగా పరుగెత్తుచున్నాడు he runs out of breath. దిగవిడుచు diga-viḍuṭsu. v. a. To throw aside or leave, to leave behind. విడుచు.

(p. 644) nāmamu or నామధేయము nāmamu. [Skt. cf. Eng. 'name'.] n. A name, appellation, title. The unright mark drawn in the forehead by the Vaishṇavites. నొసట పెట్టుకొనే బొట్టు. నామాంకితము placing one's name in a (poetical) dedication, &c. నామకరణము nāma-karaṇamu. n. The ceremony of naming a child. Christening. బిడ్డలకు పేరు పెట్టుట. నామకార్థము for name's sake, nominally. నామమడుచు nāmam-aḍaṭsu. (నామము+అడచు.) v. t. To kill. చంపు భార. స్త్రీ. ii. నామముపెట్టు to leave one's mark upon a man, i.e., to deceive or ruin him. నామము పెట్టుకొను to draw lines upon one's own forehead. నామదుంప nāma-dumpa. n. The water plant called Rumex aponogeton. Rox. ii. 210. నామాలకోడి or నామంకోడి The coot, Fulicaatra. నామాలపిట్ట or దాసరిపిట్ట nāmālapiṭṭa. n. The Southern Scimitar Babbler. Pomatorhinus horsfieldii (F.B.I.)

(p. 661) nivāḷi , నివ్వాళి or నివాళిక nivāli [Tel.] n. Fumigation, for the sake of good luck. ఆరతి Burning incense. Pal. 126. నివాళించు nivāḷinṭsu. v. n. To bless, lustrate or purify by the ceremony of waving a lamp. ఆరతియెత్తు, నివాళి ఒసగు to fumigate in order to avert evil.

(p. 697) paṭṭi paṭṭi. [Tel. from పట్టు.] a postposition. A sign of the fifth case of nouns. For, because of, on account of, with reference to. నిన్ను పట్టి యీ పనిచేస్తున్నాను I do this for your sake. It is added to the infinitive of verbs, as ఆ టోపి ఉండబట్టిగాని లేకపోతే అతని తల పగులును had it not been for the cap his skull would have been fractured. కాలము యుక్తముగాతీరబట్టి, (i.e., తీరినదిగనుక) as the season turned out well or proved good. 'ప్రభవించబట్టి' (L. XIV. 29.) because he was born. కాబట్టి therefore, it being so, such being the case. పట్టి n. A child, an infant. బిడ్డ, కొడుకు, కూతురు. పట్టిపట్టి a son's son or daughter, మనుమడు, మనుమరాలు. A roll of betel. A list. పట్టితల్లి a woman who has borne a child. తాంబూలపట్టి a roll or mouthful of betel. [Skt.] n. A plate, పలక. Also, a gold band or fillet tied across the forehead at the time of one's coronation, పట్టము.

(p. 767) puṇyamu puṇyamu. [Skt.] n. Virtue, holiness, merit, excellence, purity. ధర్మము. A good deed, a good or meritorious work or action, a work of supererogation, that which is more than required as a matter of duty. సుకృతము. adj. Virtuous, sacred, holy, pure, righteous. పవిత్రము. Good, excellent, మనోజ్ఞము. Charitable, generous. పుణ్యశ్లోకుడు a celebrated man. పుణ్యకథలు godly legends. పుణ్యకాలము an auspicious time. పుణ్యస్త్రీ (corrupted into పునిస్త్రీ) a happy woman, one whose husband is living. నన్ను ఉత్త పుణ్యానికి కొట్టినాడు he beat me without cause, meaning the same as నిష్కారణముగా. నీపుణ్యముచేత తొందరవచ్చినది (ironical) for this trouble we may thank you. ఇది అంతా మీ పుణ్యము this is all due to you goodness. నీపుణ్యముండును వాని జోలికిమాత్రము పోకు for goodness' sake do not meddle with him. పుణ్యానికి ఇచ్చినపొలము a field granted in free gift. A well known verse says. శ్లోకార్ధేన ప్రవక్ష్యామి యుదక్తం గ్రంథకోటిభిః, పరోపకారః పుణ్యాయపాపాయ పరపీడనం. పుణ్యజనుడు puṇya-januḍu. n. A man of excellence, a holy man, సుజనుడు. A Rākshasa, an evil spirit, రాక్షసుడు. పుణ్యజనేశ్వరుడు puṇya-janēṣvaruḍu. n. Kubēra. పుణ్యబూమి puṇya-bhūmi. n. The Holy land (of the Hindus), i.e., Hindustan, the land between the Himalayas and the Vindhyas. పుణ్యలోకము puṇya-lōkamu. n. Heaven. పుణ్యవంతుడు puṇya-vantuḍu. n. One who is holy or virtuous. ధార్మికుడు, అదృష్టవంతుడు. ఈ విషయములో అతడు చాలా పుణ్యవంతుడు. in this respect he is very lucky. పుణ్యస్త్రీ or పుణ్యాంగన puṇya-strī. n. A good housewife, good woman, lady. పుణ్యాత్ముడు puny-ātmuḍu. n. A holy, pious or charitable person, పుణ్యస్వరూపుడు. పుణ్యాహము puṇy-āhamu. n. A holy or sacred day, పుణ్యదినము. పుణ్యాహవాచనము puṇy-āha-vāchanamu. n. The consecration or hallowing of a ceremony. A ceremonial purification. పుణ్యుడు puṇyudu. n. A holy or virtuous man. పుణ్యులారా O holy men!

(p. 996) mukhamu mukhamu. [Skt.] n. The mouth, నోరు. The face, countenance, మొగము. The commencement, ఆరంభము. The front, ముందటిభాగము. The external appearance, the look of the face, ముఖవిలాసము. నిశాముఖము nightfall, evening. సేనాముఖము the front of the army. నఖముఖములు the points of the nails. ముఖమిచ్చు to indulge. అతడు వారితో ముఖమిచ్చి మాట్లాడలేదు he did not speak with them as a friend. 'బల్దూరంబైన శ్మశానవాటి ముఖమాలోకింపగన్.' Bilh. iii. 25. అధోముఖుడుగానుండినాడు he was hanging with his head down. ఆ దివిటీని అధోముఖముగాపట్టినాడు he held the torch with the flaming end downwards. 'అనుఘకథాముఖంబున హితాహిత బోధమొనర్తురింపుగా.' Mand. i. 8. టీ కాథా ముఖంబున by means of a story, కథచేతను అర్ధముఖము the profile or half face. తమరు రామునిముఖముచూచి నన్ను రక్షింపవలసినది I pray that for the sake of Rama you will relieve me. పడమటిముఖముగా towards the west. పడమటిముఖముగా నుండే యిల్లు a house facing the west. ఆడదానిముఖమెరుగనివాడు a youth that as yet knows not the face of a woman, i.e., entirely chaste. అందరును ఏకముఖముగా నుండలేదుగనుక as they were not unanimous or were not all of one mind. 'బాణకృపాణముఖాస్త్ర శస్త్రములు,' M. VII. ii. 275; arrows, swords, and other weapons. ముఖముమాడ్చుకొనినాడు he looked sulky or angry. వానికి ముఖము చచ్చినది he turned pale, he looked blank or ashamed. ముఖదాక్షిణ్యము complaisance. వానిముఖములో ఈగ ఆడలేదు he was all in a pucker. ఆ రూకలను వాని ముఖముమిద పారవేయుము fling the money at his face. అది వానికి ముఖపాఠముగానున్నది he has got it by heart. వాడు ముఖప్రితి మాటలాడును he talks plausibly. ముఖమెరుగనివాడు a stranger. ముఖమెరుగనిదేశము a strange land, a land where one has no acquaintance. ముఖవాసికలవాడు he is a winning man. వానికి ముఖవశ్యముకద్దు he is a very taking man. ముఖము తప్పించుకొనిపోయినాడు he has absconded or disappeared. ముఖస్తుతి flattery. ముఖస్తుతిచేయు to flatter. వాని కాశ్లోకము ముఖస్థముగానున్నది he knows the verse by heart. ముఖద్వారము mukhadvāramu. n. The mouth. నోరు. నదీముఖద్వారము the mouth of a river. ముఖపట్ట or మొగపట్టా mukha-paṭṭa. n. The headstall of a horse, గుర్రము యొక్క ముఖమునకువేసే తోలుపట్టా. ముఖమంటపము mukha-manṭapamu. n. The porch or pillared entrance of a Hindu temple. మందరిమండపము. ముఖవచనము mukha-vachanamu. n. Verbal communication, word of mouth. నోటిమాట. ముఖవస్త్రము mukha-vastramu. n. A veil. A pall, ప్రేతవస్త్రము. ముఖశాల or మొగసాల mukha-sāla. n. A hall at the entrance of a house, an antechamber, తల వాకిటిచావడి. ముఖాంతరముగా mukh-āntaramu-gā. adv. By means of, through, ద్వారా. నా తమ్ముని ముఖాంతరముగా పంపించినాను I sent it by my brother. ముఖాముఖి mukhā-mukhi. adv. Face to face. ఎదురెదురుగా. 'వినుముఖాముఖిబల్కెద.' T. iii. 84. ముఖుడు mukhudu. n. A word used in compounds, thus అధోముఖుడై hanging with his face down. సుముఖుడుగా మాట్లాడినాడు he spoke graciously. దుర్ముఖుడైయుండినాడు he was cross. పరాఙ్ముఖుడైయుండెను he turned his face away.

(p. 1300) samayamu samayamu. [Skt.] n. An opportunity, occasion. An age, period. Time, season, juncture, crisis, కాలము, ఉచితకాలము. Leisure, తీరుబాటు. An oath, imprecation. ప్రతిజ్ఞ, శపథము. An established moral or ceremonial custom, ఆచారము. A settled conclusion, a demonstration, a decision. A contract, engagement, covenant. A sign, సంకేతము. A school of philosophy, దర్శనము, మతము. A doctrine, సిద్ధాంతము, శివసమయము the Saivite sect. విష్ణుసమయము the Vaishnavite sect. సమయము చూస్తూ ఉన్నాడు he is looking for an opportunity. సమయములో సహాయము చేసినాడు he helped me in time of need. సమయపుసందుకట్టు a time of difficulty. సమయములో చెయ్యివిడుచు to forsake a man in the time of need. సమయమైనప్పుడు when an opportunity arises.నేను లేని సమయమునందు when I was absent. నాలుగు గంటలసమయమందు when it was about four o' clock. సమయముకొద్దీ మనిషి a time server, a fickle man. సమయస్ఫూర్తి a quick memory or understanding. సమయస్ఫూర్తిగలవాడు a quick-witted man. సమయమైన or సమయమగు samayam-aina. adj. Opportune, seasonable. యుక్తమైన. 'సమయంబగువేళ.' H. ii. 53. సమయపడు samaya-paḍu. v. n. To attempt, యత్నించు. To watch for an opportunity. To become opportune. To resolve on secrecy, సంకేతితమగు. 'సమయపడి వనవాసంబు చేయవచ్చితిమి.' భార. అర. సమయోచితము samay-ōchitamu. adj. Seasonable, suitable to the occasion, appropriate, కాలోచితమైన. సమయోచితమైన మాట a word in season, an appropriate word.