(p. 133) indra indra. [Skt.] n. The god Indra. ఇంద్రకీలము indrakīlamu. n. A certain mountain మందరగిరి. ఇంద్ర గోపము indra-gōpamu. n. A cochineal insect, a red insect belonging to the mite family. చందమామపురుగు; same as ఆరుద్రపురుగు. (q. v.) ఇంద్రజాలము indra-jālamu. n. Juggling, conjuring. ఇంద్రజాలవిద్య sleight of hand. కనుకట్టువిద్య. ఇంద్రజాలికుడు indra-jāli-kuḍu. n. A conjurer or juggler. ఇంద్రజిత్తు indra-jittu. n. Name of the son of Rāvaṇa. ఇంద్రధనుస్సు indradhanussu. 'The bow of Indra.' The rainbow. ఇంద్రనీలము or ఇంద్రశిల indra-mlamu. n. A sapphire. నీలమణి, నల్లరాయి. Vasu. iv. 129. ఇంద్రలోకము indra-lōkamu. n. The heaven of Indra. Fairyland. ఇంద్రాణి indrāṇi. n. Name of the wife of Indra. A sort of bracelet. ఇంద్రాయుధము indr-āỵudhamu. n. The rainbow, a thunderbolt as the weapon of Indra. ఇంద్రారి indr-āri. (Indra-āri) The foe of Indra. A giant. అసురుడు. ఇంద్రావరజుడు indrā-varajuḍu. Vishṇu.

(p. 245) kappu kappu. [Tel.] n. A covering, a cover; the outside of anything: the husk of grain. The exterior surface or coat. Thatch, roof. Colour, as being a cover. Darkness. Blackness: also the dark colour applied to the teeth by some natives. ఇంటికప్పు or పైకప్పు the thatch. మేలుకప్పు a cover. adj. Black, dark, deep (as colour) కప్పుచామన dark red. కప్పు కుత్తుక పులుగు a peacock, as its neck is black. కప్పుతెరువరి fire. కప్పుపచ్చ sap green. కప్పురాయి a sapphire నీలము. కప్పుమల the 'black hill.' కాటుకకొండ. కప్పుమేనిగాము the planet Saturn. (గ్రాము = గ్రహము.) కప్పు కెంపుపొళ్లు crimson rubies. v. n. To spread, extend, come on, to cover, to settle as clouds or smoke. క్రమ్ము. v. a. To cover, to place as a covering. ఆచ్ఛాదించు. కప్పుకొను kappu-konu. v. a. and n. To cover oneself with. కన్నులకప్పుకొను to greet: or rejoice at the sight of. కప్పుడు kappuḍu. n. Covering ఆఛ్చాదనము. కప్పుదెంచు kappudenṭsu Same as కప్పు v. n. కప్పుబల్ల kappu-balla. n. A plank of wood placed above the lintel of a door ద్వారము మీదగొడుగు వల్ల నిన్ను బల్లలకు నడుమనుండే పలక.

(p. 284) kirīṭamu kiriṭamu. [Skt.] n. A crown. కిరీటాకృతి kirīṭ-ākrili. adj. Conical, like a cone. కిరీటి kirīṭi. n. A crowned man: an epithet of the hero Arjuna. కిరీటగాడు kirīta-gāḍu. n. The grey shrike. Laniuslahtora (F.B.I.) కిరీటిపచ్చ kirīṭi-paṭṭsa. n. The oriental emerald, a greenish variety of sapphire. మరకతము.

(p. 362) gāzu gāzu. [Tel.] n. Glass; any vitrified substance such as chinaware or a bracelet, which is made of glass black as jet. Hence, blackness. A bracelet. బంగారు గాజులు bracelets made of gold. Various kinds of bracelets are called గొల్లగాజులు, ఈడిగెగాజులు, మెలిగాజులు, తురకగాజులు, and లక్కపట్టెగాజులు. గాజులు the wards of a lock. గా౛ుకప్పెరలు gāzu-kapperalu. [Tel.] n. A certain sort of grain. H. iv. 156. గా౛ునీలము gāzu-nīlamu. n. An artificial sapphire. Also, deep blue or black. NH. v. 46. గా౛ురొయ్య gāzu-royya. n. A crayfish or large prawn. గా౛ుపారు gāzu-pāru. v. n. To blacken or turn blck కాంతిహీనమగు. గా౛ుప్పు gāz-uppu. n. Dross of a glasswork, scoriæ. గా౛ురాయి gāzu-rāyi. n. A glassy stone. Jet. గా౛ులవాండ్లు gāzula-vānḍlu. n. A certain caste who deal in glass bracelets.

(p. 388) gotupu gotupu. [Tel.] n. A species of sapphire. Tourmaline. నీలిమణివిశేషము. ABA. ii. 528.

(p. 510) tammi tammi. [Tel.] n. The lotus. పద్మము. A disposition or arrangement of an army in the battle-field in the form of a lotus పద్మవ్యూహము. కెందమ్మి the red lotus. తమ్మికంటి tammi-kanṭi. n. A fair eyed person, A translation of the Sanskrit word పుండరీకాక్షః, a name of Vishṇu. తమ్మికెంపు tammi-kempu. n. A sapphire. పద్మరాగము. తమ్మికేలు tammi-kēlu. n. A lotus-like (i.e., beautiful) hand. తమ్మిచూలలి or తమ్మిపుట్టు tammi-ṭsūli. n. The god who sprang from a lotus, i.e., Bramha. పద్మగర్భుడు. తమ్మిదొర the lord of the lotus, i.e., the sun. తమ్మిచెలి tammi-cheli. n. The lover of the lotus, i.e., the sun, తమ్మిదొరచూలి an epithet of Sugrīva. R. v. 259. తమ్మిపగతుడు the foe of the lotus, i.e., the moon. తమ్మిమోహరము tammimōharamu. n. The 'lotus evolution', a certain form of military array. తమ్మయింటి గరిత = Lakshmi.

(p. 544) tṛṇamu tṛiṇamu. [Skt.] n. Grass, reeds. Corn. A straw, a blade of grass, a reed. A mere trifle. తృణిగ్రాహి tṛiṇa-grāhi. Lit: 'drawing straws,' as amber. A sapphire, నీలము, మరకతము. తృణజలూకము tṛiṇa-jalūkamu. n. The leaping leech, that jumps along, fixing its head and tail alternately. భాగ. 10. స్కం. పూ. తృణజలూకిన్యాయము is an expression like 'a bird in the hand is worth two in the bush,' i.e., Securing one object before trying for another. తృణత tṛiṇata. n. Grassiness. తృణబావము. A bow, ధనస్సు. మరుత్తృణత Indra's bow, i.e., a rainbow. ఇంద్రధనుస్సు A. v. 154. తృణద్రుమము tṛiṇa-drumamu. n. The 'grass-bearing tree,' i.e., a tree belonging to the grass family. తృణధ్వజము tṛiṇa-dhvajamu. n. A bamboo, వెదురు. తృణప్రాయము tṛiṇa-prāyamu. adj. Worth a straw, worthless, contemptible. తృణరాజము the palmyra or the cocoanut tree. తృణశూన్యము tṛiṇa-ṣūnyamu. adj. Having no grass. తృణములేనిది. n. The Jasmine. మల్లె. తృణీకరించు tṛiṇī-karinṭsu. v. a. To look upon (a thing) as grass. To contemn, despise, slight, make light of తృణముగా వెంచు, అలక్ష్యముచేయు. తృణీకారము tṛiṇī-kāramu. n. Contempt, disregard.

(p. 638) navamu naramu. [Skt.] adj. New, కొత్త. n. Praise, స్తోత్రము, పొగడ్త. Nine, తొమ్మిది. నవంనవం ప్రీతిరహోకరోతి (Māgha) every moment presented fresh beauties. నవసంఖ్య the figure nine; viz. which the poets say is the form of a beautiful ear. నవమన్మథుడు a second Cupid. నవసుందరి a second Venus, a rival to Venus. నవకము navakamu. adj. New, fresh, blooming, నూతనమైనది. Nine, తొమ్మిది. n. Freshness, tenderness, మృదుత్వము. Youth. యౌవనము. 'చక్కదనముంబలంబు నవకంబునుశీలము.' Nagnajit. ii. 27. నవగ్రహబిళ్ల nava-graha-billa. n. A brooch set with nine stones (ruby, emerald, sapphire, &c.) sacred to the 'nine constellations.' నవతి navati. n. Ninety. నవధాన్యములు nava-dhānya-mulu. n. The nine sorts of grains, viz., Rice, wheat, Bengal gram, &c. నవమము navamamu. adj. Ninth. తొమ్మిదవ. నవమాలిక. nava-mālika. n. The doubel Jasmine. విర౛ాజి. నవమి navami. n. The ninth lunar day either of the light or dark fortnight. తొమ్మిదవతిథి. నవరంధ్రములు or నవద్వారములు nava-randhra-mulu. n. The nine apertures of the body. నవరత్నములు. nava-ratnamulu. n. The 'nine gems,' a collective phrase: some reckon them as వజ్రము diamond, వైడూర్యము lapis-lazuli (cat's eye.) గోమేధికము agate, పుష్యరాగము topaz, నీలము sapphire, మరకతము emerald, మాణిక్యము ruby, విద్రుమము coral, మాక్తికము pearl. నవరత్నకిరీటము a gemmed crown. నవరత్నము a particoloured or mottled game cock. నవరత్నకంఠి or కంటె a neck jewel set with four or five sorts of stones. నవరాత్రి nava-rātri. n. The 'Navaratri' or nine nights: an annual festival in honour of Durga: also called Dussarah, దసరా. నవరాశికము nava-rāsikamu. n. The rule of nine in Hindu arithmetic, i.e., the double rule of three; Compund Proportion.

(p. 669) nīlamu nīlamu. [Skt.] adj. Blue, purple, deep blue, bright black. నల్లని. n. A blue or black stone. పచ్చరాయి, నల్లరాయి. The sapphire. Blue colour, blackness. The Indigo plant, నీలిచెట్టు. నీలంగువు nīl-aṇgu-vu. n. An insect. పురుగు. నీలడు nīlaḍu. n. A black horse. నీలకంఠము nīla-kanṭha-mu. n. The purple throated bird, a peacock. నెమలి. నీలకంఠుడు nīla-kanṭhuḍu. n. The blue throated god, i.e., Siva. కరకంఠుడు. నీలబోడికోడి nīla-bōḍi-koḍi n. The purple Moorhen, Porphyris policephalus. (F.B.I.) నీలాంజనము. nil-ānjanamu. n. Blue vitriol, sulphate of copper. నీలాంబరము nīl-āmbaramu. n. A blue vest. The name of a lilac blue-bell. నీలాంబరుడు nīl-āmbaruḍu. n. A name of Balarām or Saturn. నీలి nīli. n. The indigo plant. Blue dye. Rox. iii. 379. వెర్రినీలి or కారునీలి the wild variety of indigo, id. 372. 377. A dark thread. నల్లనూలు. 'నీలిదట్టి.' (R. ii. 20.) Or, 'నీలికచ్చడము.' (BD. v. 677). A waist band. కాసెకోక. A black woman, a factious jade, a hussey: one who blubbers at a touch. 'నీలి నీళ్లకుపోతే బావి లోతునకుపోయినది' (proverb) when the jade goes to the well all the water disappears. నీలి adj. Black, నల్లని. False, hypocritical. నీలియేడ్పు false or crocodile tears. నీలివార్త nīli-vārtha. n. A lie set afloat under the superstitious notion that the indigo crop will flourish better. Nonsense, delusion. Rhodomontade, a hoax. నీలిమ or నీలిమము nīlima. n. Black color. నలుపు. నీలిమంచు nīli-mandu. n. Indigo. నీలిమబ్బు nīli-mabbu. n. A thin or rainless cloud. నీలుడు nīluḍu. n. The name of a monkey. ఒకవానరుడు. నీలోత్పలము or నీలాజ్జము the blue water lily.

(p. 774) pulugu pulugu. [Tel.] n. A bird. పక్షి. A mark or sign. గురుతు, ౛ాడ. 'తే గీ పొలితిరేలునీయునికియె పులుగుగాదె.' A. v. 63. పులుగుపిట్ట pulugụ-piṭṭa. n. An owl, గుడ్లగూబ. పులుగరి or పుల్గరి pulug-ari. n. One who understands a sign, ౛ూడయెరిగినవాడు. పులుగుబొల్లడు or పులుగురేడు pulugu-bollaḍu. n. An eagle, గరుత్మంతుడు. పులుగురాయి pulugu-rāyi. n. An emerald, పచ్చ, గారుత్మతము. పులుదిండిరాయి or పులుదిండిచలువ pulu-dinḍi-rāyi. n. A sapphire, ఇంద్రనీలమణి.

(p. 775) pullu or పులు pullu. [Tel.] n. Grass: foulness in precious stones. గడ్డి, రత్నాదుల మాలిన్యము. adj. Little, small, అల్పము. పుల్లంటురాయి pull-anṭu-rayi. n. A sapphire, ఇంద్రనీలము. పుల్లిరుసు or పులిరుసు pull-irusu. n. The little wheel over which the bottom rope of a water-lift (కపిల) runs to upset the bucket when it reaches the top. పుల్లుడి pull-uḍi. (పుల్లు+ఉడి.) n. Poor land, land productive only at intervals. ఒకానొక సంవత్సరము సెద్యానకు పనికివచ్చునేల. పుల్లరి pull-arti. (పుల్లు+అరి.) n. Tax, a tax on pasture lands. Also, a tax levied on a fishery, or a head-tax on cattle. పుల్లురుకుపాము pull-uruka-pamu. n. A sort of snake which springs out of grass.

(p. 797) pērozamu, pērōjamu or పేరోదనము pēroḍzamu. [Tel.] n. A kind of sapphire. ఒకవిధమైన మరకతము. 'పేరొ౛ంబుమణుల మొగముట్టు.' స్వా. iv. A kind of inferior precious stone, ఒకవిధమైన క్షుద్రమణి.

(p. 964) masāramu masāramu. [Skt.] n. An emerald, or sapphire, ఇంద్రనీలము.

(p. 1064) ratnamu ratnamu. [Skt.] n. A jewel, precious stone, gem. మణి. A masterpiece of fine thing, the best of its kind of species స్వజాతి శ్రేష్ఠము, నవరత్నములు the nine precious stones, viz., మౌక్తికము a pearl, పద్మరాగము an emerald, వజ్రము a diamond. ప్రవాళము a coral, మరకతము. an emerald నీలము a sapphire, గోమేధికము an agate. పుష్యరాగము a ruby, వైడూర్యము a cat's eye. అశ్వరత్నము a jewel of a horse, i.e., a noble stead. స్త్రీరత్నము an unrivalled woman. గగనరత్నము the sun, as the gem of heaven. అప్సరోరత్నములు the most lovely of nymphs. రత్నకంబళము ratna-kamba-lamu. n. A carpet. తివాసీ. రత్నగర్భ .ratna-garbha n. The earth; as producing gems. భూమి. 'వైశ్యకన్యకల్ గీరనగింజలాడుతరి క్రిందనునిచిన దివ్యరత్నముల్ పౌరులు ద్రొక్కుచున్ జనగపాతుకొనంధరణీ పురంధ్రికిన్వారకరత్నగర్భయను నామము బెట్టిరి సత్కవీశ్వరుల్.' T. ii. 20. రత్నగర్భుడు ratna-garbhuḍu. n. Kubēra, the god of wealth, కుబేరుడు. The god of the sea, సముద్రుడు. రత్నసానువు ratna-sānuvu. n. An epithet of Mount Meru as having ' gems in its slopes.' మేరుపర్వతము, హేమాద్రి. రత్నాకరము ratn-ākaramu. n. The abode of gems, that is, the ocean. సముద్రము. రత్నావళి ratnā-vaḷi. n. A necklace of gems.