(p. 314) koṇṭe konṭe. [Tel.] adj. Naughty, indecent, childish, puerile, silly, light, idle, mischievous, tormenting, impertinent, teasing. కొంటె konṭe. n. A naughty person. పలుగాకి, తుంటరి. కొంటెబొమ్మలు lewd sculptures. కొంటెతనము konṭe-tanamu. n. Indecency, lewdness; pranks, lasciviousness. కొంటెపాడికట్ట konṭe-pāḍi-kaṭṭa. n. A lewd fellow.

(p. 396) gauri gauri. [Skt.] n. A damsel. A title of the goddess Parvati. A beautiful woman. గౌరీలక్షణము (a description of female beauty) is the title of a chapter in మయశిల్పము on sculpture. గౌరీకుంకుమములు gaurī-kunkumamulu. n. A fine species of white rice. గౌరీగణ్యము or గౌరిగనియము gaurī-gaṇyamu. n. A sort of cloth. BD. iii. 107. గౌరిపాషాణము See పాషాణము.

(p. 414) citārivāḍu chitāri-vāḍu. [corrupted from Skt. చిత్రము.] n. A sculptor, a statuary.

(p. 460) jalamu jalamu. [Skt.] n. Water; any fluid. జలకము or ౛లకము jalakamu. n. A bath, ablution, bathing. స్నానము. జలకట్టె or ౛లకట్టె jala-kaṭṭe. n. A sort of hawk. Swa. iv. 43. HD. i. 533. HN. ii. 47. జలకమాడు jalakam-ādu. v. n. To bathe. జలక్రీడ jala-krīḍa. n. Romping in water, naked play, any naked exhibition or nudity in sculpture. జలగడుగు or ౛లగడుగు jala-gaḍugu. v. t. To wash earth for gold, diamonds, &c., small pebbles, జరగడుగు, జెరగడుగు. జలగడుగుల వాండ్లు jala-gaḍugula-vānḍlu. n. Plu. A caste of gold finders, who search for gold in drains and in the sweepings of gold-smith's shops. BD. vii. 844. జలచరము jala-charamu. n. An aquatic animal of any kind. జలజము jala-jamu. n. Lit: born in water: The lotus. తామర. A conch, a shell, శంఖము. జలజభవుడు The lotus-born, a title of Bramha జలజారి jala-jāri. n. The moon, as being the enemy of the lotus. జలతస్కరుడు jala-taskaruḍu. n. The evaporator, the drawer off of water, i.e., the sun. జలదము or జలధరము jaladamu. n. A cloud. మబ్బు. జలదారి or ౛లదారి jaladāri. [Tel.] n. A drain: the projecting spout of a lingam. జలధార jala-dhāra. n. A flood, a torrent, a stream. జలధి or జలనిధి jala-dhi. n. The sea, the ocean. సముద్రము, కడలి. జలపక్షి jala-pakshi. n. An aquatic bird. జలపాయి jala-pāyi. n. A water drinker, a teetotaler. జలబాధకు పోవు jala-bādha-ku-pōvu. v. n. To go to make water: or to go to the privy. జలయంత్రము jala-yantramu. n. An artificial fountain or jet. జలరాగము jala-rāgamu. n. A ruby of imperfect water supposed to be unlucky. జలసూత్రము jala-sūtramu. n. A jet d' cau or artificial fountain. జలాశయము jalāṣayamu. n. A lake, a piece of water. జలూక or జలౌకసము jalūka. n. A leech. జెలగ.

(p. 460) jalamu jalamu. [Skt.] n. Water; any fluid. జలకము or ౛లకము jalakamu. n. A bath, ablution, bathing. స్నానము. జలకట్టె or ౛లకట్టె jala-kaṭṭe. n. A sort of hawk. Swa. iv. 43. HD. i. 533. HN. ii. 47. జలకమాడు jalakam-ādu. v. n. To bathe. జలక్రీడ jala-krīḍa. n. Romping in water, naked play, any naked exhibition or nudity in sculpture. జలగడుగు or ౛లగడుగు jala-gaḍugu. v. t. To wash earth for gold, diamonds, &c., small pebbles, జరగడుగు, జెరగడుగు. జలగడుగుల వాండ్లు jala-gaḍugula-vānḍlu. n. Plu. A caste of gold finders, who search for gold in drains and in the sweepings of gold-smith's shops. BD. vii. 844. జలచరము jala-charamu. n. An aquatic animal of any kind. జలజము jala-jamu. n. Lit: born in water: The lotus. తామర. A conch, a shell, శంఖము. జలజభవుడు The lotus-born, a title of Bramha జలజారి jala-jāri. n. The moon, as being the enemy of the lotus. జలతస్కరుడు jala-taskaruḍu. n. The evaporator, the drawer off of water, i.e., the sun. జలదము or జలధరము jaladamu. n. A cloud. మబ్బు. జలదారి or ౛లదారి jaladāri. [Tel.] n. A drain: the projecting spout of a lingam. జలధార jala-dhāra. n. A flood, a torrent, a stream. జలధి or జలనిధి jala-dhi. n. The sea, the ocean. సముద్రము, కడలి. జలపక్షి jala-pakshi. n. An aquatic bird. జలపాయి jala-pāyi. n. A water drinker, a teetotaler. జలబాధకు పోవు jala-bādha-ku-pōvu. v. n. To go to make water: or to go to the privy. జలయంత్రము jala-yantramu. n. An artificial fountain or jet. జలరాగము jala-rāgamu. n. A ruby of imperfect water supposed to be unlucky. జలసూత్రము jala-sūtramu. n. A jet d' cau or artificial fountain. జలాశయము jalāṣayamu. n. A lake, a piece of water. జలూక or జలౌకసము jalūka. n. A leech. జెలగ.

(p. 570) tribhaṅgi tri-bhangi. adj. 'Three ways' twisted. The name of a certain graceful attitude in which some statues stand: such as the వేణుగోపాల or Piping Apollo; or that given to the ద్వారపాలకులు or door keepers carved on each side of a temple gate. The word frequently occurs in books on sculpture (Silpi) and in some poems, but is no where precisely defined. త్రిభంగిన్, three fold: in three ways. మూడువిధములవునట్టుగాను Swa. iii. 76. త్రిభాగము tri-bhāgamu. adj. Divided into three parts or shares. త్రిభువనము or త్రిలోకము tri-bhuvanamu. n. The three worlds: heaven, earth, and hell, i.e., the universe. త్రిమూర్తి tri-mūrti. n. The Hindu Triad, consisting of Bramha, Vishnu, and Siva. త్రియామ tri-yāma. n. Night. M. VII. v. 317. త్రిరాత్రము tri-rātramu. n. Three nights, మూడురాత్రులు. త్రిలింగము tri-lingamu. adj. 'Three gendered.' -a phrase for Sanskrit nouns of the common gender. 'Three formed.' 'త్రిమూర్తుల త్రిలింగవ్యక్తులన్.' B. vii. 333. Also a fictitous or fanciful name (యౌగికపదము) used for the Telugu language. It is peculiar to Appa Cavi, and a few other modern writers, but is not mentioned in any ancient or classical poet: nor in any Sanskrit Dictionary, in lists of the 'fifty six countries.' See W. Vish. Pur. p. 193. In some modern lists Troilinga is named, but without any authority. త్రివర్గము a collection of three (things) as Duty (ధర్మము,) Wealth (అర్థము,) and Desire (కామము) or the Gunas called సత్వరజస్తమములు, or the states called Increase (వృద్ధి), Decrease (క్షయము), and Stationariness (స్థానము.) త్రివళి tri-vali. n. A threefold corrugation on the stomach considered a beauty in women. 'లితకృశోదరంబు తరశత్రివళీయుత రోమరాజియున్.' M. I. iv. 49. త్రివిక్రముడు tri-vikramuḍu. n. He who subjugated the three worlds in three strides, i.e., Vishnu. త్రివిష్టవము tri-vishtapamu. n. Heaven. స్వర్గము. త్రివేణి tri-vēṇi. n. Lit: The Triple braided, an epithet of the Ganges which according to mythology, springs in three streams from the head of Siva. త్రివేణుక or త్రివేణువు tri-vēṇuka. n. The bands of a carriage pole. నొగకట్లు. T. v. 16. M. VII. i. 302. త్రిశంకువు tri-ṣankuvu. n. Name of the father of the hero Harischandra. త్రిశంకుస్వర్గము the Aerial regions, the place of happiness created for త్రిశంకు who could not be admitted into heaven on account of his low origin. త్రిశూలము tri-ṣālamu. n. The three pronged weapon of Vishnu. త్రిషవణము tri-sharvaṇamu. n. The three ablutions, to be performed at morn, noon and night. M. XII. iv. 102. త్రిషవణస్నాయి he who bathes thrice a day. త్రిసప్త tri-sapta. adj. Thrice seven. BRY. iii. 19. త్తిసంధ్యము tri-sandhyamu. n. The meeting times of forenoon, the noon and the afternoon. పూర్వాహ్న మధ్యాహ్న అపరాహ్న సంధ్యలు.

(p. 628) nagiṣī or నకాసి nigishī. [H.] adj. Ornamental, variegated, as sculpture, Sathyabhā. iii. 49; iv. 8.

(p. 641) nāgamu nāgamu. [Skt. from నగ a hill.] n. Lit: That which pertains to a mountain. A serpent, పాము. Particularly, a cobra. An elephant, ఏనుగు. Various species of పాములు are called కంపునాగము, చింత N. దుంప N. పీత N. శంకు N. జొన్న N. కృష్ణ N. కోడె. N. adj. Large, పెద్ద. When used as the second part of compound, (సమాసము) it means Excellent. శ్రేష్ఠము. నాగకంకణుడు nāga-kankanuḍu. n. Siva who wears a 'bracelet of snakes.' నాగకేసరము nāga-kēsaramu. n. The small tree termed Mesua ferra. Rox. ii. 605. నాగగన్నేరు a large species of Oleander. నాగగొలంగ nāga-golanga. n. A plant called Murraya exolica. Rox. ii. 374. నాగజెముడు nāga-jemuḍu. n. A kind of cactus or prickly pear. నాగతాళి nāga-tāli. n. The plant called the prickly pear, Cactus indicus. Rox. ii. 474. Ains. ii. 217. నాగదంతి nāga-danti. n. A plant called కుంజర or నాగస్ఫోటము. నాగపడిగలు nāga-paḍigalu. n. Earrings in the shape of the expanded head of the cobra de capella. నాగపడిగలదండ a necklace. నాగపాశము nāga-pāṣamu. n. The serpentine weapon of Varuna. Nooses twining like serpents. W. on Vish. P. 140. నాగబంధము nāga-bandhamu. n. The serpent's embrace, i.e., both wound together in an upright position as shown in various sculptures. అభినయసంయుత హస్తభేదము. నాగబెత్తము nāga-bettamu. n. A cane with a metal tip at the end. నాగమళ్లె nāga-malle. n. The prickly pear; the plant named Justicia nasuta, అష్టపత్రిక. Rox. i. 120. నాగలోకము nāga-lōkamu. n. Lit: The serpent world, i.e., the nether world, పాతాళము. నాగవాసము nāga-vāsamu. n. The subterranean world of Nagas or fairies, నాగలోకము. A staple or a ring for a hasp, because shaped like a snake's head. తలుపుగొళ్లెముబైట తగిలించేది. The iron stays that diverge from the poles of a palanquin. A dancing house or theatre; a set of dancing girls, a troop of strolling players, నాట్యశాల. వేశ్యలమేళము. నాగస్వరము or నాగసరము nāga-svaramu. n. A hautboy, a kind of clarionet. A pipe used by snake players, పాములవాడు ఊదు బుర్ర. నాగాంతకుడు nāg-āntakuḍu. n. Lit: The killer of serpents, i.e., the eagle, గరుత్మంతుడు. నాగాననుడు nāgānanuḍu. n. Lit: 'Elephant faced', an epithet of Gaṇēsa. నాగు, నాగులు, నాగువు or నాగుబాము nāgu. n. A cobra. నాగము. నాగులుచీర a sort of petticoat woven with red stripes. నాగులచవితి nāgula-ṭsaviti. n. A festival devoted to serpent worship, held in the month of భాద్రపదము. నాగేంద్రుడు nāgēndruḍu. n. The kind of the Naga fairies.

(p. 1252) śilpamu ṣilpamu. [Skt.] n. An art, any manual or mechanical art. చిత్తరువు వ్రాయడము మొదలైనపని. శిల్పి or శిల్పకారుడు ṣilpi. n. An artist, artisan, artificer, mechanic, handicraftsman. పనివాడు. A painter, ముచ్చి. A carpenter, వడ్లంగి. A weaver, సాలెవాడు. (Usually) a stonecutter, a sculptor, కాసెవాడు. శిల్పిశాస్త్రము ṣilpi-ṣāstramu. n. A mechanical science; the science of Architecture. చిత్రాదికర్మలను గురించిన విధానము.

(p. 1331) siṃhamu simhamu. [Skt.] n. A lion. The sign Leo. (In composition,) Eminent, chief, మృగేంద్రము, అయిదవరాసి. శ్రేష్ఠము. సింహము or సింహపుపలక a large piece of timber, లావాటిమాను. కవిసింహము a noble poet. సింహస్వప్నము. (lit. the elephant's dream of his mortal foe the lion.) a killing thought, a dreadful apprehension. సింహలలాటము (corrupted into సింహతలాటము) an ornament in the form of a lion's head, the figure carved on the front of the pole of a Hindu litter. సింహద్వారము simha-dvāramu. n. The portal or front gate of a house, తలవాకిలి. సింహనాదము simha-nādamu. n. A loud cry, a war cry or war whoop. Huzzas. క్ష్వేళ, యుద్ధకాలములో భటులు అరిచే అరుపు, బొబబ్బ. సింహసంహననుడు simha-samhananuḍu. n. Lit. one who kills a lion, i.e., a very handsome person, a man of noble presence or figure. సర్వాంగసుమదరుడు. సింహావలోకనము simh-āva-lōkanamu. n. Lit, a lion's look Retrospection. A trick in versification consisting of making each line begin with the last word of the preceeding one. వెనుకకు మళ్లిమళ్లి చూచుచుపోవడము, పద్యములో ముందుచెప్పిన పదమును మళ్లీయెత్తుచు రావడము. 'ఇదిమనోహర కాంతికింపైన బింబంబు, బింబంబు గాదిది బెగడుకెంపు, కెంపుగాదిది తేటియొంపనిన మంకెన, మంకెనగాదిదిమంచిచిగురు.' T. iii. 63. సింహాసనము simk-āsanamu. n. A lion seat, a seat or throne supported by sculptured lions, a throne, నృపాసనము, భద్రాసనము, రాజపీఠము. సింహాసవస్థుడు simh-āsana-sthuḍu. n. One who is enthroned. పట్టాభిషిక్తుడు. సింహి simhi. n. A lioness. ఆడుసింహము. సింహి or సింహిక. n. The mother of Rāhu. రాహువుయొక్క తల్లి.