(p. 141) illu or ఇలు illu. [Tel. The primitive. form is ఇల్ which means 'a house. ఆలయము (q. v.) borrowed by Skt. from Drav. means (1) house and (2) 'God's abode' or house cf. కోయిల or కోవెల. In the Chaldee word 'Babylon (= bab-ilu), the latter part 'ilu' means 'God' by a transition of ideas.] n. A house, a chamber, room. Home, place, caste, family. A place or space in a table of accounts. A square at draughts or chess. (Genit. ఇంటి Dat. ఇంటికి. Loc. ఇంటిలో or ఇంట. Plural ఇండ్లు or ఇళ్లు.) మీరు ఏయిండ్లవారు who are you? of what family are you. 'మన యింటి చేటు చూచితే.' నిర్వ. ix. ఇంటిగుట్టు a family secret. ఇంటికి దూరమైన ceremonially unclean, i.e., ఋతుమతి యైన In poems మరునిల్లు is the భగము. ఇల్లు నింపడము setting up a house, house-warming వధూవరుల నూతన గృహప్రవేశము.

(p. 150) ucciccire or ఉచ్చిరే uchchichchire. [Tel.] Hey! hiss! a word used in setting a dog on to fight. BD. vii. 55.

(p. 153) utkramaṇamu ut-kramaṇamu. [Skt.] n. Going up: setting out. మీదికి పోవుట. ప్రాణోత్క్రమణ దశలో at the moment the soul leaves the body.

(p. 224) kaṇṭakamu kaṇṭakamu. [Skt.] n. A thorn, a prickle. A pest, plague, evil, inconvenience, besetting sin, stumbling block ముల్లు, విరుద్ధమైనది, రోమాంచము. కంటకఫలము kaṇṭaka-phalamu. n. The Jack tree పనస. కంటకవృత్తి kaṇṭakavritti. n. Pestering, plaguing, hatefulness. కంటకుడు kantakudu. n. A plague, a tormentor, a tyrant. క్షుద్రశత్రువు. ధర్మకంటకుడు he who hates virtue. ధర్మమై.

(p. 278) kālu kālu. [Tel.] v. n. To burn, to be consumed. To be baked, scalded, burnt, or boiled. To shine, gleam. కాలుదివ్వె a torch కాగడా. కాలేయిల్లు a house on fire. వానిగర్వముకాలా curse on his pride; lit. May his pride be burnt. కాలుచు or కాల్చు kāluṭsu. v. a. To burn, roast, scorch; to fire a gun. కాలుపు kālupu. n. Burning, setting on fire. Baking, boiling, roasting. కాలుపులు burnings. కాల్పించు kālpinṭṣu. (causal of కాల్చు.) to have it burnt.

(p. 324) kolupu kolupu. [Tel.] v. n. To agree, to consent సమ్మతించు. 'క మనసుకొలుపదనకి నిపుడు.' భార. భీష్మ. iii. To be agreeable సరిపడు. 'గీ హీనమతికి బుద్ధులేలకొలుపు' పంచ. నా. i. To have an effect on చెల్లు. 'ద్వి మలగకన్నాపన్ను మాయలన్నియును గొలుపవువీనిపై.' హరిశ్చ. i. కొలుపు v. a. To encourage, to stir up, to set on, to egg on: పురికొలుపు, కన్నుగీటిసైగచేయు. కుక్కలను కొలిపిరి they set the dogs (on the boar, &c.) 'ఎవ్వడు నామీద నేనుండుగొలిపె.' (BD. &c.) 'ఎవ్వడు నామీద నేనుండుగొలిపె.' (BD. iv. 207.) who set the elephant upon me? 'చిత్తంబుగొలిపి.' (G. vi. 70.) setting his heart on it. 'కొలుపని ఉత్సాహము,' unexcited passion. Anir. ii. 92. Used as the causal form of కొను. దరికొలుపు to set on fire. మేల్కొలుపు to awaken, to rouse. వురికొలుపు to stir up. మరులుకొలుపు to enamour. ఉపికొలుపు to hiss. కొలుపు n. A rustic holiday: the festival of the Sakti or village goddess.

(p. 449) cukka ṭsukka. [Tel.] n. Any small mark; a dot or spot: a drop, a small quantity of liquid. బొట్టు. The round mark (తిలకము) worn on the forehead by Hindus. A star, నక్షత్రము. The planet Venus, శుక్రుడు. A pip on the dice or cards. A comet. తోకచుక్క. చుక్కతిరిగినది it is past midnight. చుక్కకాడ ṭsukka-kāḍa. n. An annual plant, a native of wet rice fields. Spermacoce stricta. Rox. i. 370. చుక్కకార ṭsukka-kāra. n. A sort of fish. Sternoptyx diaphana. Gmelin. చుక్కకూర ṭsukka-kūra. n. A kind of sorrel. చుక్కచేరు a jewel worn on the forehead; a row of stars. చుక్కలచాలు. చుక్కపిల్లి ṭsukka-pilla. n. A kind of fish. చుక్కపిల్లి ṭsukka-pilli. A tabby cat. చుక్కబొట్టు ṭsukka-boṭṭu. n. An ornamental spot worn on the forehead. తిలకము. చుక్కయెదురు a star full in front ఎదురు చుక్క. చుక్కలము ṭsukkalamu. n. A spot in the eye due to an injury or to disease. చుక్కలి or చుక్కిలి ṭsukkali. n. A tree called Trophis Aspera. Rox. iii. 762. బర్రింక. చుక్కలతెరువు the sky ఆకాశము. చుక్కలరేడు the moon. చుక్కవాలు ṭsukka-vālu. n. An evil planet or unlucky star. Particularly of Venus (ఛుక్క, i.e., శుక్రః) for the Hindus believe that every journey will turn out ill if on setting out this star faces them.

(p. 436) cēru chēru. [Tel.] v. n. To arrive, reach the destination, come to hand. To be close or in contact. To lean ఒరగు. To draw near or approach సమీపించు. To be connected with, united to. To be added, joined, included. To belong, appertain. To be assembled or collected. ఆపద్దు ఈ లెక్కలో చేరదు that item does not belong to this account. ఇది ఆ చట్టములో చేరదు this does not fall under that rule. వాకిలి చేరమూసినావా have you shut the door? తలుపుచేరదెరిచి (BD. v. 234.) setting the door ajar. చెచ్చెరనారాజు చేరంగపిలిచి calling him near or close. చేరపట్టు to bring close (as a boat to ship.) n. A string, a cord, a string of pearls or flowers. సరము, త్రాడు, గొలుసు. A row or a string of spawn in fish. ఉట్టిచేరు the cord on which a net hangs. పాలచేరులు the milk glands. కురువిందచేరులు necklaces of Kuruvinda seeds. కనకపుచేర్లు gold chains. చేరుచు or చేర్చు chēruṭsu. v. t. To put together, to join, unite, mix, combine, include, add. చేరజేయు. To assemble, accumulate. To admit, as a member, to introduce. కౌగిటచేర్చు to embrace. చేరుకొను chēru-konu. v. a. To touch, to lean upon, to join. శత్రువులతో చేరుకొన్నాడు he joined the enemy. చేరుగడ chēru-gaḍa. n. Nearness సమీపము. A refuge, దిక్కు, శరణము. adj. Near సమీపమైన. చేరుగొండి chēru-gonḍi. adj. Stray, strayed. Mischievous. దుష్టము, చేరుగొండి పశువు a stray cow; a wife who has been irregularly married. చేరుచుక్క or చేర్చుక్క chēru-ṭsukka. n. A jewel worn on the forehead. ముత్యాలబొట్టు, పాపటబొట్టు. చేరుడు chēruḍu. adj. Accidental, what comes by chance, not expected. చేరుడుపశువులు stray cattle. చేరుడు బియ్యము rice that is roughly pounded or bruised. చేరుపు, చేర్పు or చేరుబడి chērupu. n. Nearness, closeness, connection. చేరుపుదిమ్మ an abutment. చేరుపాటు chēru-pāṭu. n. Arrival. చేరువ or చేర్వ chēruva. n. Nearness, neighbour-hood; సమీపము. An assemblage, సమూహము, An army, host. సేన. adj. Near. సమీపమైన. చేరువకాడు chēruva-kāḍu. n. The leader of an assembly, a chairman, ఒక సమూహమునకధిపతి. A commander of an army సేనాధిపతి. సేనాధిపతి. A watchman కావలివాడు. చేరువకోల, చేరులకోల, చేర్కోల or చేర్లకోల chēruva-kōla. n. A whip. ౛ాటి కొరడా చేరుబొందు chēru-bondu. n. A strap of leather to beat with కొట్టే తోలు పట్టెడ.

(p. 522) tāpi or తాపీ tāpi. [Tel.] n. Composition, putting or bringing together. A bricklayer, కాసెవాడు. A bricklayer's work. A trowel. A secret, a mystery in any trade, a trace; ౛ాడ, మర్మము. The setting of a stone. Ballast, weight in a boat. ఓడ అడుగున బరువుకైవేసేది. తాపిచేయు to put or bring together, to pimp. తాపికత్తె tāpi-katte. n. A bawd, a go-between. సంధానము చేయునది. A. v. 74. తాపికాడు tāpi-kāḍu. n. A pimp, a panderer. సంధానముచేయువాడు. Satyabha. iii. 115.

(p. 525) tārpu or తారుపు tārpu. [Tel.] n. Application, joining, setting. తార్చడము.

(p. 591) dimpu dimpu. [Tel. from దించు.] n. Diminution, setting down, hanging down loose. వ్రేలుట, లంబనము. దింపులుపోవు dimpulu-pōvu. v. n. To hang down loose. వ్రేలాడు.

(p. 689) pandi pandi. [Tel.] n. A hog. ఊరపంది the domesticated pig. అడవిపంది the wild hog. a boar. ఏదుపంది or ముండ్లపంది a porcupine. నీరుపంది a porpoise. పందికొక్కు pandi-kokku. [Lit. The pig-rat. The Eng. n. 'Bandicoot,' is a corruption of this word.] n. A Bandicoot. The Bandicoot-Rat. Nesocia bandi-cota. (F.B.I.) సీమపందికొక్కు a guinea pig. A proverb says వడ్లగాదెలో పందికొక్కును పెట్టినట్టు, i.e., setting a bandicoot in a granary. cf. Setting the wolf to take care of the sheep. పందిగడ్డ pandi-gaḍḍa. n. The name of a certain edible root. The pignut. శృంగాటకము, పరికెదుంప. పందిగోరు pandi-gōru. n. A boar's tusk or claw. A weapon used by boar hunters, వేటకాని సాధనవిశేషము. పందిజిట్ట or పందిపిట్ట pandi-jiṭṭa. n. The small White throated Babbler, Dumetia albigularis (F.B.I.) పందిపోటు or పందీటె pandi-pōṭu. n. A spear used to hunt boars with. పందిముక్కు, పందిమూతి or పందిపీట pandi-mukku. n. A kind of step used in old fashioned carts. గాడీమొదలైన ఎక్కుడు బండ్ల చివరను పందిమూతి వలె నమర్చిన ఒకవిధమైన ఉపకరణము.

(p. 698) paṭṭu paṭṭu. [Tel.] v. n. To suffice, to last. చెల్లు. To last a long time, హుకాలము చెల్లు. To begin, ప్రారంభించు. To happen, కలుగు. కలుగు. To cost. To fit or suit. To be possessed by evil spirits. To arrive, as ships. To be imbibed or absorbed, as a dye. To be held or contained. To be affected by disease or pain. v. a. To take, to hold, to catch, to apprehend. గ్రహించు. To take by force, నిర్బంధముచేసి గ్రహించు. దొంగను పట్టి కట్టము catch and tie up the thief. To adopt, అవలంబించు. To blow as a conch. ఈ గోనె ఎంత బియ్యము పట్టును how much rice will this bag hold. ఈ మురుగు నా చేతికి పట్టదు this bangle will not fit my hand. వాడు నిండాసేపు ఊపిరిపట్టలేడు he cannot hold his breath long. చెపట్టు or చెట్టపట్టు chē-paṭṭu. v. a. Lit: To take the hand; to take to wife, to marry. చెయ్యిపట్టు to seize the hand, to ravish a female. దారమునుపట్టు, to twist a cord, నేను. గొడుగుపట్టు to hold an umbrella. కాలుపట్టు to geld. కాళ్లుపట్టు to massage or rub the legs. పగపట్టు to conceive hatred. శంఖముపట్టు to blow a conch. కత్తి సానపట్టు to set or grind a knife or razor. కంపుపట్టు to stink. చుట్టపట్టు to smoke a cigar or cheroot. పొగపట్టు to apply smoke. ఆ బొక్కలో నా చెయ్యి పట్టదు my hand will not go into the hole. తలా ఒకదారి పట్టినారు each of them went by a separate road. ఇంకా కోతపట్టలేదు the reaping has not yet been put in hand. ఆ వ్యాజ్యమును పట్టలేదు they did not admit the lawsuit. దానిగోళ్లకు గోరింటపట్టదు the colouring does not adhere to her nails. ఆ మందు ఈ రోగాన్ని పట్టలేదు the medicine has not affected this sickness. ఆ విద్యను బాగా పట్టి ఉన్నాడు he has taken well to that branch of study. గింజపట్టే సమయము the time when the grain is forming in the ear. ఇమదులో ఎవరికేమి పట్టినది who has any thing to do with this? నాలుగుదినములు పట్టును it will take four days. మనిషిపట్టేమాత్రము only large enough to admit a man. అయిదురూపాయీలు పట్టును it will cost five rupees. ముడు గజాలు పట్టును it will take three yards. మన్నెముపట్టి ఉన్నారు they betook themselves to the highlands. ఆనవాలుపట్టు or గురుతుపట్టు ānavālu-paṭṭu v. a. To identify, recognise, know again, verify. పట్టి పట్టి మాట్లాటెను he spoke in a broken manner. ఎవరినిపట్టితే వారు చెప్పుదురు ask whom you will, and they will tell you. మీరు పట్టిమాట్లాడితే ఆ పని అనుకూలమవును if you speak to the point the matter will be settled. అది నా బుద్ధికి పట్టలేదు I do not take (or comprehend) the meaning. పట్టిచెప్పితే ఆ పిల్లవానికి చదువు బాగావచ్చును if you teach him sedulously the boy will learn well. వాడు దానిని పట్టుకొని పీకులాడుచున్నాడు he is troubling himself about it. వాడు పట్టినదెల్లా బంగారమవుచు వచ్చినది whatever he touched turned to gold. ఆ కోటను పట్టుకొన్నారు they took the fort. ఆ దొంగను పట్టుకొన్నారు they apprehended the thief. నా చెయ్యి పట్టుకొన్నాడు he laid hold of my hand, or, he seized my hand. ఆ వాడుకను పట్టుకొన్నాడు he began the practice. ఒక నెల జీతము పట్టుకొన్నాడు he stopped one month's wages. చెప్పగానే పట్టుకొన్నాడు he understood me the moment I spoke. నడుము పట్టుకొన్నది my loins are strained. [పట్టు is also added to a great number of nouns, to give them a verbal signification and in such cases it takes its meaning from the noun to which it is affixed; thus:] తప్పుపట్టు to rust. ఇలుకుపట్టు to be sprained. అక్కరపట్టు to be necessary, to be required or to take interest in. కొవ్వుపట్టు to become fat. బూజుపట్టు to grow mouldy, దోవపట్టు to take a road. సత్తువపట్టు to be recovered, as strength. పట్లుపట్టు to be seized with cramp, &c. వాడు లంచము పట్టుచున్నాడు he takes bribes. వాడికి వెర్రిపట్టినది he has gone mad. నాకు చలిపట్టుచున్నది I feel cold. వాని గుణములు నీకు పట్టుపడినవి you have contracted his habits. వానపట్టినప్పుడు when rain came on. అట్లు చేయడానకు నీకేమిపట్టినది what business had you to do this? what made you do this? గడ్డిపట్టినబీళ్లు land covered with grass. వానిమీద తప్పుపట్టినారు they found fault with him. ఆ మందు నోరుపట్టినది the medicine made his mouth swell. వానికి ౛లుబు పట్టినది he has caught cold. నాకు కూరుకు పట్టినది I became drowsy. ఆ దూడ యింకా గడ్డి పట్ట లేదు the calf has not yet taken to grass. పట్టించు paṭṭinṭsu. [causal of పట్టు.] v. a. To cause to hold. To apply oil or ointment, &c. To make one begin. ఆ చిన్నవాడికి అమరము పట్టించినారు they have made him begin (reading) the Amaram. రేపు నీపని పట్టిస్తాను or నీతాళముపట్టిస్తాను I will settle your business to-morrow, i.e., I will punish you. ఆ పెట్టెను వానిచేతి పట్టించుకొనిరా make him bring the box with you. పట్టింపు paṭṭimpu. n. Application. Concern. పిల్లకాయలచేత ఒక పుస్తకము ఆరంభించడము, శ్రద్ధ, అక్కర, పాటింపు. అమరము పట్టింపు అయిన మూడు నెలలకు three months after setting to work on the Amaram. ఆరాధ్యులకు కర్మమందు పట్టింపులేదు the Aradhyas pay no attention to rites. 'లేనిపట్టింపులెల్లను పూనిచాన.' Ila. iii. 29. పట్టు paṭṭu. n. Holding, a hold. గ్రహణము, పట్టుకొనుట. A handful. Pertinacity, resolution, hold, strength, grip, grasp, seizing. గ్రహణము. An external application to a swelling to allay pain, &c. పూత. Ground, for a proceeding, కారణము. A prop; support, favor; a party or side, ఆధారము. A part of scene in a play, స్థానము, విషయము. విరహపుపట్టు an amorous scene,. యుద్ధపుపుట్టు a warlike scene. A feat in wrestling. అది తలకు పట్టు పెట్టుకొని పండుకొన్నది she put a plaster on her temples and went to bed. ఈ వ్యాజ్యములో పట్టులేదు there is no proper plea in this suit. ఒకని పట్టుగా మాట్లాడుట to speak on a man's behalf. ఒక పట్టుగానుండు to inhit pertinaciously. ఉనికిపట్టు a place, a house, an abode. వాడు పట్టినపట్టు వదలడు he will not relinquish his purpose. వాణ్ని పట్టిన పట్టున తీసుకొనివచ్చిరి they brought him as he was. పట్టుస్నానము bathing at the commencement of an eclipse, as opposed to విడుపుస్నానము bathing at its termination. ఆయన పట్టుబిడుపు తెలిసినవాడు he knows where to be lenient and where to be severe. కూతపట్టునేల as far as a cry may be heard. వారికి కర్మములో పట్టులేదు they do not lay much stress upon ceremonies. వాడు ఎంతమాత్రము పట్టు ఇవ్వకుండా మాట్లాడుచున్నాడు he speaks without giving them any handle. చాలా మంది ఆయనపట్టు అయిరి many followed him, or joined his side. పట్టున (with న the sign of the ablative) at, by, close to. కోరడి పట్టు న along the hedge. గాడీపట్టున at the manager. ఈ పట్టున at present, పట్టు feats in wrestling. కాడు జెట్టిపట్లుపట్టగలడు he is able to wrestle. ఆ చుట్టుపట్ల in the adjacent places, in the neighbourhood. చుట్టుపట్ల వాండ్లు neighbours. పట్టు paṭṭu. n. Silk. పట్టుబట్ట a silk cloth. పట్టునూలు silk thread, spun silk. పట్టునూలుపాలెవాండ్లు a class of silk weavers. పట్టునూలువాండ్లు a class of silk dyers. పట్టుపురుగు paṭṭu-purugu. n. A silkworm. Also, an insect called ఇంద్రగోపము. పట్టంచు paṭṭ-anṭsu. (పట్టు+అంచు.) n. A silk border, a border fringed or trimmed with silk. పట్టుకొమ్మ paṭṭu-komma. n. A refuge, stay, support. అధికారము, ఊతకోల. పట్టుకారు Same as పటకారు (q. v.) పట్టుకొను paṭṭu-konu. v. n. &t. To catch, to catch hold of, to seize. పట్టుకోలు paṭṭu-kōlu. n. Catching. పట్టుకొనుట. పట్టుజిట్ట paṭṭu-jiṭṭa. n. A sort of bird. S. i. 187. పట్టెడు paṭṭ-eḍu. adj. A large handful. Lit. 'as much as the hand will hold.' పట్టుజీనువు paṭṭu-jīnuvu. n. A kind of bird, పిగిలిపిట్ట. పట్టుడు paṭṭuḍu. n. Persistence, పట్టుదల. adj. Choice, select. పట్టుడువేట a first rate sheep. పట్టుడావు a picked cow or fine cow. పట్టుదల paṭṭu-dala. n. Affection, favour, Perseverance, persistence. వదలనిపట్టు, అభినివేశము. వానికి దానిమీద నిండా పట్టుదల he has a great regard for it. పట్టుబడి paṭṭu-baḍi. n. A sum received or credited in an account, the worth or coat of any thing, charges, expense, outlay. పట్టుబడు paṭṭu-baḍu. v. n. To be seized or apprehended. చిక్కుకొను. To become plain, విదితమగు. పట్టుసారువ paṭṭu-sāruva. n. A fork-like beam used to hold by while working a pikota or water-lift మీట త్రొక్కువాడు ఆధారముగా పట్టుకొనే పంగలకొయ్య. పట్లు. plu. of పట్ల paṭla. [from పట్టుల.] adv. About, as ఆ చుట్టుపట్ల in that neighbourhood, round-about. With regard to, with reference to, in the event of. వాడు అక్కడ ఉండినపట్ల in case of his being there. ఇంటిపట్ల at home. అతనిపట్ల అన్యాయముచేయకు do him no wrong. ఈపట్ల in this respect, in this matter.

(p. 770) puraskariñcu puras-karinṭsu. [Skt.] v. a. To set in front, as a leader, ముందుంచుకొను. 'భీష్మగురుల బురస్కరించుకొనుచు.' M. v. ii. 134. To worship, to revere, పూజించు. పురస్కృతము puras-kritamu. adj. Placed in front, put forward. ముందంచబడిన. Worshipped or honored. సన్మానింపబడిన. పురస్కారము, పురస్కృతి or పురస్రియ puṛa-skāramu. n. The act of setting a person in front; worshipping.

(p. 830) pratiṣṭha pratishṭha. [Skt.] n. Staying, standing, నిలుపుట. స్థితి. Fame, celebrity. కీర్తి. Consceration, dedication. స్తంభప్రతిష్ఠ setting up a pillar as a preliminary to a wedding, &c. దేవాలయప్రతిష్ఠచేయు to consecrate a temple. ప్రతిష్ఠించు pratishṭhinṭsu. v. a. To establish permanently or firmly, to dedicate, శాశ్వతముగా నిలుపు, స్థాపించు. 'యౌవరాజ్య పట్టంబునకు నంగదుంబ్రతిష్ఠించి.' R. v. 326. ప్రతిష్ఠితము pratishṭhitamu. adj. Firmly or permanently established, dedicated.