(p. 5) aṅgamu angamu. [Skt.] n. The body, a limb, member, part, division or branch. అంగవంచకము = ఉపాయము, సహాయము, దేశకాలవిభజనము, ఆపదకు ప్రతిక్రియ, కార్యసిద్ధి. అద్భుతాంగులు beings having wondrous forms. అష్టాంగములు = the eight forms or stages of meditation, i. e, యమము, నియమము, ప్రాణాయామము, ప్రత్యాహారము, ధ్యానము, ధారణ, మననము, సమాధి. చతురంగములు the four divisions of an army, i. e., రథములు, ఏనుగులు, గుర్రములు, బంటులు. పంచాంగము the Indian calendar giving particulars of each day, as తిథి, వారము, నక్షత్రము, యోగము, కరణము. రాజ్యాంగములు the various departments of Government. షడంగములు or వేదాంగములు the six sciences dependent on the Vedas. i. e., శిక్ష, కల్పము, వ్యాకరణము, నిరుక్తము, జ్యోతిషము, ఛందస్సు. సప్తాంగములు = the seven constituents of a Government. స్వామి, అమాత్యుడు, సుహృత్తు, కోశము, రాష్ట్రము, దుర్గము, బలము. సాష్టాంగ ప్రణామము prostrate homage, touching the ground with eight members of the body, i. e., eyes or chest and forehead, hands, knees and feet.

(p. 108) āku āku. [Tel.] n. A leaf of any sort. A petal. పత్రము, దళము. A betel, or palmyra leaf; also the leaf on which the Hindus eat their food. విస్తరాకు An ear-ring. చెవి కమ్మ. Young rice (paddy) not yet transplanted. Any herb: young sprouts of corn. A flake as ఆకు ఉప్పు a flake of salt. Any filament. The radius or spoke of a wheel. The shutter of a blind. ఆకులతలుపు a venetian door. Also, a chit, note or short letter. చీటి; a loan bond. ఇచ్చిపుచ్చుకోలు పత్రము. This word prefixed to others generally denotes green; as ఆకుతేలు a green scorpion, and ఆకుమిడత a green cricket. ఆడంగులకంటె మగవారు ఏడాకులు ఎక్కువ చదివినారు men have read seven pages further than women; that is, men are tenfold worse than women; or, are their masters in wickedness. నీ పేరు ఆకునపోకన అంటకుండా చెప్పుతాను. I shall mention (or use) your name with great caution. ఆకు అలము āku-alamu. n. Greens, herbs, vegetables. (The word అలము here has no definite sense.) ఆకుకూరలు or కూరాకులు āku-kūralu. n. Potherbs, garden stuff. ఆకు చాటున āku-ṭsāṭana. adj. In ambush, hidden, veiled, screened. ఆకుచిరుతపులి āku-chiruta-puli. n. A small species of leopard. ఆకుచిలక āku-chilaka. n. A butterfly, or a green parrot. ఆకుజెముడు āku-jemuḍu. n. The oleander-leaved spurge. Emphorbia Neriifolia. (See జెముడు.) ఆకుటిల్లు āku-ṭillu. n. A booth or hut of leaves, an arbor of leaves. ఆకుటింట in a booth. ఆకుతీగ the vine that produces the tamala (or betel) leaf. ఆకు తోట a betel garden: a garden in which plants are reared. ఆకుపచ్చ āku-paṭṭsa. n. The colour called sap green. ఆకుపత్రి చెట్టు āku-pattri-cheṭṭu. n. The clove tree. Cassia lignea. a certain game. (H. iii. 190). āka-rarugu. n. A green caterpillar. ఆకుపోత āku-pōta. n. Transplantation of a green crop. ఆకుపోయు āku-pōyu. v. a. To transplant corn. To set the sprouts. ఆకుమడి āku-maḍi. n. A field sown, but the sprouts of which are to be transplanted. (also, called నారుమడి.) ఆకుమడుపు āku-maḍupu. n. A roll of betel leaf. A mode of measurement. ఆకు మొలకాకు The self planting herb. ఆకురాయి āku-rāyi. n. A file (i.e., ఆకు a filament రాయు to rub off.) Also the name of a bird, the cuckoo (F.B.I.) బలుపాకురాయి or ముల్లాకురాయి (from ముల్లు a thorn) a rasp. కత్తి ఆకురాయి a sharp thin file for cutting combs. కమ్మి ఆకురాయి a very small file. వట్రనాకురాయి a three sided file.

(p. 121) āru āru. [Tel.] Numeral adj. Six. ఆరుగురు, ఆరువురు Six men. ఆరునొకటి or ఆర్నొకటి 'six and one' which, for euphony, is commonly used for ఏడు seven, because ఏడు means also to cry.

(p. 122) āru āru. [Tel.] v. n. To teem with, be full of నిండు; to be or have. సొంపారిన beautiful. ఇంపారిన delightful. నిండారుగానున్నది it is full. అలరారు blooming. చెన్నారిన lovely. పొల్పారిన charming (compare the affix ఆరి as నేర్పరి, సొంపరి, &c.) గోజారు to trouble. సొంపారు to bloom, to be pretty. In such phrases as నూరారు వెయ్యారు the word అరు is not the numeral six, but is a form of అరు to be full; so వెయ్యారు means full thousand and నూరారు full a hundred. నూరారుముద్దులు a full hundred kisses. చేతులారంగ శివుని పూజింపడేని if he sacrifice not to Siva with his own hands. చేతులార రూకలు చెల్లిస్తిని I paid the money with my own hands. పని ఆరుమూడు అయినది the work is all in confusion, at sixes and sevens.

(p. 128) āśvayujamu or ఆశ్వినము āṣvayujamu. [Skt.] n. The name of the seventh month.

(p. 178) ṛṣi ṛishi. [Skt.] n. A prophet or saint, gifted with supernatural powers. A sage. The author of a spell or prayer. cf. ముని and యోగి. సప్తర్షులు means (1.) the 'seven sages,' viz., మరీచి, అత్రి, అంగీరుడు, పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు, వసిష్ఠుడు; (or) కశ్యపుడు, అత్రి, భరద్వాజుడు, విశ్వామిత్రుడు, గౌతముడు, జమదగ్ని, వసిష్ఠుడు; (2) the constellation of the Great Bear. A proverb says ఋషిమూలము నదీమూలము the origin of a sage is as obscure as that of a river.

(p. 196) ēḍākulayaraṭiceṭṭu ēḍ-ākula-y-araṭi-cheṭ-ṭu. [Tel.] n. The seven leaved plantain tree; సప్తవర్ణము. Alstonia scholaris, commonly known as Ditu Bark (Watts.)

(p. 197) ēḍu ēḍu. [Drav.; Turkish yedi.] n. Seven. ఆరునొకటి. ఏడెనిమిది seven or eight. వాడు నీకంటే ఏడాకులు ఎగచదివినవాడు he is ten times worse than you. Lit. he has read seven leaves further than you (in roguery.) ఏడుగురు seven persons. ఏడుమంది. ఏడు ēḍu. [Tel.] n. A year. (plu. ఏండ్లు or ఏడులు or ఏళ్లు) ఏణ్నర్థము (ఏడు+అర్థము) a year and a half. ఏండ్లుపూండ్లు many years. ఏడు ēḍu. [Tel.] pron. Who? ఎవడు.

(p. 197) ēḍdumu ēḍ-dumu. [Tel. ఏడు+తూము] n. The quantity of grain, &c., containing seven bushels or తూములు which is ciphered thus ఖం|2.

(p. 199) ēnuga or ఏనుగు ēnuga. [Tel. Tamil ఆనై. (Here గు is added as an aid in pronunciation.] n. An elephant. ఏనుగుకొమ్ములు ēnugu-kommulu. n. Elephants' tusks; also, a kind of rice. ఏనుగడుగులు ēnug-aḍugulu. n. A kind of parti-colored cloth. చిత్రవర్ణ వస్త్రవిశేషము. In compounds ఏనుగు means Big పెద్ద ఏనుగుకలబంద the large species of కలబంద (q. v.) ఏనుగుకాలు ēnugu-kālu. n. A big leg like that of an elephant. Elephantiasis. ఏనుగుగొంగ enugu-gonga. See under ఏనిక. ఏనుగజెలగ ēnuga-jelaga. n. A horse leech. ఏనుగపల్లేరు ēnuga-pallēru. n. The thorny weed called Pedalium murex. Ainslie. ii. 15. ఏనుగుబీర ēnugu-bīra. n. A large kind of బీర or cucumber (q. v.) ఏనుమద్ది ēnumaddi. n. A certain herb; -- called అశ్వకుణి. See మద్ది ఏనుగుమోముస్వామి the elephant-faced god, i.e., Vināyaka విఘ్నేశ్వరుడు. ఏనుగుస్వరము ēnugusvaramu. n. One of the seven notes in music. సప్తస్వరములలో నొకటి, విషాదము.

(p. 203) aidu aidu. [Tel. for అయిదు] adj. Five. ఐదుగురు for అయిదుగురు five persons అయిదుమంది. అయిదు పది చేయు to salute, to bow to. నమస్కరించు. To be defeated, to lose ఓడిపోవు (ఓడిపోవువారు చేతులుకూర్చి మొక్కుదురు గనుక దీనికి ఓడిపోవుట అని అర్ధము వచ్చినది) 'సుస్థిరభుజశక్తి నైదుపది చేయరు దత్తిసెతక్క' ఆము. ii. To throw into confusion, leave a thing at sixes and sevens. ముందరడుగు వెనుకపెట్టు.

(p. 323) koliki koliki. [Tel.] n. The tip or end. మొన. A hook or loop కొక్కి. The corner of the eye near the nose ముక్కు కంటిన కంటిమూల. దారమునకు కొలికికట్టినది she made a loop in the string. ఈ దాన్యమునందు కొలుకులు తెలుగు in this poem the terminations of words alone are Telugu. కొలికితెచ్చు to master సాధించు. కొలికికివచ్చు to become subject to one, to come into one's power. వాడు ఏడు ఊళ్లను కొలికికి తెచ్చును he will put seven villages on one ring, i.e., he will have them under his thumb. కొలికిపూస koliki-pūsa. n. The chief gem in a necklace. కొలికికి తగిలించేపూశ. కొలికిముడి koliki-muḍi. n. A noose: a loop. వదులుముడి.

(p. 397) grahamu grahamu. [Skt. గ్రహ = to seize.] n. A planet. నవగ్రహములు the seven planets and the sun and moon. దశమగ్రహము a tenth planet: being like the Georgium sidus. A spirit, a devil. A proverb says జామాతా దశమోగ్రహః A son-in-law is a more pestilent fellow than any one planet! he is the 'tenth!' గ్రహచారము graha-chāramu. n. Disaster, ill luck, fate, misfortune. నా గ్రహచారము చాలక యిట్లు జరిగినది through my misfortune (or, to my sorrow) it so happened. మా గ్రహచారము ఇట్లున్నది this is what has befallen us. గ్రహణము grahaṇa-mu. n. Taking, seizure. Reception, acceptance, comprehension. An eclipse. గ్రహణి grahaṇi. n. Diarrhœa, dysentery. అతిసారరోగము. గ్రహతారలు graha-tāralu. n. The planets and fixed stars. గ్రహపతి graha-pati. n. The lord of the stars, i.e., the sun. గ్రహరాజు the sun or moon.

(p. 423) cīḍu chīḍu. [Tel.] n. A skein or bundle of seven punjums or a hundred threads. చీడుదబ్బ chīḍu-dabba. n. An instrument used by weavers for winding the thread. మాలి చీడు తగిలించుటకు వెదురుబద్దలతో గుమ్మటమువలె కట్టబడిన సాలెవానిసాధనము.

(p. 570) tribhaṅgi tri-bhangi. adj. 'Three ways' twisted. The name of a certain graceful attitude in which some statues stand: such as the వేణుగోపాల or Piping Apollo; or that given to the ద్వారపాలకులు or door keepers carved on each side of a temple gate. The word frequently occurs in books on sculpture (Silpi) and in some poems, but is no where precisely defined. త్రిభంగిన్, three fold: in three ways. మూడువిధములవునట్టుగాను Swa. iii. 76. త్రిభాగము tri-bhāgamu. adj. Divided into three parts or shares. త్రిభువనము or త్రిలోకము tri-bhuvanamu. n. The three worlds: heaven, earth, and hell, i.e., the universe. త్రిమూర్తి tri-mūrti. n. The Hindu Triad, consisting of Bramha, Vishnu, and Siva. త్రియామ tri-yāma. n. Night. M. VII. v. 317. త్రిరాత్రము tri-rātramu. n. Three nights, మూడురాత్రులు. త్రిలింగము tri-lingamu. adj. 'Three gendered.' -a phrase for Sanskrit nouns of the common gender. 'Three formed.' 'త్రిమూర్తుల త్రిలింగవ్యక్తులన్.' B. vii. 333. Also a fictitous or fanciful name (యౌగికపదము) used for the Telugu language. It is peculiar to Appa Cavi, and a few other modern writers, but is not mentioned in any ancient or classical poet: nor in any Sanskrit Dictionary, in lists of the 'fifty six countries.' See W. Vish. Pur. p. 193. In some modern lists Troilinga is named, but without any authority. త్రివర్గము a collection of three (things) as Duty (ధర్మము,) Wealth (అర్థము,) and Desire (కామము) or the Gunas called సత్వరజస్తమములు, or the states called Increase (వృద్ధి), Decrease (క్షయము), and Stationariness (స్థానము.) త్రివళి tri-vali. n. A threefold corrugation on the stomach considered a beauty in women. 'లితకృశోదరంబు తరశత్రివళీయుత రోమరాజియున్.' M. I. iv. 49. త్రివిక్రముడు tri-vikramuḍu. n. He who subjugated the three worlds in three strides, i.e., Vishnu. త్రివిష్టవము tri-vishtapamu. n. Heaven. స్వర్గము. త్రివేణి tri-vēṇi. n. Lit: The Triple braided, an epithet of the Ganges which according to mythology, springs in three streams from the head of Siva. త్రివేణుక or త్రివేణువు tri-vēṇuka. n. The bands of a carriage pole. నొగకట్లు. T. v. 16. M. VII. i. 302. త్రిశంకువు tri-ṣankuvu. n. Name of the father of the hero Harischandra. త్రిశంకుస్వర్గము the Aerial regions, the place of happiness created for త్రిశంకు who could not be admitted into heaven on account of his low origin. త్రిశూలము tri-ṣālamu. n. The three pronged weapon of Vishnu. త్రిషవణము tri-sharvaṇamu. n. The three ablutions, to be performed at morn, noon and night. M. XII. iv. 102. త్రిషవణస్నాయి he who bathes thrice a day. త్రిసప్త tri-sapta. adj. Thrice seven. BRY. iii. 19. త్తిసంధ్యము tri-sandhyamu. n. The meeting times of forenoon, the noon and the afternoon. పూర్వాహ్న మధ్యాహ్న అపరాహ్న సంధ్యలు.