(p. 107) ākāśamu ākāṣamu. [Skt. another form of అవకాశము emptiness, empty space, or interval.] n. Ether, sky, atmosphere. ఆకాశగంగ the river of heaven. ఆకాశగరుడగడ్డ a plant which like the misletoe grows on a tree. Ainslie, 2. 158. Bryonia Epigœa, air-livingBryony. ఆకాశవల్లి ākāṣa-valli. n. Cassytha filiformis (Watts.) ఆకాశపంచాంగము ākāṣa-panchāngamu. n. A fool's chronicle, a pack of nonsense. ఆకాశబాణము ākāṣa-bāṇamu. n. A sky rocket. ఆకాశరామన్న ākāṣa-rāmanna. Jack Robinson, nobody. ఆకాశవాణి ā-kāṣa-vāṇi. adj. 'Sky-speaking,' as the voice of an angel or invisible being.

(p. 117) ābhāṣaṇamu ābhāshaṇamu. [Skt.] n. Addressing, speaking; a speech, harangue, oration.

(p. 149) uktamu uktamu. [Skt.] adj. Spoken, said, uttered. ఉక్తి ukti. n. Speech, speaking, a word, an expression.

(p. 239) kade Same as గదా. (q. v.) (This is used in speaking to a woman.)

(p. 250) karaṇamu karaṇamu. [Skt.] n. A village clerk, a writer, an accountant. వాడు కూత కరణముగాని వ్రాతకరణముకాడు he has talents for speaking but not for writing. స్థలకరణము the registrar of a district. కరణము n. Instrument, means. కొరముట్టు. An organ of sense. ఇంద్రియము. Marking or causing, as in ప్రియంకరణము endearing. స్థూలంకరణము fattening, శుభగంకరణము fortunate. కరణచతుష్టయము the mind, intellect, volition and self-consciousness. మనోబుద్ధిచిత్తాహంకారములు. కరణత్రయము thought, word and deed. మనస్సు. వాక్కు, కర్మము. త్రికరణశుద్ధిగా completely, absolutely, entirely. కరణీయము karaṇīyamu. adj. Fit to be performed, worthy to be done చేయదగిన. కరణికము or కరణీకము karanikamu. Clerkship: the office of a Karanam or clerk.

(p. 318) kotuku kotuku. [Tel.] n. To pine. To hesitate. సంకోచించు, వర్ణ లోపముగా మాట్లాడు; to grudge. To boil as water. To stifle sighs. కోతికి మాట్లాడుట to hesitate in speaking. నీళ్లు కొతుకుచున్నవి the water is boiling. n. Hesitation. సంకోచము. కొతుకుపడు to stutter in speaking. వర్ణలోపముగా మాట్లాడు.

(p. 366) gi . gi. [Tel.] n. In speaking slightingly, a word is repeated with its initial short syllable changed into గి as అన్నగిన్న, పింకన్న గింకన్న, &c.

(p. 369) gī gī. [Tel.] In speaking contemptuously or slightingly, a word is repeated with the initial long syllable changed into గీ as రాముడు, గీముడు. See on గి.

(p. 375) guṇamu guṇamu. [Skt.] n. A quality, property, virtue, disposition, temper, character, or attribute. Tendency, effect, purpose, use. A symptom as of disease. వానికి గుణమువచ్చినది he is now come to his senses. నీలగుణము blackness. మంచి గుణము goodness, good temper. మోహగుణము the passion of lust. వానికి గుణముగానున్నది he is better, he has recovered. పది రూపాయలుయిస్తే గుణమే if he gives ten rupees so much the better. అందువల్ల యేమిగుణము what is the use of it? వానితో మాట్లాడితే గుణము లేదు there is no good in speaking to him. పది గుణములుగల or గడియకు ఒక గుణముగల freakish, changeable, whimsical వాంతిభ్రాంతిగుణము an attack or symptoms of cholera. The three Gunas are Rajah (passion) Tamah foulness: and Satvam (Truth). Added to a numeral, thus ద్విగుణము twice as much or two-fold. త్రిగుణము thrice as much, or three-fold. గుణము n. A cord, a string. త్రాడు. A bow string. అల్లెత్రాడు. గుణధ్వని the sound of the bowstring. గుణపడు guṇa-paḍu. v. n. To recover, improve, ameliorate. గుణమగు guṇa-m-agu. v. n. To recover. వారికి గుణమైనది they have improved. గుణమిచ్చు guṇa-m-iṭsṭsu. v. n. To affect favourably, as medicine, to improve the health. గుణము చేయు guṇamu-chēyu n. The cure. గుణవంతుడు or గుణయుతుడు guṇa-vantuḍu. n. A worthy or good man. గుణవతి guṇa-vati. n. A good woman. గుణి or గుణుడు guṇi. adj. Endowed or gifted with good qualities. 'గుణగుణంబులరీతి కూడిమాడి' (Paidimarri. iv. 214.) united as closely as goodness and the good, as the virtuous and virtue. అధికగుణుడు highly distinguished. గుణించు or గుణియించు guṇinṭsu. v. a. To multiply, calculate. To spell. గుణితము guṇitamu. n. Multiplication, spelling. గుణ్యత guṇyata. n. Excellence, goodness, worth. 'గుణ్యత యేమైననుసరి ప్రాణ్యవనము చేయవలయు.' T. iii. 96.

(p. 381) gurru gurru. [Tel.] n. Snoring. Growling gruff speaking, snarling, anger. గుర్రు గామాట్లాడు to speak gruffly or sulkily. వాడు నామీద గుర్రుగానున్నాడు he is surly towards me. గుర్రుపెట్టు or గుర్వెట్టు gurru-peṭṭu. v. n. To snore, groan, draw a deep breath, or growl. గుర్తుమను guru-m-anu. v. n. To growl, to snarl, గుర్రెత్తు gurrettu. v. n. To sound, as a groan, or rattle (in the throat)

(p. 549) tera tera. [Tel.] n. A screen, curtain, a blind. A veil, a cover of any kind. సురుగుచీర, అడ్డువల. A plain or space. బయలు. A billow or surge అల. దోమతెర a mosquito curtain. నాతెర the lips. A time, one bout. ఒకతెర once మరియొకతెర again. తెరయెత్తన్ wave upon wave, in waves, tumultuously, 'పొంగికరుడులెత్తగా.' Vijaya. ii. 19. తెరతెర wave after wave. a series పరంపర. adj. Spread out, open as a plain. Gaping, open as the mouth. తెరనోరుగల open mouthed. తేనెతెర tenetera. n. A honey comb. తెరపారు terapāru. v. n. To curdle, to coagulate, to congeal as water or other liquid. తెరకట్టు ఎండతెరతీసి బయలు వెడలినది the sun broke through the clouds. వైష్ణవులకు తెరచాటుకద్దు the Vaishnavas always are behind a screen, particularly while cating. తెరల గాగిన overpowering, terrible, ఉల్భణమైన. తెరలాడు tera-l-āḍu. (A. vi. 142.) v. n. To hide. To gleam or shine through a veil తెరలుతిరుగు, తెరలో ప్రకాశించు. తెరగంటి tera-ganṭi. n. A god, or goddess. అనిమిషుడు. Nila Parin. i. 2. తెరనోటి మొకము a lion. తెరకట్టు tera-kaṭṭu. n. A screen. మొగము తెరకట్టుతో ముచ్చటాడుట to hold the handkerchief before the mouth while speaking (a custom of Musulman origin.) H. v. 99. తెరకట్టు tera-kaṭṭu. v. n. To form into flakes, to coagulate. మీగడకట్టు, to harden గట్టిపడు. తెరకాడు tera-kāḍu. n. A thief: a concealed agent. తెరచాప tera-ṭsāpa. n. A screen, or mat. A ship's sail; (lit:) a screen - cloth, or veil. తెరతెరగా tera-tera-gā. adv. At intervals, now and then. తెరనాటకము teranāṭa-kamu. n. A puppet show or other play in which a curtain is used. P. iv. 255. తెరయీగ tera-y-īga. n. A bee. తేనెటీగ. M. VII. i. 236. తెరవేటు tera-vēṭa. n. 'Screen hunting.' in which the huntsmen use screens to conceal themselves, a hunt wherein hurdles or screens are placed around the hunting ground. A. iv. 154.

(p. 549) terapa , తెరపి or తెరిపి terapa. [Tel.] n. Opening. తెరచుట. An interval, occation, intermission, leisure. అవకాశము, ఉపశమనము. Disclosure, an opportunity. Looseness, i.e., lewdness. జ్వరమునకు తెరపి చిక్కినది there was an intermission of the fever. తెరపలగా or తెరపతెరపగా loosely, here and there, scatteredly. వాన తెరపి యియ్యలేదు the rain did not cease. తరవ. adj. Open, సంధుగల. తెరసమాటలు down-rightness, plain speaking, plain language. తెరపుమరపు or తెరుపుమరుపు terapu-marapu. n. Dementation. మతితప్పి నప్పుడు కలుగు తబ్బిబ్బు. Sense and nonsense: absence of mind, forgetfulness. ఎవరికిన్ని తెరుపుమరుపుకద్దు every man has his wise and foolish fits.

(p. 568) trassa trassa. [Tel.] n. Drops of saliva that fall out while speaking. నోటినుండి రాలే తుంపర.

(p. 631) naḍumu naḍumu. [Tel.] n. The middle, the waist, or loins. కాను. The middle portion మధ్యబాగము. నడుముకట్టుకొను naḍumu-kaṭṭu-konu. v. n. To undertake, to make oneself ready. To gird up the loins, to be ready. సిద్ధపడు. To take a vow of chastity, నడుమంతరము or నడుమంత్రము naḍu-mantaramu. (నడుము+అంతరము.) adj. Extraordinary, unprecedented, unthought of, as a windfall. n. The waist, కొను. An interval, మధ్యకాలము. adj. Middling, neither here nor there. నడమంతరపేరు an alias. నడమంతరపు ఐశ్వర్యమునకును వరము మీది పుండునకును చురుకు అధికము those who have recently become rich and an ulcer on a nerve give great trouble. నడమంతరముగా nada-mantaramu-gā. adv. Unexpectedly. నడుచొచ్చు naḍu-ṭsoṭsṭsu. v. n. To come in the middle, to interpose, నడుమ ప్రవేశించు. నడుదింపు naḍu-dimpu. n. The flesh in the loins. మాంసవిశేషము. నడుములో చెక్కు to pocket, because they stick a handkerchief, &c., in at the girdle. నడుముపడిన gone in the loins, broken down, debilitated. నడుము వదిలినది there was an emission of semen. నడుమ or నడమ naḍuma. adj. Middle, centrical. నడుమును. adj. and postp. In the middle, meanwhile,. through, between. ఈ నడుమ presently: (also) lately. ఆ నడుమ meantime. నడమ వచ్చినారు they came between or interposed; they came as messengers or representatives. నడుమ వచ్చినవానికి ఇంత అధికారమా is an interloper to presume thus? నడుమ మాట్లాడు to interrupt one while speaking: or to intercede, to mediate. నడాన or నడుమను nadāna. adv. In the middle; midway.

(p. 649) nigadiñcu nigadinṭsu. [Skt.] v. a. To tell plainly. స్పష్టముగా చెప్పు. (భాగ. ii.) నిగదము or నిగాదము nigadamu. n. Plain speaking. స్పష్టముగా చెప్పుట.