(p. 52) ani ani. [Tel.] (Past p|| of అను to say) Having said. This is translated by the word 'That' or 'so' or the infinitive mood is used, as వారు అక్కడ ఉండినారని అన్నాడు he told me that they were there. అవతల వెళ్లరాదని తిరిగీ వస్తిమి we did not think it right to go on and returned; we thought we must not go further; so we came back. నన్ను పొమ్మని చెప్పెను he told me to go. తన సొమ్మని యెంచి considering it his own. దాన్ని నాకని కొన్నాడు he bought it for me. కావలెనని అక్కడికి పోయినాడు he went there on purpose. పండ్లను పటపటమని కొరికినాడు he gnashed his teeth. ఘమ్మని fragrantly. తళుక్కని brilliantly. గడగడమని మాట్లాడినాడు he spoke rapidly. ఈగలు జుమ్మని ముసురు కొన్నవి the flies covered it buzzingly. నీవు ఈ శాలువ కప్పుకొంటే గుమ్మని ఉండును if you wear this shawl it feels warm: or, you will feel warm.

(p. 72) abhihitamu abhi-hitamu. [Skt.] adj. Said, spoken, declared.

(p. 79) aramu aramu. [Skt.] adj. Swift: speedy. వడిగల, వేగమైన. అరము n. The spoke or radius of a wheel, the edge of a weapon: a corner or angle. ఆయుధధార. చక్రపు అంచు. కోణము. 'అరపంచకసంయూక్తాస్వస్తికా కారశాలిని.' Anand. T. xii. 27. 'సహస్రారచక్రము.' N. vi. 69. A discus or circular missile weapon.

(p. 108) āku āku. [Tel.] n. A leaf of any sort. A petal. పత్రము, దళము. A betel, or palmyra leaf; also the leaf on which the Hindus eat their food. విస్తరాకు An ear-ring. చెవి కమ్మ. Young rice (paddy) not yet transplanted. Any herb: young sprouts of corn. A flake as ఆకు ఉప్పు a flake of salt. Any filament. The radius or spoke of a wheel. The shutter of a blind. ఆకులతలుపు a venetian door. Also, a chit, note or short letter. చీటి; a loan bond. ఇచ్చిపుచ్చుకోలు పత్రము. This word prefixed to others generally denotes green; as ఆకుతేలు a green scorpion, and ఆకుమిడత a green cricket. ఆడంగులకంటె మగవారు ఏడాకులు ఎక్కువ చదివినారు men have read seven pages further than women; that is, men are tenfold worse than women; or, are their masters in wickedness. నీ పేరు ఆకునపోకన అంటకుండా చెప్పుతాను. I shall mention (or use) your name with great caution. ఆకు అలము āku-alamu. n. Greens, herbs, vegetables. (The word అలము here has no definite sense.) ఆకుకూరలు or కూరాకులు āku-kūralu. n. Potherbs, garden stuff. ఆకు చాటున āku-ṭsāṭana. adj. In ambush, hidden, veiled, screened. ఆకుచిరుతపులి āku-chiruta-puli. n. A small species of leopard. ఆకుచిలక āku-chilaka. n. A butterfly, or a green parrot. ఆకుజెముడు āku-jemuḍu. n. The oleander-leaved spurge. Emphorbia Neriifolia. (See జెముడు.) ఆకుటిల్లు āku-ṭillu. n. A booth or hut of leaves, an arbor of leaves. ఆకుటింట in a booth. ఆకుతీగ the vine that produces the tamala (or betel) leaf. ఆకు తోట a betel garden: a garden in which plants are reared. ఆకుపచ్చ āku-paṭṭsa. n. The colour called sap green. ఆకుపత్రి చెట్టు āku-pattri-cheṭṭu. n. The clove tree. Cassia lignea. a certain game. (H. iii. 190). āka-rarugu. n. A green caterpillar. ఆకుపోత āku-pōta. n. Transplantation of a green crop. ఆకుపోయు āku-pōyu. v. a. To transplant corn. To set the sprouts. ఆకుమడి āku-maḍi. n. A field sown, but the sprouts of which are to be transplanted. (also, called నారుమడి.) ఆకుమడుపు āku-maḍupu. n. A roll of betel leaf. A mode of measurement. ఆకు మొలకాకు The self planting herb. ఆకురాయి āku-rāyi. n. A file (i.e., ఆకు a filament రాయు to rub off.) Also the name of a bird, the cuckoo (F.B.I.) బలుపాకురాయి or ముల్లాకురాయి (from ముల్లు a thorn) a rasp. కత్తి ఆకురాయి a sharp thin file for cutting combs. కమ్మి ఆకురాయి a very small file. వట్రనాకురాయి a three sided file.

(p. 109) ākhya ākhya. [Skt.] n. A name, or appellation. పేరు. అఖ్యాత ākhyāta. n. The speaker. చెప్పెడువాడు. ఆఖ్యాతము ākhyātamu. adj. Said, spoken, rehearsed. ఆఖ్యానము ākyānamu. n. Telling. చెప్పుట An episode of a book, a tale or fable, an ancient story. ఆఖ్యేయము ākhyēyamu. adj. Fit to be said or rehearsed.

(p. 109) āgu āgu. [Tel.] v. n. To stop, to stay, asbtain, refrain. To bear (as a cord does a weight.) To be confined, set aside, or reserved. ఆయింటను ఆగబడి యున్నదేవకి (B. X. 75.) Devaki who was kept in restraint. తల్లిదండ్రులులెని బాలురు ఆగ నీవు దిక్కు thou art the refuge of the helpless. పశువులకు ఆరినబీడు land set aside or reserved for pasture. ఇది లేనిది నాకు ఆగదు I cannot get on without this. నా నోటిలో ఆ మాట ఆగదు I cannot keep that word a secret. ఆగు, ఆగించు, ఆచు, ఆపు the causal of ఆగు: āgu. [Tel.] v. t. To stop, check, hinder. To keep, tend. To look to, superintend, guard, protect, preserve. To fold or gather as a flock. నోరాచి మాట్లాడిరి they spoke cautiously. చెయ్యి ఆపక (T. v. 22.) without intermission. నిద్ర ఆచుట to refrain from sleep, keep away drowsiness. రాత్రిళ్లు ఇక్కడ మందులు ఆచుకొని యుండేవారు they used to keep cattle here at nights.

(p. 112) āḍu āḍu. [Tel.] v. n. 1. To play, dance, work, act, do, move, ply. కాళ్లు ఆడకనిలిచె he stood stock-still, his feet did not stir. 2. To shake, totter, wag. 3. To beat, as the pulse. ధాతువు ఆడుచున్నది the pulse beats. 4. To speak, say. ఇట్లు కొందరు ఆడగా while some spoke thus. ఆడినది ఒకటి చేసినది ఒకటి he said one thing and did another. పోనాడు to cry Avaunt.! మున్నాడు to advance or come forward. ఆ పేరు నోట్లో ఆడుచున్నది I have the name at the tip of my tongue.

(p. 176) ūraṭa ūraṭa. [Tel.] n. Comforting. ఊరడించుట. Rest. విరామము. Ease, freedom, leisure. Aid, help. సహాయము. ఊరటపడు ūraṭa-paḍu. v. n. To be consoled. ఊరటపరచు ūraḍa-paraṭsu. v. a. To console. ఊరడించు ūraḍinṭsu. v. a. To comfort, console. ఉపశమించు. ఊరడిల్లు or ఊరడు ūraḍillu. v. n. To be calmed, appeased, comforted, consoled. శాంతినొందు. ఊరడబల్కె he spoke consolingly.

(p. 183) egu egu. [Tel. for ఎగువ or ఎగురు] adj. High ఎత్తైన. ఎగుబుజములు high or strong shoulders. ఎగుబోద a new fledged bird రెక్కలువచ్చి యెగరగల పక్షిపిల్ల. ఎగుచు eguṭsu. v. a. To run after, to chase తరుము. ఎగుడు eguḍu. adj. Up ఉన్నతము. ఎగుడుదిగుడు eguḍu-diguḍu. Up and down, backwards and forwards. ఈ దోవ ఎగుడుదిగుడుగానున్నది this road is uneven. ఎగుడుదిగుడు నేల uneven ground. ఎగుడుదిగుడుమాటలు incoherent words. అసంగతమైన మాటలు. వాడు చెప్పేది యేమో యెగుడు దిగుడుగానున్నది he shuffled, or spoke incoherently.

(p. 183) eccu or హెచ్చు eṭṭsu. [Tel.] n. & adj. Much. అధికము: అధికమైన. ఎచ్ఛుతగ్గులుగా eṭṭsu-taggulu-gā. adv. Insolently. నన్ను ఎచ్చుతగ్గులుగా మాట్లాడినాడు he spoke to me scornfully.

(p. 191) erra , ఎర్రన erra. [Tel.] n. Redness ఎర్రదనము, ఎరుపు. ఎర్ర or ఎర్రని adj. Red, scarlet, crimson. ఎర్రనివాండ్రు people of fair complexion. కన్నులెర్రచేసి పలికినాడు he spoke with eyes inflamed with fury. ఎర్రనియేగాని నావద్ద లేదు I have not even a copper with me. ఎర్రకాళ్లజిట్ట erra-kaḷḷajiṭṭa. n. A small bird, Pyctorhis sinesis, the Yellow-eyed babbler (F.B.I.) ఎర్రకాళ్ల కొంగ erra-kāḷḷa-konga. n. The painted stork or pelican, ibis, Pseudotontalus leucocephalus (F.B.I.) ఎర్రకోడి erra-kōḍi. The common spurfowl. The painted sort is చిమటకోడి. Jerdon. No. 74. ఎర్రగడ్డ erra-gaḍḍa. An onion, the red garlic. ఎర్రగొల్లలు erra-gollalu. The name of a certain tribe. ఎర్రగోగిల erra-gōgila. [Tel.] n. A large red spider. ఎర్రచీమ erra-chīma. A red ant. ఎర్ర చేమంతి erra-chēmanti. Red chrysanthymum. ఎర్రన errana. n. Redness ఎరుపు. ఎర్రపోతమ్మ erra-pōtamma. n. The name of one of the village goddesses, supposed to cure diseases among cattle. ఎర్రబారు or ఎర్రవాడు erra-bāru. v. i. To become red. ఎర్రనగు. ఎర్రమన్ను erra-mannu. n. Red earth. ఎర్రమంటి గువ్వ erra-maṇṭi-guvva. n. The rufous-tailed finch lark. Ammomanes phoenicura (F.B.I.) ఎర్రమల్లె erra-malle. Red jasmine. ఎర్రమీను erra-mīnu. Red fish. ఎర్రవేలుపు erra-vēlupu. The red god, i.e., fire. అగ్ని.

(p. 221) aucityamu auchityamu. [Skt from ఉచితము.] n. Fitness, suitability, propriety. యోగ్యత. ఔచిత్యమెరిగి మాట్లాడినాడు he spoke appropriately. అనౌచిత్యప్రసంగము an inappropriate remark.

(p. 224) kañcaravāḍu or కంచరి kanṭsara-vaḍu. [Tel.] n. A brazier, a coppersmith. కంచుపని చేయువాడు. కంచరది a woman of that caste. కంచరిపురుగు kanṭsari-purugu. n. A kind of beetle called the death watch. కంచు kanṭsu. n. Bell metal. కంచుకుండ a bowl or vessel or bell metal. కంచువాద్యము a cymbal made of bell metal. కంచుతీసినట్లు as bright or dazzling as the glitter of polished metal. Sunbright. ఆమె కంచుగీచినట్లు పలికె she spoke shrilly or with a voice as clear as a bell.

(p. 243) kannāku kannāku. [Tel. కన్ను+ఆకు.] n. The spoke of a spinning wheel, which, being the last put in, keeps the rest all tight. The outside leaf in a bundle of betal leaves. The finishing bit or corner stone; that which keeps all the rest right. A noble or excellent person. రక్షకుడు; ముఖ్యుడు, అగ్రేసరుడు. M. VI. i. 92.

(p. 248) kammi kammi. [Tel.] n. A wire, bar, beam. Border, a fringe, edging. అంచు. A felloe బండికంటికడకమ్మి, కంబి. బ్రహ్మకమ్మి, ముక్కుకమ్మి, or ముక్కమ్మి a nose ring. కమ్మి తీసిపోయినది there is a peg loose, i.e., the plot is discovered. కమ్మిచీర a fringed cloth, or one with a border, edging, or selvage. కమ్మిబండి kammi-banḍi. A cart with wheels having spokes and felloes on the wheels, as opposed to చెకడాబండి a cart with solid wheels.