(p. 5) aṅgamu angamu. [Skt.] n. The body, a limb, member, part, division or branch. అంగవంచకము = ఉపాయము, సహాయము, దేశకాలవిభజనము, ఆపదకు ప్రతిక్రియ, కార్యసిద్ధి. అద్భుతాంగులు beings having wondrous forms. అష్టాంగములు = the eight forms or stages of meditation, i. e, యమము, నియమము, ప్రాణాయామము, ప్రత్యాహారము, ధ్యానము, ధారణ, మననము, సమాధి. చతురంగములు the four divisions of an army, i. e., రథములు, ఏనుగులు, గుర్రములు, బంటులు. పంచాంగము the Indian calendar giving particulars of each day, as తిథి, వారము, నక్షత్రము, యోగము, కరణము. రాజ్యాంగములు the various departments of Government. షడంగములు or వేదాంగములు the six sciences dependent on the Vedas. i. e., శిక్ష, కల్పము, వ్యాకరణము, నిరుక్తము, జ్యోతిషము, ఛందస్సు. సప్తాంగములు = the seven constituents of a Government. స్వామి, అమాత్యుడు, సుహృత్తు, కోశము, రాష్ట్రము, దుర్గము, బలము. సాష్టాంగ ప్రణామము prostrate homage, touching the ground with eight members of the body, i. e., eyes or chest and forehead, hands, knees and feet.

(p. 59) anna anna. [Tel.] n. An elder brother. Voc. sing అన్నా plu. అన్నలారాపెద్దన్న the eldest of the elder brothers. చిన్నన్న the younger of the elder brothers. అన్నదమ్ములు brothers (both elder and younger.)నీవు వానికి అన్నవే you are even worse than he is. ఇవి లేండ్లన్నలు, అనగా యివి లేండ్లను మించినవి these surpass stags in speed. అన్నా or అనన్న an interjection of grief of admiration, e. g., 'కారుకమ్ములన్ననకురుల్.'

(p. 111) āra āṭa. [Tel. from ఆడు] Play, sport, a game: a dance, acting or stage performance. Jest, joke, gambling. ఆటకత్తె, ఆటరి or ఆటది āṭa-katte. [Tel.] n. An actress or public dancer. ఆటకాడు āṭa-kāḍu. n. An actor or dancer. Also a gambler. ఆటగొర్రు āṭa-gorru. n. A rake used in husbandary. ఆటడిగ్గియ A swimming bath. ఆటతోట āṭa-tōṭa. a park. ఉద్యానవనము ఆటపట్టు āṭa-paṭṭu. n. An abode, residence, scene, place. ఆటపాక A playhouse, a theatre. ఆటవిడుపు āṭa-viḍupu. n. A school holiday or play day. ఆటవెలది āṭa-veladi. n. A species of metre ఆటాడు āṭaḍu. (ఆట+ఆడు) v. a. To play a play, to dance a dance, to act.

(p. 128) āśramamu āṣramamu. [Skt.] n. Abode, cell, hermitage, retreat (equivalent to a Living, rectory or see). State, stage, period or time of life from a religious point of view. There are four such stages, viz, 1. బ్రహ్మచర్యము bachelorhood or studentship. 2. గార్హస్థ్యము house-holdership or being head of a family. 3. వానప్రస్థము being an anchorite. 4. సన్యాసము being a recluse. ఆశ్రమధర్మము the duties peculiar to each stage of life. ఆశ్రమస్వీకారము āṣrama-svīkāramu. n. Embracing the ascetic condition: bidding farewell to the world.

(p. 310) kēḷluruku kēḷḷ-uruku. [Tel.] adj & adv. Rapidly, running, making a rush or dash, as a stag. కేళ్లువారు to run. M. VII. iv. 114. పరుగెత్తు See కెల్లువారు.

(p. 430) ceyi, cēyi or చెయ్యి cheyi. [Tel.] n. A hand The arm. A sleeve. An elephant's trunk. Five (in counting, as three hands, i.e., fifteen.) అరచెయ్యి or లోచెయ్యి the palm of the hand. మీదిచెయ్యి or మీజెయి the back of the hand. ముంజెయ్యి the wrist. మోచెయ్యి the elbow. దండచెయ్యి the upper arm. చెయిదము, చెయిది or చెయ్దు cheyidamu. [Tel. from చేయు.] n. An act, action, doing. కృత్యము, చేష్ట. 'చేతకానిచెయిదములు చేయక.' M. XII. ii. 415. చెయిపట్టు cheyi-paṭṭu. v. n. To adopt, protect, take by the hand. To seize or ravish a woman. To marry. To foster. చెయ్యిన్రాలలలు or చేవ్రాలు cheyi-vrālu. n. Handwriting, a signature. వారందరు ఒక చెయ్యిగానున్నారు they are all hand in hand, hand and glove with each other. ఆ పని చెయ్యికూడివచ్చినది the business turned out well. చేతికిందిమనిషి a servant, a slave. చేతిపని hand-work. చేతిసొమ్ము money in hand, cash. అతని చేతివాడు one of his creatures or hangers on. చెయ్యివెల sale for ready money. రొక్కపు వెల. చెయ్యి సాగినంతలో when your hand is in, when you have the opportunity. In some phrases the word may be left untranslated: as నా చేతికిచ్చెను he gave it to me; lit. to my hand చెయికావలి means a supply of rice, &c., provided for dinner at a future stage in a journey. చెయ్యికావలికి నాలుగు రూపాయలు ఎత్తిపెట్టుకొన్నాడు he laid up something to meet contingencies. కరిడిచెయ్యి అద్దము like a looking glass in the hand of a bear. చేతకాని idle, paltry, incapable. In some compounds it means extra, as చెయ్యికావలి or చెయ్యిజాగ్రత a reserve, or extra ground; చెయ్యితడి ఆరకముందు తీర్చివెయ్యి do it before your hand cools. చెయ్యియీటె a small spear. తాళపుచెయ్యి a key. నీచేతినుంచి తగులుతుంది, or, చెయ్యికరుచును you will have to lay out some money. చెయ్యిచేసికొను to handle, interfere, meddle with, to use the hand: to take the law into one's own hands and beat. చెయ్యివిడుచు to abandon, desert, give over (a person.) చెయ్యిచూచు to feel the pulse. చెయ్యితిరిగిన cheyyi-tirigina. adj. Experienced, expert, handy. చెయువు or చెయ్వు cheyuvu. n. An act, an action.

(p. 488) ṭapā or టపాలు ṭapā. [H.] n. The post or mail, the 'tappal.' A station or stage. టపాలమీదపోయినాడు he travelled by post.

(p. 508) tappu tappu. [Tel.] v. n. To err, fail, cease. To be lost, broken, changed, made void, or erroneous. దైవానుగ్రహము తప్పినందున through the divine favour being lost. To drop off, as a shackle. To go off, abate, as a pain. రేపుతప్పినది the ford is missed. అడుగులో పిడుగుతిప్పు a great mistake in a short space. ఆయువుతప్పినవాడయినాడు he declined into the vale of years. v. a. To transgress, to miss. తప్పుచేయు, అతిక్రమించు. దినము తప్పుదినము every other day, missing one day in turn. ఒకటితప్పి ఒకటి one now and then; here and there one. తప్పివచ్చినపని a thing that happened unexpectedly, or out of the common way. మాటతప్పు to break one's word or promise. తప్పక tappaka. adv. Unfailingly, steadfastly, steadily, certainly, surely. తప్పచూచు tappa-ṭsūṭsu. v. t. To disregard. దైవము తప్ప చూచినందున as God withdrew his favour. తప్పు or తప్పితము or తప్పిదము. (తప్పు+ఇతము or ఇదము.) n. An error, fault, mistake, offence. తప్పుపలుకు to say what is wrong or false. తప్పులుపట్టు to find fault with, to cavil. adj. Erroneous, mistaken, faulty, wrong. Foul or entangled. తప్పుకూడు unlawful food. తప్పుటడుగులు పెట్టు to stagger or totter as an infant. తప్పుదారి or తప్పుదోవ a wrong road. తప్పించు tappinṭsu. v. a. To extricate, to set free విడిపించు. To take away, remove, lose, shift, alter. తాడు తప్పించుట to get the cord free, to extricate it. నా జీవనము తప్పించినాడు he took away my living. To elude ముఖము తప్పించు to abscond. To cause to cross over, pass by, transgress, depart from (an agreement.) దోవతప్పించినాడు he misled me. తప్పించుకొను tappinṭsu-konu. v. n. To get free, to escape. ప్రాణము తప్పించుకొని వస్తిని I escaped with my life. తప్పుడు or తప్పుదల. tappuḍu. n. Missing, making a mistake తప్పుట. తప్పుడు adj. Wrong తప్పైన. తప్పుడుపడు or తప్పుపడు to make a mistake సరితప్పు.

(p. 513) tarugu or తరువు tarugu. [Tel.] v. a. To be worn away. తగ్గు, క్షయించు. To pass away, to be done or finished. గతించు. M. XIV. ii. 139. HD. i. 1982. దోవతరగలేదు the way does not become shorter. ఎంత వ్రాసినాగాని పని తరిగేది లేదు however long he wrote, the work does not terminate. హౌసుతరుగును. fortune will cease or depart. కొలిచినదాన్నే మళ్లీ కొలిస్తే తరుగును if you measure grain twice, some of it will be lost. v. a. To cut or sever. To slice or carve, to mince: to wear away. To amputate. Vedanta Ras. iii. 213. n. Wastage. Deficiency, sinking. Brokerage or fees called custom. Tare. Cutting or wearing away. తరగరి or తరుగరి n. A broker. తరుగుబేరకాడు.

(p. 544) tūlu tūlu. [Tel.] v. n. To shake. చలించు. To reel, to stagger. To faint, or become giddy. To be overcome with love, &c. To waver, hesitate. To be dazzled, to blink, as the eye. అడ్డముతూలుట to oppose or hinder. To avoid తొలగు. తూల tūla. [from తూలు.] adv. Down, off, roughly. తూలనాడు or తూలబల్కు to use rough language. తూలబుచ్చు to knock down. తూలగొట్టు. తూలబడు tūla-baḍu. v. n. To fall down, to totter. తూలు n. A stumble, a stagger. adj. Prolix, long tedious. తూలుచు, తూల్చు or తూలించు tūluṭsu. [Tel.] v. a. To make one reel, to cause one to stagger, to knock down. To remove తొలగించు. తూలబారు Same as తూలు. తూలపోవు tūla-pōvu. n. To be chagrined or disappointed. చిన్నపోవు. తూలపుచ్చు tūla-puṭsṭsu. v. t. To cause to be chagrined, to disappoint, to disgrace. తూలాడు (తూలి+ఆడు) Same as తూలు.

(p. 558) toṭru or తొట్రుపాటు toṭru. [Tel.] n. Trottering. Confusion, perplexity, hurry. తొట్రిలు, తొట్రిల్లు, తొట్రిలబడు, తొట్రుపడు or తొట్రుకొను toṭrilu. v. n. To stagger, totter, stumble, be bewildered or perplexed, to trip, or stumble, as in speech తడబడు. To split భేదిల్లు. Swa. iii. 125.

(p. 570) tri tri. [Skt. cf. Eng. 'Three.'] pron. Three మూడు. త్రింశత్ or త్రింశత్తు trimṣat. n. Thirty. ద్వాత్రింశత్ Thirty two. త్రికము trikamu. n. The thigh bone, ముడ్డిపూస. A water wheel. కపిల. త్రికటుకము tri-kaṭukamu. n. Lit: The three spices, viz., black pepper, dry ginger, and long pepper. సొంటి, పిప్పలి, మిరియాలు త్రికరణము tri-karaṇamu. n. The three elements of action, i.e., thought, word and deed. త్రికరణశుద్ధి pure in thought, word and deed. త్రికరణశుద్ధి pure in thought, word and deed. త్రికాలము tri-kālamu. n. The three times, i.e., morn, noon and night. త్రికాలమందున్న always, ever, day and night, at all hours. త్రికూటము tri-kuṭamu. n. A certain hill. త్రికోణము tri-kōṇamu. n. A triangle. మోచేతివంపు. త్రికోణకుండలి ṭri-kōṇa-kunḍali. n. The pineal gland, the part of the brain wherein the soul is imagined to dwell. త్రితయము tri-tayamu. pron. Three, మూడు. త్రిత్వము tritvamu. n. Lit: Three-ness, Trinity-a term used in Christain Theology. త్రిదండము tri-danḍamu. n. A staff, formed of three slips of split bamboo, six feet long bound together as one cane, each slip being intended to represent Thought, Word and Deed. మనోదండము, వాగ్దండము, కర్మదండము అను మూడు దండములు; ఈ మూడు దండములుగల సన్యాసాశ్రమము. త్రిదండి a mendicant bearing such a staff. త్రిదశుడు tri-daṣuḍu. [త్రి+దశ = three states or thrice ten (years)] n. One who enjoys the three stages of live, viz, infancy, youth and manhood, but no old age. A god: so named as being 'thirty years old:' this being considered the prime of a man: and the age at which immortals always continue. త్రిదశాలయము tri-daṣ-ālayamu. n. Lit: The abode of the immortals, i.e., Heaven, స్వర్గము. త్రిదివము tri-divamu. n. Heaven. త్రిదివుడు tri-divuḍu. n. A god. Padma. ix. 86. త్రిదివేశుడు a god; or, Indra, as lord of the gods. త్రిదోషము tri-dōshamu. n. Disorder of the three humours, viz., phlegm, bile, and strabilis. వాత పిత్త శ్లేష్మములు. త్రినేత్రుడు or త్రిలోచనుడు tri-nētruḍu. n. The three eyed god, that is, Siva. త్రివథగ tri-patha-ga. n. The stream which runs in 'three beds,' i.e., the Ganges, fabled to flow through heaven, earth and hades. త్రిపుమడ్రము tri-punḍramu. n. The triple mark worn across the forehead by Saivites. (ఊర్ధ్వపుండ్రము is the upright line worn by the Vaishnavites.) త్రిపుట tri-puṭa. n. The name of a certain musical metre. ఏడక్షరములకాలము. త్రిపురము tri-puramu. n. The name of a district of Bengal (now called Tipperah) called after its kind, Tripura, a giant who was vanquished by Siva: who, as 'slayer of Tripura' derives hence the name త్రిపురజిత్తు, త్రిపుసూదనుడు, త్రిపురాంతకుడు, త్రిపురారి, &c. త్రిపురదేవి or త్రిపురసుందరి the Bonạ Dea, Venus. త్రిఫలము tri-phalamu. n. The three species of myrobalan; the Phyllanthea emblica కరక, Terminalia chebula తాడి, and Terminalia speciosa ఉసిరిక.

(p. 579) datamu dattamu. [Skt. cf. Lat. datus.] adj. Given, presented. ఇయ్యబడిన. Adopted, reared. స్వయందత్తుడు a son self-given, one who being without natural parents or being deserted by them, offers himself for adoption. దత్తత, దత్తత్వము, దత్తు or దత్తువు dattata. n. Adoption. స్వీకారము. దత్తకుడు dattakuḍu. n. An adopted son. దత్తపుత్రుడు. దత్తి datti. n. A gift. ఈవ, దానము. 'దత్తినెతక్క.' A. ii. 38. దత్తుడు a man who is given as a hostage,. కుదువ ఉంచబడినవాడు. దత్తుతీసుకొను to adopt a son.

(p. 611) domma domma. [Tel.] n. The staggers: a fainting disease. మూర్ఛవంటి రోగము. Also the chest. దొమ్మవ్యాధి pneumonia. A kind of fish.

(p. 629) naṭat naṭat. [Skt.] adj. Dancing. 'నటదుద్యద్భ్రకుటీభయంకర.' (Anir. iv. 53.) terrible with moving eyebrows. నటన or నటనము natana. n. A dance, dancing. నాట్యము. Motion, agitation; cunning behaviour, కపటప్రవర్తనము. మాయానటనము a course of fraud. నటి naṭi. n. An actress. వేశ్య , నట్టువుని పెండ్లాము. నటించు naṭinṭsu. v. n. To dance. To act, as on the stage. నాట్యమాడు to act, manage, conduct oneself, behave. వర్తించు. To behave cunningly, కపటముగా ప్రవర్తించు. నటుడు naṭuḍu. n. A dancer, an actor. నట్టువుడు. నటవాలు or నట్వాలు naṭavālu. n. A kind of pace of a horse, అశ్వగతివిశేషము.