(p. 37) aḍucu aḍuṭsu. [Tel.] v. n. To close, to shut. మూసివేయు. అందులో నాలుగు వాకిళ్లు అడిచియున్నవి four of the gates are closed, ఆ గుడ్లను ఈ పెట్టెలో అడుచు (here అడుచు is for అణచు) cram the clothes into the box. Also, v. a. To beat, strike, thrash. To destroy కొట్టు, వళింపచేయు. 'ఎమ్ములిరియుగ శిలతో నడిచిన.' P. i. 729. అడుచుకొను aḍuṭsukonu. v. To contract, choke, be stopped. ఆ కాలవలో ఇసుక అడుచుకొన్నది the channel is choked with sand. వాని రొమ్మడుచుకొన్నది he has a contraction of the chest. గొంతు అడుచుకొన్నది, మాట్లాడకూడలేదు his throat is hoarse, he cannot speak.

(p. 116) āpu āpu. [Tel. Causative of ఆగు] v. a. To hold back, restrain, check, stop. ఆపు చేయు, ఆగించు. ఆపు or ఆపుదల āpu. n. A stoppage. ఆపుట. Support. ఆసరా, సహాయము. ఆపుచేయు āpu-chēyu. v. t. To check, stop, stay, suspend. నిలుపుదల చేయు.

(p. 139) iruvāyikaṭṭu iru-vāyi-kaṭṭu. [Tel. వాయి mouth.] n. Double palsy: a disease in which the excretions are stopped.

(p. 151) ucchvāsitamu uchchhvasitamu. [Skt.] n. Breathing, Dasav. VII. 91. ఉచ్ఛ్వాసము uchchḥvāsamu. n. Breath, a breathing sigh. ఎగఊపిరి. ఉచ్ఛ్వాసనిరోధము uchchhvāsa-nirōdamu. n. A stoppage of the breath from stitch or other bodily pain. ఊపిరికుట్టు.

(p. 232) kaṭṭu kaṭṭu. [Tel.] n. A tie, bond, band. A bandage, a knot బంధము, ముడి. A rule, regulation, law. నిబంధనము, నిర్బంధము. A tax or duty. Fascination,. వాకట్టు striking dumb. Soil, place ప్రదేశము. ఇసుకకట్టు sandy soil. System, fashion, mode or plot, device. కట్టుగా మాట్లాడు to speak by rule or consistently. A strike. వారు కట్టుకట్టినారు they struck work. Form, shape. Prohibition, restriction, a charm, an enchantment. మితి. A streak. నూనూగు మీసకట్టు the line of his budding whiskers. The hoop or band of a bucket, the tire of a wheel. The water in which any kind of pulse is boiled except rice. ఉలవకట్టు boilings of horse gram. Season, weather. part of the year. ఋతువు. శీతకట్టు the cold season. A forged coin. సీసకట్టు రూపాయి a leaden rupee. వెండికట్టు a silvered coin. జాతికట్టు the tie of kindred, the custom of the caste. మంత్రకట్టు fascination, charming by spells. మడికట్టు a waistband or girdle, నీరుకట్టు a stoppage of urine. వలకట్టు a weir in a river, posts to fasten a net to ఈ యింటిలో ముందరికట్టు పెద్దది వెనకటికట్టు చిన్నది the front of this house is larger than the back rooms.

(p. 351) gaṭṭa gaṭṭa. [Tel.] n. The wooden stopper of a skin oil bottle. సిద్దెమూతికి వేసి గట్టించే బిరడా.

(p. 418) ciri or చిరు chiri. [Tel.] adj. Small, trifling, little, delicate, slight. చిరిచెమట gentle perspiration: చిరియెండ the gentle warmth of the morning or evening sun. చిరికప్ప chiri-kappa. n. A small frog, the wall frog, chunam frog or flying frog. చిరికూర chiri-kūra. n. A herb called Amaranthus polygonoides. Rox. iii. 602. చిరికొండి chiri-konḍi. n. A small knot చిన్నసిగ. చిరిట chiriṭa. n. The stopper of a bottle. చిరితాళము chiri-tālamu. n. A small lock or bell. చిటితాళము. [In all the compounds here, చిరి may be written చిరు] చిరితొడ the thinner part of the thigh, the leg.

(p. 426) ceṅgu chengu. [Tel.] v. n. To be loosened (as a knot) వీడిపోవు, తొలగు. To with draw, to retreat వెనుదీయు. To lose or fail in a game ఓడిపోవు. చెంగి ఆడు to talk indifferently. అక్కరపట్టనట్టుగా మాట్లాడు. చెంగిచెంగిపోవు to loiter in walking. కాయచెంగినది (at games with small balls) the ball stopped, or missed. రెండుగుంటలు చెంగినవి there are two holes without balls. చెంగగొట్టు to defeat ఓడించు.

(p. 578) daṭṭā daṭṭā. [Tel.] n. A stopper or cork బిరడా.

(p. 583) dala dala. [Tel.] an affix. Used to convert verbs, &c., into nouns. వాలుదల slantingly. ఊరిదల near the town. P. ii. 117. విడుదల release. దిగుదలపొలము the lower field. కమ్ముదల concealment. మోపుదల weight. వ్యాధి తిరుగుదలగానున్నది the disease is on the turn. అచ్ఛుదల payable, due. తగులుదలవ్యయములు the sun incurred. నిలుపుదల stoppage. దానివల్ల ఇంటివారికి కొంచెము కూడుదల ఉండినది the family had some profit by it. నదికి ఎగుదల up the river. నదికి దిగుదల down the river.

(p. 594) dimma or దిమ్మె dimma. [Tel.] n. A stand or frame (to support a box or a palankeen.) The frame on which the parchment of a drum is fixed. A sort of rocket. A wooden stopple for a leathern bottle. A mound or heap. దిబ్బ, కుప్ప. Giddiness, thoughtlessness. భ్రమము. దిమ్మను dim-manu. v. n. To tingle, to turn giddy, to ring in the ears. దిమ్మరి dimmari (దిమ్ము+అరి.) n. A giddy fool. భ్రమకలవాడు, మత్తుకలవాడు, మత్తుకలది. దిమ్మరితనము dimmari-tanamu. n. Folly, giddiness. దిమ్మరీడు dimmar-īḍu. n. A giddy fool. మత్తుకలవాడు.

(p. 595) dimme dimme. [Tel.] n. A cone. An ingot, or cylindrical lump of gold. A wooden cork or stopple, కొయ్యబిరడ. A candlestick. A sort of rocket. A heap (as of sand.) A hillock. The stamen of a flower, పువ్వులోనిదుద్దు, మిద్దె. A shoemaker's last, which is conical. The beazle of a ring. A piece of wood built into a wall to hook a bracket, &c., on. A stamp or impress. గజ్జెలదిమ్మె a steel board with depressions in the surface, used by goldsmiths. See దిమ్మ, దిమ్మెట్లు. దిమ్మెట్లుపడు dimmeṭlu. n. A deafening sensation dimmeṭlu-paḍu v. n. To become deaf.

(p. 661) nilcu or నిలుచు niluṭsu. [Tel.] v. n. To stand. To remain, exist, last, live. continue. To stay, stop, halt. నిలిచిపోవు. To be still or quiet, as a fluid in a vessel. To be firm or steadfast. To bear, be patient, restrain one's feelings. To be repressed, allayed, slackened. వాని మాట నిలిచినది he kept his word. నిలిచికురియదు it does not rain steadily. ఆ బడి నిలిచిపోయినది the school is now closed. పని నిలిచిపోయినది the work has stopped. M. XII. v. 459. నిలుపాటి or నిలువుపాటి long, పొడుగైన. నిలువబెట్టు to set up , erect. నిలువతీయు to set one on his legs. నిలుచుండు or నిల్చుండు niluṭs-unḍu. (నిలిచి+ఉండు.) v. n. To remain standing, to continue to stand. నిలుచుండు. నిలుడుకొ Same as నిలుచుండు. నిల used for నిలువ. నిలబడు, నిలువబడు or నిల్వబడు nila-baḍu. v. n. To stand. నిలుచుండు. To be stopped. అడ్డుపడు. To be set up, ప్రతిష్ఠతమగు. నిలక, నిలకడ, నిలుకడ or నిల్కడ nilaka. n. Standing; steadiness, constancy, firmness. స్థైర్యము. ఈ యేరు నిలక యివ్వదు I cannot keep my footing in the current. కాలు నిలకడచేసికొను to gain a firm footing నిలకడయిన ఉద్యోగము permanent (not acting) employement. నిలుకడగానుండే firm. నిలితము nilitamu. n. Delay: endurance, (Vizag.) నిలువెడుఎత్తు or నిలువుఎత్తు niluveḍu-y-ettu. n. A fathom high, lit: one man's stature. నిలుపు nitupu. v. a. To cause to stand, నిలువబెట్టు. To fix, to set up, to place, to erect, ప్రతిష్ఠించు. To stay, restrain, interrupt, repress, అడ్డగించు. To support, maintain, keep firm, establish, స్థిరపడు. To retain, keep back, reserve, నిలిపిఉంచు. To set aside, exclude. నిలుపు n. Standing, a halt, &c. నిలుచుట, ఉండుట. అది నిలుపుగానున్నది it is suspended or in abeyance. నిలుపుచేసినారు they stopped the work, &c. detained (me) &c. నిలుపు or నిల్పు nilupu. adj. That which stops. నిలుపునది. Firm, స్థిరమైన. నిలుపోవు nilup-ōpu. (నిలుపు+ఓపు.) v. n. To endure, to bear, to put up with, ఓర్చు. సహించు. నిలుపుదల nilupu-dala. n. Stopping. suspension. నిలువ or నిల్వ niluva. n. A remainder, something that is left over, శేషము, నిలిచియున్న వస్తువు. నిలువరి niluv-ari. adj. Steadfast. n. A steady man. నిలువు niluvu. n. Standing. నిలుచుట. Stature, height, ఎత్తు. A fathom or a man's height, మనిషి ఎత్తు. Form, shape, figure, ఆకృతి. A storey, మీది అంతస్తు. The standing crop. మూడు నిలుపుల నీళ్లు water three fathoms deep. వాని నిలువెల్లా విషము he is a villain from head to foot. నానిలువెల్లదోచుకొన్నారు they fleeced me or stripped me. వానికి నిలువుగుడ్లు పడినవి his eyes are set, he is dying. నిలువాటి, i.e., నిలువుపాటి standing, erected. నిలువు adj. Upright, standing, High, tall. నిలువుచెంబు a cup with upright sides, a mug. నిలువుఅంచనా reckoning upon the standing crop. నిలువుటద్దము niluvu-ṭ-addamu. n. A pier glass, a full length mirror. నిలువుకొలువు or నిలువుజీతము service in which one has to stand up always and is not allowed to sit. నిలుచుండిచేయు సేవ. నిలువుకాళ్లు stilts. నిలవరము, నిలువరము or నిల్వరము nilava-ramu. n. Firmness, steadfastness. The truth, certainity. A deposit, money lodged. adj. True, certain, fixed, firm, stable, sure, స్థిరమైన. నిలవరించు, నిలువరించు or నిల్వరించు nilavarinṭsu. v. n. To stand firmly. చలింపకనిలుచు. v. a. To cause to stand firmly. చలింపకనిలువు. To stop, to cause to halt; to support, to manage, to sustain.

(p. 664) niṣēdhamu nishēdhamu. [Skt.] n. Prohibition, stoppage, contrariety to rule, irregularity. adj. Prohibitory, forbidding. నిషేధార్థము nishēdh-ārthamu. n. The negative tense, in verbs. నిషేధించు nishēdinṭsu. v.a To prohibit, forbid.

(p. 668) nīru nīru. [Tel. of. Tam. తన్నీర్.] n. Water. ఉదకము. Fluid. టెంకాయనీరు cocoanut water. Bad humors in the body. బళ్లునిరుపట్టినది the body is bloated. Urine, మూత్రము. కొత్తనీరు freshes in a river or rain water. కన్నీరు a tear. plu: నీళ్లు water. కంట నీళ్లుపెట్టుకొన్నది She shed tears. మంచినీళ్లు తాగినతీరుగా coolly, as easily as if drinking water. నీరుగుట to melt away, perish, turn to water. బంగారునీరు gilding, gold water. బంగారునీరుపోయు to gild, to dissolve gold. నీటికానుపు or నీటిచూలి nīṭi-kānupu n. Lit Water-born, i.e., Fire, అగ్ని. నీటికుప్ప, నీరుకుప్ప, నీటిరాశి, నీరువామి or నీర్వామి nīṭi-kuppa. n. The sea. సముద్రము. నీటితాత nīṭi-tāta. n. The wind. వాయువు. నీటిదయ్యము nīṭi-dayyamu. n. A water-sprite. జలగ్రహము. నీటిపుట్టుగు, నీటుపుట్టుగు or నీటుపుట్టువ nīṭi-puṭṭugu. n. A lotus, నీటియిక్క nīṭi-yikka. n. A jewel worn on the breast of Vishṇu. కాస్తుభము. నీటిరిక్క nīṭi-rikka. n. The constellation called పూర్వాషాఢా నక్షత్రము. నీటిరేడు or నీటిరాయుడు nīṭi-rēḍu. n. Varuna, the god of the Ocean. నీటిరేనిరిక్క nīṭi-rēni-rikka. n. The constellation called శతభిత్తు. నీరాకు nīrāku. (నీరు+ఆకు.) n. Moss, water-weeds. పాచి. నీరాట or నీరాటము nīr-āṭa. (నీరు+అట.) n. Bathing, a bath. స్నానము. Sporting in water, జలక్రీడ. నీరాడు nīr-āḍu. v. n. To bathe. స్నానముచేయు, క్రుంకు. n. Hot water poured on a curry while being cooked, కూరాటిలోపయు వేణ్నీళ్లు. నీరామని nīr-āmani (నీరు+ఆమని.) n. The rainy season. వర్షఋతువు. నీరారుచు or నీరార్చు nīr-āruḷsu. v. a. To cause to bathe నీరాడజేయు. To create a friendship between, స్నేహము చేయించు. నీరాటము nīrāṭamu. n. Bathing, స్నానము, 'కయిచేసినృపరాత్మజకెంతో, నీరాటమొనర్చియు శృంగారించి' Bilh. iii. 203. An aquatic animal. 'క నీరాటవనాటములకు, బోరాటంబెట్లుగలిగె పురుషోత్తముచే. నారాటమెట్లుమానెను, ఘోరాటవిలోన భద్రకుంజరమునకున్. ' B. VIII. 110. నీరుకట్టు or నీరుపెట్టు to water, to irrigate. నీటికాలువ a watercourse. నీరావు nīr-āvu. n. The 'water cow,' i.e., the boat-fly, an aquatic insect called notonccta. నీరుకట్టు or నీరరికట్టు nīru-kaṭṭu. n. Ischuria, a stoppage of urine. మూత్రబంధరోగము. నీరుకట్టె, నీరుకట్టియ or నీరుపాము nīru-kaṭṭe. n. A water snake. నీరుకాకి nīru-kāki. n. A cormorant. నీరుకాయ nīru-kāya. n. A sort of jelly or blubber found on the sea beach. A bubble of water, నీటిబుగ్గ, బుద్బుదము. నీరుకాయవాడు or నీరుకాయమోడు nīrukāya-vāḍu. n. A man of the sea, a triton. నీటిమనుష్యుడు. నీరుకాసు nīru-kāsu. n. Alms given at bathing places. 'తీర్థసన్నిధి మంత్రములుచెప్పి నీరుకాసులుగడించి.' H. ii. 166. నీరుకుక్క nīru-kukka. n. The common otter, Lutra vulgaris ( F.B.I.) నీరుకోతి nīru-kōti. n. A water monkey. నీరుకోడి nīru-kōḍi. n. A water-fowl. నీరుగండి nīru-ganḍi. n. A large snake, పెనుబాము, అజగరము. నీరుగన్నేరు nīru-gannēru. n. A species of oleander, హింజలము. నీరుగొబ్బి nīru-gobbi. n. A kind of tree, ఇక్షురము. నీరుగోరంట nīru-gōranṭa. n. A light tinted గోరంట; a species of this plant which has a light, red tint. నీరుచిచ్చు or నీర్చిచ్చు nīru-chiṭsṭsu. n. Fire said to exist under the ocean, బడబాగ్ని, బాడబము. నీరుచురుకు nīru-ṭsuruku. n. Heat of urine, a disease. నీరుజీలుగ nīru-jīluga. n. A plant. Ӕeschynomene aspera (E. P.) నీరుట్టుభూమి nīr-uṭṭu-bhūmi. [నీరు+ఉట్టు for పుట్టు.] n. Land under which there are springs. నీరుటెంకి .nīru-ṭenki n. A lake, జలాశయము. నీరుడి nīruḍi. (నీరు+ఊడు.) n. A disease in which excessive urine is passed, diabetes. Urine. ముత్రము. నీరుడుము a water iguana, నీటిఉడుము. నీరుతాలుపు or నీటుతాల్పు nīru-tālupu. n. A cloud, మబ్బు. నీరుతిట్ట nīru-tiṭṭa. n. The sea. నముద్రము నిరుతిత్తి nīru-titti. n. The bladder, మూత్రకోశము. నీరుతుట్ర. నీరుదొత్త nīru-tuṭra. n. A water snake. నీరుదోమ nīru-dōma. n. A water mosquito. నీరుద్రిమ్మరి a water animal, జలజంతువు. నీరు పంది nīru-pandi. n. The porpoise. వారి. కిటి. నీరుపచ్చ nīru-paṭsṭsa. n. A sort of emerald. నీరుపాడి nīru-pāḍi. A plant called కార్కోటి. నీరుపాప nīru-pāpa. n. A sort of mermaid, described as a dumb monster somewhat resembling a man in limbs. నీటుమనుష్యుడు. నీరుపిల్లి nīru-pilli. n. A water cat, an otter. నీరువ్రబ్బచెట్టు nīru-prabba-cheṭṭu. n. A kind of plant, the reton plant, Bolomus rotong. జల వేతసి. నీరుబొద్ది nīru-boddi. n. A sort of vegetable. See బొద్ది. నీరుమజ్జిగ or నీరుచల్ల nīru-majjiga. n. Thin buttermilk. చాలా నీళ్లు కలిసిన చల్ల. నీరుమట్టము nīru-maṭṭamu. n. Water level. నీళ్లునిలుచు ప్రమాణము. నీరుమట్టపుపలక an instrument called a water-level. నీరుముంపు nīru-mumpu. adj. Watery, జలప్రాయము. నీరుముట్టు nīru-muṭṭu. v. n. To touch water, జలస్పర్శముచేయు; to make water, so called because the Hindus afterwards touch water as purification. 'నీటిచేరువకొరగాదు నీరుముట్ట.' వి. పు. iv. నీరుల్లి nīr-ulli. n. An onion. Alliumcepa [Watts.] నీరువంగ or నీటివంగ nīru-vanga. n. A kind of brinjal. నీరుపట్టు or నీర్వట్టు nīru-vaṭṭu. n. Thirst. దప్పి. పిపాస. నీరుపట్టుగొను to be thirsty. నీరువత్తిగ or నీరొట్టు nīru-vattiga. n. A sort of sweetmeat. H. i. 117. పేణీలు. నీరేనుగు nīr-ēnugu. n. A water elephant, నీటిగజము.