(p. 280) kāse , కాస or కాసియ kāse. [Tel.] n. The truss of a man's or woman's outer garment, which is passed loosely between the knees and tucked in the waist behind. A girdle దట్టి హనుమంతకాసె a garb worn by masquers, with a monkey's tail. A truss, or modesty piece. గోచి. A truss, the flap of a garment. ఇనుపకాసె కట్టిన straitlaced, severe in chastity. కాసెలు కొనిరి they girded themselves for battle. కాసెపోయు to tuck up the cloth బట్టను గోచివలె వెనుకకు దోపు.

(p. 319) konu konu. [Tel.] The sign of the middle voice in the Telugu verb, as తెచ్చుకొను, and తెలిసికొను. ఇల్లు కట్టుకొన్నారు they built a house for themselves. ఇల్లు కట్టించుకొన్నారు they got a house built for themselves. హత్య he killed himself. చేసుకొన్నాడు he got himself tattooed. పచ్చపొడిపించుకొన్నాడు he who lends upon mortgage. Wherever self is used in English this middle verb is used. The causal form of కొను is కొలుపు (q. v.)

(p. 493) ḍiṅki or డింకీ ḍinki. [Tel.] n. A fall in wrestling. A summersault, a feat in gymnastics wherein two players roll themselves up together into a ball.

(p. 510) tammula The plu. infl. of తమ్ముడు of తమ్మి a lily, and of తాము themselves. తమ్ముల విందు tammula-vindu. [Tel.] n. The sun. పద్మబాంధవుడు.

(p. 522) tānu tānu. [Tel.] pron. (reflexive.) Self, one, oneself. (G. తన. D. తనకు. Acc. తన్ను. plu. తాము, తమరు. G. తమ.) తనకుతానె voluntarily, of itself, of his own accord. తమకుతామే they of themselves. తాను చెడ్డకోతి వనమెల్లచెరిచినది one good-for-nothing monkey ruins the whole garden. తననే చూచినారు తననే చూచినారు (B. viii. 421.) they beheld him himself. తన్ను కాదనియెంచును (Vēma) he will not see that he is the person in question. తన్నుంచిరానట్టితప్పుకలదె. (Ila. iii. 56.) is there any error that does not spring from one's own folly?

(p. 523) tāra tāra. [Tel. తారు+అ.] pron. They themselves.

(p. 524) tāru tāru. [Tel.] pro. They themselves. You (honorific) తమరు.

(p. 549) tera tera. [Tel.] n. A screen, curtain, a blind. A veil, a cover of any kind. సురుగుచీర, అడ్డువల. A plain or space. బయలు. A billow or surge అల. దోమతెర a mosquito curtain. నాతెర the lips. A time, one bout. ఒకతెర once మరియొకతెర again. తెరయెత్తన్ wave upon wave, in waves, tumultuously, 'పొంగికరుడులెత్తగా.' Vijaya. ii. 19. తెరతెర wave after wave. a series పరంపర. adj. Spread out, open as a plain. Gaping, open as the mouth. తెరనోరుగల open mouthed. తేనెతెర tenetera. n. A honey comb. తెరపారు terapāru. v. n. To curdle, to coagulate, to congeal as water or other liquid. తెరకట్టు ఎండతెరతీసి బయలు వెడలినది the sun broke through the clouds. వైష్ణవులకు తెరచాటుకద్దు the Vaishnavas always are behind a screen, particularly while cating. తెరల గాగిన overpowering, terrible, ఉల్భణమైన. తెరలాడు tera-l-āḍu. (A. vi. 142.) v. n. To hide. To gleam or shine through a veil తెరలుతిరుగు, తెరలో ప్రకాశించు. తెరగంటి tera-ganṭi. n. A god, or goddess. అనిమిషుడు. Nila Parin. i. 2. తెరనోటి మొకము a lion. తెరకట్టు tera-kaṭṭu. n. A screen. మొగము తెరకట్టుతో ముచ్చటాడుట to hold the handkerchief before the mouth while speaking (a custom of Musulman origin.) H. v. 99. తెరకట్టు tera-kaṭṭu. v. n. To form into flakes, to coagulate. మీగడకట్టు, to harden గట్టిపడు. తెరకాడు tera-kāḍu. n. A thief: a concealed agent. తెరచాప tera-ṭsāpa. n. A screen, or mat. A ship's sail; (lit:) a screen - cloth, or veil. తెరతెరగా tera-tera-gā. adv. At intervals, now and then. తెరనాటకము teranāṭa-kamu. n. A puppet show or other play in which a curtain is used. P. iv. 255. తెరయీగ tera-y-īga. n. A bee. తేనెటీగ. M. VII. i. 236. తెరవేటు tera-vēṭa. n. 'Screen hunting.' in which the huntsmen use screens to conceal themselves, a hunt wherein hurdles or screens are placed around the hunting ground. A. iv. 154.

(p. 582) darpamu darpamu. [Skt.] n. Pride, passion, anger. Irritability, touchiness. గర్వము. కొవ్వు దర్పమే యశస్సుగా భావించినారు they prided themselves on their fierceness. దర్పముచేయు to boil over, to be furious or proud. దర్పించు darpinṭsu. v. n. To become proud, to be insolent, గర్వించు, త్రుళ్లు. దర్పితము darpitamu. adj. Proud, arrogant. గర్వముగల. దర్పితుడు darpituḍu. n. A proud man. దర్పోద్ధతి or దర్పోన్నతి darp-ōddhati. n. The height of insolence of pride. దర్పకుడు darpakuḍu. n. The inflamer: an epithet of Cupid. దర్పకశాస్త్రము the Art of Love.

(p. 698) paṭṭu paṭṭu. [Tel.] v. n. To suffice, to last. చెల్లు. To last a long time, హుకాలము చెల్లు. To begin, ప్రారంభించు. To happen, కలుగు. కలుగు. To cost. To fit or suit. To be possessed by evil spirits. To arrive, as ships. To be imbibed or absorbed, as a dye. To be held or contained. To be affected by disease or pain. v. a. To take, to hold, to catch, to apprehend. గ్రహించు. To take by force, నిర్బంధముచేసి గ్రహించు. దొంగను పట్టి కట్టము catch and tie up the thief. To adopt, అవలంబించు. To blow as a conch. ఈ గోనె ఎంత బియ్యము పట్టును how much rice will this bag hold. ఈ మురుగు నా చేతికి పట్టదు this bangle will not fit my hand. వాడు నిండాసేపు ఊపిరిపట్టలేడు he cannot hold his breath long. చెపట్టు or చెట్టపట్టు chē-paṭṭu. v. a. Lit: To take the hand; to take to wife, to marry. చెయ్యిపట్టు to seize the hand, to ravish a female. దారమునుపట్టు, to twist a cord, నేను. గొడుగుపట్టు to hold an umbrella. కాలుపట్టు to geld. కాళ్లుపట్టు to massage or rub the legs. పగపట్టు to conceive hatred. శంఖముపట్టు to blow a conch. కత్తి సానపట్టు to set or grind a knife or razor. కంపుపట్టు to stink. చుట్టపట్టు to smoke a cigar or cheroot. పొగపట్టు to apply smoke. ఆ బొక్కలో నా చెయ్యి పట్టదు my hand will not go into the hole. తలా ఒకదారి పట్టినారు each of them went by a separate road. ఇంకా కోతపట్టలేదు the reaping has not yet been put in hand. ఆ వ్యాజ్యమును పట్టలేదు they did not admit the lawsuit. దానిగోళ్లకు గోరింటపట్టదు the colouring does not adhere to her nails. ఆ మందు ఈ రోగాన్ని పట్టలేదు the medicine has not affected this sickness. ఆ విద్యను బాగా పట్టి ఉన్నాడు he has taken well to that branch of study. గింజపట్టే సమయము the time when the grain is forming in the ear. ఇమదులో ఎవరికేమి పట్టినది who has any thing to do with this? నాలుగుదినములు పట్టును it will take four days. మనిషిపట్టేమాత్రము only large enough to admit a man. అయిదురూపాయీలు పట్టును it will cost five rupees. ముడు గజాలు పట్టును it will take three yards. మన్నెముపట్టి ఉన్నారు they betook themselves to the highlands. ఆనవాలుపట్టు or గురుతుపట్టు ānavālu-paṭṭu v. a. To identify, recognise, know again, verify. పట్టి పట్టి మాట్లాటెను he spoke in a broken manner. ఎవరినిపట్టితే వారు చెప్పుదురు ask whom you will, and they will tell you. మీరు పట్టిమాట్లాడితే ఆ పని అనుకూలమవును if you speak to the point the matter will be settled. అది నా బుద్ధికి పట్టలేదు I do not take (or comprehend) the meaning. పట్టిచెప్పితే ఆ పిల్లవానికి చదువు బాగావచ్చును if you teach him sedulously the boy will learn well. వాడు దానిని పట్టుకొని పీకులాడుచున్నాడు he is troubling himself about it. వాడు పట్టినదెల్లా బంగారమవుచు వచ్చినది whatever he touched turned to gold. ఆ కోటను పట్టుకొన్నారు they took the fort. ఆ దొంగను పట్టుకొన్నారు they apprehended the thief. నా చెయ్యి పట్టుకొన్నాడు he laid hold of my hand, or, he seized my hand. ఆ వాడుకను పట్టుకొన్నాడు he began the practice. ఒక నెల జీతము పట్టుకొన్నాడు he stopped one month's wages. చెప్పగానే పట్టుకొన్నాడు he understood me the moment I spoke. నడుము పట్టుకొన్నది my loins are strained. [పట్టు is also added to a great number of nouns, to give them a verbal signification and in such cases it takes its meaning from the noun to which it is affixed; thus:] తప్పుపట్టు to rust. ఇలుకుపట్టు to be sprained. అక్కరపట్టు to be necessary, to be required or to take interest in. కొవ్వుపట్టు to become fat. బూజుపట్టు to grow mouldy, దోవపట్టు to take a road. సత్తువపట్టు to be recovered, as strength. పట్లుపట్టు to be seized with cramp, &c. వాడు లంచము పట్టుచున్నాడు he takes bribes. వాడికి వెర్రిపట్టినది he has gone mad. నాకు చలిపట్టుచున్నది I feel cold. వాని గుణములు నీకు పట్టుపడినవి you have contracted his habits. వానపట్టినప్పుడు when rain came on. అట్లు చేయడానకు నీకేమిపట్టినది what business had you to do this? what made you do this? గడ్డిపట్టినబీళ్లు land covered with grass. వానిమీద తప్పుపట్టినారు they found fault with him. ఆ మందు నోరుపట్టినది the medicine made his mouth swell. వానికి ౛లుబు పట్టినది he has caught cold. నాకు కూరుకు పట్టినది I became drowsy. ఆ దూడ యింకా గడ్డి పట్ట లేదు the calf has not yet taken to grass. పట్టించు paṭṭinṭsu. [causal of పట్టు.] v. a. To cause to hold. To apply oil or ointment, &c. To make one begin. ఆ చిన్నవాడికి అమరము పట్టించినారు they have made him begin (reading) the Amaram. రేపు నీపని పట్టిస్తాను or నీతాళముపట్టిస్తాను I will settle your business to-morrow, i.e., I will punish you. ఆ పెట్టెను వానిచేతి పట్టించుకొనిరా make him bring the box with you. పట్టింపు paṭṭimpu. n. Application. Concern. పిల్లకాయలచేత ఒక పుస్తకము ఆరంభించడము, శ్రద్ధ, అక్కర, పాటింపు. అమరము పట్టింపు అయిన మూడు నెలలకు three months after setting to work on the Amaram. ఆరాధ్యులకు కర్మమందు పట్టింపులేదు the Aradhyas pay no attention to rites. 'లేనిపట్టింపులెల్లను పూనిచాన.' Ila. iii. 29. పట్టు paṭṭu. n. Holding, a hold. గ్రహణము, పట్టుకొనుట. A handful. Pertinacity, resolution, hold, strength, grip, grasp, seizing. గ్రహణము. An external application to a swelling to allay pain, &c. పూత. Ground, for a proceeding, కారణము. A prop; support, favor; a party or side, ఆధారము. A part of scene in a play, స్థానము, విషయము. విరహపుపట్టు an amorous scene,. యుద్ధపుపుట్టు a warlike scene. A feat in wrestling. అది తలకు పట్టు పెట్టుకొని పండుకొన్నది she put a plaster on her temples and went to bed. ఈ వ్యాజ్యములో పట్టులేదు there is no proper plea in this suit. ఒకని పట్టుగా మాట్లాడుట to speak on a man's behalf. ఒక పట్టుగానుండు to inhit pertinaciously. ఉనికిపట్టు a place, a house, an abode. వాడు పట్టినపట్టు వదలడు he will not relinquish his purpose. వాణ్ని పట్టిన పట్టున తీసుకొనివచ్చిరి they brought him as he was. పట్టుస్నానము bathing at the commencement of an eclipse, as opposed to విడుపుస్నానము bathing at its termination. ఆయన పట్టుబిడుపు తెలిసినవాడు he knows where to be lenient and where to be severe. కూతపట్టునేల as far as a cry may be heard. వారికి కర్మములో పట్టులేదు they do not lay much stress upon ceremonies. వాడు ఎంతమాత్రము పట్టు ఇవ్వకుండా మాట్లాడుచున్నాడు he speaks without giving them any handle. చాలా మంది ఆయనపట్టు అయిరి many followed him, or joined his side. పట్టున (with న the sign of the ablative) at, by, close to. కోరడి పట్టు న along the hedge. గాడీపట్టున at the manager. ఈ పట్టున at present, పట్టు feats in wrestling. కాడు జెట్టిపట్లుపట్టగలడు he is able to wrestle. ఆ చుట్టుపట్ల in the adjacent places, in the neighbourhood. చుట్టుపట్ల వాండ్లు neighbours. పట్టు paṭṭu. n. Silk. పట్టుబట్ట a silk cloth. పట్టునూలు silk thread, spun silk. పట్టునూలుపాలెవాండ్లు a class of silk weavers. పట్టునూలువాండ్లు a class of silk dyers. పట్టుపురుగు paṭṭu-purugu. n. A silkworm. Also, an insect called ఇంద్రగోపము. పట్టంచు paṭṭ-anṭsu. (పట్టు+అంచు.) n. A silk border, a border fringed or trimmed with silk. పట్టుకొమ్మ paṭṭu-komma. n. A refuge, stay, support. అధికారము, ఊతకోల. పట్టుకారు Same as పటకారు (q. v.) పట్టుకొను paṭṭu-konu. v. n. &t. To catch, to catch hold of, to seize. పట్టుకోలు paṭṭu-kōlu. n. Catching. పట్టుకొనుట. పట్టుజిట్ట paṭṭu-jiṭṭa. n. A sort of bird. S. i. 187. పట్టెడు paṭṭ-eḍu. adj. A large handful. Lit. 'as much as the hand will hold.' పట్టుజీనువు paṭṭu-jīnuvu. n. A kind of bird, పిగిలిపిట్ట. పట్టుడు paṭṭuḍu. n. Persistence, పట్టుదల. adj. Choice, select. పట్టుడువేట a first rate sheep. పట్టుడావు a picked cow or fine cow. పట్టుదల paṭṭu-dala. n. Affection, favour, Perseverance, persistence. వదలనిపట్టు, అభినివేశము. వానికి దానిమీద నిండా పట్టుదల he has a great regard for it. పట్టుబడి paṭṭu-baḍi. n. A sum received or credited in an account, the worth or coat of any thing, charges, expense, outlay. పట్టుబడు paṭṭu-baḍu. v. n. To be seized or apprehended. చిక్కుకొను. To become plain, విదితమగు. పట్టుసారువ paṭṭu-sāruva. n. A fork-like beam used to hold by while working a pikota or water-lift మీట త్రొక్కువాడు ఆధారముగా పట్టుకొనే పంగలకొయ్య. పట్లు. plu. of పట్ల paṭla. [from పట్టుల.] adv. About, as ఆ చుట్టుపట్ల in that neighbourhood, round-about. With regard to, with reference to, in the event of. వాడు అక్కడ ఉండినపట్ల in case of his being there. ఇంటిపట్ల at home. అతనిపట్ల అన్యాయముచేయకు do him no wrong. ఈపట్ల in this respect, in this matter.

(p. 1059) raṅgamu rangamu. [Skt.] n. A theatre, a stage. నాట్యస్థానము. A field of battle, రణభూమి. A name of Trichinopoly, శ్రీరంగము. A colour, రంగు. వారికి రంగముచెడినది they have quarrelled among themselves. రంగడు rangaḍu. n. The god శ్రీరంగనాధుడు worshipped at Srirangam near Trichinopoly. రంగమంటపము ranga-manṭapamu. n. An ornamented hall in a temple. కళ్యాణమంటపము. రంగవల్లి ranga-valli. n. Ornamenting the floor with white lines or figures. ముగ్గు.

(p. 1150) vāḍu vāḍu. [Tel. cf. Tam. అవన్. The Drav. base of the word is అ or ఆ = that. The primitive form is ఆడు he cf. అది. The sound of వ (V) is added to facilitate the pronounciation.] pron. in the third person masculine singular. He, that man, ఆ పురుషుడు. Gen. వాడి or వాని his. Dative వాడికి or వానికి to him. plu. వారు. వాండ్లు, వారలు or వాండ్రు they. వారు తమతమ యిండ్లకుపోయినారు they all went to their respective houses. వాడికివాడే he himself. వారికివారే they themselves. It is added to the genitive of a noun. ఇంటివాడు the owner of the house, the house owner. గుర్రపువాడు a horsekeeper. రావిపాటివారు the people of the Ravipāṭi family. తప్పెటవాడు he of the drum, the drummer. అక్కడివారు the people of that place. వాడు నావాడు he is a man of mine, i.e., he is my kinsman, my relation. అతనివారు his relations, his friends, his people. It is also added to verbal participles. పోయేవాడు the man who goes. పాడేవాడు he who sings, the singer. ఆడేవారు those who play, the players. వెళ్లేవాడా O passer by! Added to adjectives, it forms the corresponding nouns. మంచివాడు a good man. చెడ్డవాడు a bad man. ముసలివాడు an old man. చిన్నవాడు a boy. పెద్దవారు old folks. చిన్నవారు young folks.

(p. 1178) vinōdamu vinōdamu. [Skt.] n. Play, sport, pastime; an interesting pursuit, pleasure. స్త్రీ పురుషులు క్రీడాదులచేత కాలయాపనచేయడము, క్రీడ, వేడుక విలాసము. మృగయావినోదము pleasures of the chase. 'ఇమ్మెయి బ్రహ్మాండ ప్రళయంబులనేకములుచనియెనవియెల్లవినోదమ్ములు నారాయణునకు.' Vish. i. 54. వినోది vinōdi. n. One who is delighted or made happy, one who delights in. ఉల్లాసముగలవాడు. కలహవినోది one who loves quarrelling. 'కర్మాకర్మములొక్కటికర్మవినోదునకు తత్వఘనును దెలియున్.' Vēma. 529. విప్రవినోదులు sham priests, a certain caste of beggars who call themselves Brahmins. వినోదించు vinōdinṭsu. v. n. To revel, play, sport, rejoice, సంతోషించు, క్రీడించు, క్రీడాదులచేత ప్రొద్దుపుచ్చు.

(p. 1182) vibhūti vi-bhūti. [Skt.] n. Blessedness, divine excellence or power. Happiness, సంపద, ఐశ్వర్యము. A divine attribute. అణిమాదులు. అష్టవిభూతులు the eight divine attributes. These are అణిమ invisibility, లఘిమ buoyancy, ప్రాప్తి omnipresence, ప్రాకామ్యము amplitude, మహిమ gravity, or vastness, ఈశత supremacy, dominion, వశిత్వము omnipotence, and కామావశయిత miraculous creation, &c, at pleasure. White ashes of cowdung, with which the worshippers of Siva smear themselves, తెల్లనిబూడిద. Hence సొమ్ము విభూతిపాలయినది the money is all gone to ruin: lit, to ashes. విభూతిపండ్లు vibhūti-panḍlu. n. Balls of white ashes, తెల్లనిబూడిదఉండలు.

(p. 1244) śaraṇamu ṣaraṇamu. [Skt.] n. A refuge, shelter, asylum, defence, protection, protector. రక్షకము, రక్ఠణము, రక్షకుడు, ఆశ్రయము. A house, గృహము. 'గంజాశరణము.' a liquor shop, కల్లంగడి. P. i. 405. 'ఆమహీసురశరణమునకు కామందకియనగనొక్క గానుగలదిసుతుల్ నేమించిబంపగంపంగోమల గతినువ్వులమ్ముకొననేతెంచెన్' P. ii. 115. ప్రయోగశరణాం వైయాకరణాః grammarians resort to or rely upon usage. శరణాగతుడు ṣaran-āgatudu. n. A refugee, one who seeks or takes refuge or shelter with another, one who calls for quarter. శరణుచొచ్చినవాడు. ఆశ్రయించినవాడు. శరణాగతులైరి they threw themselves at his feet, they sought refuge with him. శరనార్థి ṣaraṇ-ārthi. n. A suppliant. petitioner. 'శరణార్థినను గానగాదగు.' Swa. vi. 113. శరణు ṣaraṇu. (another form of శరణము.) n. A refuge, asylum shelter, defence, protection. రక్షణము, ఆశ్రయము. A bow, salutation, prostration, obeisance. నమస్కారము. 'భయార్తులై శరణు జొచ్చివారిని రక్షించుటకంటె' Vish. v. 244. 'విధిగృహాక్షయవిత్తశేవధికిశరణు.' A. vi. 147. శరణుచొచ్చు ṣaraṇu-tsoṭsṭsu. v. n. To take refuge with. శరణుడు ṣaraṇuḍu. n. A preserver, a protector, రక్షకుడు, పోషించువాడు. 'సకలంబుదానైన శరణునకరుగ నొకచచోటు నిలువంగ నొకచోటుకలదె.' L. ii. 262. శరణ్యము or శరణీయము ṣaraṇyamu. adj. Fit to be protected or aided. రక్షింపదగిన. Fit to seek refuge under, శరణుచొరదగిన. n. A protection, defence, shelter, రక్షకము. శరణ్యుడు ṣarṇyuḍu. n. A protector, defender, saviour, రక్షకుడు, 'అర్తజనశరణ్యుండు.' B. v. 1152.