(p. 98) aśani aṣani. [Skt.] n. A thunderbolt. వజ్రాయుధము, పిడుగు.

(p. 133) indra indra. [Skt.] n. The god Indra. ఇంద్రకీలము indrakīlamu. n. A certain mountain మందరగిరి. ఇంద్ర గోపము indra-gōpamu. n. A cochineal insect, a red insect belonging to the mite family. చందమామపురుగు; same as ఆరుద్రపురుగు. (q. v.) ఇంద్రజాలము indra-jālamu. n. Juggling, conjuring. ఇంద్రజాలవిద్య sleight of hand. కనుకట్టువిద్య. ఇంద్రజాలికుడు indra-jāli-kuḍu. n. A conjurer or juggler. ఇంద్రజిత్తు indra-jittu. n. Name of the son of Rāvaṇa. ఇంద్రధనుస్సు indradhanussu. 'The bow of Indra.' The rainbow. ఇంద్రనీలము or ఇంద్రశిల indra-mlamu. n. A sapphire. నీలమణి, నల్లరాయి. Vasu. iv. 129. ఇంద్రలోకము indra-lōkamu. n. The heaven of Indra. Fairyland. ఇంద్రాణి indrāṇi. n. Name of the wife of Indra. A sort of bracelet. ఇంద్రాయుధము indr-āỵudhamu. n. The rainbow, a thunderbolt as the weapon of Indra. ఇంద్రారి indr-āri. (Indra-āri) The foe of Indra. A giant. అసురుడు. ఇంద్రావరజుడు indrā-varajuḍu. Vishṇu.

(p. 177) ūlu ūlu. [Tel. for కూలు) v. n. To fall. పడు. 'ఉసిరికమాని మీద పిడుగూలిన కాయలుడుల్లునా కృతిన్.' Hurling a thunderbolt to crush a fly.

(p. 368) giri giri. [Skt.] n. A hill, a mountain. A circle. గిరిక girika. n. A mouse చిట్టెలుక. Name of the wife of King Vasu. వసురాజుభార్య. గిరికన్య giri-kanya. n. Daughter of the hills: a title of Pārvati. గిరికర్ణిక giri-karṇika. n. A certain plant, the camel thorn; or the Persian manna plant Alhagimaurorum. (Watts). తెల్లగినియచెట్టు. H. iv. 20. గిరికొను giri-konu. v. n. To surround or encircle. చుట్టుకొను. 'అరవరలైన రధంబులు నెరిదప్పంబడిన యశ్వనికరంబులుబెందురుచుగ కూలినకరులును గిరిగొనియెను సమరమున మేదినీతలమెల్లన్.' M. VI. ii. 141. గిరిజ girija. n. Lit. The 'hill-horn,' i.e., Pārvati. A metal లోహము. గిరిధరుడు giri-dharuḍu. n. Lit The Mountain-bearer, i.e., Krishna 'who bore mount' Gōvardhan as an umbrella. గిరిభిత్తు giri-bhittu. Lit. The 'render of mountains,' i.e. a thunderbolt. వజ్రాయుధము. గిరిమల్లిక giri-mallika. n. The hill jasmine. కొండమల్లె.

(p. 404) cakramu chakramu. [Skt.] n. A wheel. A discuss or sharp-edged plate of steel, hurled at a foe like a quoit: the thunderbolt or weapon of Vishṇu. A realm, region. రాష్ట్రము. A figure, diagram or sign in astrology. The name of a coin. The bird called చక్రవాకము. A region or division of the body. చక్రధరుడు or చక్రపాణి Vishṇu. కటి or కటిచక్రము the loins, the region of the lions. అష్టకోణచక్రము an octagon. చక్రవర్తి chakra-varti.. n. An emperor or sovereign. రారాజు, సార్వభౌముడు. చక్రవర్తిని chakra-vartini. n. An empress. సార్వభౌమురాలు. చక్రవాకము chakra-vākamu. n. The Brahminy-duck or Ruddy Casarca rotila (F.B.I.) జక్కవపక్షి. The poetical swan, always described as being in pairs, to which poets liken fair breasts. చక్రవాళము chakravāḷamu. n. A range of mountains supposed to encircle the earth. చుట్టుకొండ. చక్రవృద్ధి chakra-vṛiddhi. n. Compound interest వడ్డికివడ్డి. చక్రాంకనము or చక్రాంకితములు or చక్రాంకములు chakrānkanamu. n. Marks branded on the front of the shoulders, representing the disc and shell of Vishṇu. (It is a rite similar to absolution.) చక్రాంగము chakrāngamu. n. A swan. హంస. చక్రాంగి a female swan. చక్రి chakri. n. The discus-wielder, i.e., Vishṇu. A snake, because rolled in a ring. A potter, because using a wheel.

(p. 577) dambhōḷi dambhōḷi. [Skt.] n. A thunderbolt. పిడుగు, వజ్రాయుధము.

(p. 658) nirghātamu nir-ghātamu. [Skt.] n. A gust of wind, a hurricane, a whirlwind, తుపాను A thunderbolt. పిడుగు.

(p. 673) nūru nūru. [Tel.] v. a. To grind or sharpen. పదునుచేయు. To reduce to powder, పిండిచేయు. వాని కెంత నూరిపోసినా రాలేదే, నేనేమిచేతును I cannot beat learning into him, what shall I do? నూరురాయి nūru-rāyi. n. A whetstone, a grindstone. సన్నికల్లు, మంగలకత్తి నూరురాయి. నూరు nuru. n. A hundred. నూటపది one hundred and ten. నూరారు nūr-āru. adj. Numberless, unnumbered (lit. a hundred and six) నూరంచులకయిదువు nūr-anṭsula-kayi duvu. n. The hundred-edged (or many edged) thunderbolt of Indra, వజ్రాయుధము.

(p. 728) pavi pavi. [Skt.] n. A thunderbolt. పిడుగు. మెరుపు.

(p. 753) piḍi piḍi. [Tel. Lit: to hold.] n. A small handle, hilt, haft. కత్తి పరుజులోనగునది, త్సరువు. A handful, a fist, పిడికిలి. The female of any animal, ఆడుమృగము. రెండు పిళ్లరంసము a two handled saw. నులక పిడి a skein or ball of string. గురపిడి or మునుబిడి the female bison. Kālahas. ii. 83. పిడియేనుగు a female elephant. పిడికట్టు piḍi-kaṭṭu. n. The middle part of a bow where it is held, లస్తకము, వింటినడుము, పిడికిలి piḍi-kili. n. A hold or grasp, a fist, ముష్టి. ప్రాణాలుపిడికిట పట్టుకొన్నాడు his life is in his hand, i.e., he is in great distress: he is at the point of death. (Gen. పిడికిటి. Loc. పిడికిట. plu. పిడికిళ్లు.) పిడుగును బోలు పిడికిటవానిని పొడిచెను he hit him with his fist which was like a thunderbolt. పిడికిలించు piḍikilinṭsu. v. a. To hold in the fist. పిడికిట బట్టు. పిడికిలింత piḍikilinta. n. Closing the hands in homage. 'వారణగిరిపై నరదస్వామికి, పిడికిలింతలని పెంపుగనుడువుచు.' H. iv. 286.

(p. 754) piḍugu or పిడ్గు piḍugu. [Tel. from పడు.] n. A thunderbolt. అడుగుతప్పినతప్పు పిడుగు వేమా the thunderbolt shall fall innocuous at the foot. 'బొంకులపిడుగులు' thundering liars. Charitr. ii. 1549. కల్లలాడుటకు పిడుగుకైదువు piḍugu-kaiduvu. n. A thunderbolt. వజ్రాయుధము.

(p. 923) bhittamu bhittamu. [Skt. from భిత్, భేద్, to cut, divide.] n. A bit, piece, fragment. 'మిగులమెత్తనిపలలభిత్తంబులు.' Swa. iv. 93. భిత్తి bhitti. n. Dividing, cutting. భేదనము. A wall. గోడ. భిత్తిక bhittika. n. A wall, గోడ. A thunderbolt, పిడుగు. భిద bhida. n. The act of tearing or rending. భేదనము, బద్దలుచేయడము. 'భూభిదాపాది నిర్భరాంభోభరంపువడి.' A. iv. 128. భిడురము bhiduramu. n. A thunderbolt, వజ్రాయుధము. M. XII. iv. 399. భిదువు bhiduvu. n. A thunderbolt. వజ్రాయుధము.

(p. 940) maga maga. [Tel.] adj. Male. మగపోణిమి యెరుగనిది a pure maid. మగలమగడు a phrase meaning the chief of men, a hero. గండరగండడు. 'నయనయుగళివెలి దామరలమ గలమగలై, డాలెగయు.' Swa. iv. 169. మగకరువు want of men. మగటిమి or మగంటిమి magaṭimi. n. Manliness. పౌరుషము, పుంస్త్వము, మగతనము, శౌర్యము. మగడు or మగండు magaḍu. n. A male, a man, పురుషుడు, మగవాడు. A husband, పెనిమిటి. A ruler, a king. రాజు. A hero, a courageous man, శూరుడు 'మగువలుమగలని యెరుగడు.' R. ii. 112. 'మన్నెరాజులకెల్ల మగడనైయుండు, నన్నైనదల చకనాముద్దుకూన.' L. viii. 30. మగతనము maga-tanamu. n. Manliness, potency. పుంస్త్వము, పౌరుషము. మగది magadi. n. The male of any animal. మగనాలు maga-n-ālu. (మగని + ఆలు.) n. A woman whose husband is alive. మగడుగలస్త్రీ. A good woman. మగపాడి maga-pāḍi. n. Courage, manliness, శౌర్యము. మగబీర maga-bīra. n. Malabar Cat-mint. Anisomelos malabarica. మగమానికము or మగరాయి maga-mānikamu. n. A diamond. వజ్రము. మగమానికపువాలు or మగరాతివాలు maga-mānikapu-vālu. n. Indra's thunderbolt. వజ్రాయుధము. మగరూరీ magarūrī. [H.] n. Haughtiness, arrogance. మగలింగము maga-lingamu. n. A common plant called 'the stinker.' Rox. i. 109. మగవాడు maga-vāḍu. n. A man, a male, పురుషుడు. A hero, శూరుడు.

(p. 943) maṭṭi maṭṭi. [Tel.] n. Earth, soil, mud Scurf or dandruff. మట్టితిన్నపామువలె పడియున్నాడు he is as stupid as a snake gorged with mud. మట్టిగుర్రమున నమ్మి యేటిలోదిగుట to rely on a mud horse and go into a river, i.e., to trust to appearances. మట్టితైలము or మట్టినూనె maṭṭi-tadama. n. Earth oil kerosene or petroleum. మట్టాడు maṭṭ-āḍu. (మట్టి + ఆడు.) v. n. & a. To walk. నడచు. To wander, roam, సంచరించు. To spread, వ్యాపించు. To cut to pieces, తనుమాడు.' అత్తూపుగములు తుత్తమురుదొట్టి మట్టాడి అట్టహాసంబుచేసి.' R. v. 191. మట్టియ Same as మట్టి and మట్టె (q. v.) మట్టు maṭṭu. v. a. To tread or trample, to crush. తొక్కు. n. Trampling, walking over. త్రొక్కుడు. Limit, bounds, measure, restriction, extent; moderation. పర్యంతము. ప్రమాణము. మితి, కొలత, తగ్గుదల. A settle or ring of cord, fibre, &c. to prevent a pot from rolling over, కుదురు. A place, ప్రదేశము. పైమట్టు the upper place or part. అడుగుమట్టు the bottom. ఆ బల్లమట్టుపట్టి తీసుకొనిరా measure the plank కావడిమట్టు the frame or bottom of the slings in a Kāvadi. వానికి తెలివిమట్టు he is wanting in sense. వానితో చెప్పినది నాబుద్ధే మట్టు I was a fool to tell him this. ఈ సంవత్సరము జనముమట్టు this year the assembly is but small. వానికి పుణ్యగతులుమట్టు he has no chance of heaven. మట్టుబీర a kind of బీరకాయ (q. v.) మట్టుగిన్నె a cup with a foot or base attached to it. adj. Limited, small. మితము, తక్కువ. మట్టుకు as far as, up to as much as, in regard to, until, as long as. దీనికి ఒకమట్టుమితములేదు there is no end or limit to it. మట్టుమర్యాదలేనివాడు he who has neither modesty nor moderation. మట్టుమీరవద్దు you must not go beyond bounds. అతడు వచ్చువరకు అని దీనికి ఒకమట్టుపెట్టిరి they laid it aside until his arrival, మనసుచెదరనీక మట్టుపెట్టి.' (Vēma. ii. 278.) curbing and restraining the mind. ఈ మట్టున లేచిపోయిరి with this they went away or thereupon they went away. పోడుగుపడి అంతమట్టున వాన నిలిచినది there was a thunderbolt and then the rain ceased. వానికి అంతమట్టుకు తెలియదు he does not know so much. ఎంతమట్టుకు పోయినావు how far did you go? గొంతుమట్టుకు నీళ్లువస్తున్నవి the water is up to the neck. వాడు ఎంతమట్టుకుంటే అంతమట్టుకు సంతోషిస్తాడు he contents himself with as much as he gets. నా ప్రాణములు ఉన్న మట్టుకు as long as I have life. నామట్టుకు నేను ఉంటాను నీమట్టుకు నీవు ఉండు I shall keep to myself, you keep to yourself. బియ్యము కావలసిన మట్టుకు చిక్కును you can get as much rice as you want. సొమ్ములుమట్టుకు నాకు వద్దు as for the jewels I do not want them. అంతమట్టుకు మంచిపని చేస్తిని so far you did well. ఇంతమట్టుకు వచ్చిన తరువాత ఇకనేమి దాక్షిణ్యము when the matter has come to such a push what is the use of delicacy? వానికి తిండిమట్టుకు బాగా కావలెను he cares for nothing but his dinner. నేనుమట్టుకు పోతిని I alone went. వాని ఒళ్లు శానామట్టుకు నాసిగానున్నది his health is in a great measure recovered. మట్టుఅగు. మట్టుకొను or మట్టుపడు maṭṭu-agu. v. n. To lessen or be diminished. తగ్గు, అడగు. కుదురుపడు. రోగము మట్టుపడినది the disease is moderating. వానికి దాహము మట్టుపడినది his thirst was slackened. మట్టుగా maṭṭu-gā. adv. Moderately, మితముగా. వర్షము మట్టుగానున్నప్పుడు when the rain is moderate. దగ్గు మట్టుగానున్నది the cough is now moderate. మట్టుగా తిన్నాడు he ate moderately. మట్టు చేయు or మట్టుపరచు maṭṭu-chēyu. v. a. To lessen, moderate, diminish. తగ్గించు. వానికి జీతము మట్టుచేసినారు they diminished his pay, వానికి జీతము మట్టుచేసినారు they diminished his pay, వానికి జీతము తగ్గించినారు. మట్టుపెట్టు maṭṭu-peṭṭu. v. a. To keep down, suppress, అడచు. To kill, చంపు. మట్టుమిగులు or మట్టుమీరు maṭṭu-migulu. v. n. To exceed the limits, అతిక్రమించు.

(p. 1122) vajramu vajramu. [Skt.] n. A diamond, రవ, నవరత్నములలో నొకరత్నము. Adamant: a thunder-bolt; the weapon of Indra. వజ్రాయుధము. వజ్రశుంఠుడు a block head. వజ్రకీటము vajra-kīṭamu. n. A worm that bores through hard stone. వజ్రదండము or వజ్రదండపురుగు vajra-danḍamu. n. An insect engendered in an ulcer. వ్రణములోపుట్టే పురుగు. వజ్రదేహము an adamantine frame, a strong constitution, a constitution of flint. వజ్రదేహి vajra-dēhi. n. A man of iron constitution. వజ్రవిర్ఘోషము vajra-nirghōshamu. n. A clap of thunder. పిడుగుచప్పుడు, ఉరుము. వజ్రపుష్పము vajra-pushpamu. n. The blossom of the sesamum. నువ్వుపువ్వు. వజ్రవల్లి vajra-valli. n. The plant termed Cissus quaḍrangularis. నల్లేరు. వజ్రాంగి or వజ్రాంగిజోడు vajr-āngi. n. Admantine armour, వజ్రమయకవచము. వజ్రి vajri. n. One who has or carries a thunder-bolt. వజ్రాయుధముగలవాడు. An epithet of (Indra) as armed with the thunderbolt. ఇంద్రుడు.