(p. 52) ani ani. [Tel.] (Past p|| of అను to say) Having said. This is translated by the word 'That' or 'so' or the infinitive mood is used, as వారు అక్కడ ఉండినారని అన్నాడు he told me that they were there. అవతల వెళ్లరాదని తిరిగీ వస్తిమి we did not think it right to go on and returned; we thought we must not go further; so we came back. నన్ను పొమ్మని చెప్పెను he told me to go. తన సొమ్మని యెంచి considering it his own. దాన్ని నాకని కొన్నాడు he bought it for me. కావలెనని అక్కడికి పోయినాడు he went there on purpose. పండ్లను పటపటమని కొరికినాడు he gnashed his teeth. ఘమ్మని fragrantly. తళుక్కని brilliantly. గడగడమని మాట్లాడినాడు he spoke rapidly. ఈగలు జుమ్మని ముసురు కొన్నవి the flies covered it buzzingly. నీవు ఈ శాలువ కప్పుకొంటే గుమ్మని ఉండును if you wear this shawl it feels warm: or, you will feel warm.

(p. 68) abhayamu a-bhayamu. [Skt. lit. fearlessness.] n. An assurance of security: warrant of sefety, a promise of shelter, impunity or protection. భయములేదనడము, నీకు భయము లేదు నేను ఉన్నాననడము, భరవసా. ఆయన నాకు అభయమిచ్చియున్నాడు he told me not to be afraid. అభయహస్తము the hand of protection.

(p. 145) īritamu īritamu. [Skt.] adj. Thrown out. త్రోయబడినది. Uttered, said, told. for ఇయ్యరు. [Tel. from ఇచ్చు] They do not give. See ఇచ్చు.

(p. 206) okaṭi okaṭi. [Tel.] n. and adj. One. ఇందువల్ల ఒకటి వచ్చును from this one thing may result. ఇందులో ఒకటిన్ని తక్కువ లేదు there is not a single thing wanting. ఎవ్వరియింట్లోనైనా ఒకటే it is no matter in whose house (he) is. నేను చెప్పినది ఒకటి వాడు చేసినది ఒకటి I told him one thing and he did another. ఒకటి వెనుక ఒకటి one after another. దోవకు రెండు పక్కలను అడవి ఒకటే గాని దారి మంచిదే there is nothing but jungle on both sides, but the way is good. ఒకటిగా okaṭi-gā. adv. Together, unitedly, unanimously, conjointly. ఒకటిచేయు okaṭi-chēyu. v. a. To make one, unite, mix. ఒకటియగు okaṭi-y-agu. v. n. To be combined. ఒకట okaṭa. On or in one. At one time ఏకకాలమునందు. ఒకటొకటిగా okaṭ-okaṭi-gā. adv. Separately, one by one, one after another. ఒకటో okaṭō. adj. First. ఒకటోసాక్షి the first witness.

(p. 429) ceppu cheppu. [Tel.] v. a. To say, tell. To teach, to speak of. To write or compose a poem. To describe, tell of. To term, call, name, denominate. నాతో చెప్పెను he told me. చెప్పుడుమాట a hearsay word, hearsay, talk, rumour. చెప్పించు cheppinṭsu. v. a. To make one say or tell. వానికి పని చెప్పించినాను. I got him an employment. వాడికి చదువు చెప్పించినాను. I got him taught to read. చెప్పిఅంపు cheppi-ampu. v. a. n. To send word.

(p. 435) cēyu chēyu. [Tel.] v. a. To do, make, perform. నొప్పిచేయు or నొప్పిపెట్టు to pain. వంటచేయు to cook. జగడముచేయు to quarrel. కైదుచేయు to imprison. స్వాధీనముచేయు to put in one's charge. నర్తకము చేయు to trade. మరుగుచేసికొను to take shelter, use as a screen. బేరముచేయు to settle the price. అప్పుచేయు to contract a debt. నన్ను ఆడదాన్ని చేసి looking upon me as a mere woman. ఈ బిడ్డ నెలఒళ్లుచేసినది the infant looks a month old already. బిడ్డయేమైనా ఒళ్లుచేసినదా is the child picking up flesh? కాజేయు to misappropriate, to settle, to kill. పల్లకి చేసికొన్నాడు he procured a palankeen. పెండ్లిచేసికొన్నది a wedded wife. చెయ్యిచేసికొనికొట్టె he closed his fist and beat them. అండచేసికొను to take refuge. రహస్యంబుచేసికొని యెరింగించెన్. (M. XIII. ii. 375) he told it as a secret. చేయు v. n. To do, act, behave. To be worth. అది పదిరూకలుచేయును it will be worth ten groats. వానికి జలుబుచేసినది he caught cold. చేయి chēyi. [lit: That which does or works.] n. The hand. చెయ్యి or చెయి. A ray కిరణము. A trunk తొండము. A wing. రెక్క Two cubit's length రెండుమూరలకొలది. A hold or grasp పట్టు. చేయించు chēyinṭsu. v. a. To cause to do or make. To get done.

(p. 437) cōditamu chōditamu. [Skt.] adj. Sent, directed, commanded. వేదచోదితమైన declared in the Vedas. చోదితుడు chodi-tuḍu. n. One who is sent, directed, told, or commanded.

(p. 822) pōvu pōvu. [Tel.] v. n. To go, proceed. To pass, cease, disappear. To be lost, to die. ఇంటికి పోయినాడు he went home. వానిదోవను వాడు పోయెను he went his way. వానితండ్రి పోయినతరువాత after his father's death. పదిదినములు పోయిన తరువాత after ten days had passed. వాన పోయిన తరువాత after the rain ceased. ఆ పుస్తకముపోయినది the book is lost. వాని కండ్లు పోయినవి he lost his eyes. చిల్లులుపోయిన చెంబు a mug that leaks. పదింటిలో నాలుగుపోతే ఆరు deduct four from ten and six remain. వాడు దానితోపోయినాడు he had (sexual) intercourse with her. Added to infinitives in A, it gives the signification of intent or futurity. వ్రాయబోతే వద్దన్నాడు when I was going to write he told me not to do so. దాన్ని కొట్టబోయినాడు he was about to strike her. వారెప్పుడు పోబోతారు when are they going to set out? చెప్పబోయేవుసుమీ take care, you don't mention it. Affixed to the past affirmative participles of many verbs, it denotes completeness: as ఆ గోడ పడిపోయినది the wall has fallen down. ఆ మాటలు ఇప్పుడు ఏటిలో కలిసిపోయినవి those words are now all forgotten; lit: gone into the river. వారక్కడనే ఉండి పోయినారు they settled there. Joined to negative participles it is used to form a past tense negative. రాకపోయెను he did not come. పోకపోయెను he did not go. వినకపోయెను he would not listen. పోవుదెంచు Same as పోవు. Also, to pass, as time, కడచు, పోదోయు pō-dōyu. v. a. To baffle, to push back, to thrust away. పోదోలు pō-dōlu. v. a. To drive off. పోనాడు pōn-āḍu. v. a. To drive off, to turn away, to abandon. To blame, censure, నిందించు, పోగొట్టు or పోగొట్టుకొను to lose. పోని pōni. (neg. part. of పోవు) who or which goes not. పోని దోషము a sin that cannot be removed or done away. లేనిపోని nonsensical. లేనిపోనిమాటలు foolish language. లేనిపోనిపని a foolish thing. లేనిపోనిదేవులు gods that are no gods. పోని. [for పోనిమ్ము.] imperative: Let it go, let it pass. Never mind. పోనొత్తు pōn-ottu. v. a. To do away, to remove. 'అయ్యుంతులు, చిత్తజుబాణములచేత సిగ్గంతయుబోనొత్తి మునిబెండ్లియాడగ తత్తరపడుటెరిగి.' Vish. v. 147. పోపడు pō-paḍu. v. n. To go, పోవు. 'క కోపంబునరాజుకొడుకు గుడ్డులు రెండుం, బోపడునట్లుగగోళ్లన్, వేపెరికి.' M. XII. iii. 243. పోబడి pō-baḍi. (పోవు+బడి.) n. A trace. ౛ాడ. పోబెట్టు pō-beṭṭu. n. A kind of noise expressive of love. అనురాగమువల్ల గలిగినధ్వని. పోము pōmu. (1st. pers. plu. neg. aor. of పోవు.) We will not go. పోరాని pō-rani. adj. Unavoidable, Friendly, loving, dear, ఆప్తమైన. పోరానిచుట్టము a dear relation. పోరామి pō-rāmi. n. Affection, love, friendship, స్నేహము. 'పోరేరారెప్రియంబుగల్గినజనుల్ పోరామిపోబోవునే.' Swa. iii. 173. 'ఆరాములలోనెప్పుడు, పోరాములుచాలనెరపి పురుషోత్తముడున్.' B. X. §. 59. Hardship, trouble, సంకటము. పోయిన pōyina. (past rel. p of పోవు.) Gone, departed, lost. Also, past, last, as పోయిన సోమవారము last Monday: పోయిన నెల last month. పోయివచ్చు pōyi-vaṭsṭsu. v. n. To take leave, to go, వెళ్లు. పోయివస్తాను farewell, goodbye. పోవిడుచు pō-viḍuṭsu. v. a. To abandon, give up, let go. మాను, వదలు.

(p. 1084) reṇḍu renḍu. [Tel.] pron. and adj. Two n. Difference. భేదము. 'చ పతియెడ రెండులేక కులభామలు .... సన్మతిజదియించుటొప్పు.' రా. అ. కాం. ఆకుండ రెండు అయినది the pot broke in two. వాడు ఉన్నదిలేనిది రెండు తెలియలేదు I do not know whether he is there or not. రెండుమాట్లు twice. రెండుతలచు renḍu-talaṭsu. v. n. To think both ways, i.e., to be double minded or treacherous. ద్రోహముచేయు. రెండుతలచేవాడు a treacherous man. రెండవ or రెండో renḍava. adj. Second. other. ఇందుకు రెండోపేరు ఏమి what is the other name of this? రెండోవాడులేడు nobody else was present. రెండో మనిషితో చెప్పలేదు I told nobody else. అతడు రెండవ కృష్ణుడు in beauty he was a second Krishṇa. రెండింట renḍ-inṭa adv. By two, రెంటితో రెండింటగుణించు multiply by two.

(p. 1128) vadda or ఒద్ద vadda. [Tel.] adj. and affix. Near, with, by, at, to. సమీపము. ఇంటివద్దనున్నాడు he is at home. నావద్దలేదు I have not got it. నీవద్దఉన్నదా have you got it? అతనివద్ద చెప్పిరి they told it to him. తీరమువద్ద close by the shore. వద్ది vaddi. (infl. of వద్ద) adj. Near, which is near. తనవద్దిచెలులు her playmates that were with her. నావద్దిపత్రములు the bonds which are with me, నాయొద్దనున్నపత్రములు, వద్దు vaddu. [Tel. contracted from వలదు the neg. aor. of వలయు to will.] Do not, must not. See వలదు.

(p. 1211) veyyi , వెయి or వేయి veyyi. [Tel.] n. A thousand. సహస్రము. వెయిమంది a thousand persons. పదివేలు ten thousand: (this in many places means many.) వెళ్లుమని పదివేలమాట్లు చెప్పినా వాడు వెళ్లలేదు though I told him to go a thousand times he did not go away. వెయ్యేల or వెయిమాటలేల why a thousand words? why say more? i.e., in a word, after all. వెయ్యి కాళ్లజెర్రి veyyi-kāḷḷa-jerri. n. Lit: a thousand-legged centipede. A restless wanderer. వాడు వెయ్యికాళ్లజెర్రి. వానికి ఎక్కడ తీరును he has a thousand jobs in hand, he has no leisure. పదివేలకైనా or పదివేలకున్ను వాణ్ని నమ్మవచ్చును we may trust him in every thing.

(p. 1257) śṛṅgāramu ṣṛingāramu. [Skt.] adj. Beautiful, handsome. అందమైన. n. Ornament, decoration, beauty. Passion, love. అలంకారము. అందము. లోనవికారము బైట శృంగారము inside foul, outside fair. శృంగారభావము love, amorousness. శృంగారకావ్యము ṣṛingāra-kāvyamu. n. Polite literature, a romance or novel in verse. శృంగారపురుషుడు or శృంగారి ṣṛingāra-purushuḍu. n. A gallant, beau, a handsome man. శృంగారవతి ṣṛingāra-vati. n. A fine or beautiful lady, a belle. శృంగారవనము ṣṛingāra-vanamu. n. A park, a pleasure garden. ఉద్యానవనము. 0శృంగారించు ṣṛingārinṭsu. v. a. To adorn, decorate. అలంకరించు. ఆ సంగతిని కొంచెము శృంగారించి చెప్పినాడు he told the story with some decorations or improvements.