(p. 26) agni agni. [Skt. Lat. ignis.] n. Fire.జఠరాగ్ని the gastric juice, the digestive power. ఆగ్నేయమూల the south-east point. అగ్నిష్టోమము a sacrifice to the god of fire. అగ్నిపురము the pudendum muliebre. శోకాగ్ని mental anguish. చింతాగ్ని corroding care. అగ్నివైద్యము the use of a cautery. అగ్నిగుండము a fire-pit. అగ్నింధనము kindling or feeding the fire. అగ్నికణము a spark of fire. అగ్ని కార్యము kindling or feeding the sacrificial fire with oblations of liquid butter. అగ్నికాష్టము Agallochum అగరుగంధపు చెక్క అగ్నిక్రియ funeral riter or other religious acts performed by means of fire. అగ్నిజిహ్వ a tongue or flame of fire. అగ్నిజ్వాల a flame of fire. త్రేతాగ్నులు the three sacred fires called గార్హపత్యము, అహవనీయము and దాక్షిణము అగ్నినక్షత్రము the Pleiades. అగ్నిపరీక్ష ordeal by fire. అగ్నిపర్వతము a volcano. అగ్నిప్రవేశము entering the fire, self-immolation by means of fire. అగ్నిబాణము an arrow of fire, a rocket. అగ్నిమంధనము production of fire by friction. అగ్నిమయము fiery. అగ్ని మాంద్యము indigestion, dyspepsia. అగ్నిరాశి a heap of fire. అగ్నివర్ణము the colour of fire. అగ్ని సంస్కారము the consecration of fire, the performance of any rite by means of fire. అగ్నిసాక్షికముగా in the presence of fire as witness. అగ్న్యాస్త్రము fire thrown as a rocket. అగ్నియుత్పాతము a fiery portent, meteor. అగ్నిమండలము a large caterpillar that destroys crops and whose touch is supposed to occasion inflammation. అగ్ని మాత n. The plant called Ceylon lead-wort. Plumbago Ẕelanica. చిత్రమూలము. అగ్నివేండపాకు ammannia baccifera or blistering Ammannia (Watts) అగ్ని శిఖ. a flame of fire. Also a plant (Gloriosa superba) తరిగొర్రెచెట్టు, కుంకుమపువ్వు చెట్టు the Saf-flower plant. అగ్నిహోత్రము fire. అగ్నిహోత్రుడు the god of fire. అగ్నిహోత్రాలు కాల్చుచున్నాడు or చేయుచున్నాడు colloquial for 'he is smoking.'

(p. 26) agramu agramu. [Skt.] n. End, point, tip, front, fore-part, top, peak, summit. adj. First, preliminary, chief, principal. అగ్రజ్యా (in astron.) the sine of the amplitude. అగ్రభాగము (astron.) degree of amplitude. అగ్రసారము a compendious method of counting immense numbers. అగ్రాంశువు the end of a ray of light, the focal point. జిహ్వాగ్రము the tip of the tongue. Similarly నాసికాగ్రము, నఖాగ్రము, &c. అగ్రగణ్యము adj. Estimable, conspicuous. శ్రేష్ఠమైన, అగ్రగణ్యుడు n. A chief, a leader. మొదట నెంచదగినవాడు అగ్రజంఘము the forepart of the thigh. అగ్రజన్ముడు n. A brahmin. Elder brother. అగ్రజుడు n. An elder brother. అన్న. అగ్రణి n. A leader.

(p. 75) amṛtamu a-mritamu. [Skt.] n. Nectar, ambrosia. Water, milk, clarified butter, the residue of a sacrifice. Final emancipation from matter and absorption in the Deity. సుధ, ఉదకము, దుగ్ధము, ఘృతము, యజ్ఞశేష ద్రవ్యము, మోక్షము, (వాడుకగా) మజ్జిగ. పంచామృతములు the five nectars, namely, water, milk, curds, ghee and honey. అమృతమునకు అంటులేదు nothing can defile buttermilk. వానిది అమృతహస్తము. he has a healing hand. వానిది అమృతవాక్కు his tongue is inspired. అమృతముహూర్తము n. An auspicious hour. శుభముహూర్తము. అమృతాంధసుడు n. One whose food is ambrosia, a god. దేవత. అమృతాంశువు n. That which gives forth soft beams of light, i.e., the Moon. చంద్రుడు.

(p. 95) avalēhanamu ava-lēhanamu. [Skt.] n. Licking with the tongue. నాకడము.

(p. 112) āḍu āḍu. [Tel.] v. n. 1. To play, dance, work, act, do, move, ply. కాళ్లు ఆడకనిలిచె he stood stock-still, his feet did not stir. 2. To shake, totter, wag. 3. To beat, as the pulse. ధాతువు ఆడుచున్నది the pulse beats. 4. To speak, say. ఇట్లు కొందరు ఆడగా while some spoke thus. ఆడినది ఒకటి చేసినది ఒకటి he said one thing and did another. పోనాడు to cry Avaunt.! మున్నాడు to advance or come forward. ఆ పేరు నోట్లో ఆడుచున్నది I have the name at the tip of my tongue.

(p. 133) indriyamu indriyamu. [Skt.] n. An organ of sense. జ్ఞానేంద్రియములు organs of perception, కర్మేంద్రియములు organs of action, and అంతరింద్రియములు the internal organs, the first includes the eye, ear, nose, tongue, and skin; the second, the organ of speech, or larynx, hand, foot, and the organs of generation. The last are మనసు the mind or organ of thought; బుద్ధి the organ of apprehension, అహంకారము the organ of self-knowledge or consciousness, and చిత్తము the heart or organ of feeling. ఇంద్రియువృత్తి the natural propensities. పంచేంద్రియములు the five organs of sense. పంచేంద్రియబద్ధుడు the sensual man, one who is a slave to his lusts.

(p. 188) eddu eddu. [Tel.] n. A bullock, an ox; (plural ఎద్దులు, ఎడ్లు.) ఎద్దునాలుక Ox-tongue, a kind of plant, Phlouns or Bremma esculenta or Elephantopus scaber. దర్పకము. ఎద్దుపట్టు eddu-paṭṭu. v. a. To geld an ox ఎద్దుకు పిచ్చలుతీయు. ఎద్దుబలువు eddu-baluvu. n. A bullock load. ఎద్దుముట్టె eddu-muṭṭe. (from ముట్టె a nozzle) a sort of root. ఎద్దులవాడు or ఎడ్లవాడు eddulavāḍu. n. A bullock driver. ఎద్దువేట (R. ii. 29.) n. The use of a bullock as a screen for the huntsman, like a stalking horse.

(p. 245) kabaḷamu kabaḷamu. [Skt.] n. A mouthful, a bolus. వాని నోరు మూయడమునకు ఒక కబళము వేసిరి they gave him a sop to make him hold his tongue. కబళించు kabaḷinṭsu. v. a. To swallow, devour. To snatch, seize. To pervade (as sparks or flashes do the sky.) మింగు, పట్టుకొను, వ్యాపించు.

(p. 249) karaku or కరుకు karaku. [Tel.] n. Sharpness, as of a file or a saw. Roughness, as of a cat's tongue; harshness కాఠిన్యము, వాడి. adj. Sharp, rough, harsh. కరుకుటమ్ములు sharp arrows. కరకెక్కు karak-ekku. To be rough. వాడికి కరుకెక్కించినారు they made him angry. కరకుడుమ్ము karaku-dummu. n. Sand. ఇసుక. కరుకు వరహ a four-rupee pagoda. కరకుగిలు karaku-gilu. v. n. To become harsh or hard. బిరుసగు.

(p. 293) kuḍucu kuḍuṭsu. [Tel.] v. a. To eat. To suck. To suffer or incur (punishment.) To gain. అనుభవించు, త్రాగు, భుజించు. కుడుపు kuḍupu. v. a. To feed. To suckle. కుడువజేయు. ఇది నీకు దేవుడు కట్టి కుడుపును God will reward you with evil for this evil. చన్నుగుడ్ఫినన్ on giving the child the breast. కుడుపు n. Food, eating. భోజనము. Enjoyment అనుభవము. The tongue of a hell.

(p. 320) kommu kommu. [Tel.] n. 1. A horn. A bugle or trumpet. A tusk, an elephant's tusk or tooth కోర, దంతము. 2. The secondary form of the vowel ఉ. అల్లపుకొమ్ము a root or bit of ginger. పసుపుకొమ్ము a root or bit of turmeric. A squirt. చిమ్మన్నగ్రోవి. 'కొమ్మలన్ గరచిచల్ల,' A. 118. 3. Anything projecting, as చెరుపుకొమ్ము the tongue or end of a tank. అందలపుకొమ్మ the pole of a sedan chair. పల్లకిబొంగు. కావటికొమ్ము one end of a yoke. 4. A horn or crest as a sign of dignity. శిఖరము, కొన. వానికేమి కొమ్ములు మొలిచినవి why does he talk so big? 5. Strength, joy బలము, ఉత్సాహము. కొమ్ముకాకరకాయ a certain vegetable, being a species of కాకర. కొమ్ముకాడు a horn-blower. కొమ్మూడెడివాడు a goldsmith. 6. A hog's tusk. పందికోర. కొమ్ముగల చేప. a shark. కొమ్ముగలచేప కొమ్ముటేనుగు a tusker, a male elephant. 7. A branch శాఖ. The top or end కొన, శిఖరము. కొమ్ములవాండ్లు kommula-vānḍlu. n. Trumpeters. కొమ్ములాడు or కొమ్మువాడు kommul-āḍu. n. A tusker. A male elephant. A wild boar. 'ఆ కొమ్ములాడు తొల్లిటి యేకలమోకాక' G. VIII. 21.

(p. 326) kōḍu kōḍu. [Tel.] n. A rivulet, the branch of a river: an artificial canal. A bed of bulrushes: a marsh. నీటిపల్లము. A line రేఖ. A leg of a bed, table, or chair. కాలు. కోడుతారు to become overripe and wither. పండినపయిరు మిక్కిలియెండు. వరిపైరు కోడుతారినది the crop ir overripe. Ila. ii. 164. v. a. To brandish (the tongue as a snake.) To whisk (rice so as to separate the whole from the broken grains or stones.)

(p. 419) cirinavvu chiri-navvu. n. A smile, a smirk or slight laugh. చిరినాలుక chiri-nāluka. n. The little tongue, that is, the uvula. చిరిమాను, తీగమాను or ఎల్లమద్ది a plant called Anogeissus latifolia. (Watts.) చిరిమితరటు chirimi-taraṭu. n. A whip or scourge. తోల్లినచబుకు. చిరివేరు chiri-vēru. n. The chay root which produces a red dye. Oldculandia umbellata. చిరుతాళిబాదు chiru-ṭāḷi-bādu. n. A tree called Dalbergia scandens. Rox. iii. p. 232. చిరుగొమ్మ chiru-gomma. n. A cornice, a battlement. Bhanumati. iv. 135. చిరుచాప chiru-chāpa. n. A fine silky mat woven of bulrushes. చిరుత or చిరు chiruta. adj. Young, little. చిన్న. n. A bit, piece, fragment. Youth, childhood. A young one, a child, a boy. శిశువు. చిన్నది. చిరుత చూపుతో చూచి to look unkindly. చిరుతలు chirutalu. n. Dazzling, radiance, swimming of the eyes: మిరుమిట్లు. నా కన్నులకు చిరుతలు కమ్మనివి or చిరుతలు పారినవి my eyes are dazzled. చిరుత, చిరుతపులి or చిరుతగండు. n. A hunting leopard, commonly called a Cheeta. Cyṇœlurus jubalus. The leopard or Panther, Felis pardus. (F.B.I.). చిరుతిండి or చిరుదిండి chiru-tinḍi. n. Slight fare, such as cakes, fruit and the like. చిరువాలు chiru-vālu. (చిరు+పాలు) n. Boiled milk. చిరోష్మ chirōshma. adj. Heated, lukewarm. కొంచెముగ కాచిన. A. iv. 174.

(p. 422) civva chivva. [Tel.] n. An onset, an encounter, battle, an attack కలహము, పోట్లాట, యుద్ధము. R. iv. 127. vii. 55. M. IV. ii. 290. A thin strip or shaving of wood. A twig or small branch. చివ్వయీటెలు slender lances. గాలపుచివ్వ a fishing rod. A nerve. నాలుకచివ్వ the nerve of the tongue. మెడచివ్వ the sinew between the shoulder and the neck, also the nape. A kind of fireworks. బాణపుసంచువగ. చివ్వలాడి a quarrelsome woman, కలహశీలురాలు, చివ్వగడ chivva-gaḍa. n. A spear, a javelin చివ్యము chivvamu. n. An attack, a struggle చివ్వాలాడు to grapple with, to encounter. పులితో చివ్వాలాడు to be in grips with a tiger; i.e., to be in a critical position.

(p. 450) curuku or చురుక్కు ṭsuruku. [Tel.] n. Heat, a burning sensation. వేడిమి. Sharpness, fierceness. వాడిమి. Activity, agility, smartness, intelligence. Speed, impetuosity. వేగము. adj. Sharp, hot, fierce, violent. Rapid, impetuous, active, smart: brilliant (as rubies.) చురుకుగా or చురుక్కున ṭsuruku-gā. adv. Sharply, hotly, fiercely, actively. చురుక్కను to wince, be sharp, to be hot. చురుకరి ṭsuruk-ari. n. A man with much 'go in him, an energetic man చొరవగలవాడు. చురుపుచ్చు ṭsuru-puṭsṭsu. v. a. To burn. దగ్ధముచేయు. To be sharp, hot, eager. చుర్రు ṭsurru. adj. Hot. వేడి. చుర్రుమను ṭsurru-m-anu. v. n. To hiss or sputter, as the fire, or boiling water. To shudder, to tingle with horror. చుర్రు చుర్రుమనినది it was hot to taste: it made the tongue smart. చుర్రున ṭsurru-na. adv. Fiercely (burning).