(p. 76) ayi (past p|| of అగు to become.) Having become, turned into. మాకు అయి నిలిచినాడు he stood like a post., i.e., he has transfixed with surprise &c. దొంగ అయి తిరుగుతున్నాడు he has turned thief. పోకిరి అయిపోయినాడు he has become a wicked fellow. అయిన (past rel. p|| of అగు to become.) Accomplished, becoming, agreeable, suitable. అయినపని a work that is accomplished, a becoming art. అయిన పెండ్లాము a good wife. అయినమందు a suitable medicine. అయినమనిషి a useful or proper man. అయినవాండ్లు friends, relations. See కాని. అయిన is also used to change nouns into adjectives as సొగసైన పిల్ల, ఆశ్చర్యమైన కార్యము a wonderful deed. For other uses, see under ఐన.

(p. 269) kāḍu kāḍa. [Tel.] v. a. To enter, penetrate, go through, pierce, transfix. నాటు. A. iii. 37. & A. i. 66.

(p. 363) gāḍu gāḍu. [Tel.] n. Longing, rage, hankering. Lust. A prank, caprice, proneness itch. నీకేమి గాడుపట్టిది what evil desire drove you to do this? గాడుదుర్విటుడు the lustful libertine. గాడుగల prurient, eager, prone, vicious, rank. గాడు v. a. To enter, penetrate, go through, pierce, transfix. నాటు. A. iii. 37. & A. i. 66. To pierce or pinch with the finger nail Eurabh. i. 97. గాడుపడు to be bewildered దిగ్భ్రమనొందు. A. vi. 11. గాడుచను or గాడుసారు gaḍu-ṭsanu.v. a. To enter, go through, penetrate.

(p. 427) ceṭṭu cheṭṭu. [Tel.] n. A tree or plant. చెట్టునట్టు or చెట్టుత్రిమ్మరి a monkey, కోతి. చెట్టుకట్టు to be formed into a tree చెట్టుగా నేర్పడు. చెట్టువ cheṭṭupa. n. A wing. రెక్క. చెట్టుపడు to be turned into a pillar, to become transfixed or stupified స్తంభించు. చెట్టుముటి cheṭṭu-muṭi. n. The plant called Nepeta Malabarica. మగబీరాకు. Rox. i. 1. Ainsl. ii. 294. చెట్టురుకుపాము. cheṭṭ-uruku-pāmu n. The tree snake. (Russell.)

(p. 642) nāṭu nāṭu. [Tel.] v. n. &a. To plant or fix. గుచ్చు. To impress, as with the nails. To prick or pierce, గుచ్చుకొను. To transfix. నైజగుణంబులు నాటంగచెప్పి they represented it most impressively. నా మాట నీ చెవికి నాటచెప్పెద my words shall pierce thine ears. నా మాటలు వానిచెవిలో ములుకులైనాటెను my words pierced his heart. n. Planting, నాటుట. A wound, (G. X. 152.) a dent: the first or preparatory step, as a chop before striking with the axe. The dent sometimes made on a coin in proving it, called also సూలాకి; hence the నాట్లవట్టము is the loss on shroffage. నాటువేసిన rooted. నాటుకొను nāṭu-konu. v. n. To be fixed in anything. నెలకొను. నాలుకొలుపు to cause to be fixed, నెలకొలుపు. నాటనము or నాట్నము nāṭanamu. n. Planting little sprouts or young plants, నారులోనగువానిని నాటుట. నాటించు nāṭinṭsu. v. a. To plant, fix firmly.

(p. 718) pariṇatamu pariṇatamu. [Skt.] adj. Ripe, mature, పక్వమైన. Bent, bowed. 'పరిణతాపముల్.' Vasu. iv. 6. n. A butting elephant, an elephant stooping to strike with his tusks. పరిణతి pariṇati. n. Bending, bowing. వమ్రత, వంగడము. 'నిజంబరయగక్షేత్రజ్ఞుడు పరిణతిగల యతడు సత్వపదవిదుడునుడీ' M. XIV. ii. 228. A technical expression for a set of verbs. భూజ్వాదిః, పరిణతిః, భూసత్తాయాం, బిజయె అనే ధాతువులు అదిగాగల కొన్ని క్రియలకు పారిభాషికనామము. త్రివిధమైన క్రియలో నొకటి పరిణద్దము pariṇaddhamu. adj. Bound, tied, possessed of. కట్టబడిన, కూడుకొన్న. 'భయదన్ఫురణాపరిణద్ధముర్తియై.' M. IV. ii.131. పరిణమించు pariṇaminṭsu. v. n. To be glad. సంతసించు, ఆనందించు. 'సీ పరిణమించిరి ధరా మరపురంధ్రీహస్త ఘటితచేలాంచలగ్రంధికలన.' Swa. v. 117. To become metamorphosed, transformed, changed. వికారమునుపొందు, ప్రకృత్యవ్యధాభావము అగుట. 'మజులమంజరీమహిత సౌభాగ్యంబు పరివృత్తకుచవృత్తిపరిణమింప.' Swa. vi. 99. v. a. To cause to rejoice, సంతోషింపజేయు. పరిణయము parinayamu. n. Marriage. పెండ్లి. పరిణామము pari-ṇāmamu. n. Metamorphosis, transformation, change of form or state. వికారము, మారురూపు. Maturity, fulness, ripeness, పరిణామదర్శి one who looks forward to the end. Joy, gladness, యాతనికి, బాదినాయుడు కడుపరిణామమంది.' Pal. 85. 10. Health, prosperity, welfare, క్షేమము, సుఖము. పరిణామశూల pari-ṇāma-ṣūla. n Pain caused by indigestion, gastritis.

(p. 866) badulu badulu. [Tel.] n. Exchange, a substitute. మారు. (కవి. iii.) A loan. చేతిబదులు or చేబదులు a loan given without a bond being executed. adj. & adv. Instead, in the place of. బదులు౛ాబు a reply to a letter. బధులమాట a word in reply. బదులు పలుకు or బదులు చెప్పు to reply. బడలాయించు badalā-yinṭsu. [H. from బదులు.] v. a. To change, exchange, transfer, మార్చు. బదిలి. n. A substitute.

(p. 868) barātamu barātamu. [H.] n. An assignment, a written order for payment, a cheque or draft. బరాతముచెప్పు to transfer the responsibility to another, to ask another to pay for one.

(p. 1133) vargamu vargamu. [Skt.] n. A class or tribe, a group or set of things, the whole group or body of a number of similar things. సజాతీయసమూహము. A chapter, అధ్యాయము. భూవర్గము the chapter regarding the earth. కవర్గము the class of guttural letters. త్రివర్గము a class of three (objects, as love, duty, and wealth.) ఆప్త వర్గము a body of friends, a band of allies. తమపోష్యవర్గములో నున్నానుగనుక as I am one among the number of your dependants. అరిషడ్వర్గము the six classes of foes to good, i.e., the six passions, కామక్రోధ లోభ మోహమదమాత్సర్యములు, desire, wrath, covetousness, lust, arrogance, and envy. కట్టువర్గము a dress, or suit of clothes. వర్గావర్గి vargā-vargi. [Mahr.] n. Exchange, transfer, income, resources. వచ్చుబడి. వర్గావర్గీచేయు vargā-vargī-chēyu. v. a. To change, or exchange. మార్చు. వర్గు or వర్గువు vargu. n. A square number (in arithmetic,) సమసంఖ్య. In accounts, it means a ledger. ఆసామివారిగా వ్రాసినలెక్క పేరువరుసగా వ్రాసినలెక్క. Change of appointment, ఉద్యోగములను మార్చడము. వర్గించు varginṭsu. v. a. To classify, class, post, arrange. తరగతిగా ఏర్పరచు, వర్గుచేయు.

(p. 1165) vikṛtamu vikṛitamu. [Skt. from వికారము.] adj. Changed, altered, transformed. Imperfect, deformed, fried. వికారమైన, విరూపమైన, విజాతీయమైన, వికలాంగమైన. 'వివిధ పాపాత్ములు వికృతశరీరులై యాతనాబాధితులగుటమానె.' M. XVIII. i. 39. 'పరువడి వికృతరూపముననయోధ్యకరిగి.' ND. iv. 496. వకృతి vikṛiti. n. Change, transformation, metamorphosis; distortion, depravity. వికారము, కించిత్ప్రకృత్యన్యధాభావము, వికాసక్షోభవిక్షేపమనోజాత వికారము. In grammatical treatises this name is applied to the Telugu language, as distinguished from అద్యప్రకృతి the Sanskrit. 'వికృతి బాసిన నాకువేషమేమిటికి.' L. xvii. 64. The name of a Telugu year.

(p. 1169) viḍambanamu viḍambanamu. [Skt.] n. Imitation, copying. అనుకరించడము, అనుకరణము. 'అనేకకోటిమార్తాండమండల ప్రభాడంబరవిడంబనంబైన యారాజుదివ్యతేజంబు.' T. v. 84. Deception, మోసపుచ్చుట. విడంబించు viḍambinṭsu. v. a. To imitate, copy, అనుకరించు. To broaden, expand, extend. విస్తరించు. To deceive, మోసపుచ్చు. 'చంద్రబింబంబు విడంబింపగుంపులుగొని.' P. i. 283. 'నీరదంబుల డంబు నిడంబించుచీకటిమ్రాకులును.' T. iii. 29. విడంబితము viḍambitamu. adj. Imitated, copied, simulated, transformed. అనుకరింపబడిన. Extended, spread. విస్తరింపబడిన. విడంబితుడు viḍambituḍu. n. One who is distressed, mortified, annoyed. పీడితుడు, బాధింపబడినవాడు.