(p. 48) adhvamu adhvamu. [Skt.] n. Road, way, path. మార్గము. అధ్వగుడు n. A traveller. దారిని నడిచేవాడు, బాటసారి. అధ్వగభోగ్యము 'The Traveller's Tree.' The Spondias Mangifera. అధ్వగామి a traveller. అధ్వాధివుడు protector of travellers, a police officer on the public roads. అధ్వరథము a travelling car. అధ్వపతి in astron. lord of the orbits, i.e., of the Zodiac.

(p. 441) canupa ṭsanupa. [Tel.] n. A body of travellers, a caravan. బిడారు.

(p. 488) ṭapā or టపాలు ṭapā. [H.] n. The post or mail, the 'tappal.' A station or stage. టపాలమీదపోయినాడు he travelled by post.

(p. 549) teravu , తెరువు or తెర్వు teravu. [Tel.] n. Way. See తెరగు. తెరపరి or తెరువరి terav-ari. n. A wayfarer, a traveller. బాటసారి. తెరువుకాడు or తెరువుకాడు teruvu-kāḍu. n. A highwayman. దారులు కొట్టేదొంగ. తెరువాటు teruvāṭu. (తెరువు+ఆటు.) n. A wayfarer, traveller. A road మార్గము. A. vi. 51. Highway robbery దొంగలు దారికాచి కొట్టుట. తెరుబాటుకాడు a highway man. తెరువాటుకొట్టు to rob on the highway.

(p. 704) pathamu pathamu. [Skt.] n. A road or way. దోవ, మార్గము. పథికుడు pathikuḍu. n. A traveller, a way-farer. బాటసారి.

(p. 716) parighōṣamu pari-ghōshamu. n. Sounding, noise, మ్రోత. Thunder, ఉరుము. పరిచరుడు pari-charuḍu. n. A guard or bodyguard, an attendant, a servant. చౌకిపారాలు జాగ్రతగాచేసే భటుడు. A sentinel, సేననుకాచుభటుడు. పరిచర్య or పరిచారము pari-charya. n. Service, attendance, dependence. సేవ. పరిచరించు pari-charinṭsu. v. n. To serve. పరచర్యచేయు. పరిచారకుడు pari-chārakuḍu. n. A man servant. పరిచారిక pari-chārika. n. A maid servant. పరిచార్యుడు pari-chāryuḍu. n. One fit to be attended on or served. పరిజనము pari-janamu. n. A train of followers, attendants. పరివారము. పరితపించు pari-tapinṭsu. v. n. To grieve. to be sorrowful. పరితాపము or పరీతాపము pari-tāpamu. n. Pain, anguish, sorrow, affliction, సంతాపము. Heat, fever, జ్వరభేదము. Trembling, భయము, కంపము. పరితోషము or పరితుష్టి pari-tōshamu. n. Pleasure, satisfaction, delight, gratification, great joy , మిక్కిలి సంతోషము. పరితోషించు pari-tōshiṇṭsu. v. n. To rejoice greatly. పరిత్యజించు pari-tyajinṭsu. v. a. To abandon, or quit బొత్తిగావిడుచు. పరిత్యాగము pari-tyāgamu. n. Abandonment, quitting, desertion, yielding, relinquishment, giving up. దేహపరిత్యాగము dēha-pari-tyāgamu. n. Dying, giving up life. పరిత్యాగపత్రిక pari-tyāga-patrika. n. A writ of divorce. పరిత్యక్తము pari-tyaktamu. adj. Abandoned. పరిత్యాజ్యము pari-tyājyamu. adj. Fit to be abandoned. పరిత్రాణము pari-trāṇamu. n. Preservation, protection, fostering, రక్షణము. పరిత్రాసుడు pari-trāsuḍu. adj. Afraid, భయము గలిగిన. 'విదళిత జనసంఘమహోగ్ర కల్మష పరిత్రాసున్.' Ved. Ras. iii. 29. పరిదానము pari-dānamu. n. Barter, exchange. వినిమయము, వస్తువులను మార్చుకొనుట. A bribe., పరిదానముపట్టు to receive a bribe. పరిదేవనము pari-dēvanamu. n. A lamentation, విలాపము, కలవరింత. M. II. iii. 35. పరిధానము pari-dhānamu. n. A cloth, or lower garment. కట్టుబట్ట, దోవతి. నిర్ముక్తపరిధాన she who is stripped. పరివక్వము pari-pakvamu. adj. Ripe, mature. Cooked, dressed. పరిపాకము pari-pākamu. n. Maturity, perfection; the fruit or consequence of actions. పరిపాలకుడు pari-pālakuḍu. n. A good protector, cherisher, or patron. చక్కగా కాపాడువాడు. పరిపాలన or పరిపాలనము pari-pālana. n. Protection, patronage. fostering care, government. పరిపాలించు or పరిపాలనచేయు pari-pālinṭsu. v. a. To protect or cherish, to govern or rule. ఆయన రాజ్యపరిపాలన చేయునప్పుడు during his reign. పరిపాలితము pari-pālitamu. అడజ. Well protected or ruled. పరిపూర్ణము pari-pūrṇamu. adj. Complete, full, replete, పరిపూర్తి pari-pūrti. n. Completeness, completion, fullness, satiety, satisfaction. పరిపోషించు pari-pōshinṭsu. v. a. To nourish well, చక్కగా పోషించు. The noun forms are పరిపోషకుడు, పరిపోషణము, పరోపోషితుడు. పరోభ్రమణము pari-bhramaṇamu. n. Wandering, roaming, travelling. పరిభ్రమించు pari-bhraminṭsu. v. n. To travel, roam or wander in all directions. అంతట తిరుగు. పరిమండలము pari-manḍalamu. adj. Perfectly round. అంతట తిరుగు. పరిమండలము pari-manḍalamu. adj. Perfectly round. అంతట గుండ్రమైన. పరిమర్దనము pari-mardanamu. n. Rubbing, grinding, trampling or destroying. పరిమర్దితము pari-marditamu. adj. Rubbed, ground, trampled. పరిమార్జనము pari-mārjana-mu. n. A thorough cleaning or cleansing, అంతట తుడుచుట, పరిశుద్ధము చేయడము. పరిమితము pari-mitamu. adj. Meted, measured, limited. పరిమితి pari-miti. n. A limit పరిమాణము. పరిరంభము, పరిరంభణము or పరీరంభము pari-rambhamu. n. An embrace. అలింగనము. పరిలుతత్ pari-luṭhat. adj. Rolling. పొరలుచుండునట్టి. T. i. 5. పరివట్టము pari-vaṭṭamu. [from Skt. పరివేష్టము.] n. A cloth or head band, used on particular ceremonial occasions at a temple. పరివర్జనము pari-varjanamu. n. Entire abandonment, బొత్తిగా విడుచుట. Killing, చంపుట. పరివర్తితము pari-varti-tamu. adj. Wholly abandoned, బొత్తిగావిడువబడిన. పరివర్తనము, పరివర్తము or పరీవర్తము pari-vartanamu. n. The act of going round any thing, చుట్టివచ్చుట. A return, వెనుకకు తిరుగుట. An exchange, వస్తువుల మార్పు. పరివర్తించు pari-vartinṭsu. v. n. To go round, చుట్టివచ్చు, తిరుగు. పరివాదము or పరీవాదము pari-vādamu. n. Reproach, censure. నింద. M. XI. i. 197. పరివాదిని pari-vādini. n. A lute with seven strings. ఏడుతంతులగలవీణ. పరివారము or పరీవారము pari-vāramu. n. Dependants, a train, or retinue. Those who are about a prince, his escort. పరిజనము. పరివారదేవతలు pari-vāra-dēva-talu. n. Attendant gods. పరివారాంగన a handmaid, a waiting woman. పరివాసితము pari-vāsitamu. adj. Scented, perfumed. Parij. iv. 35. పరివృతము or పరీవృతము pari-vritamu. Encompassed, surrounded. చుట్టబడిన. పరివేషము or పరినెశము pari-vēshamu. n. A halo encircling the sun or moon, గాలిగుడి. పరివేష్టించు pari-vēshtinṭsu. v. a. To surround, or encompass. చుట్టివచ్చు. పరివేష్టనము pari-vēshṭanamu. n. Surrounding. చుట్టివచ్చుట. Also, పరివట్టము (q. v.) పరిశీలన or పరిశీలనము pari-sīlana. n. An enquiry, investigation. శోధనము. పరోశీలించు pari-sīlinṭsu. v. a. To enquire into, investigate, test, examine, మిక్కిలి శోధించు. పరోశుద్ధము pari-ṣuddhamu. adj. Sacred, holy, pure, clean. మిక్కిలి శుద్ధిపొరిదిన. పరోశుద్ధి pari-ṣuddhi. n. Purity, holiness. పరిశోధన or పరి శోధనము pariṣō-dhana. n. An enquiry. మిక్కిలి శోధించుట. పరిశోధించు pari-ṣōdhinṭsu. v. a. To examine well, investigate: to try or search thoroughly, మిక్కిలి శోధించు. పరిశ్రమ or పరిశ్రమము pari-ṣrama. n. Industry, assiduity, thorough acquaintance. పరిశ్రమించు pari-ṣraminṭsu. v. n. To be industrious or diligent. మిక్కిలి కష్టపడు. పరిశ్రాంతము pari-ṣrāntamu. adj. Fatigued, exhausted, harassed. పరిశ్రాంతి pari-ṣrānti. n. Fatigue, exhaustion, harassment. మిక్కిలి ఆయాసము.

(p. 732) pānthuḍu pānthuḍu. [Skt.] n. A traveller. తెరువరి, పథికుడు.

(p. 839) pravrajya pra-vrajya. [Skt.] n. A roaming, travelling about, (particularly as a religious mendicant.) Abandonment of the world. కార్యార్థపర్యటనము, సన్యాసాశ్రమము. ప్రవ్రజితుడు an ascetic.

(p. 850) prēṅkha prēnkha. [Skt.] n. A swing, a sort of hammock or swinging cot, either for travelling or diversion, డోలి, డోల. Dancing. నృత్యము, నాట్యము. Wandering, roaming or travelling about. సంచారము, పర్యటనము. A horse's pace, వాజిగతి, అశ్వగతి. ప్రేంఖణము prēnkhanamu. n. A kind of dance, ఒకవిధమైన నృత్యము Wandering, roaming, travelling, పర్యటనము. Entrance, ప్రవేశము. A drama, నాటకము. ప్రేంఖత్ prēnkhat. adj. Touching, being in contact with, reflecting. Scattering, diffusing, shaking, moving. వ్యాపించెడి. 'దిశాప్రేంఖత్కలటాక్షౌంచలద్యుతి జాలుండును.' Swa. iv. 100. టీ దిశాప్రేంఖత్, దిక్కులయందు వ్యాపించుచున్నటువంటి. ప్రేంఖతము prēnkhitamu. adj. Shaken, moving, set in motion, కదిలింపబడిన. Swung. ఊచబడిన.

(p. 875) bāṭa bāṭa. [Tel.] n. A road, way. రాజమార్గము. బాటసారి bāṭasāri. n. A wayfarer, a traveller, దారినడచువాడు.

(p. 982) miṇṭa minṭa. [Tel.] n. (Abl. of మిన్ను.) in the sky. మింటి minṭi. Gen. of మిన్ను. of the sky. మింటితెరువరి minṭi-teruvari. n. Lit. a traveller in the sky, i.e., the sun, సూర్యుడు, or an Asura, అసురుడు.

(p. 1055) yātra yātra. [Skt.] n. Going, moving, proceeding, marching, travelling, పోవుట. A journey, march, expedition, voyage. Going on piligrimage, a pilgrimage, పుణ్యక్షేత్రములకు పోవుట. Whiling away the time, కాలము పుచ్చుట. యాపనము. దేహయాత్ర subsistence. 'భిక్షమెత్తి పరితోషమునంభు జియించి దేహయాత్రాకుశలంబుగైకొనుటధర్మము భిక్షునకున్.' Vish. iv. 181. నీచేతిమాత్ర వైకుంఠయాత్ర a pill from you is a pass to heaven.

(p. 1097) laḍḍiga, laḍḍige or లడ్డిగము laḍḍiga. [Tel.] n. A kind of bottle used in travelling, బుర్ర, ఒకవిధమైనపాత్ర. 'కావడిపైనంటగట్టిననొకకావి, శాటికంబళియాత్రసంచియలర, నేతిలడ్డిగనీళ్లునించిన సొరకాయ, బుర్రలిర్వంకల పొసగియుండ.' H. i. 200. 'సంబారంపుచింతపండు, పెల్లులో హండికావళ్ల కొమ్ములవ్రేలు గిడ్డి మొత్తపు నేతిలడ్డి గెలును.' A. ii. 123. తెనెలడ్డిగ a honey bottle.

(p. 1187) virōdhamu vi-rōdhamu. [Skt.] n. Difference, opposition, contradiction, disagreement, discrepancy, enmity, animosity. Detriment, harm, mischief, misdemeanor. ద్వేషము, పగ, విరుద్ధత, గిట్టమి, చెరువు, అడ్డంకి. ఎడబాటు. నేత్రవిరోధము an affection of the eyes. మార్గవిరోధము perils in travelling. ఇది ధర్మశాస్త్రవిరోధము this is at variance with the laws of propriety. దేహమునకు విరోధమైన unhealthy, insalubrious. విరోధనము vi-rōdhanamu. n. The act of opposing, విరోధించు. విరోధి vi-rōdhi. n. An enemy, or opponent. శత్రువు. The name of a Telugu year. విరోధించు vi-rōdhinṭsu. v. n. To oppose, withstand, contradict, prevent; to hate, be at enmity with, be hostile to. విరధముచేయు, అడ్డగించు, గిట్టకపోవు, ద్వేషించు, పగపట్టు. విరోధికృత్తు vi-rōdhi-kṛittu. n. The name of a Telugu year.

(p. 1200) vīḍu vīḍu. [Tel.] n. A city, పట్టణము. A remuneration, a complimentary, present. పారితోషికము, కట్నము. An army, దండు. A military camp, శిబిరము. A crowd of travellers, పథికుల సమూహము. A camp or troop of rope-dancers. దొమ్మరవాండ్రతండా, 'యదువిదర్భాన్వవాయ విధేయబంధువర్యులువీడు చదివించిరుచితవృత్తి.' Chandra Bhanu Charitra. v. 152. 'ఉపకారికినుపకారము విపరీతముకాదు సుమ్మువీడుకువీడే, యుపకారికి నుపకారము నెపమెన్నకచేయువాడు.' Sumati. 19. 'చారుడొకడరుదెంచి జోహారుచేసి, నేటిప్రొద్దున దొమ్మరవీటితోడకాశికాపురికరుగంగగాంచినాడ.' Chenna Basa. Pur. ii. 349. వీడుపట్టు or వీడిపట్టు vīḍu-paṭṭu. n. A camp, శిబిరము, దండుదిగినచోటు. An abode, వాసస్థానము. A temporary abode, విడిది. 'పనివారినందరింబరగ నుచితంపు పలుకులనొడబడ బరచివీడ్కోల్పి, వీడుపట్టుకుపోయి విశ్రాంతుడగుచు.' Pal. 45. 'అమ్మహీవరునాదరంబు వడసి వీడుపట్టునకరిగిన.' M. XII. ii. 374.