(p. 4) aṅga anga. [Tel.] n. A stride of about three feet. అంగవేయు to stride. అంగకొల measurement ascertained by striding about.

(p. 7) aṃza anza [Tel.] n. The foot; a footstep; the mark or measure of a foot. a stride. 'ఆట రెండుమూడం ౛లరుగునప్పుడకాళ్ల బంకజాక్షికి దొట్రుపాటుగదిరె.' మను. iii.

(p. 535) tuṅga or తుంగగడ్డి tunga. [Tel.] n. A kind of coarse grass or bulrush. adj. Made of bulrush. ఒక తుంగకాడ తీసుకరా bring me a bulrush. Ainslie ii. 162. తేమగరికతుంగ Agrostis tenacissima. గలిబితుంగ Cyperus tenuiflorus. క్రతుంగ C. spinulosus. గోడు తుంగ C. seminudus. తెగడతుంగ C. dubius సాలెతుంగ C. compressus. శాకతుంగ C. rotundus. కుసితుంగ Scirpus bispicatus. గురపశాకతుంగ S. tridentatus. బుడ్డతుంగ S. maximus. కొండతుంగ S. articulatus. భద్రతుంగగడ్డి of which the Sanskrit synonym of which is పరివేల్లం. తుంగముస్తె tunga-muste. n. A pignut, or earthnut.

(p. 570) tribhaṅgi tri-bhangi. adj. 'Three ways' twisted. The name of a certain graceful attitude in which some statues stand: such as the వేణుగోపాల or Piping Apollo; or that given to the ద్వారపాలకులు or door keepers carved on each side of a temple gate. The word frequently occurs in books on sculpture (Silpi) and in some poems, but is no where precisely defined. త్రిభంగిన్, three fold: in three ways. మూడువిధములవునట్టుగాను Swa. iii. 76. త్రిభాగము tri-bhāgamu. adj. Divided into three parts or shares. త్రిభువనము or త్రిలోకము tri-bhuvanamu. n. The three worlds: heaven, earth, and hell, i.e., the universe. త్రిమూర్తి tri-mūrti. n. The Hindu Triad, consisting of Bramha, Vishnu, and Siva. త్రియామ tri-yāma. n. Night. M. VII. v. 317. త్రిరాత్రము tri-rātramu. n. Three nights, మూడురాత్రులు. త్రిలింగము tri-lingamu. adj. 'Three gendered.' -a phrase for Sanskrit nouns of the common gender. 'Three formed.' 'త్రిమూర్తుల త్రిలింగవ్యక్తులన్.' B. vii. 333. Also a fictitous or fanciful name (యౌగికపదము) used for the Telugu language. It is peculiar to Appa Cavi, and a few other modern writers, but is not mentioned in any ancient or classical poet: nor in any Sanskrit Dictionary, in lists of the 'fifty six countries.' See W. Vish. Pur. p. 193. In some modern lists Troilinga is named, but without any authority. త్రివర్గము a collection of three (things) as Duty (ధర్మము,) Wealth (అర్థము,) and Desire (కామము) or the Gunas called సత్వరజస్తమములు, or the states called Increase (వృద్ధి), Decrease (క్షయము), and Stationariness (స్థానము.) త్రివళి tri-vali. n. A threefold corrugation on the stomach considered a beauty in women. 'లితకృశోదరంబు తరశత్రివళీయుత రోమరాజియున్.' M. I. iv. 49. త్రివిక్రముడు tri-vikramuḍu. n. He who subjugated the three worlds in three strides, i.e., Vishnu. త్రివిష్టవము tri-vishtapamu. n. Heaven. స్వర్గము. త్రివేణి tri-vēṇi. n. Lit: The Triple braided, an epithet of the Ganges which according to mythology, springs in three streams from the head of Siva. త్రివేణుక or త్రివేణువు tri-vēṇuka. n. The bands of a carriage pole. నొగకట్లు. T. v. 16. M. VII. i. 302. త్రిశంకువు tri-ṣankuvu. n. Name of the father of the hero Harischandra. త్రిశంకుస్వర్గము the Aerial regions, the place of happiness created for త్రిశంకు who could not be admitted into heaven on account of his low origin. త్రిశూలము tri-ṣālamu. n. The three pronged weapon of Vishnu. త్రిషవణము tri-sharvaṇamu. n. The three ablutions, to be performed at morn, noon and night. M. XII. iv. 102. త్రిషవణస్నాయి he who bathes thrice a day. త్రిసప్త tri-sapta. adj. Thrice seven. BRY. iii. 19. త్తిసంధ్యము tri-sandhyamu. n. The meeting times of forenoon, the noon and the afternoon. పూర్వాహ్న మధ్యాహ్న అపరాహ్న సంధ్యలు.

(p. 686) paṅga panga. [Tel.] n. A fork, as the forked branch of a tree. పంగగా panga-gā. (adv.) Astride, with the legs apart. పంగటి pangaṭi. adj. Stretching out like the prongs of a fork. 'అనుకు వెల్లడిగందమున నాభి నుండి మూపులదాక పంగటి పూతపూతి.' Vaija. iv. 57. పంగటించు panga-tinṭsu. v. n. To straddle or open the legs far apart; to sprawl. పంగటికాళ్లవాడు pangaṭi-kālla-vāḍu. n. A bandy-legged man. దొడ్డికాళ్లు గలవాడు. పంగనామము a fork-like mark worn on the forehead by the Vaishnavaites, పడుమ ఎడము గల్పు పంగివలె తీర్చిన తిరుమణి, as distinguished from పంగనామము, a mark which has no broad fork like branches. పంగలుగుంజ a forked post such as rafters rest on. పంగలకర్ర a forked stick. మూడుపంగలయీటె a trident shaped spear.

(p. 755) pivākamu pinākamu. [Skt.] n. The name of the bow or trident used by Siva. శివుని ధనుస్సు, త్రిశూలము. A rain of mud, మట్టి వాన. పినాకి pināki. n. An epithet of Siva. శివుడు. పినాకిని pinākini. n. The Sanskrit name of the river Pennar which rises near Nandidroog and falls into the sea near Nellore.

(p. 990) mu mu. [Tel.] n. An affix of neuter nouns and of masculine nouns that take neuter form as కళత్రము, అపత్యము. In composition, it is contraction for మూడు three, and the first consonant of the next word is usually doubled. Thus మారు a time, ముమ్మారు three times, thrice. పాతిక a quarter, ముప్పాతిక three quarters. ముక్కన్ను (మూడు + కన్ను) the third eye, మూడవ కన్ను. ముక్కాక threefold heat. ముక్కాని (మూడు + కాని) three quarters of an anna. ముక్కారు (మూడు + కారు) three seasons. ముక్కాలు (మూడు + కాలు) three legs or three quarters of anything .ముక్కాలిపీట a three-legged stool. ముక్కోల (మూడు + కోల) a trident, త్రిదండము. మముజ్జగము or ముల్లోకములు the three worlds, viz., earth, heaven and hell. మువ్వన్నె the three (primary) colors. See మూడు.

(p. 1008) mummonavālu mum-mona-vālu. [Tel. మూడు + మొన + వాలు.] n. trident, a three pronged weapon. త్రిశూలము. ముమ్మొనవాలు దాలుపు an epithet of Siva.

(p. 1256) śūla or శూలము ṣūla. [Skt.] n. A darting or throbbing pain, a racking pain, a twitch, నొప్పి, పోటు. పక్కశూల a stitch in the side. కడుపుశూల the colic. హృదయశూల pain or distress of mind. గ్రహణశూల inauspiciousness. శూలము ṣūlamu. n. A sharp pointed weapon, a lance, pike, or dart; an iron pin or spit; a stake for impaling. A trident. సలాక, కొర్రు, త్రిశూలము. 'శూలపృథవణిజ్ వ్యాయము.' A. iv. 285. 'శూలాంగద్దపైసొరిది గూర్చుండి.' Pal. 374. శూలపాణి or శూలధరుడు ṣūla-pāṇi. n. Lit. one who bears the trident: an epithet of, Siva, శివుడు. శూలవ్యాధి ṣūla-vyādhi. n. Piercing pain in the side, కడుపునొప్పి. శూలాకృతము or శూల్యము ṣūlā-kṛitamu. adj. Roasted on a spit. ఇనుప సలాకయందు గ్రుచ్చి పక్వముచేసిన. శూలి ṣūli. n. One who bears a trident; an epithet of Siva, రుద్రుడు.

(p. 472) zaṅga ḍzanga. [Tel.] n. The calf of the leg. పిక్క. A stride. అంగ. ౛ంగయిడు, ౛ంగగొను, or ౛ంగపెట్టు to take a stride. దాటు. ౛ంగచాచు to stride. ౛ంగనడ ḍzanga-naḍa. n. A certain pace in horses. ౛ంగనడక striding, కాలుచాచినడచునడక.

(p. 472) zaṅga ḍzanga. [Tel.] n. The calf of the leg. పిక్క. A stride. అంగ. ౛ంగయిడు, ౛ంగగొను, or ౛ంగపెట్టు to take a stride. దాటు. ౛ంగచాచు to stride. ౛ంగనడ ḍzanga-naḍa. n. A certain pace in horses. ౛ంగనడక striding, కాలుచాచినడచునడక.